VI SA/Wa 218/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Protokolant Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi P. D. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej bojowej, myśliwskiej i sportowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] września 2008 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu. [...] Komendant Wojewódzki Policji decyzją z dnia [...] września 2008 r. działając na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.) - dalej UBiA, cofnął P. D. zwanemu dalej skarżącym, pozwolenie na broń palną bojową, myśliwską i sportową. Uzasadniając decyzję podał, że skarżący wyrokiem Sądu Rejonowego w P. z dnia [...] grudnia 2005 r. został uznany winnym popełnienia czynu z art. 56 § 1 kodeksu karnego skarbowego. Przestępstwo polegało na wprowadzeniu do ewidencji zarządzanej przez siebie spółki faktur VAT rzekomo zakupionych usług oraz poświadczenia nieprawdy w 23 deklaracjach podatkowych. Jak dalej wyjaśnił, skarżący umyślnie dopuścił się czynu przeciwko obowiązkom podatkowym, czyn ten bezpośrednio godził w dobra chronione przepisami rozdziału XXXV Kodeksu karnego, gdyż skierowane było przeciwko mieniu jakim niewątpliwie są należności podatkowe. W wyniku złożonego przez skarżącego odwołania, Komendant Główny Policji decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2008 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji, stwierdzając jego zasadność co do istnienia przesłanki, o której mowa w art. 18 ust. 1 pkt 2 UBiA. Komendant Główny zgodził się, iż skarżący należy do osób, które należy ocenić jako stwarzające obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego, o czym stanowi art. 15 ust. 1 pkt 6 UBiA. Organ wskazał, iż od osób starających się o pozwolenie na broń wymaga się bezwzględnego przestrzegania przepisów prawa, a oznacza to, że każde naruszenie norm prawnych przez takie osoby musi podlegać ocenie z punktu widzenia istnienia uzasadnionej obawy użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Zatem skazanie P. D. za popełnienie przestępstwa skierowanego w istocie przeciwko mieniu wyczerpuje przesłankę obligatoryjnego cofnięcia przedmiotowego pozwolenia. Organ stwierdził ponadto, że dobre opinie o stronie w sytuacji, gdy została skazana za czyn skierowany przeciwko mieniu nie znosi obawy o jakiej mowa w art. 15 ust.1 pkt 6 UBiA. W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skardze, skarżący wnosił o uchylenie decyzji Komendanta Głównego Policji jako naruszającej art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 UBiA przez nieprawidłową interpretację tych przepisów i w konsekwencji błędne przyjęcie, że istnieją przesłanki pozwalające na cofnięcie skarżącemu pozwolenia na posiadanie broni. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. . Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości zarówno materialnych jak i procesowych aspektów stosunku administracyjnoprawnego, skonkretyzowanego w zaskarżonej decyzji. Dla wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego aktu niezbędne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Skarga zasługuje na uwzględnienie. Podstawę materialnoprawną zaskarżonych decyzji stanowi art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 UBiA. Stosownie do treści wskazanych przepisów organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 - 6 cytowanej ustawy, tj. takich, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Organ, wydając decyzję na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy, jest związany dyspozycją tego przepisu, jednak obowiązek cofnięcia pozwolenia na broń wynikać będzie z dokonanej przez organ uprzedniej oceny posiadacza broni pod kątem bezpiecznego i zgodnego z porządkiem publicznym dalszego dysponowania bronią. Oceny tej organ będzie dokonywał na podstawie zebranego materiału dowodowego, w tym także ewentualnych wyroków skazujących lub informacji właściwych organów o toczących się przeciwko posiadaczowi broni postępowaniach karnych. W rozpatrywanej sprawie, w związku z powzięciem informacji o zapadłym wobec skarżącego wyroku karnym za popełnienie czynu sklasyfikowanego w ustawie Kodeks karny skarbowy (art. 56 § 1) organ Policji zaliczył skarżącego do grona osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 UBiA, a więc do takich, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego i na tej podstawie faktycznej cofnął skarżącemu pozwolenia na broń bojową, myśliwską i sportową. Ze stanowiskiem organu zgodzić się nie można. Nie ulega wątpliwości, że prawo do posiadania broni nie jest prawem osobistym zagwarantowanym Konstytucją RP i wymaga pozwolenia właściwego organu policji stosownie do przepisu art. 10 ust. 1 UBiA, który decydując w tej kwestii, winien wziąć pod uwagę nie tylko subiektywnie pojmowany interes osoby ubiegającej się o broń, lecz również interes publiczny wyrażający się w braku zagrożenia bezpieczeństwa i porządku publicznego ze strony danej osoby. Przepis ustawy o broni i amunicji, określa w art. 15 ust. 1 jakim osobom pozwolenie na broń wydane być nie może. Konsekwentnie, stwierdzenie istnienia po stronie osoby już posiadającej pozwolenie na broń którejkolwiek ze wskazanych w pkt od 2) do 6) art. 15 ust. 1 okoliczności, prowadzi do tego, że posiadane pozwolenie musi zostać cofnięte stosownie do art. 18 ust. 1 pkt 2 UBiA. Zgodnie zatem z obowiązującym prawem pozwolenia na broń nie może mieć (nie może jej zostać wydane lub musi zostać cofnięte pozwolenie już posiadane) m.in. osoba, wobec której, jak stanowi art. 15 ust. 1 pkt 6 UBiA, istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazana prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec której toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Cytowany przepis uzależnia posiadanie pozwolenia na broń od braku "uzasadnionej obawy", że przyszły bądź aktualny posiadacz broni użyje jej niezgodnie z celami bezpieczeństwa i porządku publicznego. O istnieniu "uzasadnionej obawy" decyduje organ właściwy do wydania pozwolenia na broń lub cofnięcia posiadanego już pozwolenia. Jak na to wskazuje wykładnia gramatyczna art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, skazanie prawomocnym wyrokiem sądowym za popełnienie przez osobę posiadającą broń przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu (lub gdy wobec posiadacza broni toczy się postępowanie o popełnienie takich przestępstw) już rodzi po stronie organu decydującego w sprawach pozwolenia na broń uzasadnioną obawę, o której przepis stanowi. Podobnie wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 4 września 2008 r. (sygn. akt II OSK 994/07) i z dnia 23 czerwca 2008 r. (sygn. akt II OSK 695/07). W ocenie Sądu popełnienie przez osobę posiadającą pozwolenie na broń jednego z wymienionych w komentowanym przepisie przestępstw uzasadnia cofnięcie pozwolenia na broń bez potrzeby dodatkowego uzasadnienia negatywnego wpływu takiego przestępstwa na sferę bezpiecznego i zgodnego z porządkiem publicznym dysponowania bronią. Inaczej jednak ma się rzecz w przypadku skazania posiadacza broni za inne, niż wymienione w art. 15 ust. 1 pkt 6 UBiA przestępstwo lub gdy toczy się przeciwko niemu postępowanie karne o popełnienie przestępstwa innego, niż przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu. W żadnym razie nie jest uprawnione stanowisko, że popełnione przez posiadacza broni przestępstwo karno-skarbowe winno automatycznie skutkować odebraniem posiadanego pozwolenia na broń. Pogląd organu odwoławczego, że samo skazanie za przestępstwo karno-skarbowe uzasadnia uznanie skarżącego za osobę stwarzającą zagrożenie użycia broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego nie znajduje uzasadnienia w treści omawianego przepisu, jest zatem za daleko idący i zbyt ogólny. Gdyby ustawodawca uznawał, że każdemu skazanemu za jakiekolwiek przestępstwo należy cofnąć pozwolenie na broń, zmieniłby katalog przyczyn cofnięcia lub poszerzyłby katalog przestępstw z art. 15 ust.1 pkt 6 UBiA albo wprowadził stosowną karę dodatkową. Tak się jednak nie stało i przesłanką cofnięcia pozwolenia na broń jest istnienie uzasadnionej obawy jej użycia w interesie sprzecznym z bezpieczeństwem i porządkiem publicznym. Przypomnieć należy, iż termin "uzasadniona obawa", którym posłużył się ustawodawca w art. 15 ust. 1 pkt 6 UBiA jest pojęciem niedookreślonym, rodzącym obowiązek organu możliwie precyzyjnego uzasadnienia powstania takiej obawy skutkującej, jak w konkretnej sprawie, odebraniem prawa przyznanego. Organ musi więc każdorazowo ocenić, czy uprawniony do posiadania broni, skazany za przestępstwa skarbowe stwarza zagrożenie użycia broni w sposób sprzeczny z prawem (zagrażający bezpieczeństwu i porządkowi publicznemu). Organ musi wykazać istnienie adekwatnego związku przyczynowego pomiędzy popełnieniem przez skarżącego przestępstwa (w tym przypadku karno-skarbowego) a uzasadnioną obawą użycia broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Tymczasem ogólnikowość decyzji organów Policji świadczy o braku zindywidualizowanego podejścia organu w merytorycznym odniesieniu się do sprawy. Zdaniem Sądu w rozpatrywanej sprawie omawianego związku przyczynowego organy Policji nie wykazały. Sąd podkreśla, że decyzja o cofnięciu pozwolenia na broń musi zostać wydana w oparciu o wszystkie dowody zebrane w trakcie postępowania administracyjnego. Do dowodów tych należą orzeczenia sądów karnych, jednakże pamiętać należy, że w rozpatrywanym przypadku celem dowodzenia jest ustalenie, czy istnieje uzasadniona obawa, że uprawniony posiadając broń będzie stwarzał zagrożenie dla bezpieczeństwa i porządku prawnego. Obawa ta dotyczy przewidywanych zachowań posiadacza broni. Może ją uzasadniać dotychczasowe postępowanie uprawnionego czy ujemne cechy jego charakteru. Stanowisko organu sformułowane w uzasadnieniu władczego aktu administracji musi być konkretne (sprawa wymaga rozpatrzenia ad casum ). W postępowaniu niniejszym organy Policji naruszając art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. nie oceniły całokształtu okoliczności i przedwcześnie uznały, że skarżący nie daje rękojmi bezpiecznego używania broni. Organy dokonały również wadliwej wykładni przepisu zastosowanego w sprawie prawa materialnego, uznając, że samo skazanie za przestępstwo karno-skarbowe uzasadnia cofnięcie pozwolenia na broń. Niewątpliwie każde naruszenie przepisów prawa, a zwłaszcza prawa karnego, przez posiadacza broni (lub osobę ubiegająca się o pozwolenie na broń) musi podlegać ocenie z punktu widzenia istnienia uzasadnionej obawy użycia broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Jednak, nie może być źródłem wywodów, a następnie niekorzystnych dla strony rozstrzygnięć, które nie znajdują oparcia w konkretnych przepisach ustawy o broni i amunicji. Nie jest uprawnione stwierdzenie, iż każdy skazany traci wiarygodność i stwarza obawę użycia broni sprzecznie z porządkiem publicznym, bo gdyby tak przyjąć, to pozbawionym uzasadnienia byłoby prowadzenie postępowania wyjaśniającego mającego na celu ustalenie, czy dana osoba jako posiadacz broni stwarza zagrożenie dla bezpieczeństwa i porządku publicznego, czy nie. Wystarczyłoby stwierdzenie faktu skazania za jakiekolwiek przestępstwo. Jak już wyżej wskazano, wyrok skazujący za popełnienie przez posiadacza broni innego, niż przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu przestępstwa lub informacja o toczącym się postępowaniu karnym za popełnienie takiego przestępstwa stanowić mogą uzasadnienie do wszczęcia postępowania administracyjnego o cofnięcie pozwolenia na broń i winny, jako dowód w sprawie, poddane zostać ocenie na tle innych zebranych dowodów obrazujących postawę i cechy charakteru posiadacza broni. W orzeczeniach sądów administracyjnych wielokrotnie zwracano uwagę na to, iż przy rozpatrywaniu spraw o cofnięcie pozwolenia na broń należy oceniać charakter popełnionych czynów przestępczych, ale również okoliczności dotychczasowego wykonywania uprawnień wynikających z pozwolenia na broń oraz opinie o posiadaczu broni wydane przez właściwe organy w zakresie ich właściwości. Cofnięcie pozwolenia na broń na podstawie art. 18 ust. 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 UBiA opiera się na uzasadnionej obawie organu, że posiadana broń może zostać użyta niezgodnie z celami bezpieczeństwa i porządku publicznego, lecz to przekonanie organu musi wynikać z dokonanej na podstawie zebranych dowodów oceny cech zachowania i osobowości posiadacza broni jako niosących ryzyko dalszego bezpiecznego posiadania broni, nie może zaś być wypadkową rozumowania, iż skoro posiadacz broni popełnił przestępstwo, to nie ma prawa nią dalej dysponować. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy rozważy całokształt materiału dowodowego i w jego świetle oceni, czy istnieje co do skarżącego uzasadniona obawa, że użyje broni w interesie sprzecznym z bezpieczeństwem i porządkiem publicznym. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - p.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji. O niewykonalności uchylonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a.