I OSK 1318/09
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2010-01-22
Skład orzekający: Małgorzata Borowiec, Izabella Kulig-Maciszewska, Marian Wolanin
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy ustalająca zasady wynajmowania lokali z zasobu mieszkaniowego gminy może uzależniać zawarcie umowy najmu od posiadania tytułu prawnego do innego lokalu mieszkalnego (poza lokalami socjalnymi) lub od deklaracji spłaty długu czynszowego poprzedniego najemcy?Ratio decidendi
Uchwała rady gminy ustalająca zasady wynajmowania lokali z zasobu mieszkaniowego gminy nie może uzależniać zawarcia umowy najmu od posiadania tytułu prawnego do innego lokalu mieszkalnego, z wyjątkiem lokali socjalnych, gdyż takie kryterium ustawodawca przewidział wyłącznie dla umów najmu lokali socjalnych. Ponadto, uchwała taka nie może uzależniać zawarcia umowy najmu od deklaracji spłaty długu czynszowego poprzedniego najemcy, gdyż takie warunki nie znajdują oparcia w przepisach ustawy o ochronie praw lokatorów i naruszają swobodę umów.Stan faktyczny
Wojewoda Dolnośląski wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały Rady Miejskiej w Legnicy dotyczącej zasad wynajmowania lokali z zasobu mieszkaniowego gminy, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o ochronie praw lokatorów oraz Kodeksu cywilnego w zakresie kryterium posiadania tytułu prawnego do innego lokalu mieszkalnego oraz uzależniania zawarcia umowy najmu od spłaty długu czynszowego poprzedniego najemcy. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził nieważność części uchwały. Gmina Legnica wniosła skargę kasacyjną, która została oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Borowiec Sędziowie sędzia NSA Izabella Kulig- Maciszewska sędzia del. WSA Marian Wolanin (spr.) Protokolant Katarzyna Myślińska po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Gminy Legnica od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 17 czerwca 2009 r. sygn. akt IV SA/Wr 597/08 w sprawie ze skargi Wojewody Dolnośląskiego na uchwałę Rady Miejskiej w Legnicy z dnia 26 maja 2003 r. nr IX/74/03 w przedmiocie ustalenia zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Legnica oddala skargę kasacyjną.
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 17 czerwca 2009 r. sygn. akt IV SA/Wr 597/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził nieważność uchwały Rady Miejskiej w Legnicy z dnia 26 maja 2003 r. nr IX/74/03 w przedmiocie ustalenia zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Legnica, w części obejmującej §3 ust. 1 pkt 3 oraz §10 ust. 1 pkt 2 we fragmencie: ,,oraz deklarują spłatę długu czynszowego, jeśli taki obciąża byłego najemcę" (w brzmieniu nadanym Uchwałą Nr XXIV/248/04 z dnia 26 lipca 2004 r. zmieniającą uchwałę w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Legnica) oraz §12 ust. 5 zaskarżonej uchwały.
W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy.
Pismem z dnia 12 listopada 2008 r. Wojewoda Dolnośląski – działając jako organ nadzoru w ramach art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591, ze zm.) - wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały Rady Miejskiej w Legnicy z dnia 26 maja 2003 r. nr IX/74/03 w przedmiocie ustalenia zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Legnica w części dotyczącej:
- §3 ust. 1 pkt 3 z powodu istotnego naruszenia art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz.U. Nr 71, poz. 733 ze zm.),
- §10 ust. 1 pkt 2 we fragmencie "oraz deklarują spłatę długu czynszowego, jeśli taki obciąża byłego najemcę" z powodu istotnego naruszenia art. 519 §1 kc oraz art. 9 ust. 5 i 6 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego,
- §12 ust. 5 z powodu istotnego naruszenia art. 519 §1 kc oraz art. 9 ust. 5 i 6 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego.
Wyrokiem z dnia 17 czerwca 2009 r. sygn. akt IV SA/Wr 597/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził nieważność uchwały Rady Miejskiej w Legnicy z dnia 26 maja 2003 r. nr IX/74/03 w zakresie wniesionym przez Wojewodę Dolnośląskiego w uzasadnieniu wskazując, iż w kwestii warunku jaki zawiera §3 ust. 1 pkt 3 uchwały (brak tytułu prawnego do innego lokalu mieszkalnego, a w przypadku małżonków żadne z nich nie posiada tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego) wypowiedział się już sąd administracyjny m.in. w wyroku z dnia 18 października 2007r. sygn. akt II SA/Op 330/07 stwierdzając m.in., że posiadanie tytułu prawnego do lokalu nie przesądza o tym, że po stronie członka wspólnoty samorządowej nie istnieje przesłanka niezaspokojonej potrzeby mieszkaniowej, o której mowa w art. 4 ust. 2 ustawy o ochronie praw lokatorów. Zasadność tego stanowiska potwierdza treść art. 23 ust. 2 ustawy o ochronie praw lokatorów, którym ustawodawca wyłączył możliwość zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego z osobą posiadającą tytuł do lokalu, co oznacza, że to wyłączenie dotyczy tylko osób uprawnionych do zawarcia umowy najmu tychże konkretnych lokali tj. lokali socjalnych. Nie może natomiast zostać rozciągnięte w drodze uchwały Rady Gminy na wszystkich członków wspólnoty samorządowej. Z tych przyczyn, kryterium braku tytułu prawnego do innego lokalu mieszkalnego, a w przypadku małżonków gdy żadne z nich nie posiada tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego, przy ubieganiu się o uzyskanie lokalu mieszkalnego z gminnego zasobu mieszkaniowego, należy uznać za pozaprawne.
Podobnie w zaskarżonym wyroku odniesiono się do pozostałych zarzutów skargi dotyczących §10 ust. 1 pkt 2 i §12 ust. 5 uchwały uzależniających zawarcie umowy najmu lokalu mieszkalnego od deklaracji spłaty długu czynszowego, jeśli taki obciąża byłego najemcę (§10 ust. 1 pkt 2), oraz warunku zawarcia umowy o przystąpieniu w całości lub w części do spłaty długu za zgodą dłużnika (§12 ust. 5). O ile jednak §3 ust. 1 pkt 3 uchwały stoi w wyraźnej sprzeczności z uregulowaniami ustawy o ochronie praw lokatorów, o tyle upatrywanie przez skarżącego naruszenia prawa i to istotnego w tym, że spłata długu nie mieści się w charakterze należności, o jakich mowa w art. 9 ust. 5 i 6 ustawy, może budzić wątpliwości.
Wśród należności wymienionych w art. 9 ust. 5 i 6 ustawy ustawodawca nie wymienił długów poprzedniego najemcy, ale należności te związane są z już ukształtowanym stosunkiem najmu lokalu, podczas gdy zobowiązanie się do spłaty długu miałoby poprzedzić nawiązanie takiego stosunku prawnego. Nie budzi jednak wątpliwości, że konstrukcja uzależniająca najem lokalu od obciążenia się długiem poprzedniego najemcy narusza art. 519 §1 kc. Zakwestionowane przez skarżącego postanowienia uchwały określają jedynie warunek w postaci wykorzystania trybu z art. 519 kc, ale należy zgodzić się ze skarżącym, że pomimo określenia umów w tym względzie, jako "przystąpienie do długu" rzeczywistym celem umów zawieranych na podstawie tej regulacji była spłata zadłużenia obciążającego dany lokal, zadłużenia pozostałego po poprzednim najemcy tego lokalu, co też może wskazywać na umowę o przejęciu długu, na nie umowę o przystąpieniu do długu.
Regulacje zawarte w §10 ust. 1 pkt 2 i §12 ust. 5 uchwały naruszają szeroko rozumianą swobodę umów jako uprawnienie do kształtowania przez podmioty wiążącego je stosunków prawnych. Decyzja o zawarciu umowy opierać się musi na woli stron. Stąd uzależnienie przez organ gminy zawarcia umowy najmu od spłaty długu uznane być powinno za istotne naruszenie art. 519 § 2 kc przez to, że tę wolę stron istotnie ogranicza. Z tych względów wskazywanie przez skarżącego sposobu postępowania z wierzytelnościami, określanego w stosownych uchwałach zawierających szczegółowe zasady i tryb umarzania wierzytelności jednostek organizacyjnych gminy z tytułu należności pieniężnych, udzielania innych ulg w spłacaniu tych należności, ma już drugorzędne znaczenie.
W skardze kasacyjnej od wyroku z dnia 17 czerwca 2009 r. sygn. akt IV SA/Wr 597/08 Gmina Legnica zarzuciła naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię, tj. art. 4 ust. 2 i art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, art. 519 §1 kc oraz naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, iż trudno uznać za osobę znajdującą się w ciężkich warunkach kogoś, kto posiada własnościowe prawo do innego lokalu, osobę posiadającą współwłasność w domu jednorodzinnym lub osobę posiadającą środki na wykup lokalu spółdzielczego. Analiza przepisów ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, a zwłaszcza art. 4 ust. 2 wskazuje, że celem ustawodawcy nie było przyznanie uprawnienia wszystkim mieszkańcom gminy do ubiegania się o wynajem od gminy lokalu mieszkaniowego, ale tylko tym z niskim dochodem (który powinien dotyczyć również posiadanego majątku) oraz trudnymi warunkami zamieszkiwania.
Podważając konstrukcję przystąpienia do długu, zawartą w uchwale, Sąd uznał, iż regulacje z §10 ust. 1 pkt 2 i §12 ust. 5 naruszają szeroko rozumianą swobodę umów. Sąd nie wyjaśnił przyczyn dla których przyjął, że w omawianym przypadku brak jest woli stron do zawarcia takiej umowy. Wydaje się oczywistym, że każda umowa o przejęciu długu czy też przystąpieniu do długu oparta jest na ekwiwalentności świadczeń. Wola strony przystępującej do długu nie wynika z pobudek altruistycznych, ale z określonego interesu faktycznego i prawnego. Osoba oczekująca na przydział lokalu mieszkalnego stara się o przyspieszenie przydziału. Możliwość taką daje negowany §10 ust. 1 pkt 2 uchwały i przyszły najemca chce z tej możliwości skorzystać. To przyszły najemca zgłasza wolę przystąpienia do długu po byłym najemcy. W zamian uzyskuje lokal przed innymi oczekującymi, częstokroć skracając okres wyczekiwania o kilka lat. Przy konstruowaniu spornego przepisu rada miała na uwadze zasadę swobody zawierania umów. Umowy o przystąpieniu do długu nie można uznać ani za sprzeczną z ustawą, ani z zasadami współżycia społecznego. Nie została bowiem naruszona zasada ekwiwalentności świadczeń, która prowadziłaby do rażącego pokrzywdzenia jednej ze stron. Nie doszło również, do wskazywanego przez judykaturę przy uznawaniu umowy za sprzeczną z zasadami współżycia społecznego, skrajnego naruszenia zasady równości stron. Zarówno organ nadzoru, jak i Sąd I instancji nie zwróciły uwagi na fakt, że stronie przystępującej do długu nie dzieje się krzywda (którą można by ewentualnie rozpatrywać w odniesieniu do osób dalej oczekujących na mieszkanie), a inicjatywa zawarcia umowy leży po stronie przystępujących do długu. Przy ocenie, czy doszło do naruszenia ekwiwalentności świadczeń należy mieć na uwadze wszelkie okoliczności, które mogą mieć wpływ na rzeczywistą wartość wzajemnych świadczeń.
Zdaniem strony przeciwnej, zgodnie z art. 94 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, według którego nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy po upływie jednego roku od dnia ich podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały lub zarządzenia w terminie określonym w art. 90 ust. 1 ustawy, albo jeżeli są one aktem prawa miejscowego, w sprawie powinno dojść, ewentualnie - gdyby Sąd nie uwzględnił argumentów strony przeciwnej - do stwierdzenia wydania skarżonej uchwały z naruszeniem prawa w części odnoszącej się do zaskarżonych skargą przepisów. Skoro bowiem zaskarżona uchwała jest aktem prawa miejscowego, należało, przy uwzględnieniu oceny prawnej dokonanej przez Wojewodę, stwierdzić, że zaskarżona uchwała została wydana z naruszeniem prawa.
Odpowiedzi na skargę kasacyjną udzielił Wojewoda Dolnośląski podtrzymując argumentację zawartą w swojej skardze do Sądu pierwszej instancji, jak również podzielając w pełni argumentację zawartą w zaskarżonym wyroku.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlega oddaleniu. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje bowiem sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) – dalej ppsa, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnej jej podstawami, określonymi w art. 174 ppsa.
Wobec niestwierdzenia zaistnienia przesłanek nieważności postępowania, oceniając wyrok Sądu pierwszej instancji w ramach zarzutów zgłoszonych w skardze kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny uznał te zarzuty za niezasadne.
Zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz.U. z 2005 r. Nr 31, poz. 266, ze zm.), gmina, na zasadach i w wypadkach przewidzianych w ustawie, zapewnia lokale socjalne i lokale zamienne, a także zaspokaja potrzeby mieszkaniowe gospodarstw domowych o niskich dochodach.
Z powyższego wynika, iż ustawodawca nałożył na gminę obowiązek zapewniania lokali socjalnych i lokali zamiennych, a także obowiązek zaspokajania potrzeb mieszkaniowych gospodarstw domowych ale tylko o niskich dochodach. Obowiązki te gmina ma realizować na zasadach i w wypadkach przewidzianych w ustawie. Jednocześnie w art. 21 ust. 1 pkt 2 omawianej ustawy – na podstawie którego wydana została uchwała Rady Miejskiej Legnicy stanowiąca przedmiot kontroli w zaskarżonym wyroku Sądu pierwszej instancji - rada gminy uprawniona została m.in. do uchwalania zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy, w tym zasad i kryteriów wynajmowania lokali, których najem jest związany ze stosunkiem pracy, jeżeli w mieszkaniowym zasobie gminy wydzielono lokale przeznaczone na ten cel. Ponadto, w art. 21 ust. 3 omawianej ustawy (o treści obowiązującej w dniu podjęcia uchwały zaskarżonej do Sądu pierwszej instancji) wskazano, iż zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy powinny określać w szczególności wysokość dochodu gospodarstwa domowego uzasadniającą oddanie w najem lokalu na czas nieoznaczony i lokalu socjalnego, warunki zamieszkiwania kwalifikujące wnioskodawcę do ich poprawy, kryteria wyboru osób, którym przysługuje pierwszeństwo zawarcia umowy najmu lokalu na czas nieoznaczony i lokalu socjalnego, warunki dokonywania zamiany lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy oraz zamiany pomiędzy najemcami lokali należących do tego zasobu a osobami zajmującymi lokale w innych zasobach, tryb rozpatrywania i załatwiania wniosków o najem lokali zawierany na czas nieoznaczony i o najem lokali socjalnych oraz sposób poddania tych spraw kontroli społeczne oraz zasady postępowania w stosunku do osób, które pozostały w lokalu opuszczonym przez najemcę lub w lokalu, w którego najem nie wstąpiły po śmierci najemcy. Z dniem 1 stycznia 2005 r. cytowany przepis uzupełniono o sformułowanie, iż wśród zasad wynajmowania lokali rada gminy powinna także określać wysokość dochodu gospodarstwa domowego uzasadniającą oddanie lokalu w podnajem oraz wysokość dochodu gospodarstwa domowego uzasadniającą zastosowanie obniżek czynszu.
Nie ulega więc wątpliwości, iż uprawnienia gminy określone w art. 21 ust. 1 pkt 2 omawianej ustawy mogą być realizowane jedynie w normatywnych ramach wyznaczonych przepisami tej ustawy. Analiza treści przepisów ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego wskazuje, iż zaspokajanie przez gminę potrzeb mieszkaniowych gospodarstw domowych wspólnoty samorządowej uzależnione zostało jedynie od spełnienia warunku niskich dochodów w tych gospodarstwach. W tym też celu, jako jedne z zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy powinno się określać w stosownej uchwale m.in. wysokość dochodu gospodarstwa domowego uzasadniającą oddanie w najem lub w podnajem lokalu na czas nieoznaczony i lokalu socjalnego, oraz wysokość dochodu gospodarstwa domowego uzasadniającą zastosowanie obniżek czynszu, a także warunki zamieszkiwania kwalifikujące wnioskodawcę do ich poprawy.
Nie wynika z przepisów omawianej ustawy, aby zaspokajanie przez gminę potrzeb mieszkaniowych w każdej formie, mogło być uzależniane także od nieprzysługiwania danej osobie tytułu prawnego do innego lokalu mieszkalnego. Kryterium nieprzysługiwania tytułu prawnego do innego lokalu mieszkalnego ustawodawca przypisał jedynie przypadkowi zawierana przez gminę umowy najmu lokalu socjalnego (art. 23 ust. 2 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego). Wyraźne wskazanie przez ustawodawcę na stosowanie takiego kryterium tylko w przypadku zawierania umowy najmu lokalu socjalnego wyklucza zatem jego rozszerzanie także na inne formy zaspokajania potrzeb mieszkaniowych określonych w ustawie.
Sąd pierwszej instancji dokonał zatem prawidłowej wykładni przepisów prawa materialnego zarzuconych w skardze kasacyjnej i w konsekwencji tego słusznie stwierdził nieważność §3 ust. 1 pkt 3 uchwały Rady Miejskiej w Legnicy z dnia 26 maja 2003 r. określającego kryterium nieposiadania tytułu prawnego do innego lokalu mieszkalnego, jako warunkującego wynajem przez gminę lokali mieszkalnych - bez ograniczenia stosowania tego kryterium tylko do lokali socjalnych. O ile bowiem takie kryterium mogła gmina zastosować do najmu lokali socjalnych – co wynika z art. 23 ust. 2 omawianej ustawy – o tyle wskazany §3 ust. 1 pkt 3 uchwały Rady Miejskiej w Legnicy z dnia 26 maja 2003 r. nie zawiera takiego zawężenia, co powoduje możliwość jego stosowania także do innych lokali, a to byłoby sprzeczne z powołanym art. 4 ust. 2 w zw. z art. 23 ust. 2 omawianej ustawy.
Prawidłowo również Sąd pierwszej instancji stwierdził nieważność §10 ust. 1 pkt 2 uchwały Rady Miejskiej w Legnicy z dnia 26 maja 2003 r. (o treści zmienionej uchwałą Nr XXIV/248/04 z dnia 26 lipca 2004 r.) we fragmencie: "oraz deklarują spłatę długu czynszowego, jeśli taki obciąża byłego najemcę", oraz §12 ust. 5 powołanej uchwały, ponieważ treść wskazanych przepisów uchwały prowadzi w istocie do uzależnienia zawarcia umowy najmu lokalu wchodzącego w skład mieszkaniowego zasobu gminy od zobowiązania się nowego najemcy do spłaty zaległych należności związanych z danym lokalem, co nie znajduje oparcia w przepisach ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego.
Okoliczności warunkujące dopuszczalność zawarcia umowy najmu lokalu określone zostały, poza art. 4 ust. 2, także w art. 5 i art. 6 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego. W szczególności, zawarcie umowy najmu może być uzależnione od wpłacenia przez najemcę kaucji zabezpieczającej pokrycie należności z tytułu najmu lokalu, przysługujących wynajmującemu w dniu opróżnienia lokalu. Aczkolwiek, kaucji tej nie pobiera się, jeżeli umowa dotyczy najmu lokalu zamiennego lub socjalnego, albo jest zawierana w związku z zamianą lokalu, a najemca uzyskał zwrot kaucji bez dokonania jej waloryzacji.
Zestawiając powyższe z art. 9 omawianej ustawy, określającym należności ponoszone przez najemcę za korzystanie z lokalu, należy dojść do wniosku, iż ustawowe uprawnienie rady gminy do określania w drodze uchwały zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy nie obejmuje takich okoliczności warunkujących dopuszczalność zawarcia umowy najmu, które nie wynikają z treści omawianej ustawy. Jakkolwiek bowiem, przepis art. 21 ust. 3 ustawy wskazuje, iż zawarte w nim wyliczenie stosownych okoliczności nie jest wyczerpujące – ustawodawca użył w tym przepisie sformułowania iż "zasady wynajmowania (...) powinny określać w szczególności", to jednak ustawowe określenie warunków dopuszczających zawarcie umowy najmu w art. 4 ust. 2 oraz w art. 5, art. 6 i art. 9 ustawy, wyklucza dopuszczalność wprowadzenia przez radę gminy innych jeszcze warunków, szczególnie finansowych, nie mających umocowania w ustawie, Do takich zaś warunków nie znajdujących podstawy w ustawie o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego należy zobowiązywanie przyszłych najemców lokali do uregulowania zaległych należności obciążających lokal, które nie są związane z korzystaniem z tego lokalu przez tych przyszłych najemców.
Prawidłowa ocena Sądu pierwszej instancji niezgodności §3 ust. 1 pkt 3 oraz §10 ust. 1 pkt 2 w stosownym fragmencie, a także §12 ust. 5 uchwały Rady Miejskiej w Legnicy z dnia 26 maja 2003 r. nr IX/74/03 (w brzmieniu nadanym Uchwałą Nr XXIV/248/04 z dnia 26 lipca 2004 r.) z ustawą z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, zobowiązywała ten Sąd do stwierdzenia nieważności wskazanych przepisów uchwały, dlatego zaskarżony wyrok nie narusza art. 147 §1 ppsa.
Nie ulega bowiem wątpliwości, iż uchwała rady gminy podejmowana na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego stanowi akt prawa miejscowego, co przyznano także w skardze kasacyjnej. Zgodnie zaś z art. 94 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591, ze zm.), nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy po upływie jednego roku od dnia ich podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały lub zarządzenia w terminie określonym w art. 90 ust. 1, albo jeżeli są one aktem prawa miejscowego. Ustawodawca wyraźnie zatem wyłączył z rocznego przedawnienia stwierdzania nieważności uchwał organów gminy aktów prawa miejscowego, co oznacza iż stwierdzenie nieważności aktu prawa miejscowego może nastąpić w każdym czasie. Z tego względu zarzut kasacyjny naruszenia zaskarżonym wyrokiem art. 147 §1 ppsa nie jest zasadny.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło