II FSK 1767/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : Jerzy Rypina po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej J. R. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 6 lipca 2009 r. sygn. akt I SA/Po 100/09 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi J. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 15 września 2005 r. nr ... w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000 r. postanawia: oddalić skargę kasacyjną. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 6 lipca 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu sygn. akt I SA/Po 100/09 odrzucił skargę J. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 15 września 2005 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000 r. W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że decyzją z dnia 15 września 2005 r. Dyrektor Izby Skarbowej w P. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z 31 maja 2005 r. określającą J. R. wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 r. w kwocie 39.849,40 zł. Następnie pismem z dnia 15 listopada 2007 r. podatnik wniósł o wydanie odpisu decyzji z 15 września 2005 r., uznanie daty wydania odpisu za datę doręczenia decyzji, a w przypadku odmowy uznania daty wydania odpisu za datę doręczenia o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od przedmiotowej decyzji. Postanowieniem z dnia 4 marca 2008 r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy swoje postanowienie z dnia 19 grudnia 2007 r., odmawiające wszczęcia postępowania dotyczącego przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora z 15 września 2005 r. Na skutek skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na postanowienie z dnia 4 marca 2008 r., wyrokiem z 28 sierpnia 2008 r. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie z 19 grudnia 2007 r. (sygn. akt I SA/Po 642/08). W uzasadnieniu Sąd zwrócił uwagę, iż zgodnie z art. 210 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.) decyzja, w stosunku do której może zostać wniesiona skarga do sądu administracyjnego, winna zawierać pouczenie o możliwości wniesienia takiej skargi. Skoro więc organ stoi na stanowisku, że skutecznie doręczono skarżącemu decyzję z dnia 15 września 2005 r., to konsekwentnie i zgodnie z art. 54 w związku z art. 86 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej p.p.s.a.) powinien pismo strony z 15 listopada 2007 r. potraktować jako wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję ostateczną. Formułując wskazania co do dalszego postępowania Sąd stwierdził, iż Dyrektor Izby Skarbowej powinien ponownie rozpoznać wniosek skarżącego z dnia 15 listopada 2007 r. i stosowanie do wcześniejszych rozważań przekazać właściwemu w sprawie sądowi administracyjnemu do rozpatrzenia. Zarządzeniem z 19 lutego 2009 r., doręczonym 2 marca 2009 r., skarżący został wezwany do uzupełnienia, w terminie 7 dni, braku wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Dyrektora z 15 września 2005 r., poprzez nadesłanie skargi na przedmiotową decyzję, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W związku z niewykonaniem powyższego zarządzenia, wniosek skarżącego o przywrócenie terminu pozostawiony został bez rozpoznania. W dniu 6 kwietnia 2009 r. skarżący złożył zażalenie na powyższe zarządzenie oraz skargę na decyzję Dyrektora z 15 września 2005 r. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 17 czerwca 2009r. sygn. akt II FZ 164/09 oddalił zażalenie skarżącego. Sąd pierwszej instancji rozpoznając w dniu 6 lipca 2009 r. skargę skarżącego wskazał, że zgodnie z przepisem art. 153 p.p.s.a. jest związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażoną w prawomocnym wyroku Sądu z dnia 28 sierpnia 2008 r. sygn. akt I SA/Po 642/08. W wyroku tym przyjęto, iż pismo skarżącego z dnia 15 listopada 2007 r. należy potraktować jako wniosek o przywrócenie terminu, to tym samym uznano, iż zaskarżona decyzja została doręczona skarżącemu w trybie art. 150 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej. W konsekwencji stwierdził, że nie był uprawniony do kwestionowania dokonanego doręczenia. Wobec powyższego Sąd uznał, iż wniesienie w dniu 6 kwietnia 2009 r. skargi na decyzję Dyrektora z 15 września 2005 r. nastąpiło z uchybieniem terminu, który upłynął 2 grudnia 2005 r. (doręczenie decyzji - 3 października 2005 r.). Na powyże postanowienie skargę kasacyjną złożył skarżący zaskarżając je w całości i wnosząc o jego uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy: - art. 53 § 1 p.p.s.a. poprzez błędne ustalenie terminu doręczenia skarżącemu zaskarżonej decyzji, - art. 153 p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, że treść uzasadnienia prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 28 sierpnia 2008 r. (sygn. akt I SA/Po 642/08) wynika, że doręczenie skarżącemu decyzji Dyrektora Izby Skarbowej nastąpiło z zachowaniem dyspozycji art. 150 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej, - art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi, co do której nie upłynął termin do jej wniesienia i to pomimo naruszenia przez organ administracji art. 150 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej, - art. 133 p.p.s.a. poprzez wydanie orzeczenia z pominięciem istotnych dla rozstrzygnięcia akt sprawy dotyczących nieskutecznego doręczenia przez Dyrektor Izby Skarbowej decyzji z dnia 15 września 2005 r. Ponadto skarżący zarzucił naruszenie art. 45 ust. 1 Konstytucji poprzez naruszenie gwarancji prawa do sądu objawiającego się w odrzuceniu skargi z tej przyczyny, że została wniesiona po upływnie ustawowego terminu bez uprzedniego ii jednoznacznego stwierdzenia jego uchybienia. W ocenie autora skargi kasacyjnej Dyrektor Izby Skarbowej nigdy nie doręczył skarżącemu decyzji z dnia 15 września 2005 r. a zatem termin do złożenia skargi nigdy nie zaczął biec. Ten fakt wynika również, w ocenie strony, z wyroku Sądu z dnia 28 sierpnia 2008 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jako niezasadna podlega oddaleniu. Sąd pierwszej instancji odrzucając skargę był związany ustaleniami faktycznymi przyjętymi za podstawę rozstrzygnięcia w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 28 sierpnia 2008 r. sygn. akt I SA/Po 642/08. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd stwierdził, że skoro organ stoi na stanowisku, że skutecznie doręczono skarżącemu decyzję z dnia 15 września 2005 r. to konsekwentnie i zgodnie z art. 54 w związku z art. 86 p.p.s.a. powinien potraktować pismo strony z 15 listopada 2007 r. jako wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję ostateczną. Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że powyższe ustalenia nie zostały zakwestionowane w skardze kasacyjnej od tego rozstrzygnięcia, gdyż skarżący nie wystąpił z takim środkiem zaskarżenia do sądu kasacyjnego. Z tej przyczyny w związku z art. 153 p.p.s.a. wiążą w obecnej sprawie zarówno Sąd pierwszej instancji jak i tutejszy Sąd. Należy wskazać, że związanie sądu administracyjnego oceną prawną oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonych wcześniej poglądem. Skoro skarżący nie zaskarżył wyroku Sądu pierwszej instancji z dnia 28 sierpnia 2008 r. tym samym wyrok stał się prawomocny, a orzeczone w nim zostało, iż decyzja z dnia 15 września 2005 r. została skarżącemu skutecznie doręczona. Tak więc bezzasadny jest zarzut naruszenia przez Sąd wojewódzki art. 153 p.p.s.a. Natomiast w odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 53 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, iż nie mógł być on przez Sąd pierwszej instancji naruszony bowiem Sąd ten go nie stosował. Sąd nie ustalał terminu doręczenia zaskarżonej decyzji gdyż w tej kwestii, jak wyżej wspomniano, był związany wyrokiem zapadłym w sprawie o sygn. I SA/Po 642/08. Wobec powyższego za nieskuteczny również należało uznać zarzut naruszenia przez Sąd art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez wydanie orzeczenia z pominięciem istotnych dla rozstrzygnięcia akt sprawy dotyczących nieskutecznego doręczenia decyzji z dnia 15 września 2005 r. Zgodnie z tym artykułem sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy, na podstawie akt sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że Sąd pierwszej instancji tak właśnie uczynił. Z akt sprawy wynika jednoznacznie, że skarga została wniesiona po terminie, a wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia pozostał bez rozpoznania z powodu nieusunięcia przez skarżącego braku formalnego wniosku (zarządzenie z dnia 20 marca 2009 r., sygn. akt I SA/Po 100/09, karta 21 akt sądowych). Oddalone zostało również przez Naczelny Sąd Administracyjny (II FZ 164/09, karta 41 akt sądowych) zażalenie strony. Mając powyższe na uwadze zasadnie Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 odrzucił skargę. Powyższe stanowi również o niezasadności zarzut naruszenia art. 45 ust. 1 Konstytucji RP wyrażającego zasadę prawa do sądu albowiem to działanie strony tj. niezłożenie skargi w terminie, nieuzupełnienie braków formalnych wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi było podstawą niekorzystnego dla niej rozstrzygnięcia. Na marginesie Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że rację ma strona skarżąca, że Sąd błędnie stwierdził, że termin do złożenia skargi upłynął w dniu 2 grudnia 2005 r., gdy tymczasem nastąpiło to w dniu 2 listopada 2005 r., jednak mając na uwadze powyższe rozważania, nie miało to wpływu na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.