II OSK 802/11

Dnia 8 czerwca 2011 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Bujko po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2011 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi B.G. oraz A.T. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2011 roku sygn. akt II 2247/10 oddalającego skargę kasacyjną B.G. oraz A.T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 30 czerwca 2010 roku sygn. akt II SA/Sz 291/09 w sprawie ze skarg B.G. oraz A.T. na uchwały Rady Miasta Świnoujścia: 1. z dnia [...] marca 2007 roku nr [...] w przedmiocie częściowego uchylenia uchwał: Rady Miasta Świnoujścia z dnia [...] stycznia 1999 roku Nr [...] i z dnia [...] marca 1999 roku Nr [...] dotyczących przystąpienia do sporządzenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Świnoujście w części obejmującej Obszar I, 2. z dnia [...] marca 2007 roku nr [...] w przedmiocie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Świnoujście (rejon Basenu Północnego i fortów), 3. z dnia [...] marca 2007 roku nr [...] w przedmiocie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Świnoujście (rejon ul. Bohaterów Września, Placu Słowiańskiego i Placu Wolności) postanawia: odrzucić skargę o wznowienie postępowania. 1 4 Wyrokiem z dnia 20 stycznia 2011 r. sygn. akt II OSK 2247/10 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną B.G. oraz A.T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 30 czerwca 2010 roku sygn. akt II SA/Sz 291/09 w sprawie ze skarg B.G. oraz A.T. na uchwały Rady Miasta Świnoujścia: 1. z dnia [...] marca 2007 roku nr [...] w przedmiocie częściowego uchylenia uchwał: Rady Miasta Świnoujścia z dnia [...] stycznia 1999 roku Nr [...] i z dnia [...] marca 1999 roku Nr [...] dotyczących przystąpienia do sporządzenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Świnoujście w części obejmującej Obszar I, 2. z dnia [...] marca 2007 roku nr [...] w przedmiocie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Świnoujście (rejon Basenu Północnego i fortów), 3. z dnia [...] marca 2007 roku nr [...] w przedmiocie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Świnoujście (rejon ul. Bohaterów Września, Placu Słowiańskiego i Placu Wolności). Pismem z dnia 7 kwietnia 2011 r. skarżący wnieśli o wznowienie postępowania zakończonego powyższym wyrokiem z dnia 20 stycznia 2011 r. Skarga została sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika - adwokata B.K. Skarżący wnieśli o wznowienie postępowania z powodu nieważności. Po pierwsze wskazali, że Rada Miasta Świnoujście nie była należycie reprezentowana, a więc przesłankę określoną w art. 271 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a. Skarżący wyjaśnili, że reprezentujący gminę radca prawny E.S. nie posiadał stosownego pełnomocnictwa udzielonego uchwałą Rady Miasta Świnoujścia, a jedynie pełnomocnictwo udzielone przez przewodniczącego rady miejskiej. Po drugie wskazali, że w składzie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie występowała osoba nieuprawniona - sędzia WSA Danuta Strzelecka - Kuligowska, a więc przesłankę określoną w art. 271 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 20 § 3 i art. 22 p.p.s.a. Skarżący wyjaśnili, że do chwili obecnej nie zostało rozpoznane zażalenie skarżących z dnia 12 lutego 2010 r. na postanowienie Sądu I instancji o odmowie wyłączenie sędziego WSA Danuty Strzeleckiej - Kuligowskiej od orzekania w sprawie. Skarżący wnieśli o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez jego uchylenie, jak również uchylenie wyroku Sądu I instancji z dnia 30 czerwca 2010 r., rozpoznanie zażalenia skarżących z dnia 12 lutego 2010 r., przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz rozstrzygnięcie o kosztach postępowania za dwie instancje. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stosownie do treści art. 280 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga o wznowienie postępowania jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd wniosek odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę. Na rozprawie sąd rozstrzyga przede wszystkim o dopuszczalności wznowienia i odrzuca wniosek, jeżeli brak ustawowej podstawy wznowienia albo termin do wniesienia skargi nie został zachowany. Sąd może jednak po rozważeniu stanu sprawy połączyć badanie dopuszczalności wznowienia z rozpoznaniem sprawy (art. 281 p.p.s.a.). Badanie pod kątem dopuszczalności wznowienia, o którym mowa w cytowanych wyżej przepisach, nie jest badaniem zasadności skargi o wznowienie. Celem bowiem tego badania jest stwierdzenie, czy spełnione zostały warunki, które umożliwiają rozpatrzenie samej skargi o wznowienie postępowania. Podstawą tej oceny są w zasadzie twierdzenia zawarte w skardze. Uznać zatem należy, że na wstępnym etapie, sąd administracyjny odrzuca skargę o wznowienie postępowania, która w ogóle nie opiera się na jednej z podstaw wznowienia opisanych w przepisie działu VII p.p.s.a., względnie, gdy powołana podstawa treściowo odpowiada powyższym przepisom, ale już tylko na podstawie oceny akt sprawy sąd władny jest ocenić, że powołane przez stronę przesłanki nie stanowią rzeczywistej podstawy wznowienia. Zgodnie z treścią przepisu art. 271 pkt 2 p.p.s.a., można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania; nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe. Treść tego przepisy wymaga wykładni z uwzględnieniem jego celu, jak również miejsca w systemie procedury sądowoadministracyjnej. Nie ulega wątpliwości, że skarga o wznowienie postępowania jest środkiem nadzwyczajnym, mogącym podważyć prawomocny wyrok bądź postanowienie. Dlatego też przepisy dotyczące skargi o wznowienie postępowania należy rozumieć ściśle. Przesłanka wskazana w cytowanym przepisie umożliwia stronie, która nie mogła skutecznie dochodzić swoich praw przed sądem administracyjnym (z powodów wskazanym w cytowanym przepisie), wzruszenie prawomocnego rozstrzygnięcia sądu administracyjnego i ponowne rozpoznanie sprawy z uwzględnieniem jej udziału. Mając na uwadze cel tego przepisu, a także nadzwyczajny charakter instytucji wznowienia postępowania, uznać więc należy, że skarga o wznowienia postępowania na podstawie przesłanki wskazanej w art. 271 pkt 2 p.p.s.a. przysługuje stronie, której uprawnienia zostały naruszone poprzez zaistnienie jednej z okoliczności tam wskazanych. Innymi słowy, to strona, którą pozbawiono możliwości skutecznego dochodzenia swoich prawa jest uprawniona do występowania ze skargą o wznowienia postępowania na podstawie powyższego przepisu, a nie inna ze stron postępowania. Pozostałe strony postępowania mogą przesłanki nieważności określone w art. 271 pkt 2 p.p.s.a. podnosić w toku postępowania. Powyższą interpretację potwierdza również analiza treści art. 277 p.p.s.a., zgodnie z którym skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji, termin ten liczy się od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy. W niniejszej sprawie termin ten w ogóle nie rozpoczął swojego biegu, bowiem strona skarżąca będąc należycie reprezentowaną wiedziała zarówno o terminie rozprawy, jak i zapadłym rozstrzygnięciu. Stąd też uznać należy, że w tym zakresie niniejszym skarga o wznowienie postępowania nie jest oparta na ustawowej przesłance wznowienia. Jedynie na marginesie wskazać należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że przewodniczący rady gminy dysponuje sui generis pełnomocnictwem do występowania w imieniu rady gminy. Taki pogląd zaprezentował między innymi Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 14 czerwca 2007 r., sygn. akt II OSK 706/07 (nie publ.). Przewodniczący jest więc również uprawniony do ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, który będzie reprezentował radę. Stosownie do treści art. 271 pkt 1 p.p.s.a., można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności, jeżeli jeżeli w składzie sądu uczestniczyła osoba nieuprawniona albo jeżeli orzekał sędzia wyłączony z mocy ustawy, a strona przed uprawomocnieniem się orzeczenia nie mogła domagać się wyłączenia. Skarżący podnoszą, że nie zostało rozpoznane ich zażalenie na postanowienie Sądu I instancji z dnia 14 stycznia 2010 r. o odmowie wyłączenia sędziego WSA Danuty Strzeleckiej - Kuligowskiej. Po pierwsze wyjaśnić należy, że zażalenie to zostało złożone tylko przez skarżącą, o czym świadczy jej podpis pod treścią pisma. Po drugie, brak rozpoznania zażalenia mógł zostać podniesiony na każdym etapie postępowania, zarówno na rozprawie przed Sądem I instancji, jak również w toku postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, co zgodnie z treścią cytowanego wyżej przepisu wyklucza powołanie się na przesłankę wznowienia określoną w art. 271 pkt 1 p.p.s.a. Strona mogła domagać się wyłączenia sędziego biorącego udział w wydaniu wyroku Sądu I instancji i z tej możliwości skorzystała, podobnie jak mogła domagać się rozpoznania jej zażalenia na postanowienie o odmowie wyłączenia, co również uczyniła. Po trzecie wreszcie, wbrew twierdzeniom strony skarżącej, zażalenie zostało rozpoznane i oddalone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2010 r. sygn. akt II OZ 458/10. Postanowienie to zostało doręczone skarżącej, o czym świadczy zwrotne potwierdzenie odbioru znajdujące się w aktach sprawy. W konsekwencji, również druga z okoliczności wskazanych przez skarżących nie stanowi ustawowej przesłanki wznowienia. Z tych też przyczyn skarga o wznowienie postępowania podlegała odrzuceniu. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 280 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu. ----------------------- 3 4