II GSK 789/09
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2010-09-23
Skład orzekający: Jan Bała, Rafał Batorowicz, Joanna Kabat - Rembelska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zmiana ostatecznej decyzji administracyjnej w trybie art. 155 k.p.a. jest dopuszczalna, gdy przepisy materialnoprawne, na podstawie których została wydana pierwotna decyzja, utraciły moc obowiązującą, a nowe przepisy wprowadzają odmienne regulacje dotyczące warunków uzyskania uprawnień?Ratio decidendi
Zmiana ostatecznej decyzji administracyjnej w trybie art. 155 k.p.a. jest dopuszczalna tylko wtedy, gdy zachodzi tożsamość stanu prawnego i faktycznego sprawy. Oznacza to, że nie tylko nie mogą istnieć przepisy szczególne sprzeciwiające się zmianie, ale również, że obowiązujące przepisy prawa materialnego, na podstawie których została wydana pierwotna decyzja, muszą być tożsame z przepisami obowiązującymi w dacie wniosku o zmianę. W przypadku istotnych zmian w stanie prawnym, które wprowadzają odmienne regulacje dotyczące warunków uzyskania uprawnień, nie można mówić o tożsamości stanu prawnego, co wyklucza zastosowanie art. 155 k.p.a.Stan faktyczny
A. S. złożył wniosek o zmianę decyzji z 1986 r. stwierdzającej posiadanie przygotowania zawodowego do pełnienia samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie, argumentując, że w dacie jej wydania posiadał wykształcenie wyższe, a jego uprawnienia powinny obejmować szerszy zakres. Organy administracji odmówiły zmiany, wskazując, że przepisy, na podstawie których wydano pierwotną decyzję, nie obowiązują już, co uniemożliwia zmianę w trybie art. 155 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. S. na decyzję odmowną. A. S. złożył skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Bała Sędzia NSA Rafał Batorowicz (spr.) Sędzia NSA Joanna Kabat - Rembelska Protokolant Bogusław Piszko po rozpoznaniu w dniu 23 września 2010 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 czerwca 2009 r. sygn. akt VII SA/Wa 425/09 w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji o stwierdzeniu przygotowania zawodowego do pełnienia samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie 1) oddala skargę kasacyjną; 2) zasądza od A. S. na rzecz Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Zaskarżonym skargą kasacyjną wyrokiem z dnia 23 czerwca 2009 r., sygn. akt VII SA/Wa 425/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. S. na decyzję Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa z dnia [...] stycznia 2009 r., nr [...], w przedmiocie odmowy zmiany decyzji ostatecznej. Decyzja ta utrzymała w mocy decyzję Okręgowej Komisji Kwalifikacyjnej [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa z dnia [...] listopada 2008 r., nr [...], którą organ I instancji odmówił zmiany decyzji Wojewody P. z dnia [...] listopada 1986 r., nr [...], stwierdzającej posiadanie przez A. S. przygotowania zawodowego upoważniającego do wykonywania samodzielnej funkcji projektanta w specjalności architektonicznej i konstrukcyjno-budowlanej z uprawnieniami i ograniczeniami wskazanymi w tejże decyzji.
Sąd pierwszej instancji oparł swoje rozstrzygnięcie na ustaleniach faktycznych organów administracji, które stwierdziły, że A. S. złożył wniosek o zmianę treści decyzji Wojewody P. z dnia [...] listopada 1986 r. podając, że w dniu wydania tej decyzji posiadał tytuł inżyniera stąd jego uprawnienia powinny obejmować zakres właściwy dla osób posiadających wykształcenie wyższe przewidziany w rozporządzeniu Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie (Dz. U. Nr 8, poz. 46 ze zm.). Organ odwoławczy stwierdził, że na etapie postępowania organu I instancji, jak i postępowania odwoławczego nie obowiązywały już przepisy powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r., na podstawie których została wydana decyzja Wojewody P. z dnia [...] listopada 1986 r., której dotyczył wniosek strony. Zdaniem organu odwoławczego, okoliczność ta stanowi przeszkodę zmiany decyzji w trybie art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej powoływana jako: k.p.a.).
Sąd pierwszej instancji stwierdził, że zgodnie z art. 155 k.p.a. decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. W ocenie Sądu pierwszej instancji, prawna możliwość zastosowania trybu przewidzianego w tym przepisie jest uwarunkowana prowadzeniem postępowania w ramach tego samego stanu prawnego i faktycznego. Możliwość zastosowania art. 155 k.p.a. należy bowiem rozważać w świetle przepisów prawa materialnego obowiązującego w czasie wydania decyzji ostatecznej. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że zmiana ostatecznej decyzji administracyjnej na mocy art. 155 k.p.a. jest dopuszczalna tylko wtedy, gdy obowiązują przepisy prawne, na podstawie których decyzja została wydana.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji, skoro w dacie wniosku skarżącego o zmianę decyzji ostatecznej (a także w dacie orzekania organów) nie obowiązywały już przepisy stanowiące materialnoprawną podstawę objętej wnioskiem ostatecznej decyzji Wojewody P. z dnia [...] listopada 1986 r., to stanowisko organu odmawiające zmiany wspomnianej decyzji Wojewody P. było prawidłowe.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył A. S., zaskarżając to orzeczenie w całości. Wniósł o uchylenie zaskarżonego "postanowienia" i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i rozpoznanie skargi, a także zasądzenie na swoją rzecz kosztów sądowych za postępowanie skargowe, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi wnoszący skargę kasacyjną zarzucił:
1. naruszenie przepisu postępowania art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej powoływana jako: p.p.s.a.), art. 135 p.p.s.a., art. 155 k.p.a. przez brak dokonania wykładni przepisów regulujących stan prawny w dniu [...] listopada 1986 r., to jest w dniu wydania decyzji o stwierdzeniu przygotowania zawodowego do pełnienia samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie – rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie, art. 18.1,5 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.; dalej powoływana jako: Prawo budowlane z 1974 r.) oraz przepisów dotyczących powyższej materii a obowiązujących w dniu złożenia wniosku przez skarżącego o zmianę decyzji – rozporządzenia Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 28 kwietnia 2006 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie (Dz. U. Nr 83, poz. 578 ze zm.), art. 12.1,2, art. 13.1, art. 14.1, art. 16.1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.; dalej powoływana jako: Prawo budowlane z 1994 r.); w następstwie błędne stwierdzenie, że w chwili wydania decyzji z dnia [...] listopada 1986 r. i w dacie złożenia wniosku przez skarżącego o zmianę powyższej decyzji istniał inny stan prawny i niedopuszczalne było zastosowanie trybu zmiany przewidzianego przez art. 155 k.p.a.,
2. naruszenie przepisu postępowania art. 6 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. przez brak dokonania oceny przez organ administracji wydający decyzję stanu faktycznego sprawy oraz brak dokonania wykładni przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie oraz rozporządzenia Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 28 kwietnia 2006 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie w celu porównania tych stanów prawnych i ustalenia treści normy prawnej regulującej wymagania do stwierdzenia przygotowania zawodowego do pełnienia samodzielnej funkcji technicznej w budownictwie, w następstwie brak ustalenia, czy zachodzi przesłanka z art. 155 k.p.a. istnienia przepisów szczególnych sprzeciwiających się zmianie decyzji w tym trybie.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej strona wskazała, że formalna zmiana lub zastąpienie aktu normatywnego innym nie jest równoznaczne ze zmianą stanu prawnego, która uniemożliwia zastosowanie art. 155 k.p.a. Zadaniem organu orzekającego było dokonanie pragmatycznej wykładni w celu ustalenia, czy w stanie prawnym obowiązującym na dzień [...] listopada 1986 r. a obecnym na dzień złożenia wniosku zmianie uległa norma prawna regulująca kwestie koniecznych przesłanek do spełnienia przy ubieganiu się o uprawnienia budowlane. Wprawdzie rozporządzenie Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. formalnie nie obowiązuje, ale kwestia pełnienia samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie jest przedmiotem regulacji innymi aktami prawa, w zasadzie w niezmienionej formie. Analiza obu powyższych stanów prawnych regulujących pojęcie samodzielnych funkcji technicznych i warunków ich uzyskania przy zastosowaniu wykładni językowej i celowościowej wskazuje, że zostały one oparte o tę samą normę prawną.
Krajowa Komisja Kwalifikacyjna Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa nie skorzystała z prawa złożenia odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej składają się wyłącznie na wymienioną w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. podstawę mającego wpływ na wynik sprawy naruszenia przepisów postępowania.
Zarówno rozwinięcie zarzutów jak i uzasadnienie skargi kasacyjnej wskazują, że strona wnosząca skargę kasacyjną zmierza do wykazania, że, po pierwsze, zmiana decyzji w trybie art. 155 k.p.a. jest dopuszczalna również w sytuacjach, gdy akty normatywne, na podstawie których została wydana decyzja pierwotna nie obowiązują w chwili wydawania nowej decyzji w przedmiocie zmiany wcześniejszej decyzji i że, po drugie, w momencie wydawania pierwotnej decyzji, której zmiany strona się domagała oraz w chwili wydawania zaskarżonej decyzji obowiązywała tożsama norma prawna regulująca materię uprawnień architektonicznych i konstrukcyjno – budowlanych mogąca mieć zastosowanie w stanie faktycznym niniejszej sprawy.
Przed odniesieniem się do przedstawionych poglądów Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że część regulacji zawartych we wskazywanych jako naruszone przepisach pozostaje bez związku z tezami stawianymi przez stronę.
Zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Strona nie twierdzi, by wyrok wydano bez uprzedniego zamknięcie rozprawy, względnie by Sąd korzystał z materiału dowodowego nieobjętego aktami sprawy, albo pominął któryś z elementów stanu faktycznego potwierdzonego zgromadzonymi w aktach dowodami.
Ustawodawca w art. 135 p.p.s.a. przyznaje sądowi administracyjnemu kompetencję do stosowania przewidzianych ustawą środków w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Strona wnosząca skargę kasacyjną nie wyjaśniła na czym polegało naruszenie tego przepisu, wskazane unormowanie pozostaje natomiast bez związku z przedstawionymi przez stronę tezami.
A. S. zarzucił naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. przez brak oceny przez organ administracji publicznej stanu faktycznego sprawy, jednakże nie wskazał, by jakiś element materiału dowodowego nie został rozpatrzony. Zarówno rozwiniecie zarzutu, jak i jego uzasadnienie odnosi się jedynie do materii stanu prawnego sprawy.
Wywody skargi kasacyjnej sprowadzają się do dwóch wymienionych tez. Pierwsza z nich, odnosząca się do ewentualności dopuszczalności przyjęcia tożsamości stanu prawnego w chwili wydawania decyzji pierwotnej i istniejącego w chwili wydawania decyzji w przedmiocie zmiany tej decyzji w trybie art. 155 k.p.a. mimo utraty mocy obowiązującej przez akty prawne, na podstawie których wydano wcześniejszą decyzję, sformułowana jest prawidłowo. Druga, sprowadzająca się do twierdzenia, że tak rozumiana tożsamość stanu prawnego występuje w niniejszej sprawie, nie jest słuszna.
Postępowania zakończone pierwotną decyzją przyznającą uprawnienie oraz w przedmiocie zmiany tej decyzji w trybie art. 155 k.p.a. prowadzone są w ramach tej samej sprawy administracyjnej w znaczeniu materialnoprawnym. W związku z tym dopuszczalność stosowania ostatnio wymienionego przepisu występuje tylko wtedy, gdy zachodzi tożsamość sprawy. Na sprawę administracyjną w znaczeniu materialnym składają się elementy podmiotowe i przedmiotowe. Przy ustalaniu tożsamości sprawy należy badać właśnie te elementy. Tożsamość elementów podmiotowych to tożsamość podmiotu będącego adresatem praw lub obowiązków, a tożsamość przedmiotowa to tożsamość treści tych praw i obowiązków oraz ich podstawy prawnej i faktycznej (tak np. B. Adamiak, glosa do wyroku NSA z dnia 23 stycznia 1998 r., sygn. akt I SA/Gd 654/96, OSP 1999 r., str. 51).
Cechą właściwą dla sprawy administracyjnej jest jej merytoryczne rozstrzygniecie przez dokonanie autorytatywnej konkretyzacji normy prawa materialnego w zakresie uprawnień lub obowiązków jednostki (por. T. Woś, Pojęcie "sprawy" w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego, AUWr nr 1022, Prawo CLVIII). Z takiego punktu widzenia dla oceny tożsamości stanu prawnego nie jest istotne, czy konkretyzowana norma prawa materialnego zawarta jest w tych samych aktach normatywnych, które były i są podstawami powstawania praw i obowiązków. Decydujące znaczenie ma okoliczność, że konkretyzowana jest identyczna norma prawna choćby zachodziły zmiany w zakresie obowiązywania aktów prawnych, na podstawie których norma jest odkodowywana.
Biorąc pod uwagę wskazane okoliczności, nie można wykluczyć, że hipotetycznie wystąpi sytuacja, w której mimo utraty mocy obowiązującej przez akty normatywne stanowiące podstawę prawną decyzji pierwotnej zachodzić będzie tożsamość stanu prawnego z istniejącym w chwili wydawania decyzji w przedmiocie zmiany decyzji w trybie art. 155 k.p.a. Podstawą oceny, czy taka sytuacja występuje jest ustalenie, czy mimo zmian w zakresie źródeł prawa norma prawna zachowuje tożsamość.
Strona wnosząca skargę kasacyjną utrzymywała, że zarówno w chwili wydawania decyzji z dnia [...] listopada 1986 r., jak i w momencie wydawania zaskarżonej decyzji materia uprawnień architektonicznych i konstrukcyjno – budowlanych regulowana była na podstawie takiej samej normy prawnej. Godzi się zauważyć, że strona nie wskazała jaka to niezmieniona norma prawna stanowiła i stanowi źródło uprawnień w omawianym zakresie.
Wbrew twierdzeniom strony stan prawny obowiązujący w 1986 r. i w 2009 r. cechują daleko idące różnice.
W chwili wydawania pierwotnej decyzji wykonywanie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie regulowały przepisy ustawy - Prawo budowlane z 1974 r. oraz rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie.
Zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane z 1974 r. samodzielne funkcje techniczne w budownictwie mogły wykonywać wyłącznie osoby posiadające odpowiednie przygotowanie zawodowe do wykonywania tych funkcji, a w szczególności odpowiednie wykształcenie techniczne i praktykę zawodową, dostosowane do rodzaju, stopnia skomplikowania działalności i innych wymagań, związanych z wykonywaną funkcją. Szczegółowe rozwiązania w zakresie wymogów stawianych osobom pełniącym samodzielne funkcje techniczne w budownictwie zawarte były w przepisach wymienionego rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r.
Stosownie do § 2 ust. 1 wymienionego rozporządzenia Do pełnienia samodzielnej funkcji projektanta było wymagane następujące przygotowanie zawodowe:
1) ukończenie wyższej szkoły technicznej, stwierdzone dyplomem, oraz trzy lata praktyki przy sporządzaniu projektów i rok praktyki na budowie,
2) ukończenie średniej szkoły technicznej, stwierdzone dyplomem lub świadectwem, oraz trzy lata praktyki na budowie i trzy lata praktyki przy sporządzaniu projektów.
Zgodnie § 2 ust. 2 i ust. 3 tego rozporządzenia osoby posiadające średnie wykształcenie techniczne mogły wykonywać samodzielną funkcję projektanta w budownictwie jedynie w specjalności techniczno-budowlanej zgodnej z posiadanym wykształceniem technicznym wyłącznie:
1) w specjalności architektonicznej - w budownictwie jednorodzinnym, zagrodowym oraz innych budynków o kubaturze do 1000 m3,
2) w innych specjalnościach techniczno-budowlanych - w zakresie obiektów budowlanych, budowli i instalacji o powszechnie znanych rozwiązaniach konstrukcyjnych i schematach technicznych .
Do pełnienia funkcji, o której mowa w ust. 1, w specjalności architektonicznej było wymagane wykazanie się dyplomem ukończenia wydziału architektury wyższej szkoły technicznej lub odpowiednio dyplomem ukończenia średniej szkoły technicznej o kierunku architektonicznym lub ogólnobudowlanym.
Prawodawca w poszczególnych jednostkach redakcyjnych § 5 omawianego rozporządzenia przewidywał, że do pełnienia samodzielnych funkcji technicznych obejmujących kierowanie, nadzorowanie i kontrolowanie techniczne budowy i robót było wymagane następujące przygotowanie zawodowe:
1) ukończenie wyższej szkoły technicznej, stwierdzone dyplomem, oraz co najmniej dwuletnia praktyka na budowie,
2) ukończenie średniej szkoły technicznej, stwierdzone dyplomem lub świadectwem, oraz co najmniej trzyletnia praktyka na budowie,
3) dyplom mistrza w rzemiośle budowlanym,
Osoby ze średnim wykształceniem technicznym mogły pełnić funkcje techniczne wyłącznie przy budowie budynków, budowli i instalacji o powszechnie znanych rozwiązaniach konstrukcyjnych, objętych daną specjalnością techniczno budowlaną, a osoby, o których mowa w ust. 1 pkt 3 - wyłącznie przy wykonywaniu robót budowlanych objętych danym rzemiosłem.
W zakresie budownictwa jednorodzinnego, zagrodowego oraz innych budynków o kubaturze do 1000 m3 osoby, o których mowa w pkt 3, posiadające kwalifikacje w zakresie robót konstrukcyjno - budowlanych były uprawnione do kierowania budową.
W chwili wydawania zaskarżonej decyzji materia samodzielnych funkcji techniczne w budownictwie w najistotniejszym zakresie regulowana była na poziomie ustawy – Prawo budowlane z 1994r.
Stosownie do art. 12 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane z 1994 r. samodzielne funkcje techniczne w budownictwie mogły wykonywać wyłącznie osoby posiadające odpowiednie wykształcenie techniczne i praktykę zawodową, dostosowane do rodzaju, stopnia skomplikowania działalności i innych wymagań związanych z wykonywaną funkcją, stwierdzone decyzją, zwaną dalej "uprawnieniami budowlanymi", wydaną przez organ samorządu zawodowego, a zgodnie z art. 12 ust. 3 tej ustawy warunkiem uzyskania uprawnień stało się zdanie egzaminu o określonym przez ustawodawcę zakresie badanej wiedzy i umiejętności.
Zgodnie z art. 14 ust. 2 omawianej ustawy uzyskanie uprawnień budowlanych, wymagało:
1) do projektowania bez ograniczeń i sprawdzania projektów architektoniczno-budowlanych:
a) ukończenia studiów magisterskich, w rozumieniu przepisów o szkolnictwie wyższym, na kierunku odpowiednim dla danej specjalności,
b) odbycia dwuletniej praktyki przy sporządzaniu projektów,
c) odbycia rocznej praktyki na budowie;
2) do projektowania w ograniczonym zakresie:
a) ukończenia wyższych studiów zawodowych, w rozumieniu przepisów o wyższych szkołach zawodowych, na kierunku odpowiednim dla danej specjalności lub ukończenia studiów magisterskich, w rozumieniu przepisów o szkolnictwie wyższym, na kierunku pokrewnym dla danej specjalności,
b) odbycia dwuletniej praktyki przy sporządzaniu projektów,
c) odbycia rocznej praktyki na budowie;
3) do kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń:
a) ukończenia studiów magisterskich, w rozumieniu przepisów o szkolnictwie wyższym, na kierunku odpowiednim dla danej specjalności,
b) odbycia dwuletniej praktyki na budowie;
4) do kierowania robotami budowlanymi w ograniczonym zakresie:
a) ukończenia wyższych studiów zawodowych, w rozumieniu przepisów o wyższych szkołach zawodowych, na kierunku odpowiednim dla danej specjalności lub ukończenia studiów magisterskich, w rozumieniu przepisów o szkolnictwie wyższym, na kierunku pokrewnym dla danej specjalności,
b) odbycia trzyletniej praktyki na budowie.
Nie wnikając głęboko w analizę wymienionych i dalszych przepisów, w tym regulujących szczegółowo zakres wymaganej praktyki zawodowej, stan prawny uległ daleko idącym zmianom. Zasadnicze regulacje zyskały rangę ustawy. Wyłączona została możliwość uzyskania uprawnień przez osoby posiadające średnie wykształcenie techniczne. Zmieniły się też wymogi dotyczące rodzaju wymaganego wykształcenia (studia na kierunku odpowiednim dla danej specjalności). Odmiennie też określono najogólniejsze założenia dotyczące praktyki zawodowej. Dodano obowiązek zdania odpowiedniego egzaminu na potwierdzenie wiedzy i umiejętności.
Co najistotniejsze, z zawartych w nowych przepisach regulacji nie da się wyprowadzić normy prawnej określającej wymogi niezbędne dla przyznania uprawnień o jakie ubiega się A. S. identycznej z obowiązującą w chwili wydawania pierwotnej decyzji. Wobec tego w niniejszej sprawie nie zachodzi tożsamość stanu prawnego obowiązującego w chwili, gdy zapadła wcześniejsza decyzja z tym, jaki obowiązywał w chwili wydawania zaskarżonej decyzji w trybie art. 155 k.p.a.
Z wymienionych powodów oddalono skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.
O kosztach postępowania Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 209 p.p.s.a. w związku z art. 204 pkt 1 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz na podstawie § 14 ust. 2 pkt 2 lit. c) w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.) i zasądził od skarżącego na rzecz organu kwotę 120 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, to jest zwrotu kosztów zastępstwa procesowego udzielonego przez radcę prawnego, który brał udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym i prowadził sprawę w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło