I SA/Wa 165/09

WyrokWSA w Warszawie2009-06-23

Skład orzekający: Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Monika Nowicka, Maria Tarnowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zasiłek pielęgnacyjny z tytułu niepełnosprawności może być przyznany od daty wcześniejszej niż miesiąc złożenia wniosku o jego kontynuację, jeśli poprzednie orzeczenie o niepełnosprawności utraciło ważność, a nowe zostało wydane na czas określony?
Ratio decidendi
Zasiłek pielęgnacyjny z tytułu niepełnosprawności, w przypadku utraty ważności poprzedniego orzeczenia o niepełnosprawności i uzyskania nowego orzeczenia stanowiącego kontynuację, może być przyznany od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynął termin ważności poprzedniego orzeczenia, jednak nie wcześniej niż od miesiąca, w którym osoba złożyła wniosek o kontynuację świadczenia. Skoro wniosek został złożony we wrześniu 2007 r., świadczenie nie mogło zostać przyznane od 1 sierpnia 2007 r.
Stan faktyczny
A. S. złożyła wniosek o zasiłek pielęgnacyjny we wrześniu 2007 r., dołączając orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności wydane na okres do 30 sierpnia 2009 r. Organ I instancji przyznał zasiłek od 1 września 2007 r. Po odwołaniach i postępowaniach, Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję przyznającą zasiłek od 1 września 2007 r. Skarżąca domagała się przyznania świadczenia od 1 sierpnia 2007 r., argumentując, że poprzednie orzeczenie utraciło ważność w lipcu 2007 r., a ona złożyła wniosek o nowe orzeczenie i o zasiłek w terminie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędziowie: WSA Monika Nowicka WSA Maria Tarnowska (spr.) Protokolant Jolanta Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku pielęgnacyjnego z tytułu niepełnosprawności 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego P. C. z Kancelarii [...] Radcowie Prawni z siedzibą w W., przy ulicy [...], tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 22% podatku od towarów i usług kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. po rozpoznaniu odwołania A. S. od decyzji administracyjnej z [...] listopada 2007 r. nr [...] wydanej przez Prezydenta Miasta S. w sprawie przyznania zasiłku pielęgnacyjnego z tytułu niepełnosprawności na okres od 1 września 2007 r. do 31 sierpnia 2009 r. w kwocie [...] zł miesięcznie - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. (dalej: "SKO") podało, że A. S. w dniu 5 września 2007 r. zwróciła się z wnioskiem do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w S. o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego, dołączając do wniosku kserokopię dowodu osobistego, orzeczenie o niepełnosprawności z dnia [...] sierpnia 2007 r. zaliczające do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności na okres do dnia 30 sierpnia 2009 r. Działający z upoważnienia Prezydenta Miasta S. Kierownik Działu Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w S., decyzją z dnia [...] września 2007 r. nr [...] przyznał zasiłek pielęgnacyjny z tytułu niepełnosprawności na okres od 1 września 2007 r. do 31 sierpnia 2009 r. w kwocie [...] zł miesięcznie, twierdząc w uzasadnieniu, że A. S. spełnia przesłanki określone w ustawie o świadczeniach rodzinnych do przyznania tego świadczenia, a wniosek o kontynuację świadczenia został złożony we wrześniu 2007 r. i świadczenie zostało przyznane od tego miesiąca. Od decyzji tej A. S. wniosła odwołanie do SKO, twierdząc, że nie zgadza się z zaskarżoną decyzją, ponieważ jej świadczenie zachowuje ciągłość; poprzednie orzeczenie miała wydane do 31 lipca 2007 r., a w dniu 2 lipca 2007 r. złożyła wniosek o wydanie ponownego orzeczenia, komisję zaś wyznaczono na dzień 30 sierpnia 2007 r., z uwagi na urlopy; orzeczenie miało przyjść pocztą po 15 września 2007 r.; A. S. zaznaczyła, że prosiła o wydanie orzeczenia wcześniej, z uwagi na konieczność dostarczenia go do MOPR w S.; orzeczenie odebrała w dniu 5 września 2007 r. i tego dnia zaniosła je do MOPR w S.; podkreśliła, że chciała złożyć wniosek wcześniej, ale "pracownik socjalny powiedział, że musi być komplet wraz z orzeczeniem, którego nie miała bo nie było jeszcze komisji.", a sam druk wniosku nie został przyjęty; wskazała, że w dniu 5 września 2007 r. podczas składania kompletu z orzeczeniem, pracownik socjalny poinformował ją, że zachowuje ciągłość i nie jest to nowa decyzja o zasiłek pielęgnacyjny; podkreśliła, że w punkcie III orzeczenia wpisane jest, iż wydaje się je do 30 sierpnia 2009 r., a nie jest wyszczególnione, że od 1 września 2007 r. SKO decyzją z dnia [...] października 2007 r. uchyliło decyzję z dnia [...] września 2007 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Organ I instancji decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] po ponownym rozpatrzeniu sprawy i wyjaśnieniu stanu faktycznego, z uwagi na brak podstaw do przyznania zasiłku pielęgnacyjnego za okres wcześniejszy niż od 1 września 2007 r. postanowił przyznać zasiłek pielęgnacyjny z tytułu niepełnosprawności na okres od 1 września 2007 r. do 31 sierpnia 2009 r. w wysokości [...] zł miesięcznie; decyzję tę odebrał w dniu 19 listopada 2007 r. syn A. S. W dniu 4 grudnia 2007 r. A. S. wniosła odwołanie zaznaczając, iż do dnia [...] grudnia 2007 r. przebywała na leczeniu [...] i przez cały miesiąc nie było jej w domu; nie zgodziła się z interpretacją organu I instancji zawartą w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] listopada 2007 r.; wskazując, że pracownik socjalny odmówił przyjęcia wniosku, bez kompletu orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, nie poinformował też o złożeniu zaświadczenia z Zespołu do ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2007 r. organ odwoławczy stwierdził uchybienie do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] listopada 2007 r.; od tego postanowienia A. S. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 5 sierpnia 2008 r. sygn. akt I SA/Wa 241/08, uchylił zaskarżone postanowienie organu odwoławczego. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy postanowieniem z dnia [...] listopada 2008 r. organ odwoławczy przywrócił termin do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] listopada 2007 r. w sprawie przyznania zasiłku pielęgnacyjnego z tytułu niepełnosprawności od dnia 1 września 2007 r. do 31 sierpnia 2009 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. ponownie rozpoznając sprawę, stwierdziło, że zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 z poźn. zm.). zasiłek pielęgnacyjny przyznaje się w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia osobie niepełnosprawnej opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. A. S. złożyła wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego w dniu 5 września 2007 r., do którego dołączyła orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] sierpnia 2007 r. wydane przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w S., spełniające warunki do przyznania wnioskowanego świadczenia, wydane na okres do 30 sierpnia 2009 r. Poprzednie orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, na podstawie którego przyznano prawo do zasiłku pielęgnacyjnego do dnia 31 lipca 2007 r. utraciło swą moc w lipcu 2007 r. A. S. zwróciła się w dniu 2 lipca 2007 r. o wydanie ponownego orzeczenia, które zostało wydane w dniu [...] sierpnia 2007 r. Stosownie do art. 24 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, w przypadku ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności osoby, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się na okres zasiłkowy, chyba że orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało wydane na czas określony. W tym przypadku prawo do świadczeń rodzinnych ustala się do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia, nie dłużej jednak niż do końca okresu zasiłkowego. Wydane na posiedzeniu w dniu [...] sierpnia 2007 r. orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało wydane na czas określony do 30 sierpnia 2009 r. Tak więc zgodnie z powyżej przytoczonym art. 24 ustawy o świadczeniach rodzinnych organ I instancji wydając decyzję ustalił okres na który został przyznany zasiłek, tj. do 31 sierpnia 2009 r., czyli do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia. Natomiast w przypadku utraty ważności orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności, jeżeli osoba niepełnosprawna uzyska ponowne orzeczenie o niepełnosprawności lub odpowiednim stopniu niepełnosprawności stanowiące kontynuację poprzedniego orzeczenia, prawo do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności ustala się od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynął termin ważności poprzedniego orzeczenia, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym osoba złożyła wniosek o kontynuację świadczenia rodzinnego (art. 24 ust. 3a ustawy). Ten sam artykuł w ust 3. b wskazuje, że w przypadku ubiegania się o ponowne orzeczenie w związku z utratą ważności poprzedniego orzeczenia, do wniosku o świadczenie rodzinne uzależnione od niepełnosprawności dołącza się zaświadczenie właściwej instytucji potwierdzające złożenie wniosku o ponowne ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności. Z uwagi na złożenie przez A. S. wniosku o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego w dniu 5 września 2007 r., organ I instancji ustalił prawo do świadczenia zgodnie z art. 24 ust. 3a ustawy o świadczeniach rodzinnych od miesiąca, w którym osoba złożyła wniosek o kontynuację świadczenia rodzinnego, tj. od miesiąca września. Z tych też względów, nie można było przyznać zasiłku pielęgnacyjnego za okres wcześniejszy niż przed złożeniem wniosku. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła A. S., podnosząc: w skardze z dnia 31 grudnia 2008 r., że MOPR odmówił przyjęcia wniosku o zasiłek pielęgnacyjny z uwagi na brak orzeczenia, a w piśmie procesowym z dnia 23 czerwca 2009 r. - naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które miało wpływ na treść orzeczenia, tj. naruszenie zasad ogólnych postępowania administracyjnego wyrażonych w art. 7 i art. 9 kpa w związku z art. 77 § 1 i art. 80 kpa poprzez nieustalenie stanu faktycznego sprawy w zakresie odmowy przyjęcia wniosku skarżącej o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego oraz udzielenia błędnych informacji przez właściwy organ administracji publicznej - wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji z dnia [...] grudnia 2008 r. w części dotyczącej odmowy przyznania skarżącej zasiłku pielęgnacyjnego z tytułu niepełnosprawności za okres od dnia 1 sierpnia 2007 r. do dnia 31 sierpnia 2007 r. a w pozostałym zakresie cofnęła skargę. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. 2. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] listopada 2007 r. w sprawie przyznania zasiłku pielęgnacyjnego z tytułu niepełnosprawności na okres od 1 września 2007 r. do 31 sierpnia 2009 r. w kwocie [...] zł miesięcznie. Stan faktyczny ustalony w sprawie nie budzi wątpliwości. 3. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zarówno zaskarżona decyzja jak również decyzja poprzedzająca nie naruszają prawa. Przepisem prawa materialnego, w oparciu o który została wydana decyzja był art. 24 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 z późn. zm.). Zgodnie z ust. 2 i 3a tego artykułu, w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego; w przypadku utraty ważności orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności, jeżeli osoba niepełnosprawna uzyska ponownie orzeczenie o niepełnosprawności lub odpowiednim stopniu niepełnosprawności stanowiące kontynuację poprzedniego orzeczenia, prawo do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności ustala się od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynął termin ważności poprzedniego orzeczenia, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym osoba złożyła wniosek o kontynuację świadczenia rodzinnego. Z akt administracyjnych sprawy, w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że skarżąca A. S. wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego złożyła w dniu 5 września 2007 r., dołączając do wniosku orzeczenie o stopniu niepełnosprawności. Jeśli zatem wniosek został złożony w dniu 5 września 2007 r., to nie jest zasadne domaganie się przez skarżącą przyznania zasiłku od 1 sierpnia 2007 r., z uwagi na obowiązujący wówczas art. 24 ust. 3a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, a decyzja przyznająca prawo do zasiłku od dnia 1 września 2007 r. nie narusza prawa. 4. Zdaniem Sądu zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. Stosownie do zasady praworządności wyrażonej zarówno w art. 6 kpa, "Organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa.", jak również w art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, "Organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa.", organ administracji publicznej ma obowiązek stosować przepisy obowiązujące w dniu wydania decyzji do stanu faktycznego istniejącego w dniu wydania decyzji (vide wyrok NSA w Warszawie z dnia 16 maja 2007 r, I OSK 1080/06, LEX nr 342503). Pogląd ten niniejszy skład orzekający podziela w zupełności. W tych okolicznościach nie mógł zatem zostać uwzględniony zarzut, iż argumentacja skarżącej jest zbieżna z kierunkiem nowelizacji ustawy o świadczeniach rodzinnych, dokonanej ustawą z dnia 17 października 2008 r. zmieniającej art. 24 ustawy o świadczeniach rodzinnych z dniem 2 stycznia 2009 r. Sąd podziela zarzut skargi, iż skutki prawne udzielenia nieprawidłowej informacji nie powinny obciążać strony, jednakże z akt administracyjnych sprawy w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że wniosek o przyznanie prawa do zasiłku został złożony we wrześniu 2007 r. a nie w sierpniu 2007 r., co zgodnie z ówczesnym brzmieniem art. 24 ust. 3a ustawy z dnia dnia 23 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, uniemożliwiło przyznanie świadczenia od 1 sierpnia 2007 r. 5. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło