II SA/Go 293/09
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2009-06-25
Skład orzekający: Michał Ruszyński, Ireneusz Fornalik, Marek Szumilas
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy opłata adiacencka z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w wyniku jej podziału może być ustalona na podstawie stawki procentowej obowiązującej w dniu, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna, nawet jeśli stawka ta była wyższa niż dopuszczalna według późniejszych przepisów?Ratio decidendi
Sąd uznał, że opłata adiacencka może być ustalona na podstawie stawki procentowej obowiązującej w dniu, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna, nawet jeśli późniejsze przepisy obniżyły dopuszczalną stawkę. Zgodnie z art. 98a ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami, do ustalenia opłaty przyjmuje się stawkę obowiązującą w dniu ostateczności decyzji zatwierdzającej podział, pod warunkiem, że w tym dniu obowiązywała uchwała rady gminy ustalająca tę stawkę.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia opłaty adiacenckiej w związku ze wzrostem wartości nieruchomości po jej podziale. Organ pierwszej instancji ustalił opłatę na podstawie uchwały z 2000 r. ustalającej stawkę 50%. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, wskazując na przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami. Skarżący zarzucił naruszenie prawa poprzez zastosowanie nieobowiązującej uchwały, naruszenie terminu do ustalenia opłaty, nierzetelność operatu szacunkowego oraz nierówne traktowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ireneusz Fornalik Sędzia WSA Marek Szumilas Protokolant asystent sędziego Agnieszka Lasecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 czerwca 2009r. sprawy ze skargi R.O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej oddala skargę.
Decyzją administracyjną z dnia [...] grudnia 2008r nr [...], Burmistrz, działając na podstawie art. 98a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.), zwanej dalej: u.g.n, uchwały Rady Gminy i Miasta Nr XXVI 11/180/2000 z dnia [...] listopada 2000r. w sprawie: stawki procentowej opłaty adiacenckiej ustalonej przy wzroście wartości nieruchomości w wyniku jej podziału oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r, - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. Nr 98, póz. 1071 ze zm.), zwanej dalej: k.p.a, ustalił opłatę adiacencką w wysokości 81.900,00 zł, którą zobowiązany jest uiścić R.O., w związku ze wzrostem wartości nieruchomości związanej z wydaniem decyzji o zatwierdzeniu podziału nieruchomości położonej w obrębie wsi [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr ewid. [...].
W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji podał, iż nieruchomości stanowiące własność R.O., przeznaczone zostały w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego jako tereny zabudowy letniskowej i mieszkaniowej jednorodzinnej, tereny dróg dojazdowych stanowiących również korytarze infrastruktury technicznej, tereny zieleni trawiastej pod istniejącą linią elektryczną (uchwała Rady Miejskiej Nr XXX/175/05 z dnia [...].07.2005r. Dz.Urz. Woj. z 2005r. Nr 67, poz. 1259).
Organ wskazał, że ostateczną decyzją Burmistrza z dnia [...] czerwca 2006r. nr [...], zatwierdzony został podział nieruchomości na 25 nowo utworzonych działek o numerach: [...] o łącznej powierzchni 2,2992 ha, przeznaczonych pod zabudowę letniskową i mieszkaniową jednorodzinną, tereny dróg dojazdowych stanowiących również korytarze infrastruktury technicznej, tereny zieleni trawiastej pod istniejącą linią elektryczną.
Organ podał, że z operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego wynika, iż wartość nieruchomości nr ewid. [...] przed podziałem wynosiła 214.100,00 zł, a po podziale na 13 działek wartość nieruchomości wynosiła 297.500,00 zł, co stanowi różnicę wzrostu w wysokości 83.400,00 zł. Wartość nieruchomości nr ewid. [...] przed podziałem wynosiła 226.900,00 zł, a po podziale na 12 działek wartość nieruchomości wynosiła 307.300,00 zł., co stanowi różnicę wzrostu w wysokości 80.400,00 zł.
Należna opłata jak wskazał organ naliczona została na podstawie uchwały Rady Gminy i Miasta Nr XXVI 11/180/2000 z dnia [...] listopada 2000r, dotyczącej stawki procentowej opłaty adiacenckiej w wysokości 50% różnicy wzrostu wartości nieruchomości powstałej w wyniku jej podziału. Organ ustalił bowiem, iż w dniu w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna, obowiązywała w/w uchwała.
R.O. nie zgodził się w powyższym rozstrzygnięciem i złożył od niego odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego.
W uzasadnieniu odwołania wskazał, iż po nowelizacji u.g.n, tj. od [...] września 2004r. Gmina obowiązana była dostosować prawo lokalne do wymogów u.g.n i wydać nową uchwałę spełniającą zapisy i wymogi art. 98a ust. 1 u.g.n. Jednak Rada Gminy do dnia [...] grudnia 2007r. nie podjęła stosownej uchwały w przedmiocie stawki procentowej opłaty adiacenckiej. Zatem w ocenie odwołującego się nie było podstaw do stosowania przez organ pierwszej instancji uchwały Rady Gminy i Miasta Nr XXVI 11/180/2000 z dnia [...] listopada 2000r., dotyczącej stawki procentowej opłaty adiacenckiej w wysokości 50% różnicy wzrostu wartości nieruchomości powstałej w wyniku jej podziału. Odwołujący się zwrócił także uwagę na nierzetelny - jego zdaniem - operat szacunkowy, który stanowił podstawę ustalenia opłaty.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...] stycznia 2009r. nr [...] utrzymało w mocy pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z art. 98a ust. 1 u.g.n, jeżeli w wyniku podziału nieruchomości dokonanego na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego, który wniósł opłaty roczne za cały okres użytkowania tego prawa, wzrośnie jej wartość, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może ustalić, w drodze decyzji, opłatę adiacencką z tego tytułu. Wysokość stawki procentowej opłaty adiacenckiej ustala rada gminy, w drodze uchwały, w wysokości nie większej niż 30 % różnicy wartości nieruchomości. Ustalenie opłaty adiacenckiej może nastąpić w terminie 3 lat od dnia, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale stało się prawomocne. Wartość nieruchomości przed podziałem i po podziale określa się według cen na dzień wydania decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej. Przepisy art. 144 ust. 2, art. 146 ust. 1a, art. 147 i art. 148 ust. 1-3 stosuje się odpowiednio.
Organ drugiej instancji podał, iż stosownie do treści art. 98 ust. 1a u.g.n, ustalenie opłaty adiacenckiej może nastąpić, jeżeli w dniu, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale nieruchomości stało się prawomocne, obowiązywała uchwała rady gminy, o której mowa w ust. 1. Do ustalenia opłaty adiacenckiej przyjmuje się stawkę procentową obowiązującą w dniu, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale nieruchomości stało się prawomocne.
Organ odwoławczy podkreślił, iż analiza orzecznictwa sądów administracyjnych dotyczących opłat adiacenckich wskazuje, że przepis art. 98a ust. 1a należy rozumieć w sposób zgodny z jego dosłownym brzmieniem. Treść uzasadnień wyroków wojewódzkich sądów administracyjnych: w Szczecinie z dnia 12 marca 2008r. sygn. akt II SA/Sz 83/08, z dnia 9 kwietnia 2008r. sygn. akt II SA/Sz 1087/07, w Lublinie z dnia 21 lutego 2008r. sygn. akt II SA/Lu 866/07, w Gdańsku z dnia 16 kwietnia 2008r. sygn. akt II SA/Gd 754/07, podawanych za Centralną Bazą Orzeczeń Sądów Administracyjnych, wskazuje, że sądy nie kwestionowały, iż do ustalenia opłaty adiacenckiej przyjmowano stawkę procentową różnicy wzrostu wartości nieruchomości przed i po podziale obowiązującą w dniu, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna, nawet jeśli zgodnie z uchwałą organu stanowiącego gminy, stawka ta wynosiła 50% albo 40% różnicy wzrostu wartości nieruchomości. Organ wskazał, iż w uzasadnieniu prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 9 października 2008r. sygn. akt II SA/Lu 445/08 Sąd stwierdził, że:
"Niekwestionowany jest również fakt istnienia uchwały rady gminy o której mowa w przywołanym powyżej art. 98a ust. 1 ustalającej wysokość stawki procentowej opłaty adiacenckiej. W przedmiotowej sprawie jest nią uchwała Rady Miejskiej w L. z dnia 30 sierpnia 2001 r. Nr [...] w sprawie ustalenia stawki procentowej opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości powstałych w wyniku podziału. Co prawda przedmiotowa uchwała została podjęta w oparciu o nieobowiązującą już obecnie treść art. 98 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami i określa stawkę opłaty adiacenckiej w wysokości wyższej niż pozwala na to obecnie przepis art. 98a ust. 4 omawianej ustawy, jednakże nie oznacza to, iż uchwała ta nie mogła stanowić podstawy ustalenia wysokości opłaty adiacenckiej. Wynika to wprost - jak słusznie uznały organy obu instancji - z treści art. 98a ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami obowiązującego od dnia 22 października 2007 r. W pierwszej kolejności wyjaśniając skarżącym wątpliwości wynikające z owej zmiany przepisów ustawy wskazać należy, iż do dnia wejścia w życie ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 173, poz. 1218) rada gminy najpierw na podstawie art. 98 ust. 4, a następnie art. 98a ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami uprawniona była do ustalenia wysokości opłaty adiacenckiej w wysokości nie większej niż 50 % różnicy wartości nieruchomości. Dopiero przywołana wyżej ustawa nowelizująca obowiązująca w mającym w sprawie zakresie od dnia 22 października 2007 r. wprowadziła poprzez art. 1 pkt 38 lit. a) zmianę zezwalając radzie gminy na ustalenie stawki procentowej opłaty adiacenckiej w wysokości nie większej niż 30% różnicy wartości nieruchomości. Jednakże ustawodawca obniżając wysokość stawki procentowej opłaty adiacenckiej, ustalił jednocześnie zasady jej naliczania w stosunku do nieruchomości, których podziału dokonano przed wejściem w życie obniżonej stawki. Zgodnie z treścią zdania pierwszego dodanego ust. 1a art. 98a ustawy o gospodarce nieruchomościami, ustalenie opłaty adiacenckiej może nastąpić, jeżeli w dniu, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna, obowiązywała uchwała rady gminy ustalająca wysokość stawki opłaty adiacenckiej. Zdanie drugie powyższego przepisu stanowi natomiast, iż do ustalenia opłaty adiacenckiej przyjmuje się stawkę procentową obowiązującą w dniu, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna. Jak wynika z akt sprawy decyzja zatwierdzająca projekt podziału nieruchomości skarżących stała się ostateczna [...] września 2005 r. Bezspornym również jest, iż w dacie tej obowiązywała uchwała Rady Miejskiej w L. z dnia 30 [...] 2001 r. Nr XXXIV/247/2001 określająca 50 % wysokość stawki procentowej opłaty adiacenckiej, która zgodna była z obowiązującym wówczas brzmieniem art. 98a ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Mając powyższe na uwadze należy wskazać, iż w omówionym wyżej zakresie zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z obowiązującym prawem".
Organ odwoławczy podkreślił, iż decyzja Burmistrza z dnia [...] czerwca 2006r Nr [...] zatwierdzająca podział przedmiotowych nieruchomości, stała się ostateczna w dniu [...] lipca 2006r. W dacie tej obowiązywała uchwała Rady Gminy i Miasta Nr XXVI 11/180/2000 z dnia [...] listopada 2000r. w sprawie: stawki procentowej opłaty adiacenckiej ustalonej przy wzroście wartości nieruchomości w wyniku jej podziału. Zatem organ pierwszej instancji prawidłowo zastosował stawkę procentową (50%) obowiązująca w dniu w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna.
Odnosząc się do zarzutów dotyczących nieprawidłowości sporządzonego operatu szacunkowego organ wskazał, iż zgodnie z art. 157 ust. 1 u.g.n, oceny prawidłowości sporządzenia operatu szacunkowego dokonuje organizacja zawodowa rzeczoznawców majątkowych w terminie nie dłuższym niż 3 miesiące od dnia zawarcia umowy o dokonanie tej oceny, a odwołujący się o taką ocenę nie występował. Ponadto Kolegium nie ma podstaw do kwestionowania prawidłowości operatu szacunkowego, stanowiącego podstawę ustalenia opłaty adiacenckiej.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie podzieliło także zarzutu, iż organ pierwszej instancji celowo rozdzielił sprawy opłat adiacenckich, aby ukryć wady operatów szacunkowych. Z tymi operatami odwołujący się miał możliwość zapoznania się, co więcej otrzymał ich kserokopie. Nie można zatem mówić o ukrywaniu przez organ pierwszej instancji istotnych dowodów w sprawie.
Powyższa decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego stała się przedmiotem skargi R.O. złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.
Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił:
1) naruszenie przepisów prawa w postaci uchwały Rady Miasta i Gminy z dnia [...] listopada 2000r, poprzez zastosowanie stawki 50% przy wymierzeniu opłaty adiacenckiej, podczas gdy wcześniej wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 2 kwietnia 2007r. SK 19/2006 orzeczono, iż przepis będący podstawą wydania w/w uchwały - art. 98 ust. 4 u.g.n jest niezgodny z Konstytucją RP,
2) naruszenie 3-letniego terminu na ustalenie i wymierzenie opłaty adiacenckiej,
liczonego od dnia w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości na
ustalenie i wymierzenie opłaty adiacenckiej stała się ostateczna,
3) niezachowanie ustawowych terminów wynikających z k.p.a na wydanie decyzji
w sprawie, bowiem postępowanie w niniejszej sprawie trwało ponad 2 lata i 4
miesiące,
4) naruszenie przepisów prawa poprzez niewłaściwe sporządzenie operatów
szacunkowych na potrzeby niniejszej sprawy. Przykładowo skarżący podał, że
operat sporządzony jest na dzień 2 kwietnia 2008r. podczas, gdy
uwzględniono w nim dane z dnia 23 kwietnia 2008r,
5) naruszenie prawa materialnego w postaci k.p.a oraz Konstytucji RP poprzez
nierówne traktowanie wobec prawa.
W skardze skarżący zawarł wniosek o wydanie opinii przez biegłego rzeczoznawcę majątkowego pod względem rzetelności i zgodności z prawem jak i też o wydanie opinii o prawidłowości wykonanych operatów szacunkowych działek nr [...].
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi w całości podtrzymując dotychczasowe stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Organ wskazał, iż w świetle zapisu art. 98a ust. 1a u.g.n, organ pierwszej instancji był uprawniony do ustalenia opłaty adiacenckiej w oparciu o stawkę procentową obowiązującą w dniu w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stałą się ostateczna (50%).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zatem zgodność z prawem aktów, w tym wypadku decyzji, zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego (art. 3 § 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm., - zwanej dalej p.p.s.a). Analiza przedmiotowej sprawy w powyższym zakresie prowadzi do wniosku, że skarga jest niezasadna.
Podstawę prawną wydania decyzji w sprawie ustalenia wysokości opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w wyniku jej podziału stanowi art. 98a ust. 1 u.g.n. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli w wyniku podziału nieruchomości dokonanego na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego, który wniósł opłaty roczne za cały okres użytkowania tego prawa, wzrośnie jej wartość, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może ustalić, w drodze decyzji, opłatę adiacencką z tego tytułu. Wysokość stawki procentowej opłaty adiacenckiej ustala rada gminy, w drodze uchwały, w wysokości nie większej niż 30 % różnicy wartości nieruchomości. Ustalenie opłaty adiacenckiej może nastąpić w terminie 3 lat od dnia, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale stało się prawomocne. Wartość nieruchomości przed podziałem i po podziale określa się według cen na dzień wydania decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej. Stan nieruchomości przed podziałem przyjmuje się na dzień wydania decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości, a stan nieruchomości po podziale przyjmuje się na dzień, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale stało się prawomocne, przy czym nie uwzględnia się części składowych nieruchomości. Przepisy art. 144 ust. 2, art. 146 ust. 1a, art. 147 i art. 148 ust. 1-3 stosuje się odpowiednio.
U.g.n w obecnym brzmieniu, wprowadzonym od dnia 22 października 2007r. ustawą z dnia 24 sierpnia 2007r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 173, poz. 1218), przewiduje w art. 98a ust. 1a, iż ustalenie opłaty adiacenckiej może nastąpić, jeżeli w dniu, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale nieruchomości stało się prawomocne, obowiązywała uchwała rady gminy, o której mowa w ust. 1. Do ustalenia opłaty adiacenckiej przyjmuje się stawkę procentową obowiązującą w dniu, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale nieruchomości stało się prawomocne.
W niniejszej sprawie decyzja zatwierdzająca projekt podziału nieruchomości została wydana w dniu [...] czerwca 2006r. Jak wynika z adnotacji organu pierwszej instancji na powyższej decyzji, decyzja ta stała się ostateczna z dniem [...] lipca 2006r. Burmistrz wydając decyzję z dnia [...] grudnia 2008r. nakładającą na skarżącego obowiązek uiszczenia opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, spowodowanej ich podziałem, ustalił jej wysokość w oparciu o uchwałę Rady Gminy i Miasta z dnia [...] listopada 2000r. w sprawie stawki procentowej opłaty adiacenckiej ustalonej przy wzroście wartości nieruchomości w wyniku jej podziału (ustalającą stawkę opłaty adiacenckiej w wysokości 50% różnicy wzrostu wartości nieruchomości powstałej w wyniku podziału nieruchomości). Należy w tym miejscu podkreślić, iż uchwała Rady Miejskiej z dnia [...] grudnia 2007r. Nr XVII/116/07 w sprawie stawki procentowej opłaty adiacenckiej ustalonej przy wzroście wartości nieruchomości w wyniku jej podziału (ustalająca stawkę opłaty adiacenckiej w wysokości 27% różnicy wzrostu wartości nieruchomości powstałej w wyniku podziału tej nieruchomości), weszła w życie w dniu 25 stycznia 2008r. Porównując obie daty, tj. datę ostateczności decyzji zatwierdzającej podział ([...] lipiec 2006r.) oraz datę wejścia w życie uchwały Rady Miejskiej z dnia [...] grudnia 2007r. ([...] stycznia 2008r). należy stwierdzić, iż w dacie ostateczności decyzji zatwierdzającej projekt podziału nie funkcjonowała w obrocie prawnym uchwała Rady Miejskiej z dnia [...] grudnia 2007r. regulująca kwestię stawki procentowej opłaty adiacenckiej. Słusznie zatem organy obu instancji uznały, że uchwała z dnia [...] grudnia 2007r. nie mogła stanowić podstawy do jej ustalenia.
Spór w niniejszej sprawie sprowadza się m.in. do ustalenia, czy organ pierwszej instancji ustalając wobec skarżącego opłatę adiacencką, zasadnie zastosował regulacje uchwały Rady Gminy i Miasta z dnia [...] listopada 2000r., ustalającą stawkę opłaty adiacenckiej w wysokości 50% różnicy wzrostu wartości nieruchomości powstałej w wyniku podziału nieruchomości.
Skarżący w swojej skardze podkreśla, że uchwała ta nie mogła stanowić podstawy do ustalenia opłaty adiacenckiej.
Sąd nie podziela tego stanowiska, przyznając w tym zakresie rację organom obu instancji.
Przypomnieć należy, iż w dacie ostateczności decyzji o podziale nieruchomości, uchwała z dnia [...] listopada 2000r. obowiązywała. Została ona bowiem uchylona w wyniku postanowień uchwały z dnia [...] grudnia 2007r.
W ocenie Sądu, organ odwoławczy zasadnie przywołał orzecznictwo wojewódzkich sądów administracyjnych w zakresie wykładni art. 98a ust. 1 i ust. 1a u.g.n. W wyrokach tych sądy przyjęły i skład rozpoznający niniejszą sprawę podziela to stanowisko, iż ustawodawca obniżając w art. 98 ust. 1 u.g.n wysokość stawki procentowej opłaty adiacenckiej (w wysokości nie większej niż 30% różnicy wartości nieruchomości), ustalił jednocześnie w art. 98a ust. 1a ustawy, zasady jej naliczania w stosunku do nieruchomości, których podziału dokonano przed wejściem w życie obniżonej stawki. Ze zdania pierwszego art. 98a ust. 1a ustawy wynika, że ustalenie opłaty adiacenckiej może nastąpić, jeżeli w dniu, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna, obowiązywała uchwała rady gminy ustalająca wysokość stawki procentowej opłaty adiacenckiej. Zgodnie natomiast ze zdaniem drugim powyższego przepisu, do ustalenia opłaty adiacenckiej przyjmuje się stawkę procentową obowiązującą w dniu, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale nieruchomości stało się prawomocne.
Skoro zatem w dacie ostateczności decyzji zatwierdzającej podział ([...].07.2006r) obowiązywała uchwała z dnia [...] listopada 2000r, to zasadnie organy obu instancji zastosowały stawkę określoną w tej uchwale.
Zarzut naruszenia uchwały z dnia [...] listopada 2000r. okazał się zatem nieuzasadniony.
Skarżący w swojej skardze zarzucił naruszenie przez organ pierwszej instancji art. 98a ust. 1 u.g.n, albowiem w ocenie skarżącego organ naruszył 3-letni termin na ustalenie i wymierzenie opłaty adiacenckiej.
Wobec powyższego zarzutu skarżącego należy przywołać treść art. 98a ust. 1 u.g.n. Mianowicie przepis ten stanowi, że ustalenie opłaty adiacenckiej może nastąpić w terminie 3 lat od dnia, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale stało się prawomocne. Ustalając znaczenie powyższego przepisu przyjąć należy, iż w przepisie tym chodzi o termin wydania decyzji w pierwszej instancji. Skoro zatem w niniejszej sprawie decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna w dniu [...] lipca 2006r. a organ pierwszej instancji wydał decyzją w dniu [...] grudnia 2008r, to niezasadny jest zarzut naruszenia 3-letniego terminu na ustalenie opłaty.
Kolejny zarzut skargi, to zarzut naruszenia art. 35 k.p.a, regulującego terminy załatwienia sprawy. Skarżący podkreślił, że postępowanie w niniejszej sprawie trwało ponad 2 lata i 4 miesiące.
Zarzut powyższy jest także nieuzasadniony. Z przekazanych Sądowi akt administracyjnych wynika bowiem, iż postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte z urzędu w dniu [...] marca 2008r. Zawiadomienie o wszczęciu postępowania doręczono skarżącemu w dniu [...] marca 2008r. Tak więc wbrew stanowisku skarżącego postępowanie nie trwało ponad 2 lata i 4 miesiące.
Skarżący zarzucił rozstrzygnięciom organów obu instancji naruszenie przepisów prawa poprzez niewłaściwe sporządzenie operatów szacunkowych na potrzeby niniejszej sprawy. Jako przykład skarżący podał, iż operat sporządzony jest na dzień [...] kwietnia 2008r, podczas, gdy uwzględniono w nim dane z dnia [...] kwietnia 2008r.
Odnosząc się do tego zarzutu należy wskazać, iż operat szacunkowy sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego jest jedynym dopuszczalnym przez prawo dowodem określającym wartość nieruchomości w postępowaniu zmierzającym do ustalenia opłaty adiacenckiej. Zgodnie z art. 98a ust. 1 u.g.n, wartość nieruchomości przed podziałem i po podziale określa się według cen na dzień wydania decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej. Jest to generalny przepis, jednak zwrócić należy uwagę na to, że ustalenie opłaty adiacenckiej (zgodnie z art. 146 ust. 1a u.g.n) następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającej wartość nieruchomości. Wskazać należy, iż technicznie nie jest możliwe, aby data ustalająca opłatę adiacencką pokrywała się z datą sporządzenia wyceny przez rzeczoznawcę majątkowego. Przewidując taką okoliczność ustawodawca wprowadził w art. 156 u.g.n, zasadę, iż operat szacunkowy może być wykorzystywany do celu, dla którego został sporządzony, przez okres 12 miesięcy od daty jego sporządzenia. W niniejszej sprawie operat szacunkowy sporządzony został w kwietniu 2008r. Do ustalenia opłaty adiacenckiej został wykorzystany przez organ w okresie 12 miesięcy od daty jego sporządzenia. Organ pierwszej instancji wydał bowiem decyzję w dniu [...] grudnia 2008r. Zarzut naruszenia art. 98a ust. 1 u.g.n, dotyczący ważności operatu szacunkowego okazał się zatem niezasadny.
Sąd podziela stanowisko skarżącego, iż operat szacunkowy sporządzony w niniejszej sprawie uwzględnia dane z [...] kwietnia 2008r. Uchybienie powyższe nie miało jednak wpływu na wynik sprawy. Tym bardziej, że nieuwzględnienie transakcji z tej daty mogło by się wiązać z ustaleniem wyższej opłaty adiacenckiej. Z operatu szacunkowego wynika bowiem, że transakcja z [...] kwietnia 2008r, uwzględniona przez rzeczoznawcę majątkowego (przy ustalaniu wartości nieruchomości przed podziałem) jest transakcją o maksymalnej cenie - 24,01 zł/m2.
Sąd oddalił wniosek dowodowy skarżącego o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego rzeczoznawcy majątkowego na okoliczność ustalenia prawidłowości sporządzenia operatu szacunkowego, mając na uwadze treść art. 106 § 3 p.p.s.a. Zgodnie z powyższym przepisem sąd administracyjny może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego jako wykraczające poza zakres uregulowany w art. 106 § 3 p.p.s.a uznać należy za prawnie niedopuszczalne. Przepis ten nie może mieć zatem zastosowania do przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego.
Reasumując stwierdzić należy, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji nie naruszono przepisów postępowania administracyjnego. Spełniona została zawarta w art. 7 k.p.a powinność uwzględniania słusznego interesu społecznego i słusznego interesu strony. Organy obu instancji nie naruszyły też prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Respektowana była także konstytucyjna zasada równości wobec prawa. Stąd też Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a, skargę jako niezasadną oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło