IV SA/Po 255/09
WyrokWSA w Poznaniu2009-07-02
Skład orzekający: Bożena Popowska, Ewa Makosz-Frymus, Izabela Kucznerowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu warunków zabudowy może zostać wydana, jeśli planowana inwestycja nie jest zgodna z istniejącą linią zabudowy, a analiza urbanistyczna nie rozważa możliwości wyznaczenia nowej linii zabudowy?Ratio decidendi
Organy administracji wadliwie zinterpretowały przepisy dotyczące ustalania warunków zabudowy, w szczególności art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz przepisy rozporządzenia wykonawczego. Nie przeprowadzono analizy pozwalającej na wyznaczenie nowej linii zabudowy, co narusza przepisy prawa materialnego i proceduralnego, a także zasadę prawdy obiektywnej. Ponadto, nie wyjaśniono wystarczająco, dlaczego przyjęto konkretny obszar analizowany, a także nie uwzględniono wymogu sporządzenia projektu decyzji przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia.Stan faktyczny
Skarżący wnieśli o ustalenie warunków zabudowy dla budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Organ pierwszej instancji odmówił wydania decyzji, uznając, że planowana inwestycja nie spełnia warunków dotyczących linii zabudowy i ładu przestrzennego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Skarżący zarzucili m.in. wadliwe przeprowadzenie analizy urbanistycznej, nieprawidłowe zinterpretowanie pojęcia działki sąsiedniej i linii zabudowy, a także brak uprawnień osoby sporządzającej analizę.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy P. i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących zwrot kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bożena Popowska (spr.) Sędziowie NSA Ewa Makosz-Frymus WSA Izabela Kucznerowicz Protokolant st.sekr.sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 02 lipca 2009 r. sprawy ze skargi P. S., J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy 1.uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy P. z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz P. S. i J. S. kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych /-/I.Kucznerowicz /-/B.Popowska /-/E.Makosz-Frymus
Decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] na podstawie art. 60 ust. 1 oraz art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80. poz. 717 ze zm. - dalej: u.p.z.p.) oraz art. 104 i art. 107 K.p.a., Burmistrz Miasta i Gminy P. po rozpatrzeniu wniosku P. S. i J. S. odmówił ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego z wbudowanym garażem na terenie położonym w Z. nr [...], oznaczonym w ewidencji gruntów jako działka nr [...] (obręb Z.). W uzasadnieniu podniesiono, iż zgodnie z § 4 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r (Dz. U. z 2003 r. Nr 164, poz. 1588) w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, obowiązującą linię nowej zabudowy na działce objętej wnioskiem wyznacza się jako przedłużenie linii istniejącej zabudowy na działkach sąsiednich; w przypadku niezgodności linii istniejącej zabudowy na działce sąsiedniej z przepisami odrębnymi, obowiązującą linię nowej zabudowy należy ustalić zgodnie z tymi przepisami; jeżeli linia istniejącej zabudowy na działkach sąsiednich przebiega tworząc uskok, wówczas obowiązującą linię nowej zabudowy ustala się jako kontynuację linii zabudowy tego budynku, który znajduje się w większej odległości od pasa drogowego.
W ocenie Organu, nie zostały łącznie spełnione warunki określone w art. 61 ust. 1 u.p.z.p. Organ wyjaśnił, że obszar objęty wnioskiem o wydanie warunków zabudowy nie posiada miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wnioskowana zabudowa zlokalizowana jest na tyłach dz. nr [...]w odległości ok. 65 m od drogi powiatowej, poza wyznaczoną, obowiązującą linią zabudowy. W analizowanym obszarze obcy jest sposób lokowania budynków mieszkalnych na tyłach działek budowlanych, za istniejącymi budynkami gospodarczymi i inwentarskimi. Zatem takie usytuowanie budynku mieszkalnego z wbudowanym garażem, w znacznej odległości od drogi publicznej, jest niezgodne z § 4 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. Nie ma również możliwości spełnienia warunku określonego w art. 61 ust. 1 pkt 1 usytuowania budynku zgodnie z wyznaczoną linią zabudowy. Poza tym usytuowanie budynku poza istniejącą linią zabudowy wprowadza chaos i dysharmonię w istniejącej zabudowie.
W odwołaniu od decyzji P. S. i J. S. wnieśli o merytoryczne rozstrzygnięcie i zmianę przedmiotowej decyzji oraz ustalenie warunków zabudowy dla oznaczonej w decyzji inwestycji, ewentualnie uchylenie decyzji i ponowne rozpatrzenie wniosku. Zdaniem Skarżących, celem art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym "jest ochrona ładu przestrzennego" oraz powstrzymanie zabudowy nie dającej się pogodzić z już istniejącą. Za szerokim rozumieniem pojęcia działki sąsiedniej przemawia zarówno ochrona prawa własności jak i zasada wolności zagospodarowania terenu. Przez działkę sąsiednią nie można rozumieć wyłącznie działki graniczącej, ale należy odnieść to pojęcie do nieruchomości, terenów połączonych w okolicy, tworzącą pewną urbanistyczną całość. Jeśli więc działka, na której planowana jest inwestycja, nie ma wspólnej granicy z żadną działką zabudowaną, niemniej jednak znajduje się ona w dość bliskiej odległości, nie ma przeciwwskazań do wydania decyzji o warunkach zabudowy. W ocenie Skarżących, nie wzięto pod uwagę możliwości utworzenia nowej linii zabudowy, oraz nie ustalono, w jakiej odległości od drogi powiatowej mogłaby ona przebiegać. Nadto zarzucono, iż analiza została przeprowadzona przez osobę, co do której brak jednoznacznego wskazania w decyzji, iż posiada stosowne uprawnienia (nie jest wpisana na listę urbanistów i architektów).
Decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania P. S. i J. S., utrzymało decyzję w mocy. Kolegium Odwoławcze stwierdziło, iż sporządzona przez organ I instancji analiza wykazała, że w obszarze analizowanym, budynki mieszkalne zlokalizowane są w odległości 5-8 m od drogi powiatowej. Wskazane miejsce lokalizacji budynku w odległości 65 m od tej drogi doprowadziłoby do utworzenia drugiej linii zabudowy. Ponadto wskazany sposób zagospodarowania jest nie do pogodzenia z wynikającym z ustawy obowiązkiem zachowania ładu przestrzennego. Odnośnie zarzutu: sporządzenia analizy przez osobę nieuprawnioną, Organ zauważył, iż zgodnie z przepisem § 3 Rozporządzenia, to właściwy organ wyznacza obszar analizowany oraz przeprowadza na nim analizę funkcji oraz cech zabudowy.
W skardze P. S. i J. S. wnieśli o uchylenie decyzji, podnosząc argumenty jak w odwołaniu, dodając, iż przeprowadzona analiza nie wskazuje, jaki teren został uwzględniony
W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie stwierdzając, że lokalizacja inwestycji doprowadziłaby do utworzenia drugiej linii zabudowy, co nie jest do pogodzenia z zastanym w tym terenie ładem przestrzennym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
W postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności, mająca umocowanie i określone granice w przepisach art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: P.p.s.a.). Zgodnie z tą zasadą, sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz zawartą w niej argumentacją. Granice rozpoznania skargi są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów w konkretnej i zaskarżonej sprawie, z drugiej strony przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego. Sąd administracyjny dokonuje kontroli według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydawania zaskarżonego aktu.
Sąd dostrzegł, że organy w toku postępowania naruszyły przepisy postępowania oraz w nieprawidłowy sposób stosowały przepisy prawa materialnego.
Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w sprawie stanowiły przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. (Dz. U. z 2003 r. Nr 164, poz. 1588 - dalej: rozporządzenie).
W myśl art. 6 ust. 2 u.p.z.p, co do zasady każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą, do zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, zgodnie z warunkami ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy (w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego), o ile nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego oraz interesu osób trzecich. Poza sporem w sprawie jest, że na terenie objętym wnioskiem P. S. i J. S. o ustalenie warunków zabudowy nie obowiązuje plan zagospodarowania przestrzennego.
Jak słusznie wskazały organy obu instancji, wydanie decyzji lokalizacyjnej możliwe jest przy spełnieniu przesłanek, określonych w art. 61 ust. 1 ustawy, to jest:
1. co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu;
2. teren ma dostęp do drogi publicznej;
3. istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jes
wystarczające dla zamierzenia budowlanego;
4. teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1 oraz
5. decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi.
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do interpretacji i zastosowania normy zawartej w art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy oraz związanych z nim przepisów rozporządzenia. W Skarżący zarzucają także uchybienia związane ze sporządzeniem analizy i projektu decyzji. Sąd zauważa uchybienia organów związane z oznaczeniem obszaru analizowanego, które mogły mieć wpływ na ostateczny wynik analizy oraz rozstrzygnięcie.
Zdaniem organów obu instancji, sporządzona analiza wykazała, że budynki mieszkalne w analizowanym obszarze zlokalizowane są w odległości 5-8 m od drogi powiatowej. Wskazane miejsce lokalizacji znajdowałoby się w odległości 65 m. od tej drogi, co doprowadziłoby do utworzenia drugiej linii zabudowy. Nadto byłoby to naruszeniem przepisu art. 61 ust 1 ustawy, gdyż usytuowanie budynku na tyłach istniejącej zabudowy mieszkalnej i gospodarczej wprowadziłoby dysharmonię i chaos.
W ocenie Sądu, organy wadliwie zinterpretowały przepisy art. 61 ust. 1 pkt 1, zwłaszcza w zakresie wymagań dotyczących kontynuacji kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym linii zabudowy. Sąd, formułując taką ocenę, uwzględnił także bogatą doktrynę i orzecznictwo na tle ww. przepisu, ratio legis ww. przepisu, w kontekście funkcji, jaką spełniać ma ustalenie warunków zabudowy.
Sprecyzowanie koniecznych do spełnienia warunków w celu uzyskania decyzji o warunkach zabudowy było konsekwencją przyjęcia przez ustawodawcę, że zasadą będzie prowadzenie inwestycji na podstawie ustaleń miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, zaś konieczność uzyskania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu będzie jedynie wyjątkiem. Założenia te jednak są bardzo odległe od rzeczywistości. Wobec faktu, że większość gmin nie posiada miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, konieczne jest wydawanie tych decyzji i to na podstawie przepisów, które ograniczają zagospodarowanie terenu osobom posiadającym tytuł prawny do nieruchomości.
Przepis art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy wprowadza na grunt polskiego prawa zasadę tzw. dobrego sąsiedztwa, uzależniającą zmianę zagospodarowania terenu od dostosowania go do określonych cech już zagospodarowanego terenu sąsiedniego. Celem jest zagwarantowanie ładu przestrzennego, określonego w art. 2 pkt 1 ustawy, jako takie ukształtowanie przestrzeni, które tworzy harmonijną całość oraz uwzględnia w przyporządkowanych relacjach wszelkie uwarunkowania i wymagania funkcjonalne, gospodarczo-społeczne, środowiskowe, kulturowe oraz kompozycyjno - estetyczne. W celu wydania decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu, jako warunek konieczny organ musi zatem ustalić, że co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej jest zabudowana oraz, czy teren i planowana inwestycja spełnia pozostałe warunki określone w art. 61 ust. 1 pkt 2-5 ustawy. Zasadnicze znaczenie ma zatem wykładnia pojęć "działka sąsiednia" oraz "dostępna z tej samej drogi publicznej", jako elementów składających się na pojęcie "dobrego sąsiedztwa".
W doktrynie wystąpiły dwa sposoby interpretacji pojęcia działki sąsiedniej. W wąskim ujęciu przyjmowano, że pojęcie "działka sąsiednia" odnosi się jedynie do działki faktycznie sąsiadującej, posiadającej wspólną granicę z działką, na której planowana jest inwestycja, natomiast w znaczeniu szerokim rozumiano sąsiedztwo jako obszar tworzący urbanistyczną całość. Dla każdej inwestycji taki obszar tworzący urbanistyczną całość wymaga odrębnego ustalania. Szersza interpretacja pojęcia "działki sąsiedniej" jest bardziej adekwatna do potrzeb i za takim rozumieniem "działki sąsiedniej" opowiada się Sąd w składzie orzekającym w tej sprawie. Trudno bowiem przyjąć, by stanowisko w zakresie zachowania ładu przestrzennego przyjmować bez uwzględnienia formy zagospodarowania terenu po drugiej stronie ulicy, na działkach posiadających bezpośredni dostęp do innej drogi publicznej niż działka, której dotyczyłby wniosek o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i bezpośrednio z tą działką niegraniczących (wyrok z dnia 7 grudnia 2006 r., sygn. akt II OSK 1440/05, niepubl.). Wskazać w tym miejscu należy, że zasada dobrego sąsiedztwa ma się odnosić jedynie do nowych inwestycji i nie będzie zmieniała istniejącej już zabudowy, często chaotycznej i pozbawionej jakiegokolwiek ładu.
Jednym z warunków wydania decyzji o warunkach zabudowy jest istnienie zabudowy na co najmniej jednej działce sąsiedniej, przy czym ma to być zabudowa określona w art. 61 ustawy. W doktrynie wskazuje się, iż spełnienie tego warunku, przy szerokim rozumieniu pojęć "działki sąsiedniej" i "dostępu z tej samej drogi publicznej", oznacza tylko tyle, że może być wydana decyzja o warunkach zabudowy. Natomiast z przepisu tego nie można wyprowadzać wniosku, iż tym samym sposób zabudowania tej jednej działki przesądza wymagania dotyczące nowej zabudowy. Spełnienie warunku, o którym mowa w art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy, otwiera możliwość dokonania analizy zabudowy na większym obszarze, a nie tylko na jednej, czy kilku działkach sąsiednich i to działkach bezpośrednio graniczących z działką, na której planowana jest nowa zabudowa. Temu celowi służy wyznaczenie obszaru analizowanego, który obejmuje teren, którego funkcje zabudowy i zagospodarowania oraz cechy zabudowy i zagospodarowania analizuje się w celu ustalenia wymagań dla nowej zabudowy i zagospodarowania. Takie rozumienie tego przepisu jest zgodne z celami ustawy, która nakazuje uwzględnić wymagania ładu przestrzennego oraz walory architektoniczne i krajobrazowe (art. 1 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy).
W myśl przepisów rozporządzenia, granice obszaru analizowanego wyznacza się w każdej sprawie w zależności od planowanej inwestycji, w odległości nie mniejszej niż trzykrotna szerokość frontu działki pod nową zabudowę, nie mniejszej niż 50 metrów (§ 3 ust. 2 rozporządzenia), a więc może obszar przyjęty do analizy może być większy (m. in. wyrok z 20.01.2009; II SA/Gd 585/08). Oznacza to, że analiza funkcji oraz celu zabudowy i zagospodarowania terenu nie obejmuje tylko zabudowy na działce bezpośrednio graniczącej z działką, której dotyczy wniosek, ale zabudowy w całym obszarze analizowanym. Wyznaczenie "obszaru analizowanego" należy traktować jako wskazanie, które spośród działek sąsiednich będą stanowiły punkt odniesienia do ustalania "wymagań dotyczących nowej zabudowy", o jakich mowa w przepisach art. 61 ust. 1 pkt 1 oraz art. 61 ust. 6 i 7 u.p.z.p. Wszystkie działki znajdujące się na obszarze analizowanym należy uznać, w ujęciu funkcjonalnym, za działki sąsiednie w rozumieniu art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy (tak: wyrok z dnia 25 stycznia 2005 r. sygn. akt II SA/Bk 677/04; publ. ONSAiWSA 2006/2/54). Odnośnie wyznaczenia obszaru analizowanego, orzecznictwo sądowoadministarcyjne jest ugruntowane. Obowiązkiem organu jest bowiem określenie sąsiedztwa działki objętej projektowaną inwestycją nie w sposób automatyczny ale w zgodzie ze specyfiką okolicy. Musi więc wyjaśnić stronom dlaczego w danej sprawie przyjął do analizy taki, a nie inny teren (m. in. ww. wyrok z 28.01.20090. Organ winien mieć na względzie, iż w celu przedstawienia motywów swego rozstrzygnięcia oraz przekonania stron postępowania do swej decyzji, winien wyjaśnić w uzasadnieniu swej decyzji przyczyny przyjęcia takiego, a nie innego obszaru analizowanego. Takich wyjaśnień w niniejszej sprawie nie ma. Wyjaśnienia tego nie stanowi bowiem stwierdzenie organu II instancji, iż obszar ten został wyznaczony "zgodnie z § 3 rozporządzenia", a także, że "to właściwy organ wyznacza obszar analizowany i przeprowadza na nim analizę funkcji oraz cech zabudowy". Nadto, na załączniku graficznym "wyniki analizy" (k.11 akt adm.) nie wskazano na obszar analizy.
Także w kwestii pojmowania linii zabudowy, wypowiada się judykatura. Stosownie do § 4 rozporządzenia "obowiązującą linię nowej zabudowy na działce objętej wnioskiem wyznacza się jako przedłużenie linii istniejącej zabudowy na działkach sąsiednich" (§ 1, z zastrzeżeniami w §. 2-3). Dopuszcza się inne wyznaczenie obowiązującej linii nowej zabudowy, jeżeli wynika to z analizy, o której mowa w § 3 ust. 1 (§ 4 ust.4). Należy uwzględnić, iż pojęcie "obowiązującej linii nowej zabudowy" nie jest pojęciem ustawowym, tylko przepisów wykonawczych. Odnośne normy przepisów wykonawczych należy zatem interpretować zgodnie z unormowaniami ustawy. Nie ma więc podstaw, aby funkcje terenu i zabudowy interpretować zawężająco, np. jako możliwości powstania budynków tylko tego samego rodzaju co już istniejące; dotyczy to także rozumienia pojęcia linia zabudowy.
W orzecznictwie przyjmuje się, że linia zabudowy (linia regulacyjna) w rozumieniu § 1 pkt 1 w zw z § 4 ust. 1 i 3 rozporządzenia określa nieprzekraczalną granicę terenu potencjalnych inwestycji, znajdującego się po przeciwnej stronie linii zabudowy niż pas drogowy. Jest to zaledwie granica obszaru, ale niekoniecznie linia, do której budynki muszą przylegać. Budynki mogą pozostawać w zróżnicowanej relacji przestrzennej (odległości) do linii zabudowy ( por. wyrok NSA z 8.07.2008 r. sygn. II OSK 779/07 publ.).
Jak już wskazano, przepis § 4 ust. 4 rozporządzenia dopuszcza wyraźnie możliwość wyznaczenia innej obowiązującej linii zabudowy, jeżeli to wynika z analizy. Tymczasem w niniejszej sprawie organy uznały, że lokalizacja inwestycji J. i P. S. wykracza poza obowiązującą linię zabudowy, wyznaczoną według zabudowań na działkach nr ewid. [...],[...],[...]. W uzasadnieniu Organ poprzestał na stwierdzeniu, że linii zabudowy nie da się ustalić w sposób określony w § 4 ust. 1 rozporządzenia z dnia 26 sierpnia 2003 r. Zdaniem Sądu. Organ nie przeprowadził jednak analizy - pomimo iż był do tego zobowiązany na podstawie art. 77 k.p.a. - w celu ustalenia, czy zachodzi możliwość ustalenia linii zabudowy w inny sposób, określony w § 4 ust. 4 rozporządzenia, tj. niż jako przedłużenie istniejącej linii zabudowy. W analizie urbanistycznej sporządzonej na potrzeby sprawy, nie rozważono w ogóle dopuszczalności usytuowania budynku w nowej linii zabudowy, a jedynie stwierdzono, że projektowany budynek nie kontynuuje linii dotychczasowej. Przyjęcie takiego niepełnego opracowania za podstawę decyzji, naruszało § 4 ust. 4 rozporządzenia oraz pozostałe wymogi wymienione w art. 61.
Wyznaczenie obowiązującej linii nowej zabudowy w przypadku braku planu miejscowego - w sposób zgodny z przytoczonym wyżej § 4 rozporządzania - nie oznacza konieczności zlokalizowania planowanej inwestycji wzdłuż tej linii. (wyrok WSA w Poznaniu z 29.10.2008 r. sygn. II SA/Po 628/08). Wyznaczenie linii zabudowy oznacza bowiem wytyczenie w tym zakresie potencjalnego terenu inwestycji, stanowiącego część nieruchomości inwestora, znajdującą się po przeciwnej stronie linii zabudowy, niż pas drogowy. Prawem inwestora jest natomiast wybór miejsca planowanej inwestycji na tym terenie. W konsekwencji, wydanie decyzji o warunkach zabudowy powinno być możliwe dla każdej inwestycji, która nie przekracza rozumianej tak j. w. linii zabudowy, wyznaczonej w oparciu o istniejącą zabudowę. W każdej też sprawie organ powinien, oceniając dopuszczalność realizacji inwestycji, indywidualnie podejść do okoliczności stanu faktycznego, w tym kształtu działki, na której planowana jest inwestycja. Należy zauważyć, iż organy nie mogą przyjąć automatycznie prymatu ładu przestrzennego nad prawem własności. Pamiętać bowiem należy o wynikającej z art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy zasady wolności zagospodarowania terenu, w tym jego zabudowy (wyrok z dnia 5 sierpnia 2008 r. sygn. akt II OSK 967/07, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl
Zgodnie z wyrażoną w art. 7 k.p.a. zasadą wyważania interesu społecznego ze słusznym interesem obywatela i w związku z przepisem § 4 ust. 4 rozporządzenia z dnia 26 sierpnia 2003 r., obowiązkiem organów jest przeprowadzenie analizy, która rozważałaby możliwość zabudowy przedmiotowej działki przy wyznaczeniu linii zabudowy innej niż stanowiącej przedłużenie istniejącej linii zabudowy. Brak analizy terenu pod tym kątem narusza przy tym zasadę prawdy obiektywnej - art. 7 i art. 77 k.p.a., a fakt braku uzasadnienia przesłanek niemożności wyznaczenia nowej linii zabudowy w oparciu o przepis § 4 ust. 4 rozporządzenia narusza przepis art. 107 § 3 k.p.a.
Sąd zauważa także, że ze znajdującego się w aktach sprawy załącznika graficznego analizy terenu (k.11-10) nie wynika, aby była ona sporządzona przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia zgodnie z art. 60 ust. 4 u.p.z.p. wyjaśnienie organu II instancji, wskazujące na § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury.
Zgodzić się należy ze Skarżącymi, że nie uwzględniono regulacji art. 60 ust 4 ustawy. W myśl tego przepisu, sporządzenie projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy powierza się osobie wpisanej na listę izby samorządu zawodowego urbanistów albo architektów. Projekt decyzji podpisany przez osobę, o której mowa w ust. 4, oraz stosowny dowód potwierdzający jej członkowstwo w samorządzie urbanistów lub architektów powinny zostać dołączone do akt sprawy. Stąd też projekt przygotowany przez osobę, o której mowa w art. 50 ust 4, podlega akceptacji organu właściwego w sprawie. Organ ten ponosi odpowiedzialność za całe rozstrzygnięcie. W odpowiedzi na skargę Organ odniósł się lekceważąco do tej kwestii. W ocenie Sądu niezrozumiałe jest stwierdzenie Organu, że przepisy ustawy wymagają opracowania projektu decyzji przez urbanistę tylko w odniesieniu do decyzji ustalających warunki zabudowy, a "takiego wymogu ustawa nie formułuje w odniesieniu do rozstrzygnięć odmawiających ustalenia warunków zabudowy. "
Ponownie rozpoznając sprawę, organy powinny rozpoznać wniosek Skarżących, uwzględniając obowiązujące przepisy oraz wskazania i oceny zawarte w niniejszym wyroku - zgodnie z art. 153 p.p.s.a., dotyczące także interpretacji odnośnych przepisów, znajdującej potwierdzenie w ugruntowanej linii orzecznictwa i doktrynie,
Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 P.p.s.a. - orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono w oparciu o art. 200 P.p.s.a. Rozstrzygnięcie na podstawie art. 152 P.p.s.a. nie zostało wydane, bowiem z uwagi na negatywny charakter zaskarżona decyzja nie podlegała wykonaniu.
/-/ I. Kucznerowicz /-/ B. Popowska /-/ E. Makosz-Frymus
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło