III SA/Wr 133/09

WyrokWSA we Wrocławiu2009-07-14

Skład orzekający: Maciej Guziński, Józef Kremis, Marcin Miemiec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy rada powiatu, określając zasady zawierania umów dzierżawy nieruchomości powiatowych na czas dłuższy niż 3 lata, może odstąpić od trybu przetargowego bez spełnienia przesłanek określonych w art. 37 ust. 2 i 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność § 1 ust. 2 uchwały rady powiatu, uznając, że rada, określając zasady zawierania umów dzierżawy nieruchomości powiatowych na czas dłuższy niż 3 lata, wykracza poza zakres uprawnień, jeśli nie stosuje się do przesłanek określonych w art. 37 ust. 2 i 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Tryb przetargowy jest regułą, a odstępstwo od niego wymaga spełnienia ustawowych warunków.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrywał skargę W D na § 1 ust. 2 uchwały Rady Powiatu w L Ś, która zmieniała zasady gospodarowania nieruchomościami stanowiącymi własność lub będącymi w użytkowaniu Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej. Skarżący zarzucił naruszenie art. 37 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, twierdząc, że uchwała zezwala na wydzierżawienie nieruchomości w trybie pozaprzetargowym bez spełnienia ustawowych przesłanek. Rada Powiatu wniosła o oddalenie skargi, argumentując, że posiada swobodę w udzielaniu zgody na odstąpienie od trybu przetargowego.
Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność § 1 ust. 2 uchwały Rady Powiatu w L Ś we fragmencie "..." oraz określił, że zaskarżony przepis uchwały nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Guziński, Sędzia NSA Józef Kremis,, Sędzia WSA Marcin Miemiec (sprawozdawca), , Protokolant Ewa Bogulak, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie 8 lipca 2009 sprawy ze skargi W D na § 1 ust.2 uchwały R P w L Ś z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zmiany uchwały nr [...] R P L z dnia [...] r. w sprawie zasad gospodarowania nieruchomościami stanowiącymi własność lub będącymi w użytkowaniu S P Z Z O Z w L Ś I. stwierdza nieważność zaskarżonego § 1 ust. 2 uchwały we fragmencie "..."; II. określa, że zaskarżony przepis uchwały nie podlega wykonaniu. W D i opierając się na art. 81 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (tekst jedn. Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1592 ze zm., dalej także jako u.s.p.), zaskarżył do W S A we W § 1 ust. 2 uchwały R P L nr [...] z dnia [...] r. w sprawie zasad gospodarowania nieruchomościami stanowiącymi własność lub będącymi w użytkowaniu S P Z Z O Z w L Ś , we fragmencie "...", żądając stwierdzenia nieważności zakwestionowanej części przepisu. W w uzasadnieniu skargi powołał zaskarżony § 1 ust. 2 uchwały: "Zmienia się uchwałę [...] R P L z dnia [...] r. w sprawie zasad gospodarowania nieruchomościami stanowiącymi własność lub będącymi w użytkowaniu S P Z Z O Z w L Ś w ten sposób, że: 2. w § 4 ust. 5 dodaje się pkt 3 w brzmieniu: 3. Za zgodą R P wydzierżawianie nieruchomości dla jednostek realizujących zadania powiatu może nastąpić w trybie[...] z możliwością ustalenia czynszu bez stosowania stawek określonych w § 4 ust. 7." Zdaniem W , działaniem tym R P naruszyła art. 37 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz.U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm., dalej jako u.g.n.). Powołał się na przepis art. 37 ust. 1 u.g.n., który stanowi, że nieruchomości będące własnością Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub ich związków są sprzedawane lub oddawane w użytkowanie wieczyste w drodze przetargu. Wyjątki od tej zasady oraz prawne formy bezprzetargowego zbycia nieruchomości wymienione są enumeratywnie w art. 37 ust. 2 pkt 1 – 11 i w ust. 3 u.g.n. W podkreślił, że przetarg jest zasadniczym trybem zbywania nieruchomości publicznych w sytuacji, gdy żaden przepis nie obliguje właściwego organu do bezprzetargowego zbycia nieruchomości. Z art. 37 ust. 4 u.g.n. wynika, że art. 37 ust. 1 u.g.n. stosuje się odpowiednio przy zawieraniu umów użytkowania, najmu lub dzierżawy na czas oznaczony dłuższy niż 3 lata lub na czas nieoznaczony. Wojewoda, odpowiednia rada lub sejmik, mogą wyrazić zgodę na odstąpienie od przetargowego trybu zawarcia tych umów. Według W oznacza to, że nieruchomości stanowiące własność powiatu mogą być oddawane w użytkowanie, dzierżawę lub najem na czas dłuższy niż 3 lata lub na czas nieoznaczony tylko w drodze przetargu. R P może odstąpić od zasady trybu przetargowego zawierania tych umów jedynie wtedy, gdy zostaną spełnione przesłanki określone w art. 37 ust. 2 i 3 u.g.n. Wynika to ze zdania pierwszego art. 37 ust. 4 tej ustawy. Dla uzasadnienia swego stanowiska W powołał się na wyrok N S A z dnia 11 kwietnia 2006 r. (I OSK 756/05), zgodnie z którym z art. 37 ust. 4 u.g.n. "wynika generalna zasada, że przy zawieraniu umów użytkowania, najmu lub dzierżawy na okres do 3 lat nie obowiązuje tryb przetargowy, bowiem ten obowiązuje na okres dłuższy niż 3 lata. Tryb przetargowy ma miejsce na mocy odpowiedniego zastosowania ust. 1 tego artykułu. Odpowiednie zastosowanie aktu czy przepisu oznacza, że niektóre unormowania stosuje się wprost, inne wcale. Na tle art. 37 u.g.n. odwołanie się ust. 4 do odpowiedniego stosowania ust. 1 powoduje, że do zawierania umów, o których mowa w ust. 4 na dłużej niż 3 lata, ust. 1 będzie miał zastosowanie wprost, zatem również z zastrzeżeniami, o których mowa w ust. 2 i 3 tego artykułu, bowiem ust. 1 się na nie powołuje. Natomiast ust. 2 i 3 będzie miał odpowiednie zastosowanie przy wyrażeniu zgody, o której mowa w zdaniu drugim ust. 4." W powołał się także na wyrok W S A w G z dnia [...] r. (...), według którego przepis art. 37 ust. 4 zdanie 2 u.g.n. nie jest zbędny, gdyż zawiera normę kompetencyjną, określającą organy właściwe do udzielenia zgody na bezprzetargowy tryb zawierania wskazanych w nim umów. W konkluzji W stwierdził, że w przypadku umów użytkowania, najmu lub dzierżawy nieruchomości należących do powiatu, zawieranych na czas oznaczony do 3 lat, stosuje się tryb bezprzetargowy, który wynika z art. 37 ust. 4 ustawy. Przy zawieraniu takich umów na czas oznaczony dłuższy niż 3 lata lub na czas nieoznaczony tryb bezprzetargowy może być natomiast zastosowany tylko przy spełnieniu przesłanek zawartych w art. 37 ust. 2 i 3 ustawy. W odpowiedzi na skargę P wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że celem przepisu art. 37 ust. 4, wprowadzonego do ustawy o gospodarce nieruchomościami ustawą z dnia 28 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 141, poz. 1592), było zwiększenie kontroli organów stanowiących samorządu terytorialnego nad wynajmowaniem i wydzierżawianiem nieruchomości. Według P , przepis ten określa dwa odrębne stany prawne w zakresie gospodarowania nieruchomościami S P oraz samorządowymi. Pierwszy stan określono w art. 37 zdanie 1. Wprowadza on zasadę, że przy zawieraniu umów użytkowania, najmu lub dzierżawy na czas oznaczony dłuższy niż 3 lata lub na czas nieoznaczony, stosuje się odpowiednio (a więc z uwzględnieniem specyfiki – różnicy pomiędzy sprzedażą nieruchomości bądź oddaniem jej w użytkowanie, najem lub dzierżawę) art. 37 ust. 1 ustawy. Następuje to więc w drodze przetargu, chyba że zachodzą przesłanki określone w ust. 2 (nieruchomość jest zbywana w drodze bezprztargowej, jeżeli ...) i ust. 3 (Wojewoda ..., odpowiednia rada lub sejmik ... mogą zwolnić z obowiązku zbycia w drodze przetargu ...) powołanego przepisu art. 37). Zdaniem P, odmienną regulacje wprowadza zdanie 2 art. 37 ust. 4 ustawy. Stanowi on, że wojewoda albo odpowiednia rada lub sejmik mogą wyrazić zgodę na odstąpienie od obowiązku przetargowego trybu zawarcia umów użytkowania, najmu lub dzierżawy. Według P analiza językowa całego art. 37 ustawy prowadzi do wniosku, że uregulowano tam rygorystycznie zasady sprzedaży i oddawania w użytkowanie wieczyste nieruchomości, z wyłączeniem stanów określonych w art. 37 ust. 2. Przewidziano także stany, w których właściwe organy mogą zwolnić z obowiązku zbycia w drodze przetargu (art. 37 ust. 3). Powiat podkreślił, że ustawodawca w art. 37 ust. 4 zdanie 2 dał właściwym organom kompetencję wyrażania zgody na odstąpienie od obowiązku przetargowego, nie wskazując żadnych przesłanek podjęcia takiego rozstrzygnięcia. Tym samym pozostawił tym organom ocenę, czy w konkretnej sytuacji odstąpić od trybu przetargowego. Znalazło to wyraz w zastosowaniu odmiennych pojęć prawnych: "mogą zwolnić z obowiązku", "mogą wyrazić zgodę na odstąpienie" czy też "nieruchomość jest zbywana", do określenia konkretnych kompetencji właściwych organów. W ocenie R P brak jest zatem podstaw do przyjęcia, że R może wyrazić zgodę na odstąpienie od obowiązku przetargowego zawierania umów najmu, dzierżawy lub użytkowania tylko wtedy, gdy będą spełnione przesłanki z art. 37 ust. 2 i 3 ustawy. Bezsporne jest bowiem, że gdy zachodzą przesłanki z art. 37 ust. 2 ustawy, to właściwy organ (wykonawczy a nie stanowiący) sam zbywa nieruchomość bezprzetargowo, a także stosując ten przepis odpowiednio, wydzierżawia, wynajmuje albo użycza na okres dłuższy niż 3 lata bądź też na okres nieoznaczony. Nie potrzebuje przy tym zgody organu stanowiącego. Według P, należy zatem z tego wyprowadzić wniosek, że w przy zaistnieniu przesłanek z art. 37 ust. 3 ustawy, R P jako właściwy organ może zwolnić z obowiązku zbycia w drodze przetargu albo wyrazić zgodę na odstąpienie od obowiązku przetargowego. R P może nadto wyrazić zgodę na odstąpienie od obowiązku przetargowego trybu zawierania umów dzierżawy, najmu albo użyczenia w innych uzasadnionych przypadkach. Przesłanki określone w art. 37 ust. 2 ustawy nie znajdują natomiast zastosowania w przypadku uregulowanym w art. 37 ust. 4 zdanie 2. Przesłanki określone w art. 37 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie są wyłącznymi przypadkami, w których R P może wyrazić zgodę na odstąpienie od obowiązku przetargowego trybu zawierania umów dzierżawy, najmu albo użyczenia. Na rozprawie pełnomocnik P wnosząc o oddalenie skargi wskazał, że zaskarżona uchwała nie powołuje się na art. 37 ustawy o gospodarce gruntami, ale na art. 53 ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej. W takiej sytuacji skarga jest nieuzasadniona, a przynajmniej przedwczesna. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontrola sądowoadministracyjna sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na akty organów jednostek samorządu terytorialnego inne niż określone w art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., zwanej także u.p.p.s.a.), podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 6 u.p.p.s.a.). Ani ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ani ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (tekst jedn. Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1592 ze zm., zwana także "u.s.p."), nie przewidują innych kryteriów oceny sądu administracyjnego niż zgodność zaskarżonej uchwały organu powiatu z przepisami prawa. Podstawy nieważności uchwały organu powiatu określa art. 79 ust. 1 u.s.p., według którego uchwała sprzeczna z prawem jest nieważna. Zgodnie z art. 79 ust. 4 u.s.p., w przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały, ograniczając się do wskazania, że uchwałę wydano z naruszeniem prawa. Przepisy art. 79 ust. 1 oraz ust. 4 u.s.p. wyróżniają zatem dwie kategorie wad uchwał organów powiatu, wynikających z istotnego naruszenia prawa oraz nieistotnego naruszenia prawa. Podstawą stwierdzenia nieważności uchwały organu powiatu może być tylko istotne naruszenie prawa. W literaturze oraz w ustalonym orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że podstawą do tego jest każde istotne naruszenie prawa, bez względu na charakter prawny - ustrojowy, materialny lub proceduralny. Uchwała organu powiatu jest natomiast zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej oraz z ustawami. O nieważności uchwały w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia mu uchwały w trybie określonym w art. 79 u.s.p. Według art. 81 ust. 1 u.s.p., po upływie 30-dniowego terminu organ nadzoru nie może już we własnym zakresie stwierdzić nieważności uchwały organu powiatu. Może ją tylko zaskarżyć do sądu administracyjnego. W rozpatrywanej sprawie upłynął ów ustawowy 30-dniowy termin, zatem organ nadzoru zaskarżył uchwałę do Sądu. W rozpatrywanej sprawie ocenie Sądu podlega legalność § 1 ust. 2 uchwały R P w L Ś nr [...] z dnia [...] r. w sprawie zmiany uchwały Nr [...] R P L z dnia [...] r. w sprawie zasad gospodarowania nieruchomościami stanowiącymi własność lub będącymi w użytkowaniu S P Z Z O Z w L Ś (zwana dalej uchwałą). Na wstępie należy rozstrzygnąć kwestię podstawy materialnoprawnej sporu między P a W . Na rozprawie pełnomocnik P podkreślił, że zaskarżona uchwała R P powołuje się na art. 53 ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej (tekst jedn. Dz.U. z 2007 r. Nr 14, poz. 89 ze zm., zwana dalej ustawą o ZOZ). Sąd stwierdza pewną niekonsekwencję w tym zakresie. W podstawie prawnej zaskarżonej uchwały powołano bowiem art. 53 ust. 2 ustawy o ZOZ, natomiast w uzasadnieniu tej uchwały art. 53 ust. 1 oraz ust. 2 ustawy o ZOZ. Pominięto natomiast ust. 3 tego przepisu, który ma także znaczenie w sprawie. Zatem według art. 53 ustawy o ZOZ: 1. Samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej gospodaruje samodzielnie przekazanymi w nieodpłatne użytkowanie nieruchomościami i majątkiem Skarbu Państwa lub komunalnym oraz majątkiem własnym (otrzymanym i zakupionym). 2. Zbycie aktywów trwałych samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej, oddanie go w dzierżawę, najem, użytkowanie oraz użyczenie może nastąpić wyłącznie na zasadach określonych przez podmiot, który utworzył zakład. 3. Zasady, o których mowa w ust. 2, mogą polegać w szczególności na ustanowieniu wymogu uzyskania zgody podmiotu, który utworzył zakład na zbycie, wydzierżawienie, wynajęcie, oddanie w użytkowanie oraz użyczenie aktywów trwałych. Sąd stwierdza, że deklarowane w art. 53 ust. 1 samodzielne gospodarowanie przez ZOZ przekazanymi mu w nieodpłatne użytkowanie nieruchomościami i majątkiem S P lub komunalnym oraz majątkiem własnym (otrzymanym i zakupionym) dotyczy jedynie wykonywania zadań statutowych. Artykuł 53 ust. 2 stanowi natomiast wyraźnie, że wymienione w tym przepisie formy gospodarowania, także odniesione do aktywów trwałych stanowiących własność ZOZ, nie mają już charakteru samodzielnego. Podlegają bowiem zasadom określonym przez podmiot, który utworzył zakład, precyzowanym w ust. 3. Sąd stwierdza, że tytuł zaskarżonej uchwały wskazuje nieprawidłowo na to, że ZOZ w L Ś gospodaruje nieruchomościami stanowiącymi jego własność oraz stanowiącymi własność P L . Z materiału sprawy wynika jednak bezspornie (pismo S L z dnia [...] r.), że ZOZ nie jest właścicielem nieruchomości, a jedynie użytkownikiem nieruchomości stanowiących własność P . Zgodnie z art. 25a u.g.n., nieruchomości te należą do powiatowego zasobu nieruchomości, stanowią własność powiatu i nie są oddane w użytkowanie wieczyste. Sąd nie podziela stanowiska P , że art. 53 ust. 2 oraz 3 ustawy o ZOZ, ustalający kompetencję R P (będącej podmiotem, który utworzył ZOZ) do określania zasad oddawania tych nieruchomości przez ZOZ w dzierżawę, w najem czy w użytkowanie, może stanowić samoistną podstawę prawnej do podjęcia stosownej uchwały. Podstawy prawne gospodarowania nieruchomościami stanowiącymi własność powiatu zawarte są bowiem w ustawie o gospodarce nieruchomościami, określającej zasady gospodarowania nieruchomościami stanowiącymi własność jednostek samorządu terytorialnego (art. 1 ust. 1 pkt 1 u.g.n.). W tym stanie rzeczy niezbędna jest ocena legalności zaskarżonej uchwały z punktu widzenia regulacji ustawy o gospodarce nieruchomościami. Z uwagi na istotne znaczenie art. 37 u.g.n. dla rozstrzygnięcia sprawy, przepis ten Sąd powołuje w całości: 1. Z zastrzeżeniem ust. 2 i 3, nieruchomości są sprzedawane lub oddawane w użytkowanie wieczyste w drodze przetargu. 2. Nieruchomość jest zbywana w drodze bezprzetargowej, jeżeli: 1) jest zbywana na rzecz osoby, której przysługuje pierwszeństwo w jej nabyciu, stosownie do art. 34; 2) zbycie następuje między Skarbem Państwa a jednostką samorządu terytorialnego oraz między tymi jednostkami; 3) jest zbywana na rzecz osób, o których mowa w art. 68 ust. 1 pkt 2; 4) zbycie następuje w drodze zamiany lub darowizny; 5) sprzedaż nieruchomości następuje na rzecz jej użytkownika wieczystego; 6) przedmiotem zbycia jest nieruchomość lub jej części, jeśli mogą poprawić warunki zagospodarowania nieruchomości przyległej, stanowiącej własność lub oddanej w użytkowanie wieczyste osobie, która zamierza tę nieruchomość lub jej części nabyć, jeżeli nie mogą być zagospodarowane jako odrębne nieruchomości; 7) ma stanowić wkład niepieniężny (aport) do spółki albo wyposażenie nowo tworzonej państwowej lub samorządowej osoby prawnej, lub majątek tworzonej fundacji; 8) jest zbywana na rzecz zarządzającego specjalną strefą ekonomiczną, na której terenie jest położona; 9) przedmiotem zbycia jest udział w nieruchomości, a zbycie następuje na rzecz innych współwłaścicieli nieruchomości; 10) jest zbywana na rzecz kościołów i związków wyznaniowych, mających uregulowane stosunki z państwem, na cele działalności sakralnej; 11) jest sprzedawana partnerowi prywatnemu lub spółce, o której mowa w art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o partnerstwie publiczno-prywatnym, jeżeli sprzedaż stanowi wniesienie wkładu własnego podmiotu publicznego; 12) jest zbywana na rzecz podmiotów, o których mowa w art. 61 ust. 1. 3. W - w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność S P , a odpowiednia r lub s - w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność jednostki samorządu terytorialnego, odpowiednio w drodze zarządzenia lub uchwały, mogą zwolnić z obowiązku zbycia w drodze przetargu nieruchomości przeznaczone pod budownictwo mieszkaniowe lub na realizację urządzeń infrastruktury technicznej albo innych celów publicznych, jeżeli cele te będą realizowane przez podmioty, dla których są to cele statutowe i których dochody przeznacza się w całości na działalność statutową. Przepis ten stosuje się również, gdy sprzedaż nieruchomości następuje na rzecz osoby, która dzierżawi nieruchomość na podstawie umowy zawartej co najmniej na 10 lat, jeżeli nieruchomość ta została zabudowana na podstawie zezwolenia na budowę. Przepisu tego nie stosuje się, w przypadku gdy o nabycie nieruchomości ubiega się więcej niż jeden podmiot spełniający powyższe warunki. 4. Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio przy zawieraniu umów użytkowania, najmu lub dzierżawy na czas oznaczony dłuższy niż 3 lata lub na czas nieoznaczony. W albo odpowiednia rada lub sejmik mogą wyrazić zgodę na odstąpienie od obowiązku przetargowego trybu zawarcia tych umów. Spór między W a P dotyczy interpretacji art. 37 u.g.n. co do jego obowiązywania w odniesieniu do przedmiotu zaskarżonej uchwały, czyli do określenia przez R P zasad zawierania umów użytkowania, najmu lub dzierżawy na czas oznaczony dłuższy niż 3 lata lub na czas nieoznaczony. Powiat przyjmuje, że R P jest w tym zakresie związana jedynie art. 37 ust. 4 u.g.n., który pozostawia jej pełną swobodę udzielania bądź nieudzielania zgody, a także określania sytuacji, w których to może nastąpić. W wskazuje natomiast na to, że art. 37 ust. 4 u.g.n. odsyła do art. 37 ust. 1, a ten z kolei odsyła do art. 37 ust. 2 i ust. 3 u.g.n. Prowadzi to W do ustalenia, że R P przy określaniu warunków bezprzetargowego zawieraniu umów użytkowania, najmu lub dzierżawy na czas oznaczony dłuższy niż 3 lata lub na czas nieoznaczony, jest związana przesłankami, ustalonymi w art. 37 ust. 2 u.g.n. Inaczej mówiąc, R P nie może wyjść poza zakres sytuacji enumeratywnie wyliczonych w tym przepisie. W konsekwencji, zdaniem W , R P przyjmując, że za jej zgodą może nastąpić wydzierżawienie nieruchomości w trybie[...] jednostkom realizującym zadania powiatu, wykroczyła poza dyspozycję art. 37 ust. 2 u.g.n., czym istotnie naruszyła prawo. Według Sądu, stanowisko W jest zasadne. Ustawa o gospodarce nieruchomościami przyjmuje bowiem w odniesieniu do nieruchomości komunalnych jako regułę tryb przetargowy sprzedaży, oddawania w użytkowanie wieczyste, w użytkowanie, dzierżawę lub najem na czas dłuższy niż 3 lata lub na czas nieoznaczony. R P może zatem odstąpić od zasady trybu przetargowego zawierania tych umów jedynie wtedy, gdy zostaną spełnione przesłanki określone w art. 37 ust. 2 i 3 u.g.n. Wynika to z pierwszego zdania art. 37 ust. 4 u.g.n. Taka interpretacja wynika także z powołanego przez W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 kwietnia 2006 r. (I OSK 756/05). NSA stwierdził wówczas wynikanie z art. 37 ust. 4 u.g.n. generalnej zasady, według której przy zawieraniu umów użytkowania, najmu lub dzierżawy na okres do 3 lat nie obowiązuje tryb przetargowy, gdyż ten obowiązuje na okres dłuższy niż 3 lata. Tryb przetargowy obowiązuje natomiast na mocy odpowiedniego zastosowania ust. 1 tego artykułu. Odesłanie przez art. 37 ust. 4 u.g.n. do odpowiedniego stosowania ust. 1 sprawia, że do zawierania umów, o których mowa w ust. 4 na dłużej niż 3 lata, ust. 1 będzie miał zastosowanie wprost, a więc także z zastrzeżeniami, o których mowa w ust. 2 i 3 tego artykułu. Artykuł 37 ust. 1 bowiem się powołuje na te przepisy. Artykuł 37 ust. 2 i 3 będzie miał natomiast odpowiednie zastosowanie przy wyrażeniu zgody, o której mowa w drugim zdaniu art. 37 ust. 4. Według Sądu, redakcja art. 34 ust. 4 u.g.n. jest nieprecyzyjna. Można jednak za Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w G przyjąć (wyrok z dnia 24 października 2007 r., II SA/Gl 459/07), że art. 34 ust. 4 zdanie 2 u.g.n. zawiera normę kompetencyjną, określającą organy właściwe do udzielenia zgody na bezprzetargowy tryb zawierania wskazanych w nim umów. Sąd stwierdził zatem, że w przypadku określania zasad zawierania umów użytkowania, najmu lub dzierżawy nieruchomości należących do powiatu, zawieranych na czas oznaczony dłuższy niż 3 lata lub na czas nieoznaczony, tryb bezprzetargowy może być zastosowany tylko przy spełnieniu przesłanek ujętych w art. 37 ust. 2 i 3 ustawy. R P wykraczając w zaskarżonej uchwale poza ten zakres przedmiotowy działała bez podstawy prawnej, czym istotnie naruszyła prawo. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 147 § 1 u.p.p.s.a. stwierdził nieważność zaskarżonego fragmentu uchwały.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło