I OSK 1544/09
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2010-05-13
Skład orzekający: Barbara Adamiak, Joanna Runge – Lissowska, Roman Ciąglewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest zobowiązany do wydania decyzji administracyjnej w przedmiocie wypłaty części uposażenia funkcjonariuszowi Służby Więziennej, której wypłata została zawieszona, po ustaniu przyczyn zawieszenia, oraz czy w postępowaniu administracyjnym można dochodzić roszczeń o odsetki z tytułu nieterminowej wypłaty uposażenia?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w przypadku uchylenia zawieszenia w czynnościach służbowych funkcjonariuszowi Służby Więziennej przysługuje prawo do otrzymania części uposażenia, której wypłata została zawieszona. Rozstrzygnięcie tej kwestii powinno nastąpić w formie decyzji administracyjnej. Sąd podkreślił jednak, że roszczenia o odsetki z tytułu nieterminowej wypłaty uposażenia funkcjonariusza Służby Więziennej nie należą do właściwości organów administracji publicznej i powinny być dochodzone przed sądem powszechnym.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy wypłaty części uposażenia A. Z., funkcjonariuszowi Służby Więziennej, po ustaniu okresu zawieszenia w czynnościach służbowych. Skarżący domagał się również wypłaty odsetek za zwłokę w wypłacie uposażenia. Organy administracji wydały decyzję o wypłacie części uposażenia, jednak odmówiły rozpatrzenia roszczenia o odsetki, uznając je za sprawę cywilną. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną wniesioną przez A. Z.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Barbara Adamiak Sędziowie sędzia NSA Joanna Runge – Lissowska sędzia del. NSA Roman Ciąglewicz (spr.) Protokolant Kamil Strzępek po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 15 lipca 2009 r. sygn. akt II SA/Ol 573/09 w sprawie ze skargi A. Z. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w Olsztynie z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie wypłacenia części uposażenia oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z dnia 15 lipca 2009 r., sygn. akt II SA/Ol 573/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, oddalił skargę A. Z. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w Olsztynie, z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...], w przedmiocie wypłacenia części uposażenia.
Wyrok wydany został w następujących okolicznościach sprawy.
Decyzją z dnia [...] lutego 2009 r., Nr [...], Dyrektor Aresztu Śledczego w B., powołując się na art. 31 ust.1 pkt 4 i ust.2, art. 120 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2002 r. Nr 207, poz.1761 ze zm.), orzekł o wypłaceniu A. Z. części uposażenia, której wypłata została zawieszona, na skutek zawieszenia A. Z. w czynnościach służbowych od [...] listopada 2008 r. do [...] lutego 2009 r., w wysokości 3935 zł. Rozstrzygnięciu nadał, na podstawie art. 108 § 1 K.p.a., rygor natychmiastowej wykonalności. Dyrektor wskazał, że o zawieszeniu w czynnościach służbowych rozstrzygnięto w związku z toczącym się wobec skarżącego postępowaniem dyscyplinarnym. Wraz z zawieszeniem w czynnościach, na podstawie art. 120 ust.1 ustawy o Służbie Więziennej, zawieszono funkcjonariuszowi wypłatę 50% należnego uposażenia. Postępowanie dyscyplinarne zostało zakończone orzeczeniem Dyrektora Aresztu Śledczego w B. z dnia [...] grudnia 2008 r. wymierzeniem kary dyscyplinarnej ostrzeżenia o niepełnej przydatności na zajmowanym stanowisku. Sąd Dyscyplinarny, na posiedzeniu w dniu [...] lutego 2009 r., utrzymał zaskarżone orzeczenie w mocy. Powołując się na art. 120 ust.2 ustawy o Służbie Więziennej, Dyrektor stwierdził, że w związku z ustaniem przyczyn stanowiących podstawę zawieszenia w czynnościach służbowych, należało wypłacić tę część uposażenia, której wypłata została zawieszona. Organ wyliczył, że uposażenie zasadnicze skarżącego z dodatkami o charakterze stałym wynosi 2684 zł. Połowa tej należności za okres trzech miesięcy wynosi 4024, 50 zł. W dniu 25 lutego 2009 r. przelano na konto skarżącego kwotę wyrównania za dwa dni: 21-22 lutego 2009 r. w wysokości 89,50 zł. Pozostała część należności wynosi więc 3935 zł.
W odwołaniu A. Z. wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji. Zarzucił naruszenie przepisów art. 7, 10 § 1, 11 oraz 77 wraz z art. 107 K.p.a. Nadto, jako błędną określił interpretację przytoczonego w zaskarżonej decyzji prawa. Podniósł, że stan faktyczny został ustalony wadliwie. Zarzucił niewyjaśnienie podstawy i przyczyny zwłoki w wypłacie wynagrodzenia oraz niedostosowanie się organu do roszczenia zgłoszonego przez skarżącego raportem z dnia [...] lutego 2009 r. – wypłaty odsetek za zwłokę z powodu opóźnienia w obowiązkowej płatności wynagrodzenia. Zdaniem skarżącego, doszło również do naruszenia art. 31 ust.1 pkt 4 i ust.2 ustawy o Służbie Więziennej w związku z art. 94 pkt 5 Kodeksu pracy i w związku z art. 481 § 1 Kodeksu cywilnego na skutek art. 300 Kodeksu pracy. Zgłosił także zarzut przekroczenia przez organ I instancji uprawnień i obowiązków poprzez samowolne podjęcie działań pomniejszania należnego wynagrodzenia bez zgody skarżącego, tj. naruszenie art. 87 § 1 Kodeksu pracy, co stanowi naruszenie art. 125 ustawy o Służbie Więziennej.
Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w Olsztynie utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Powołał przepisy art. 31 ust.4, art. 37 ust.2 i art. 120 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2002 r. Nr 207, poz.1761 ze zm.). Przypomniał, że zawieszenie skarżącego w czynnościach służbowych trwało od [...] listopada 2008 r. do [...] lutego 2009 r., w związku z toczącym się wobec niego postępowaniem dyscyplinarnym. Przedstawił przebieg postępowania, wskazując, że skarżącemu wypłacono część uposażenia, którego nie otrzymywał w okresie zawieszenia w czynnościach służbowych. Powołując się na przepisy art. 28 ust.1 oraz art. 31 ust.1 ustawy o Służbie Więziennej, Dyrektor określił stosunek służbowy funkcjonariusza jako stosunek administracyjnoprawny. Kwestia uposażeń funkcjonariuszy SW uregulowana jest w rozdziale 7 ustawy o SW. W sprawie nie mają więc zastosowania przepisy Kodeksu pracy. Wywodził, iż przepisy ustawy o SW nie przewidują prawa funkcjonariusza do odsetek z tytułu nieterminowej wypłaty należnego uposażenia. Wskazał, ze w myśl uchwały SN z dnia 26 stycznia 2006 r., sygn. akt III PZP 1/05, funkcjonariusz może żądać odsetek za czas opóźnienia w wypłacie uposażenia (art. 64 ust.2 Konstytucji RP w związku z art. 481 § 1 K.c.) na drodze postępowania cywilnego. Sprawa roszczeń funkcjonariusza służby mundurowej o odsetki od opóźnienia w wypłacie uposażenia jest sprawą cywilną (art. 2 § 1 K.p.c.), a do jej rozpoznania właściwy jest sąd pracy. Organ odwoławczy nie uwzględnił zarzutów o ograniczaniu praw skarżącego oraz o niepodjęciu przez organ pierwszej instancji wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego. Zachowana została zasada zapewnienia czynnego udziału strony w każdym stadium postępowania. Tym samym organ pierwszej instancji nie naruszył art. 7, 10, 77 i 107 K.p.a.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A. Z. wniósł o uchylenie decyzji organu II instancji z powodu błędnej interpretacji prawa art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. na skutek art. 155 K.p.a., stwierdzenie, że decyzja ta została wydana z naruszeniem prawa i stwierdzenie jej nieważności. Wniósł o uchylenie decyzji organu I instancji, na skutek wypełnienia przez organ przesłanek art. 156 § 1 pkt 2 i 7 K.p.a., stwierdzenie, że decyzja ta wydane została z naruszeniem prawa i stwierdzenie jej nieważności. Zarzucił naruszenie przez organ I instancji prawa, tj. art. 7, 9, 10 § 1, 11 oraz 77 § 1 wraz z art. 107 § 3 K.p.a., z powodu niedostosowania się organu przed wydaniem decyzji do ich treści. Nadto zarzucił błędne ustalenie przez organ I instancji stanu faktycznego sprawy. Podniósł niezastosowanie przez organy i nieuwzględnienie w sprawie przepisów Kodeksu pracy i Kodeksu cywilnego w związku z art. 11, 31 i 103 ustawy o Służbie Więziennej, z treścią art. 5 K.p., jak i przepisów K.p.a., co spowodowało wykazanie przez organy faktów w świetle sprzecznym z przepisami i odbiegającym od całości sprawy. W uzasadnieniu skarżący stwierdził, że art. 31 ustawy o SW odnosi się nie tylko do roszczeń z tytułu prawa do uposażenia i innych należności, ale również do odsetek ustawowych (art. 103 ustawy o SW). Zdaniem odwołującego się, ustawodawca wskazał jako właściwą, dla spraw związanych z dochodzeniem przez funkcjonariusza SW odsetek od nieterminowo wypłaconego uposażenia, drogę postępowania administracyjnego.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w Olsztynie wniósł o oddalenie skargi. Powtórzył wywody zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Skarga została rozpatrzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że zgodnie z art. 28 ustawy o Służbie Więziennej, stosunek służbowy funkcjonariusza powstaje w drodze mianowania na podstawie dobrowolności zgłoszenia się do służby. Funkcjonariusza łączy więc z jednostką organizacyjną, w której pełni służbę, stosunek służbowy, a nie stosunek pracy. Uprawnienie funkcjonariusza do uposażenia powstaje z dniem mianowania na stanowisko służbowe. Kwestię wypłaty zawieszonej części uposażenia regulują art. 120 ust.2 i art. 121 ust.2 w związku z ust.3 ustawy o SW. Zgodnie z art. 120 ust.2 tej ustawy, w razie uchylenia zawieszenia w obowiązkach służbowych, funkcjonariusz otrzymuje część uposażenia, której wypłata została zawieszona oraz podwyżki tego uposażenia, wprowadzone w okresie zawieszenia, chyba ze został zwolniony ze służby z przyczyn określonych w art. 39 ust.2 pkt 3 i 4 oraz ust.3 pkt 2. Sąd stwierdził, że niewątpliwie kwestia dopuszczalności roszczenia o zapłatę odsetek z tytułu nieterminowej wypłaty należnego mu w ramach stosunku służbowego uposażenia nie została ujęta w ustawie o SW. Wskazując na regulacje art. 64 ust.2 Konstytucji RP i art. 481 K.c. oraz nawiązując do wyroku TK z dnia 10 lipca 2000 r., sygn. akt SK 12/99, Wojewódzki Sąd Administracyjny przyjął, że funkcjonariuszowi SW przysługuje prawo do wystąpienia z roszczeniem do żądania odsetek od zaległego wynagrodzenia. Jednocześnie Sąd pierwszej instancji, w ślad za uchwałą SN z dnia 26 stycznia 2006 r., sygn. akt III PZP 1/05, wyraził pogląd, według którego sprawa roszczenia funkcjonariusza o odsetki za opóźnienie w wypłacie uposażenia jest sprawa cywilną (art. 2 § 1 K.p.c.), a do jej rozpoznania właściwy jest sąd pracy.
Skargę kasacyjną wniósł A. Z. Zaskarżył wyrok w całości. Wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i orzeczenie reformatoryjne w trybie art. 188 P.p.s.a. przez stwierdzenie nieważności decyzji organu pierwszej i drugiej instancji bądź uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie naruszenie:
- art. 151 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c i pkt 2 P.p.s.a., polegające na oddaleniu skargi, w sytuacji gdy obowiązkiem Sądu było stwierdzenie nieważności decyzji odwoławczej i poprzedzającej z powodu naruszenia art. 120 ust.2 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2002 r. Nr 207, poz.1761 ze zm.) z którego wynika, ze "w razie uchylenia zawieszenia w czynnościach służbowych, funkcjonariusz otrzymuje część uposażenia, której wypłata została zawieszona oraz podwyżki tego uposażenia, chyba że został zwolniony ze służby z przyczyn określonych w art. 39 ust.2 pkt 3 i 4", gdyż w zaistniałym stanie faktycznym, jako podstawa materialna rozstrzygnięcia nie powinien on być zastosowany, albowiem funkcjonariusz SW otrzymuje część uposażenia, którego wypłata została zawieszona z powodu toczącego się postępowania dyscyplinarnego tylko na podstawie art. 120 ust.2 cyt. ustawy, wyłącznie w przypadku uchylenia zawieszenia w czynnościach służbowych, które może odbyć się na podstawie decyzji administracyjnej, której organy nie wydały,
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c P.p.s.a. w związku z art. 7, 107 § 3 i 138 § 1 pkt 2 i § 2 w związku z art. 139 K.p.a. wobec nieuwzględnienia skargi w sytuacji gdy zaskarżone decyzje nie wyjaśniały – zgodnie ze słusznym interesem strony oraz prawidłowym uzasadnieniem – dlaczego organ pierwszej instancji wydał zaskarżoną decyzję bez rozstrzygnięcia sprawy o odsetkach, gdy kasator o takie rozstrzygnięcie wnioskował stosowanym wnioskiem wskazując w nim formę decyzji administracyjnej, skoro zgodnie z przepisem art. 103 ust.1 ustawy o SW i art. 104 § 1 i 2 K.p.a. w związku z art. 31 ust.1 pkt 4 i ust.2 ustawy o SW, organ pierwszej instancji był zobligowany z powodu wniesionego wniosku do wydania w tym zakresie stosownego rozstrzygnięcia i dlaczego nie było możliwe wydanie tej zaskarżonej pierwszoinstancyjnej decyzji z rozstrzygnięciem o odsetkach, gdy w świetle przepisów prawa art. 31 ust.1 pkt 4 i ust.2 ustawy o SW w razie zasadności i słuszności wniosku, organ nadzoru mógł i musi dokonać w tym zakresie rozstrzygnięcia (art. 103 ust.1 ustawy o SW), ze względu na to, ze stosunek służbowy funkcjonariusza SW jest stosunkiem administracyjnym, a należne mu uposażenie i z jego tytułu odsetki mają swą podstawę w publicznoprawnym stosunku służbowym (art. 96 ust.1 i 2 i 103 ust.1 w związku z art. 31 ust.1 pkt 4 i ust.2 ustawy o SW i art. 104 § 1 i 2 K.p.a.), rozstrzyganym w formie decyzji administracyjnej,
- art. 141 § 4 P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. poprzez niewystarczające przedstawienie stanu sprawy i rzetelnego dokonania ustaleń faktycznych sprawy i oceny zebranych w sprawie dowodów, czym naruszono art. 3 § 1 P.p.s.a. To przyczyniło się do bezzasadnego oddalenia skargi na podstawie art. 151 P.p.s.a. Mylnie przyjęto, że organ odwoławczy wydał decyzję odpowiadającą prawu oraz że decyzja ta jest zgodna z oczekiwaniami kasatora. Odmienna ocena dowodów i rzetelne rozpoznanie dowodów skutkowałoby uchyleniem zaskarżonych decyzji,
- art. 134 § 1 P.p.s.a. wobec tego, że Sąd I instancji, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, nie wyszedł poza ich granice, mimo, że mógł i powinien to uczynić, gdyż skarga podlegała ocenie w pełnym zakresie i wskazywała na niejasne uzasadnienie zaskarżonych decyzji, błędy postępowania administracyjnego (pominięcie wskazanego zakresu wniosków) i brak rozstrzygnięcia odnośnie nie samych odsetek, jak to ujął w orzeczeniu Sąd, lecz wskazywała na brak rozstrzygnięcia o tych odsetkach stosownym aktem prawa,
- art. 120 ust.2 ustawy o Służbie Więziennej poprzez błędne uznanie, ze przepis ten może w ogóle dopuszczać, bez wydania decyzji administracyjnej uchylającej zawieszenie w czynnościach służbowych, możliwość wydania decyzji administracyjnej w przedmiocie wypłaty części uposażenia zawieszonego na podstawie art. 120 ust.1 ustawy o SW. Organ dokonuje jedynie technicznej czynności zwrotu przyznanego na podstawie art. 96 ust.1 i 2 ustawy o SW należnego uposażenia, co nie wymaga wydania w tym zakresie decyzji administracyjnej. Odmienne działanie narusza art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w Olsztynie wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej. Powtórzył argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Skonstatował, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny i poprawnie dokonał wykładni obowiązujących przepisów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw..
Przepis art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) stanowi, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Sąd ten bierze z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, ale przesłanki stwierdzenia nieważności w niniejszej sprawie nie zostały stwierdzone.
Nie jest usprawiedliwiona podstawa skargi kasacyjnej zawierająca zarzut naruszenia art. 120 ust.2 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2002 r. Nr 207, poz.1761 ze zm.). Po pierwsze, wykładnia art. 120 ust.2 nie może abstrahować od regulacji tej ustawy odnoszących się do zawieszenia funkcjonariusza Służby Więziennej w czynnościach służbowych. Przepisy art. 37 ust.1 i 2 określają podstawy zawieszenia w czynnościach służbowych. Art. 37 ust.2 przewiduje możliwość zawieszenia funkcjonariusza SW w czynnościach służbowych, m.in. w razie wszczęcia przeciwko niemu postępowania dyscyplinarnego. Przepis art. 37 ust.3 ustawy o Służbie Więziennej stanowi, że zawieszenie może nastąpić na czas nie dłuższy, niż 3 miesiące. W szczególnie uzasadnionych przypadkach okres zawieszenia w czynnościach służbowych można przedłużyć do czasu prawomocnego zakończenia postępowania karnego. Z przepisu tego wynika, że w decyzji o zawieszeniu w czynnościach służbowych określa się okres zawieszenia. Użycie w art. 120 ust.2 ustawy o SW określenia: "W razie uchylenia zawieszenia w czynnościach służbowych" nie oznacza, że organ obowiązany jest wydać decyzję o uchyleniu zawieszenia w czynnościach służbowych. Zawieszenie w czynnościach służbowych upływa z dniem określonym w decyzji o zawieszeniu, chyba, że okres ten zostanie przedłużony lub skrócony. Nie zatem podstaw do twierdzenia, że przewidziane w art. 120 ust.2 ustawy o SW, otrzymanie przez funkcjonariusza Służby Więziennej części uposażenia, której wypłata została zawieszona, musi być poprzedzone decyzją o uchyleniu zawieszenia w czynnościach służbowych. Użycie określenia "uchylenie zawieszenia w czynnościach" oznacza natomiast, że dla spełnienia się omawianej przesłanki art. 120 ust.2 nie wystarcza samo wygaśnięcie decyzji o zawieszeniu. Musi to być połączone z uchyleniem podstaw zawieszenia w czynnościach służbowych (por. wyrok NSA z dnia 23 lutego 2007 r., sygn. akt I OSK 1757/06, niepublikowany, treść [w:] Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). W rozpatrywanej sprawie uchyleniem podstawy zawieszenia było zakończenie postępowania dyscyplinarnego, stanowiącego podstawę zawieszenia skarżącego w czynnościach służbowych. Po drugie, art. 120 ust.2 ustawy o SW stanowi podstawę do wydania decyzji o wypłacie funkcjonariuszowi SW części uposażenia, której wyplata została zawieszona. Decyzję tę należy zaliczyć do rozstrzygnięć w zakresie ustalenia uposażenia, o którym mowa w art. 31 ust.2 ustawy o Służbie Więziennej. Otrzymywanie części uposażenia, której wyplata została zawieszona, zarówno co do zasady, jak i co do wysokości, jest uzależnione od spełnienia przesłanek określonych w art. 120 ust.2. Należy ocenić, czy nastąpiło uchylenie zawieszenia w czynnościach służbowych, ustalić, czy w okresie zawieszenia nastąpiły podwyżki uposażenia oraz zbadać ewentualne zaistnienie przesłanki negatywnej otrzymywania części uposażenia, w postaci zwolnienia funkcjonariusza z przyczyn określonych w art. 39 ust.2 pkt 3 i 4 oraz ust.3 pkt 2. Przepisy art. 120 ust.2 w związku z art. 31 ust.2 i 4 ustawy o Służbie Więziennej nie tylko upoważniają organ do załatwienia sprawy administracyjnej otrzymywania przez funkcjonariusza części uposażenia, której wypłata została zawieszona, ale także wskazują na formę załatwienia sprawy – decyzję administracyjną (por. Janusz Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2008, s. 473-476). Niezależnie od językowej i systemowej wykładni art. 120 ust.2, warto zauważyć, że tego rodzaju jednostronne, władcze rozstrzygnięcie o prawie funkcjonariusza do uposażenia i o wysokości uposażenia, jako załatwienie sprawy co istoty, w myśl art. 104 § 1 K.p.a., musi przybrać formę decyzji administracyjnej (por. uchwała NSA z dnia 12 października 1998 r., sygn. akt OPS 6/98, ONSA 2000/2/54; uzasadnienie uchwały NSA z dnia 28 maja 2001 r., sygn. akt OPK 8/01, ONSA 2001/4/157).
Trafne jest stanowisko Sądu pierwszej instancji o braku podstaw do rozstrzygnięcia w postępowaniu administracyjnym o żądaniu przyznania odsetek z tytułu opóźnienia w wypłacie uposażenia funkcjonariusza Służby Więziennej. Przepis art. 31 ust.4 ustawy o Służbie Więziennej stanowi, że w drodze decyzji administracyjnej można rozstrzygać tylko o sprawach osobowych funkcjonariusza Służby Więziennej określonych w art. 31 ust.2 tej ustawy. Przez sprawy osobowe należy rozumieć m.in. ustalanie uposażenia. Chodzi o uposażenie w rozumieniu ustawy o Służbie Więziennej. Przepisy Rozdziału 7 ustawy o Służbie Więziennej – "Uposażenie i inne świadczenia pieniężne funkcjonariuszy" – nie zawierają normy regulującej przysługiwanie odsetek z tego tytułu.
Przywoływany przez skarżącego przepis art. 103 ust.1 ustawy o Służbie Więziennej reguluje przedawnienie roszczeń z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych określonych w ustawie o Służbie Więziennej. Nie wynika z niego, iż roszczenie o odsetki z tytułu nieterminowego wypłacenia uposażenia jest należnością wymienioną w tej ustawie.
Należność z tytułu odsetek nie jest więc świadczeniem pieniężnym określonym w ustawie o Służbie Więziennej. Sprawa o odsetki od uposażenia funkcjonariusza Służby Więziennej nie jest zatem sprawą administracyjną, której rozpoznanie należy do organów administracji publicznej (patrz: uchwała NSA z dnia 5 marca 2001 r., sygn. akt OPS 17/00, ONSA 2001/3/100; por. uzasadnienie uchwały SN z dnia 18 listopada 2009 r., sygn. akt II PZP 7/09, treść [w:] System Informacji Prawnej LEX nr 530821 oraz Biuletyn SN 2009/11/24; uzasadnienie wyroku SN z dnia 2 lipca 2008 r., sygn. akt II PK 8/08, OSNP 2009/23-24/305). Roszczenie odsetkowe funkcjonariusza Służby Więziennej znajduje oparcie materialne w art. 481 K.c. (por. wyrok TK z dnia 10 lipca 2000 r., sygn. akt SK 12/99, OTK 2000/5/143; uchwała SN z dnia 26 stycznia 2006 r., sygn. akt III PZP 1/05, OSNP 2006/15-16/227 – podjęta w stanie prawnym przed dodaniem, z dniem 11 czerwca 2007 r., przepisu art. 111 ust.4 do ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej). Sprawa o odsetki z tytułu opóźnienia w wypłacie uposażenia funkcjonariuszowi Służby Więziennej, oparta o art. 481 K.c., jest sprawą cywilną w rozumieniu art. 1 K.p.c. Do jej rozpoznania, w braku przekazania tej sprawy do właściwości sądów administracyjnych, właściwy jest sąd powszechny (art. 2 § 1 K.p.c.).
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło