II FSK 1983/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Bogusław Gruszczyński, po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II Izby Finansowej skargi kasacyjnej M. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 lipca 2009 r., sygn. akt I SA/Kr 771/09 odrzucające skargę M. S. na interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 22 stycznia 2009 r., nr IBPB..., wydaną z upoważnienia Ministra Finansów w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych p o s t a n a w i a: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania Postanowieniem z dnia 20 lipca 2009 r. (sygn. akt I SA/Kr 771/09) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę M. S. na interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w K., wydaną z upoważnienia Ministra Finansów, dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych. Sąd ustalił, że skarżąca otrzymała odpowiedź Ministra Finansów na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w dniu 9 marca 2009 r. Została także pouczona, iż skargę do sądu wnosi się za pośrednictwem organu, który wydał interpretację, w terminie 30 dni od daty doręczenia odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Dnia 6 kwietnia 2009 r. pełnomocnik skarżącej wysłał skargę pocztą bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Skarga wpłynęła do Sądu w dniu 7 kwietnia 2009 r., a 9 kwietnia 2009 r. Sąd nadał ją w urzędzie pocztowym na adres organu. W związku z tym Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że w przypadku złożenia skargi bezpośrednio do sądu, zamiast za pośrednictwem organu, o zachowaniu terminu do jej wniesienia decyduje data nadania skargi przez sąd na adres organu. Termin do wniesienia skargi w tej sprawie, określony w art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie: "p.p.s.a.", upłynął w dniu 8 kwietnia 2009 r. Skoro skarga została wysłana organowi 9 kwietnia 2009 r., to została wniesiona po jego upływie. Dlatego podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. W skardze kasacyjnej od opisanego postanowienia zarzucono naruszenie art. 53 § 2, art. 54 § 1 i art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Autorka skargi kasacyjnej podniosła, że oprócz skargi przesłanej bezpośrednio do sądu, w dniu 8 kwietnia 2009 r. przesłała także skargę za pośrednictwem organu. Na potwierdzenie tego załączyła kserokopię potwierdzenia nadania oraz kserokopię książki adresowej. W jej ocenie, fakt złożenia skargi zgodnie z trybem przewidzianym w art. 54 § 1 p.p.s.a. powinien być uwzględniony przez Sąd pierwszej instancji. Tymczasem Sąd odniósł się jedynie do skargi nadanej w dniu 6 kwietnia 2009 r. W rezultacie błędnie zastosował art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., powołując się niezasadnie na uchybienie terminowi z art. 53 § 2 p.p.s.a. Pełnomocniczka skarżącej wskazała również, że w sprawach jej wspólników w spółce jawnej skargi nie zostały odrzucone, mimo że złożono je w identyczny sposób. Jej zdaniem, odrzucenie skargi, złożonej z zachowaniem terminu, pozbawia ją konstytucyjnego prawa do sądu (art. 45 Konstytucji) oraz prawa do dwuinstancyjnego postępowania sądowego (art. 176 Konstytucji). Skutkiem tego skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister Finansów, zastępowany przez radcę prawnego, wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest zasadna. W odpowiedzi na skargę organ wyjaśnił, że w dniu 6 kwietnia 2009 r., skarżąca wysłała jeden egzemplarz skargi za pośrednictwem poczty do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, natomiast drugi egzemplarz wysłała w dniu 8 kwietnia 2009 r. na adres organu. Sąd pierwszej instancji zignorował tę informację, opierając swoje ustalenia wyłącznie na dacie przekazania organowi egzemplarza wysłanego bezpośrednio do Sądu. Tymczasem z twierdzeń organu wynika, że egzemplarz skargi wysłany do organu został nadany z zachowaniem terminu z art. 53 § 2 p.p.s.a. Wprawdzie organ nie przekazał Sądowi wspomnianego egzemplarza skargi z datą prezentaty, jednakże wobec wyraźnego wskazania przez organ daty złożenia skargi, sądowi nie wolno było okoliczności tej pominąć. Co najwyżej – w razie wątpliwości – mógł okoliczność tę sprawdzić, wzywając organ do udokumentowania twierdzeń zawartych w odpowiedzi na skargę. Treść uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wskazuje jednak, że Sąd po prostu przeoczył odpowiedni fragment odpowiedzi na skargę, gdyż wspomnianej okoliczności w ogóle nie rozważał. Dodatkowo zauważyć należy, że Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadził dowód z akt I SA/Kr 776/09 oraz I SA/Kr 777/09, dotyczących wspólników skarżącej w spółce jawnej, reprezentowanych przez tego samego pełnomocnika, co skarżąca i stwierdził, iż w tamtych sprawach Sąd pierwszej instancji przyjął w analogicznych stanach faktycznych, że skargi wpłynęły w terminie. Z tych względów trafny okazał się zarzut naruszenia art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 53 § 2 p.p.s.a. i art. 54 § 1 p.p.s.a., co uzasadniało uchylenie zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. Brak rozstrzygnięcia o kosztach postępowania kasacyjnego jest spowodowany treścią art. 209 p.p.s.a. Przepis ten nie przewiduje orzekania o kosztach w wypadku uchylenia postanowienia sądu pierwszej instancji. Na marginesie trzeba tylko zauważyć, że w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji, koszty postępowania kasacyjnego mogą zostać zaliczone do "kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw", o których mowa w art. 200 p.p.s.a. W przeciwnym razie zastosowanie mieć będzie zasada z art. 199 p.p.s.a