VI SA/Wa 348/08
WyrokWSA w Warszawie2008-05-14
Skład orzekający: Halina Emilia Święcicka, Grażyna Śliwińska, Izabela Głowacka - Klimas
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prowadzenie postępowania karnego o przestępstwo umyślne, nawet jeśli nie znajduje się ono w katalogu przestępstw wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, może stanowić podstawę do cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej bojowej ze względu na uzasadnioną obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego?Ratio decidendi
Prowadzenie postępowania karnego o przestępstwo umyślne, nawet jeśli nie jest ono wymienione w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, może stanowić podstawę do cofnięcia pozwolenia na broń, jeśli charakter czynu, okoliczności jego popełnienia oraz pełnione stanowisko funkcjonariusza publicznego budzą uzasadnioną obawę, że broń może zostać użyta w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Katalog przesłanek z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy jest otwarty, a prawo posiadania broni nie jest prawem bezwzględnym, wymagając od posiadaczy szczególnego poszanowania prawa.Stan faktyczny
Skarżący K. W. został zatrzymany na gorącym uczynku przyjęcia korzyści majątkowej w związku z pełnioną funkcją funkcjonariusza publicznego. Wszczęto przeciwko niemu postępowanie karne o przestępstwo z art. 228 § 1, 3 i 5 k.k. Na tej podstawie organy Policji cofnęły mu pozwolenie na posiadanie broni palnej bojowej, uznając, że istnieje uzasadniona obawa użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Skarżący zaskarżył decyzję, podnosząc m.in. naruszenie zasady domniemania niewinności i brak podstaw do cofnięcia pozwolenia, a także zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych dotyczących zawieszenia postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędzia WSA Izabela Głowacka - Klimas Protokolant Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2008 r. sprawy ze skargi K. W. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej bojowej oddala skargę
Komendant Główny Policji (dalej KGP) decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r. utrzymał w mocy decyzję Komendanta Policji w W. z dnia [...] września 2007 r., którą organ ten, działając na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 20 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), dalej ustawa o broni i amunicji, oraz art. 104 k.p.a., cofnął K. W. pozwolenie na posiadanie broni palnej bojowej.
W świetle powołanego wyżej przepisu art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 – 6 tej ustawy. Z kolei art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy przewiduje, że pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Stosownie natomiast do art. 20 ustawy, cofnięcie pozwolenia na broń, dopuszczenia do posiadania broni (...) następuje w drodze decyzji administracyjnej.
U podstaw podjętego w tej sprawie rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia:
Po uzyskaniu przez organy Policji informacji o zatrzymaniu K. W. na gorącym uczynku przyjęcia korzyści majątkowej w dniu [...] marca 2007 r. i zabezpieczeniem u niego w trakcie przeszukania posiadanej broni, pismem z dnia 2 kwietnia 2007 r. wszczęto z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną bojową.
Jak wynika z treści postanowienia o przedstawieniu zarzutów z dnia [...] kwietnia 2007 r., otrzymanego z Prokuratury Apelacyjnej w [...], Wydziału [...], K. W., dalej jako skarżący, został postawiony zarzut, że będąc funkcjonariuszem publicznym – [...], w związku z pełnioną funkcją publiczną przyjął korzyść majątkową znacznej wartości w kwocie 100.000 zł oraz 50.000 euro, co łącznie stanowiło kwotę 293.810 zł, jak też przyjął obietnicę wręczenia dodatkowej kwoty 100.000 zł w zamian za zachowanie stanowiące naruszenie przepisów prawa polegające na wręczeniu [...], biorącemu udział w posiedzeniu [...] w przedmiocie warunkowego przedterminowego zwolnienia [...] z odbywania reszty kary pozbawienia wolności lub w przedmiocie przerwy w wykonywaniu kary pozbawienia wolności, korzyści majątkowej w kwocie 300.000 zł w zamian za przychylenie się przez tegoż [...] do wniosku o zwolnienie z jednostki penitencjarnej, to jest o czyn z art. 228 § 1, 3 i 5 k.k.
Z przeprowadzonego przez Policję wywiadu środowiskowego wynikało, iż do Policji nie wpływały skargi na zachowanie K. W., który przebywa w areszcie śledczym w [...]; do aresztu organ doręczył pismo z dnia 2 lipca 2007 r. informujące skarżącego o zakończeniu postępowania administracyjnego i uprawnieniach z art. 10 k.p.a.
Skarżący nie zajął stanowiska w sprawie.
Decyzją Komendanta Policji w W. z dnia [...] września 2007 r. cofnięto K. W. pozwolenie na posiadanie broni palnej bojowej. W uzasadnieniu decyzji, w oparciu o zarzuty z postanowienia z dnia [...] kwietnia 2007 r., organ orzekający w pierwszej instancji uznał, iż skarżący należy do kategorii osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, tj. osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Wskazał, że ustawodawca używając zwrot "w szczególności" nie zamknął katalogu przesłanek, z których może wynikać obawa niezgodnego z prawem posiadania i używania broni. Podkreślił, że prawo posiadania broni palnej jest uprawnieniem wyjątkowym, organy Policji przyjęły, iż osoby posiadające pozwolenie na broń muszą w sposób szczególny przestrzegać przepisów prawa i porządku publicznego. Od osób posiadających pozwolenie na broń, oczekuje się nieskazitelnej postawy, która przejawia się w głębokiej mierze, poszanowaniem porządku prawnego.
Postawienie poważnego zarzutu popełnienia przestępstwa umyślnego, wzbudza uzasadnioną obawę, że może on również swoim nieodpowiedzialnym zachowaniem, doprowadzić do użycia broni palnej, w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.
Organ ponadto podkreślił charakter popełnionego czynu zabronionego, co znalazło swój wyraz w zastosowaniu wobec strony, w postępowaniu karnym, izolacyjnego środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztu.
Z decyzją nie zgodził się K. W. składając odwołanie. Wnosił o uchylenie decyzji zarzucając naruszenie art. 15 ust. 1 pkt 6 w zw. z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji poprzez bezpodstawne uznanie, że zachodzi okoliczność budząca obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego oraz naruszenie w związku z powyższym zasady domniemania niewinności.
Odrębnym pismem z dnia 15 października 2007 r. wnosił, na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., o zawieszenie postępowania w sprawie do czasu prawomocnego zakończenia sprawy karnej.
Komendant Główny Policji po rozpatrzeniu wniosku o zawieszenie postępowania, postanowieniem z dnia [...] grudnia 2007 r. odmówił zawieszenia postępowania, postanowienie zostało utrzymane w mocy postanowieniem z dnia [...] grudnia 2007 r.
Po rozpatrzeniu odwołania Komendant Główny Policji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Wskazał, iż z zebranego materiału dowodowego wynika, iż przeciwko skarżącemu toczy się postępowanie karne, wprawdzie o czyn spoza przykładowego katalogu przestępstw, wskazanych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, tj. skarżącemu został postawiony zarzut z art. 228 § 1, 3 i 5 k.k. ale rodzaj przestępstwa godzącego w działalność instytucji państwowych i samorządu terytorialnego a także opisane okoliczności, w których doszło do jego popełnienia stwarzają uzasadnioną obawę użycia broni niezgodnie z ustawą. Podkreślił, iż skarżący jest [...], a więc funkcjonariuszem państwowym, do którego obowiązków należy m. in. ściganie przestępców. Tymczasem został ujęty na gorącym uczynku przyjęcia korzyści majątkowej znacznej wartości za podjęcie działań stanowiących naruszenie prawa, co więcej także za ewentualne ułatwienie przestępcy wcześniejszego wyjścia na wolność poprzez uzyskanie w zamian, za korzyść majątkową, przychylności innego funkcjonariusza publicznego, który miał tę sprawę rozpatrzyć. Wskazał, iż w odbiorze społecznym [...] jest osobą, która winna stać na straży przestrzegania prawa i bezwzględnie przestępczość zwalczać. Skarżący z racji pełnionej funkcji ma wyższą świadomość prawa, a także konsekwencji, jakie wynikają z faktu, iż toczy się przeciwko niemu postępowanie karne o umyślny czyn naruszający porządek prawny i to tego rodzaju.
Podkreślił ponadto, iż skarżącemu postawiono zarzut umyślnego popełnienia przestępstwa, które ma istotne znaczenie dla sfery stosunków społecznych, podważa ono zaufanie do organów ścigania, jakim jest [...], w którą ten czyn jest wymierzony.
KGP zaznaczył, że przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji ma charakter obligatoryjny, determinując sposób rozstrzygnięcia sprawy. Przepis ten nakazuje cofnąć pozwolenie na broń jeżeli osoba, której pozwolenie na broń wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 cyt. ustawy.
K. W., reprezentowany przez pełnomocnika, zaskarżył powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jej uchylenie oraz poprzedzającej ją decyzji Komendanta Policji w W.
Nie kwestionując toczącego się postępowania karnego, co do czynu z art. 228 § 1, 3, 5 k.k. postawił organowi zarzut:
- naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnie i niewłaściwe zastosowanie art. 15 ust. 1 pkt 6 w zw. z art. 18 ust. 1 ustawy o broni i amunicji poprzez bezpodstawne przyjęcie, że zachodzi okoliczność budząca uzasadnioną obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego oraz naruszenie zasady domniemania niewinności wyrażonej w art. 5 § k.p.k.,
- naruszenia prawa procesowego poprzez niedopełnienie obowiązków spoczywających na organie odwoławczym, tj. pominięcie nakazu wynikającego z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. o zawieszeniu postępowania administracyjnego w sytuacji, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd,
- naruszenie art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. oraz art. 7 k.p.a., poprzez zaniechanie wnikliwego i wyczerpującego zebrania oraz rozpatrzenia materiału dowodowego.
Podkreślał, iż sama okoliczność prowadzenia wobec posiadacza broni postępowania karnego o popełnienie przestępstwa nie może uzasadniać wydania decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń, zwłaszcza że zarzucany czyn jest poza przykładowym katalogiem wymienionym w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Powoływał się na zeznania świadków (w aktach administracyjnych przesłanych Sądowi brak jest zeznań świadków w sprawie karnej), które w jego ocenie jednoznacznie wskazują na brak popełnienia zarzucanego czynu. Wskazał, iż w toczącym się postępowaniu prokuratorskim badane są działania funkcjonariuszy CBŚ w W., bowiem zachodzi podejrzenie, iż mogli dopuścić się fałszowania dowodów. Podkreślał, iż nie występuje obawa dalszego użycia broni w celu sprzecznym z ustawą ponieważ broń jest zabezpieczona przez Policję. Powoływał się na swoją dotychczasową nieskazitelną postawę.
W odpowiedzi na skargę KGP wniósł o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. wskazał, iż w przedmiotowej sprawie nie występuje zagadnienie prejudycjalne, podkreślił, że ustalenie prowadzenia postępowania karnego należy do sfery ustaleń faktycznych a nie prawnych sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada akty lub czynności z zakresu administracji publicznej pod kątem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi.
Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), dalej jako: p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi i powołaną podstawą prawną.
Badając zaskarżoną decyzję według wskazanych wyżej kryteriów, Sąd uznał, że skarga nie jest zasada.
Zastosowanie przez organ na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji sankcji cofnięcia pozwolenia na broń wynika z oceny, czy osoba, w stosunku do której sankcja ma zostać zastosowana, należy do osób wskazanych w art. 15 ust. 1 pkt 6 tej ustawy, tj. do osób, co do których istnieje obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.
Należy podkreślić, że zgodnie z treścią art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji przepis ten jedynie przykładowo wymienia prawomocne skazanie orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu oraz toczące się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw jako okoliczność budzącą uzasadnioną obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Zatem katalog sytuacji objętych dyspozycją tego przepisu jest otwarty. Mając powyższe na uwadze należy wskazać, że z literalnego brzmienia ww. przepisu wynika w sposób niebudzący wątpliwości, iż nie chodzi tylko o sytuację, gdy doszło do skazania za przestępstwo określone w tym artykule, ale o każdą inną sytuację wskazującą na to, że istnieje uzasadniona obawa, że broń może być użyta w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.
W przedmiotowej sprawie, mimo iż skarżącemu postawiono zarzut popełnienia czynu z poza katalogu wskazanego w art. 15 ust. 1 pkt 6 cyt. ustawy, to charakter czynu o popełnienie którego jest oskarżony (fakt prowadzenia postępowania karnego nie jest kwestionowany przez stronę), okoliczności zdarzenia, dawały organowi podstawę do zaliczenia go do osób, które mogą użyć broni w sposób niezgodny z celami określonymi w ustawie o broni i amunicji.
Sąd podzielił stanowisko Komendanta Głównego Policji który, z uwagi na fakt prowadzenia wobec K. W. postępowania karnego o popełnienie czynu z art. 228 § 1, 3 i 5 k.k., zaliczył skarżącego do grona osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.
Jak wynika z treści postanowienia o przedstawieniu zarzutów K. W. został postawiony zarzut, że będąc funkcjonariuszem publicznym – [...], w związku z pełnioną funkcją publiczną przyjął korzyść majątkową znacznej wartości za podjęcie działań stanowiących naruszenie prawa a także za ułatwienie przestępcy wcześniejszego wyjścia na wolność poprzez uzyskanie w zamian za korzyść majątkową przychylności innego funkcjonariusza publicznego. Skarżący, będąc [...] został ujęty na gorącym uczynku.
Należy mieć na względzie treść art. 313 § 1 k.p.k., który stanowi: "Jeżeli dane istniejące w chwili wszczęcia śledztwa lub zebrane w jego toku uzasadniają dostatecznie podejrzenie, że czyn popełniła określona osoba, sporządza się postanowienie o przedstawieniu zarzutów, ogłasza je niezwłocznie podejrzanemu i przesłuchuje się go, chyba że ogłoszenie postanowienia lub przesłuchanie podejrzanego nie jest możliwe z powodu jego ukrywania się lub nieobecności w kraju".
Instytucja przedstawienia zarzutów (art. 313 § 1 k.p.k.) oznacza wszczęcie postępowania przeciwko osobie, zaś treść postanowienia o przedstawieniu zarzutów (art. 313 § 2 k.p.k.) obrazuje wiedzę organu prowadzącego postępowanie przygotowawcze co do sprawstwa określonej osoby odnośnie do określonego czynu (vide: wyrok SN z dnia 1 czerwca 2006 r. sygn. akt III KK 280/05, LEX nr 193002).
Przestępstwo z art. 228 § 1, 3 i 5 k.k. jest przestępstwem umyślnym a fakt popełniania przestępstwa z winy umyślnej ma kluczowe znaczenie dla oceny, czy osoba wobec której prowadzone jest postępowanie administracyjne o cofnięcie pozwolenia na broń, należy do grupy osób nie dających rękojmi używania broni w sposób zgodny z celami bezpieczeństwa i porządku publicznego.
Prawo posiadania broni palnej nie należy w Polsce do bezwzględnych praw obywatelskich gwarantowanych w Konstytucji RP. Prawa tego nie gwarantują również przepisy unormowań międzynarodowych, w tym przede wszystkim prawa wspólnotowego. Organy uprawnione do wydawania pozwoleń na broń muszą brać pod uwagę nie tylko subiektywnie pojmowany interes konkretnego obywatela, ale także mieć wzgląd na interes bezpieczeństwa i porządku publicznego. Ten wzgląd zaś dyktuje konieczność ścisłej reglamentacji pozwoleń na broń (zwłaszcza palną, której użycie w każdym przypadku zagraża zdrowiu lub życiu innych osób), a więc wydawanie ich tylko w sytuacjach uznanych za szczególne oraz cofanie pozwoleń w sytuacjach, w których powyższy interes jest zagrożony. Cofnięcie pozwoleń na broń, gdy względy bezpieczeństwa i porządku publicznego za tym przemawiają nie narusza zatem gwarantowanych konstytucyjnie praw obywatelskich ani też ratyfikowanych przez Polskę aktów prawa międzynarodowego (wyrok WSA z dnia 7 sierpnia 2007 r. sygn. akt VI SA/Wa 910/07, niepublik.).
Od osób posiadających uprawnienie do posiadania broni należy oczekiwać poszanowania prawa i nieposzlakowanej opinii. Fakt podejrzenia naruszenia przez skarżącego porządku prawnego, skutkujący postanowieniem o przedstawieniu zarzutów, charakter przestępstwa, o popełnienie którego jest podejrzewany, okoliczności zdarzenia, pełnione stanowisko uzasadniają ocenę, iż nie powinien on posiadać pozwolenia na broń.
W okolicznościach niniejszej sprawy podnoszony przez skarżącego dotychczasowy nienaganny tryb życia nie mógł mieć wpływu na decyzje organów Policji.
W świetle powyższych rozważań nie można zgodzić się z zarzutem pełnomocnika skarżącego, iż organu dokonał błędnej wykładni i niewłaściwie zastosował w sprawie przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 w zw. z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji. Zdaniem Sądu w przedmiotowym stanie faktycznym organ nie tylko miał prawo, ale wręcz obowiązek cofnięcia skarżącemu pozwoleń na broń palną bojową.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez organ przepisów postępowania administracyjnego Sąd nie podzielił argumentów skarżącego zawartych w skardze. W ocenie Sądu organy obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zebrany w sprawie materiał dowodowy dawał organowi podstawę do dokonania oceny stanu faktycznego jako wyczerpującego przesłanki określone w przepisie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji. Ponadto należy uznać, iż stanowisko wyrażone w zaskarżonych decyzjach, organy obu instancji uzasadniły w sposób wymagany przepisami prawa.
Sąd nie podzielił zarzutu naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., który stanowi, iż organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
Pod pojęciem "zagadnienia wstępnego" należy rozumieć sytuację, w której wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego przez inny organ lub sąd.
W sprawie niniejszej taka sytuacja nie zachodzi. Organy Policji są uprawnione do oceny w zakresie ustalenia, czy w stosunku do posiadacza pozwolenia na broń występuje przesłanka uzasadniająca obawę, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy oraz wydania decyzji o cofnięciu pozwolenia, jeżeli obawa taka występuje.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło