II SA/Wa 471/09
WyrokWSA w Warszawie2009-07-22
Skład orzekający: Ewa Pisula-Dąbrowska, Joanna Kube, Andrzej Kołodziej
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy emerytowanemu funkcjonariuszowi Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego przysługuje prawo do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego?Ratio decidendi
Emerytowanemu funkcjonariuszowi Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego nie przysługuje prawo do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego. Prawo to przysługuje wyłącznie funkcjonariuszom pozostającym w czynnej służbie, zgodnie z wykładnią przepisów ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy oraz rozporządzenia w sprawie równoważników pieniężnych. Pogląd ten znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego i Naczelnego Sądu Administracyjnego.Stan faktyczny
Skarżący, G. O., emerytowany funkcjonariusz Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, złożył wniosek o przyznanie równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego za 2008 r. Szef ABW odmówił przyznania świadczenia, uznając, że przysługuje ono jedynie funkcjonariuszom w czynnej służbie. Decyzja ta została utrzymana w mocy po ponownym rozpatrzeniu sprawy. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie jego nabytego prawa do świadczenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Pisula-Dąbrowska (spr.) Sędzia WSA Joanna Kube Sędzia WSA Andrzej Kołodziej Protokolant Monika Michnik-Misterek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lipca 2009 r. sprawy ze skargi G. O. na decyzję Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego za 2008 r. oddala skargę
Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 2 pkt 2 lit. c, art. 29 ust. 1 i art. 30 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 67 z późn. zm.) oraz art. 105 i art. 112 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (Dz. U. Nr 74, poz. 676 z późn. zm.) w związku z art. 138 § 1 pkt 1 i art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) odmówił G. O. przyznania równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego za 2008 r.
Organ wskazał, że G. O. – emeryt policyjny, zwolniony w [...] r. ze służby w [...], złożył oświadczenie mieszkaniowe w celu ustalenia uprawnień do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego za 2008 r.
Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. odmówił przyznania G. O. wnioskowanego świadczenia. Wskazał, że zgodnie z art. 2 pkt 2 lit. c, art. 29 ust. 1 i art. 30 cyt. ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym [...], funkcjonariusze zwolnieni ze służby, uprawnieni do emerytury lub renty, mają prawo do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji Szefa ABW w rozmiarze przysługującym im w dniu zwolnienia ze służby. Do mieszkań tych stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące lokali mieszkalnych dla funkcjonariuszy, zatem regulujące tryb jego przydzielania. Emerytom i rencistom policyjnym zapewnia się pomoc w budownictwie mieszkaniowym na zasadach przewidzianych dla funkcjonariuszy.
Organ uznał, że z wyżej przytoczonych przepisów wynika, że emerytowi [...] nie przysługuje równoważnik pieniężny za remont zajmowanego lokalu, lecz wyłącznie prawo do lokalu mieszkalnego i pomocy w budownictwie mieszkaniowym. Stwierdził że, wnioskowane świadczenie przysługuje jedynie funkcjonariuszom w służbie czynnej. Podkreślił dodatkowo, że jego pogląd jest zbieżny z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 października 2008 r. sygn. U 4/08.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy G. O. nie zgodził się z wykładnią dokonaną przez organ. Podkreślał, że przysługuje mu prawo (jako emerytowi [...]) do równoważnika za remont lokalu mieszkalnego. Na potwierdzenie swego stanowiska przytoczył wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 czerwca 2008 r. sygn. I OSK 969/07, dotyczący według niego sprawy tożsamej, gdzie wskazano, że funkcjonariusz zwolniony ze służby, uprawniony do emerytury lub renty, ma prawo do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego w rozmiarze przysługującym mu w dniu zwolnienia ze służby.
Decyzja z dnia [...] stycznia 2009 r. została utrzymana w mocy decyzją Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] lutego 2009 r. W jej uzasadnieniu organ powołał się dodatkowo na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 maja 2007 r. sygn. II SA/Wa 313/07, który potwierdza prawidłowość podjętego w sprawie rozstrzygnięcia.
Decyzja Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] lutego 2009 r. stała się przedmiotem skargi G. O. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Uzasadniając skargę skarżący zarzucił, że zaskarżona decyzja jest nieprawidłowa, ponieważ nie respektuje jego prawa nabytego do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego. Podkreślił, że przeszedł na emeryturę [...] r. i nabył prawo do wyżej wymienionego świadczenia na podstawie obowiązujących wówczas przepisów. Wskazał, że brak jest przepisu prawa, który by mu to uprawnienie odbierał. Przytoczył również powoływany już we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 czerwca 2008 r. sygn. I OSK 969/07 oraz wniósł o przyznanie mu prawa do równoważnika pieniężnego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie powołując się na swoje wcześniejsze ustalenia faktyczne oraz prawne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stan faktyczny sprawy jest bezsporny. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny (ustalenia) czy emerytowanemu funkcjonariuszowi [...] przysługuje prawo do równoważnika za remont lokalu mieszkalnego.
Zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 67 z późn. zm.) funkcjonariusze zwolnieni ze służby, uprawnieni do policyjnej emerytury lub renty, mają prawo do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji odpowiednio ministra właściwego do spraw wewnętrznych, Ministra Sprawiedliwości lub podległych im organów, albo Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Szefa Agencji Wywiadu, Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego i Szefa Służby Wywiadu Wojskowego w rozmiarze przysługującym im w dniu zwolnienia ze służby. Do mieszkań tych stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące lokali mieszkalnych dla funkcjonariuszy.
Jednocześnie rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie równoważników pieniężnych przysługujących funkcjonariuszowi Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego i za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 98, poz. 1000) określa wysokość i szczegółowe zasady przyznawania funkcjonariuszowi Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz zwracania przez niego równoważników pieniężnych za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego i za brak lokalu mieszkalnego (§ 1).
Wykładnia powyższych przepisów prowadzi do wniosku, iż uprawnienie do równoważnika za remont lokalu mieszkalnego przysługuje wyłącznie funkcjonariuszom Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego pozostającym w czynnej służbie.
Analogiczny pogląd został zaprezentowany przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 czerwca 2008 r., sygn. akt I OSK 1012/07, w uzasadnieniu, którego stwierdzono, że równoważnik pieniężny za remont lokalu służy funkcjonariuszom czynnym, a nie emerytom i rencistom, gdyż inaczej byłoby to wyraźnie wskazane w ustawie.
Podkreślić należy, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 27 października 2008 r., sygn. akt U 4/08 wyjaśnił, że uprawnienia związane z zaspokajaniem potrzeb mieszkaniowych przysługujących funkcjonariuszom, które nie zostały wymienione wyraźnie w ustawie, nie przysługują emerytom i rencistom [...].
Zdaniem Sądu wyrażony przez Trybunał pogląd pozostaje aktualny, (choć dotyczy policjantów), w rozpoznawanej sprawie.
W obowiązującym stanie prawnym, w dacie wydawania zaskarżonej decyzji, brak było przepisu prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie którego dopuszczalne byłoby przyznanie emerytowi równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego. Podstawy do przyznania wnioskowanego świadczenia nie mógł też stanowić odosobniony pogląd wyrażony w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 czerwca 2008 r., sygn. akt I OSK 969/07. Choć zapadł w analogicznej sprawie, to dotyczył innej sprawy administracyjnej i tylko w jej ramach miał charakter wiążący. Brak jest również przepisu stanowiącego, że emerytowani funkcjonariusze [...], którym przyznawane było wcześniej prawo do równoważnika za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego zachowują nadal uprawnienia do tego świadczenia. Nie ma racji skarżący twierdząc, że prawo do równoważnika jest prawem nabytym. Przypomnieć należy, że prawo to przyznawane jest w drodze decyzji okresowo – co rok, po złożeniu stosownych wniosków i spełnieniu warunków do jego przyznania.
Odnosząc się do zawartego w skardze wniosku o przyznanie prawa do równoważnika należy stwierdzić, że sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność decyzji administracyjnych i w przypadku uwzględnienia skargi mogą wadliwe prawnie decyzje wyeliminować z obrotu prawnego, nie mają natomiast uprawnień do merytorycznego załatwiania spraw administracyjnych.
Ze względu na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło