II FSK 2016/09
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2011-04-21
Skład orzekający: Bogusław Dauter, Antoni Hanusz, Jan Rudowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy budynek letniskowy, który faktycznie służy do zaspokajania podstawowych potrzeb mieszkaniowych właściciela i jego bliskich, powinien być opodatkowany według stawki właściwej dla budynków mieszkalnych, czy też według stawki dla budynków pozostałych, pomimo jego oznaczenia w ewidencji gruntów i budynków jako budynek letniskowy?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że o zakwalifikowaniu budynku do kategorii budynków mieszkalnych dla celów podatku od nieruchomości decyduje kryterium faktycznego zaspokajania podstawowych potrzeb mieszkaniowych właściciela i osób mu bliskich, a nie wyłącznie jego oznaczenie w ewidencji gruntów i budynków jako budynek letniskowy. Organy podatkowe powinny zbadać rzeczywisty sposób wykorzystania budynku, a nie opierać się jedynie na dokumentacji technicznej czy ewidencji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego za 2009 r. dla nieruchomości zabudowanej domkiem letniskowym. Organ podatkowy pierwszej instancji ustalił podatek według stawki dla budynków pozostałych, opierając się na oznaczeniu budynku w ewidencji gruntów i budynków oraz dokumentacji technicznej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję, wskazując na potrzebę zbadania, czy budynek faktycznie służy zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych. Skarga kasacyjna Samorządowego Kolegium Odwoławczego została oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Dauter, Sędziowie NSA Antoni Hanusz, Jan Rudowski (sprawozdawca), Protokolant Anna Dziosa, po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2011 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 22 lipca 2009 r. sygn. akt I SA/Sz 348/09 w sprawie ze skargi A. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia 31 marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązanie pieniężnego za 2009 r. oddala skargę kasacyjną.
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 22 lipca 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił zaskarżoną decyzję w sprawie ze skargi A.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia 31 marca 2009 r. w przedmiocie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego za 2009 r.
Przebieg postępowania podatkowego poprzedzający wydanie wyroku. Decyzją z dnia z 6 lutego 2009 r. Burmistrz Miasta i Gminy I. ustalił skarżącej wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego za 2009 r. na kwotę 691,00 zł należnego od nieruchomości położonej w I. przy ul. [...]. Wskazano, że przedmiotem opodatkowania była nieruchomość składająca się z działki gruntowej o numerze ewidencyjnym 306, powierzchni użytkowej 0,0450 ha i symbolu użytku Bi, zabudowanej budynkiem letniskowym o powierzchni 54,00 m², oraz gruntów rolnych o powierzchni 5,9600 ha oznaczonych w ewidencji pod numerem działki 26 położonych w gminie I., obręb S.. Ustalenia wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego dokonano na podstawie złożonej przez podatniczkę informacji w sprawie podatku od nieruchomości (IN-1), ewidencji gruntów i budynków.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca wyjaśniła, że zgodnie z potwierdzeniem przyjęcia obiektu do użytkowania przez Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w S. z dnia 10 kwietnia 2008 r. na działce o nr ewidencyjnym 306 położonej w I. przy ul. [...] wybudowano domek letniskowy. Wskazała jednak, że dom rzeczywiście służył do za zaspokojenia podstawowych potrzeb mieszkaniowych właścicieli i ich bliskich przez cały rok.
Decyzją z dnia 31 marca 2009 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z § 3 pkt 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 69) budynkiem mieszkalnym jest budynek przeznaczony na mieszkania, mający postać, budynku wielorodzinnego, zawierającego 2 lub więcej mieszkań, budynku jednorodzinnego lub budynku mieszkalnego w zabudowie zagrodowej. Natomiast § 3 pkt 7 powyższego rozporządzenia wskazuje, że istnieją również budynki rekreacji indywidualnej, czyli budynki przeznaczone do okresowego wypoczynku rodzinnego. Z tego powodu w ocenie organu odwoławczego należało uznać, że pojęcia "budynek mieszkalny" i "budynek rekreacji indywidualnej" nie są pojęciami tożsamymi, a organy podatkowe powinny uwzględniać pojęcia zdefiniowane w prawie budowlanym. Zauważono także, że zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm. dalej: p.g.k.) podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczenia nieruchomości w księgach wieczystych, statystki publicznej i gospodarki nieruchomościami stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2001 r. Nr 38, poz. 454), na podstawie którego prowadzona jest ewidencja gruntów i budynków, jeżeli dany obiekt budowlany figuruje w ewidencji budynków, to określony w tej ewidencji rodzaj danego obiektu jest wiążący dla organu podatkowego przy ustalaniu wymiaru podatku od nieruchomości. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego również stwierdził, że budynek letniskowy położony w I. przy ul. [...] nadaje się do użytkowania. Także skarżąca wraz z mężem w złożonej informacji w sprawie podatku od nieruchomości na rok 2007 sporządzonej na druku IN-1 wskazali, że sporny budynek jest domkiem letniskowym.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skarżąca wskazała, że nie posiadała innego mieszkania lub domu, który zaspokajałby jej podstawowe potrzeby mieszkaniowe. Dlatego też sporny domek letniskowy powinien zostać opodatkowany preferencyjną stawką podatkową właściwą dla budynków mieszkalnych
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylając zaskarżoną decyzję wskazał, że ustawa o podatkach i opłatach z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844 ze zm., dalej u.p.o.l.) różnicuje stawki podatku od nieruchomości ze względu na sposób ich wykorzystania lub ze względu na ich związanie z prowadzeniem działalności gospodarczej. Powyższa ustawa definiuje pojęcie samego "budynku", nie określa jednak, co należy rozumieć pod pojęciem "budynku mieszkalnego". Sąd pierwszej instancji powołał się także na uchwałę Składu Pięciu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 kwietnia 2002 r. (sygn. akt FPK 17/01), zgodnie z którą o zaliczeniu budynku letniskowego do kategorii budynków mieszkalnych, w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 (obecnie art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. "a") u.p.o.l. decyduje kryterium zaspokajania podstawowych potrzeb mieszkaniowych właściciela i osób mu bliskich.
WSA w Szczecinie doszedł do przekonania, że organy podatkowe dokonały kwalifikacji przedmiotu opodatkowania bez określenia, czy będący przedmiotem opodatkowania budynek faktycznie służy podatniczce i jej rodzinie do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych. Podkreślono, że organy podatkowe ponownie rozpoznając sprawę powinny uwzględnić fakt, że w aktualnych warunkach społecznych i gospodarczych zaspokajaniu tych potrzeb służyć może więcej niż jeden budynek mieszkalny.
Od powyższego wyroku pełnomocnik Samorządowego Kolegium Odwoławczego wywiódł na podstawie art. 173 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) skargę kasacyjną, którą oparł na następujących podstawach naruszenia prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a):
błędnej wykładni następujących przepisów:
– art. 1 a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l.
– art. 2 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a) u.p.o.l., poprzez błędne uznanie, że przy zaliczaniu budynku do kategorii budynków decydujące jest kryterium zaspokajania potrzeb mieszkaniowych człowieka w wyniku czego za budynek mieszkalny został uznany budynek rekreacyjny (letniskowy);
niezastosowanie następujących przepisów:
– art. 21 ust. 1 p.g.k.
– art. 3 pkt 1 lit. a) i pkt 3, art. 5 ust. 1 i 2, art. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) wraz z rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 sierpnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych (Dz. U. Nr 74, poz. 836 z późn. zm.), poprzez nieprawidłowe uznanie, że przy kwalifikowaniu budynków do kategorii budynków mieszkalnych i pozostałych nie można oprzeć się wyłącznie na dokumentacji architektoniczno – budowlanej budynku.
Mając na uwadze powyższe autor skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi na decyzję S.K.O. z dnia 31 marca 2009 r. ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez WSA w Szczecinie oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżąca wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna organu nie zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej w skrócie p.p.s.a, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Wyjątkiem są tu jedynie przesłanki nieważności postępowania, które Sąd bierze pod rozwagę z urzędu. Tego rodzaju przesłanki enumeratywnie wskazane w art. 183 § 2 p.p.s.a. nie wystąpiły w rozpatrywanej sprawie.
Granicę rozpoznawanej skargi kasacyjnej wyznaczają zarzuty naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię przepisów art. 1 ust.1 pkt 1 i art. 2 ust.1 pkt 2 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a) u. p. o. l. oraz niewłaściwe zastosowanie przepisów art. 21 ust. 1 p. g. k. i art. 3 pkt 1 lit. a), pkt 3, art. 5 ust.1 i 2, art. 7 prawa budowlanego polegające na przyjęciu przez sąd pierwszej instancji, iż o zakwalifikowaniu budynku do kategorii budynków mieszkalnych decydowało kryterium zaspakajania podstawowych potrzeb mieszkaniowych właściciela i osób mu bliskich, a nie przeznaczenie obiektu budowlanego określone na podstawie właściwej dokumentacji związanej z jego budową jako budynku rekreacyjnego.
W rozpatrywanej skardze kasacyjnej organu nie powołano zarzutów naruszenia przepisów postępowania sądowego, mogący mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), co oznacza, że stan faktyczny sprawy przyjęty przez sąd pierwszej instancji wiąże Naczelny Sąd Administracyjny. Powyższe stwierdzenie wynika z treści art. 183 § 1 oraz art. 188 p.p.s.a. /por: wyrok NSA z dnia 30 września 2005 r., sygn. akt FSK 133/05, publ. Lex 173149 oraz z dnia 21 kwietnia 2004, sygn. akt FSK 181/04, ONSA i WSA 2004, nr 2, poz. 36 wraz z powołanym w nim orzecznictwem Sądu Najwyższego/. Wobec tego należało przypomnieć, że sąd pierwszej instancji przyjął za podstawę wyroku ustalenia faktyczne organów obu instancji odwołujące się wyłącznie do dokumentacji dotyczącej ww. obiektu, tj. np. potwierdzeniu przyjęcia obiektu do użytkowania, pomijając całkowicie, jako nie mającą ich zdaniem żadnego znaczenia, okoliczność zaspokajania przez podatników w tymże budynku ich potrzeb mieszkaniowych. To właśnie brak ustaleń w tym zakresie powodował, iż sąd pierwszej instancji stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie organ odwoławczy zaakceptował ustalenia faktyczne organu pierwszej instancji co do wyłącznie rekreacyjnego charakteru spornego budynku, przy jednoczesnym braku dokonania jakichkolwiek ustaleń co do rzeczywistego sposobu korzystania z tego budynku i ewentualnego zaspokajania przezeń mieszkaniowych potrzeb skarżących podatników. Brak tego rodzaju ustaleń skutkował uznaniem, iż stan faktyczny sprawy nie został wyjaśniony stosownie do wymogów art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej i stanowiło stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej w skrócie p.p.s.a podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji ostatecznej ze wskazaniem konieczności dokonania w dalszym postępowaniu podatkowym ustaleń w tym zakresie. W szczególności wyjaśnieniu podlegało, czy będący przedmiotem opodatkowania budynek faktycznie służy podatniczce i jej rodzinie do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych, czy tylko potrzeb rekreacyjnych, wypoczynkowych lub stanowi dla nich formę lokaty kapitału. Oceny tej nie podważono w drodze zarzutu naruszenia wskazanych przepisów postępowania, które podane zostały jako podstawa zaskarżonego wyroku. Nie podważono tym samym oceny sądu pierwszej instancji dotyczącej wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów postępowania w zakresie wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
Wobec braku zarzutów naruszenia przepisów postępowania Naczelny Sąd Administracyjny w zakresie wyznaczonym granicami skargi kasacyjnej uprawniony był do zbadania podniesionych w niej zarzutów naruszenia przepis prawa materialnego. W szczególności należało wyjaśnić, czy wskazane w podstawach skargi kasacyjnej przepisy prawa materialnego nie pozwalały na przyjęcie kryterium zaspakajania podstawowych potrzeb podatnika i jego bliskich jako kryterium wyodrębnienia dla celów opodatkowania podatkiem od nieruchomości budynków mieszkalnych.
W ocenie skarżącego organu o zaklasyfikowaniu dla celów opodatkowania konkretnego budynku do jednej z kategorii wymienionej w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a) – lit. e) u. p. o. l. decydujące znaczenie miał sposób zaklasyfikowania tego budynku w prowadzonej dla niego ewidencji. Skoro według danych wynikających z tej ewidencji sporny budynek był domkiem letniskowym, to za zasadne należało uznać dokonanie wymiaru podatku od nieruchomości dla domku letniskowego według stawek jak dla budynków pozostałych, a nie według stawki niższej właściwej dla budynków mieszkalnych. Nie podzielając tej oceny sąd pierwszej instancji stwierdził, iż z naruszeniem zasad wyrażonych w art. 1a ust. 1 pkt 1 i art. 2 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a) u.p.o.l. dokonując kwalifikacji przedmiotu opodatkowania w postaci budynku rekreacyjnego całorocznego pobytu do kategorii budynków innych niż budynki mieszkalne, organy podatkowe ustalenia swoje oparły wyłącznie na dokumentacji, dotyczącej spornego obiektu, tj. np. potwierdzeniu przyjęcia obiektu do użytkowania, pomijając całkowicie, jako nie mającą ich zdaniem żadnego znaczenia, okoliczność zaspokajania przez podatników w tymże budynku ich potrzeb mieszkaniowych.
Zgadzając się z oceną wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku w pierwszej kolejności należało stwierdzić, że przepisy art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a), ani art. 1 a) ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. (ani też inny przepis tej ustawy) nie definiują pojęcia budynku mieszkalnego. W słowniczku użytych w niej pojęć wyjaśniono jedynie pojęcie budynku, powtarzając w istocie definicję zawartą w Prawie budowlanym (art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego). Art. 1 a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. zawiera niewątpliwie definicję legalną. Jej celem jest usunięcie wieloznaczności danego pojęcia, określenie jego sensu w ramach danego aktu prawnego (por. M.Zieliński - Wykładnia prawa. Zasady. Reguły. Wskazówki - Wyd. Prawnicze LexixNexis, Warszawa 2002, s.188-189). W każdym zatem przypadku, gdy w ustawie posłużono się pojęciem budynku, rozumieć należy przez to wyrażenie obiekt budowlany spełniający kryteria, wskazane w przepisach prawa budowlanego dla budynku (bez określania jego kategorii czy przeznaczenia). W tym tylko bowiem zakresie ustawodawca odwołał się do przepisów innej dziedziny prawa. Przepisy prawa budowlanego mogą mieć zatem znaczenie dla ustalenia, czy określona nieruchomość, stanowiąca rezultat działalności budowlanej jest w ogóle obiektem budowlanym, a jeżeli tak, to czy jest budynkiem, czy np. budowlą bądź obiektem małej architektury. Jest to istotne dla stwierdzenia, czy w ogóle podlega on (obiekt budowlany) opodatkowaniu i według jakich zasad (art. 2 ust. 1 u.p.o.l.). Przepisy u.o.p.l. nie odwołują się natomiast do przepisów prawa budowlanego w zakresie określenia kategorii czy przeznaczenia budynku, w szczególności nie nakazują poszukiwania definicji budynku mieszkalnego w przepisach prawa budowlanego. Nie odsyła też do nich art. 5 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. Przeciwnie - ustawodawca przekazując radom gminy uprawnienie do ustalenia stawek podatku, dał im możliwość różnicowania stawek podatku od budynków w zależności od ich przeznaczenia. Wskazano bowiem w nich maksymalne stawki od budynków mieszkalnych (pkt 2 lit. a), związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz od budynków mieszkalnych lub ich części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej (pkt 2 lit. b), zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie obrotu kwalifikowanym materiałem siewnym (pkt 2 lit c), zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie udzielania świadczeń zdrowotnych (pkt 2 lit. d) i pozostałych, w tym zajętych na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego (pkt 2 lit. e). Określając przedmioty opodatkowania ustawodawca podatkowy nie używał zatem określeń, użytych w załączniku do Prawa budowlanego, na który wskazywano w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Tym samym nie ma podstaw do odwoływania się do podziału budynków, wynikających z załącznika do ustawy Prawa budowlanego (por. art. 3 pkt 2a oraz załącznik do ustawy określający kategorie obiektów budowlanych w brzmieniu obowiązującym od dnia 11 lipca 2003r.). Na tym tle zauważyć jedynie należy, że również powołane przepisy definiując na potrzeby Prawa budowlanego pojęcie budynku mieszkalnego jednorodzinnego posługują się kryterium "zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych".
Za brakiem podstaw do poszukiwania w prawie budowlanym kryteriów zaliczenia danego obiektu do budynków mieszkalnych przemawia również art. 21 ust. 1 p.g.k. Zgodnie z tym przepisem podstawę m.in. wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Ewidencja ta winna zawierać - w odniesieniu do budynku - jego położenie, przeznaczenie, funkcję użytkową i ogólne dane techniczne (art. 20 ust. 1 pkt 2 p.g.k.). Zgodnie z § 65 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa dnia 29 maja 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454) budynki dzieli się ze względu na podstawową funkcję użytkową, a przynależność do określonej kategorii określa się zgodnie z zasadami Klasyfikacji Środków Trwałych. Podział budynków na mieszkalne i niemieszkalne w tej Klasyfikacji oparto, jak wynika z uwag szczegółowych do grupy I - BUDYNKI I LOKALE, SPÓŁDZIELCZE WŁASNOŚCIOWE PRAWO DO LOKALU MIESZKALNEGO ORAZ SPŁÓŁDZIELCZE PRAWO DO LOKALU NIEMIESZKALNEGO, na podstawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (PKOB), co znalazło swój wyraz w powiązaniu każdej pozycji KŚT z odpowiednimi grupowaniami tej klasyfikacji. W Klasyfikacji Środków Trwałych nie wymienia się wprost domów letniskowych, zaś budynki mieszkalne definiuje się jako obiekty budowlane, w których, co najmniej połowa powierzchni jest wykorzystywana do celów mieszkalnych i nie są one budynkami krótkotrwałego zakwaterowania. Wymienia się w tej grupie m.in. budynki jednorodzinne, bez wskazania ich definicji. Według Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 19999 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych - Dz.U. Nr 112, poz. 1316) klasa budynków mieszkalnych jednorodzinnych obejmuje zaś m.in. samodzielne budynki takie jak domy letnie, domki wypoczynkowe itp. Tym samym budynek letniskowy uznany jest - w ramach tej klasyfikacji - za budynek mieszkalny.
Wbrew stanowisku wyrażonemu w skardze kasacyjnej przywołane przepisy wskazują na to, iż dla ustalenia właściwej stawki podatku od nieruchomości organy podatkowe winny przede wszystkim ustalić podstawową funkcję użytkową budynku. Ta bowiem jego cecha pozwala na zaklasyfikowanie go do odpowiedniego rodzaju. Zatem przyjęcie przez sąd pierwszej instancji, iż cechą przesądzającą o zakwalifikowaniu budynku do kategorii budynków mieszkalnych jest posiadanie budynku w celu zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych było prawidłowe i znajdowało oparcie w treści przepisów art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a) oraz art. 1 a) ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. Jak również trafnie zauważono w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku tego rodzaju ocena potwierdzona została w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. W uchwale z 22 kwietnia 2002 r., Sygn. akt FPK 17/01 (publik. ONSA z 2002r., Nr 4, poz. 143), jak również w uchwale z dnia 1 lipca 2002 r., Sygn. akt FPK 2/02, (publik. ONSA z 2003r., Nr 2, poz. 50), stwierdzono, że o zaliczeniu budynku letniskowego do kategorii budynków mieszkalnych decyduje kryterium zaspokojenia podstawowych potrzeb mieszkaniowych właściciela i osób mu bliskich. Uchwały te zostały podjęte w poprzednim stanie prawnym, tj. przed 1 stycznia 2003 r., kiedy to wprowadzono zmiany do ustawy o podatkach i opłatach lokalnych ustawą z dnia 30 października 2002 r. o zmianie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 200, poz. 1683). Również w stanie prawnym obowiązującym po dniu 1 stycznia 2003r. ustawa o podatkach i opłatach lokalnych utrzymała istotne zróżnicowanie stawki podatku od nieruchomości w zależności od rodzaju budynku. Z przywołanych przepisów art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a) – lit. e) u. p. o. l. wynika, że maksymalna stawka ustawowa od "pozostałych budynków" jest prawie 10 razy wyższa od stawki mającej zastosowanie do budynków mieszkalnych. Jednocześnie ustawa w dalszym ciągu nie wprowadza definicji poszczególnych rodzajów budynków. Wskazać jedynie należy, że art. 5 ust. 3 ustawy stanowi, że przy określaniu wysokości stawek od budynków lub ich części, rada gminy może różnicować ich wysokość dla poszczególnych rodzajów przedmiotów opodatkowania, uwzględniając w szczególności lokalizację, sposób wykorzystywania, rodzaj zabudowy, stan techniczny oraz wiek budynków.
W związku z tym zrozumiałe jest, że ustalenie, iż dany budynek należy zaliczyć do budynków mieszkalnych, a więc opodatkowanych preferencyjnie, jest bardzo ważne dla ochrony interesu podatnika. Skoro w art. 5 ust. 1 pkt 2 tej ustawy określone są górne granice stawek dla: budynków mieszkalnych lub ich części, budynków lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz budynków lub ich części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej, budynków lub ich części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie obrotu kwalifikowanym materiałem siewnym, budynków lub ich części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie udzielania świadczeń zdrowotnych oraz budynków pozostałych lub ich części, to z przedstawionej systematyki wynika, że za budynki pozostałe należy uznać wszystkie budynki niemieszczące się w pojęciu budynków mieszkalnych i budynków związanych z działalnością gospodarczą (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 kwietnia 2009r. Sygn. akt II FPS 1/09, publik. ONSAiWSA z 2009r., Nr 5, poz. 88 ).
Wyrażany na gruncie omawianych przepisów pogląd, że o tym, czy budynek jest dla celów podatkowych budynkiem mieszkalnym, czy też należy do "pozostałych budynków" trzeba rozstrzygnąć na gruncie ustawy podatkowej bez posługiwania się definicjami zamieszczonymi w innych aktach prawnych oraz, że o zakwalifikowaniu budynku letniskowego do odpowiedniej kategorii decydujące znaczenie ma kryterium "zaspokojenia podstawowych potrzeb mieszkaniowych właściciela i osób mu bliskich" został potwierdzony w orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego wydanych po dniu 1 stycznia 2004r. (por. wyroki z dnia 20 stycznia 2005r., Sygn. akt FSK 1319/04; z dnia 19 lutego 2008r., Sygn. akt II FSK 1726/06; z dnia 17 lutego 2009r., Sygn. akt II FSK 883/08; z dnia 22 września 2009r., Sygn. akt II FSK 542/08; wszystkie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Również Sąd w składzie orzekającym podziela przytoczony pogląd odnoszący się do zasad klasyfikowania dla celów podatkowych poszczególnych budynków.
W związku z tym względów Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że wyrok został wydany w oparciu o prawidłową wykładnię przepisów prawa materialnego, której wynik w sposób właściwy zastosowano do ustalonego w sprawie stanu faktycznego. Istniały zatem podstawy do oparcia orzeczenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., ponieważ konieczne jest ponowne rozpoznanie sprawy z uwzględnieniem przedstawionej oceny prawnej dotyczącej wyjaśnienia sposobu wykorzystania budynku letniskowego.
Z tych wszystkich powodów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło