I SA/Sz 320/09

WyrokWSA w Szczecinie2009-07-23

Skład orzekający: Zofia Przegalińska, Anna Sokołowska, Joanna Wojciechowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarzut błędu co do osoby zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym może być podstawą do kwestionowania merytorycznej zasadności decyzji administracyjnej, na podstawie której wydano tytuł wykonawczy?
Ratio decidendi
Zarzut błędu co do osoby zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym dotyczy wyłącznie formalnej kontroli tożsamości osoby, wobec której prowadzi się egzekucję, w oparciu o tytuł wykonawczy i decyzję będącą jego podstawą. Nie może on służyć do merytorycznego badania zasadności decyzji administracyjnej, która została już ostatecznie rozstrzygnięta i utrzymana w mocy przez sąd administracyjny.
Stan faktyczny
Skarżący K.W. wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Celnej utrzymujące w mocy postanowienie uznające za nieuzasadniony zarzut błędu co do osoby zobowiązanego. Zarzut ten wynikał z faktu, że skarżący kwestionował swoją odpowiedzialność za dług celny, twierdząc, że nigdy nie zlecał sprowadzenia pojazdu, który stał się podstawą nałożenia długu, ani nie podpisywał żadnych dokumentów w tej sprawie. Organ egzekucyjny i wierzyciel uznali zarzut za nieuzasadniony, wskazując na formalną zgodność danych zobowiązanego w tytule wykonawczym z decyzją celną, która została już prawomocnie utrzymana w mocy przez sądy administracyjne.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Przegalińska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Anna Sokołowska,, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Protokolant Anna Kalisiak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 23 lipca 2009 r. sprawy ze skargi K. W. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uznania zarzutu co do osoby zobowiązanego za nieuzasadniony oddala skargę. Dyrektor Izby Celnej postanowieniem dnia [...] Nr [...], wydanym trybie odwoławczym, utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] Nr [...] uznające zarzut K.W. błędu co do osoby zobowiązanego za nieuzasadniony. W uzasadnieniu postanowienia podano, że decyzją nr [...] z dnia [...] skierowaną do: K.W., "E" Spółki z o.o. z siedzibą w W. oraz "R", "C“, "B", Dyrektor Urzędu Celnego powiadomił ww. dłużników o zarejestrowaniu kwoty długu celnego w wysokości [...] oraz wezwał do zapłaty ww. należności wraz z wymaganymi odsetkami. Od powyższej decyzji K.W. wniósł odwołanie, w wyniku którego decyzją nr [...] z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Na przedmiotowe rozstrzygnięcie Spółka z o.o. "E" wniosła skargę do sądu administracyjnego. Wyrokiem z dnia 23 czerwca 2005 r. sygn. akt SA/Sz 378/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił niniejszą skargę. Od ww. wyroku "E" Sp. z o.o. złożyła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie podzielił pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, m.in. w kwestii uznania K.W. jako zobowiązanego w postępowaniu celnym i wyrokiem sygn. akt I GSK 1068/06 z dnia 11 lipca 2007 r. oddalił przedmiotową skargę. Wobec braku wpłaty należności wynikających z ww. decyzji, w dniu 24 września 2008 r. Dyrektor Izby Celnej wystawił na K.W. tytuł wykonawczy nr [...], który skierował do organu egzekucyjnego tj. Dyrektora Izby Celnej, celem wszczęcia postępowania egzekucyjnego w niniejszej sprawie. Pismem nr [...] z dnia [...] organ egzekucyjny wystąpił o stanowisko wierzyciela w sprawie zawartego w piśmie skarżącego z dnia [...] zarzutu błędu co do osoby zobowiązanej. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej zajął stanowisko w przedmiocie ww. zarzutu, uznając go za nieuzasadniony. Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie, podnosząc zarzut błędu co do osoby zobowiązanej, zarzut błędu w ustaleniach, iż pełnomocnik działający w imieniu firmy "E" był również pełnomocnikiem skarżącego oraz zarzut przedawnienia ww. należności. Po rozpatrzeniu zażalenia Dyrektor Izby Celnej wydał opisane na wstępie postanowienie, utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie. Uzasadniając swoje stanowisko organ wskazał, iż w trakcie postępowania egzekucyjnego zobowiązany, który kwestionuje zasadność prowadzonego postępowania, może wnieść zarzuty tylko z przyczyn enumeratywnie wyszczególnionych w przepisie art. 33 pkt 1-10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Zgodnie z art. 34 § 1 ustawy egzekucyjnej zarzut zgłoszony w postępowaniu egzekucyjnym na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym- także na podstawie art. 33 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym, że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Odnosząc się do zarzutu skarżącego zawartego w zażaleniu odnośnie błędu co do osoby zobowiązanej organ stwierdził, ze stosownie do art. 33 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, błąd co do osoby zobowiązanej może stanowić podstawę zarzutu w sprawie prowadzonej egzekucji, z tym jednak, że weryfikacja ww. zarzutu dotyczy wyłącznie kontroli formalnej tożsamości osoby, co do której prowadzi się egzekucję. Zgodnie z wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 6 grudnia 2005r. sygn. akt III SA/Wa 2734/2005 "przez błąd co do zobowiązanego rozumie się sytuację dwojakiego rodzaju. Po pierwsze - kiedy organ egzekucyjny lub egzekutor podjął czynności egzekucyjne wobec osoby, którą błędnie uznali za zobowiązanego, w związku z czym doręczyli jej tytuł wykonawczy oraz pouczyli o prawie zgłoszenia zarzutów, a w konsekwencji właściwy zobowiązany został pozbawiony możliwości obrony swych interesów, po drugie - wskazanie w tytule wykonawczym osoby, na której nie ciąży obowiązek egzekucyjny". Pierwszy przypadek z oczywistych względów dotyczy wyłącznie działania organu egzekucyjnego, dlatego pozostaje poza kontrolą wierzyciela. W związku z powyższym, zdaniem organu, wypowiedź wierzyciela dotyczy wyłącznie stwierdzenia zgodności danych osobowych zobowiązanego, zamieszczonych w tytule wykonawczym nr [...] z dnia [...], z oznaczeniem zobowiązanego w orzeczeniu będącym podstawą jego wystawienia. Jak zauważył organ zarzut w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego dotyczący błędu co do osoby zobowiązanej, nie może zmierzać w kierunku ustalenia, kto jest zobowiązanym w sprawie, byłoby to bowiem merytoryczne badanie sprawy ostatecznie rozstrzygniętej. Ze zgromadzonych w sprawie dokumentów wynika, iż podmiot określony jako strona w postępowaniu celnym, na którego decyzją nr [...] z dnia [...] nałożono obowiązek zapłaty cła w wysokości [...] i podmiot wskazany w tytule wykonawczym nr [...] z dnia [...] to ta sama osoba. W związku z tym, iż pomiędzy treścią tytułu wykonawczego a treścią orzeczenia będącego podstawą jego wystawienia nie istnieje rozbieżność co do osoby zobowiązanej, należy stwierdzić, iż zarzut, o którym mowa w art. 33 pkt 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. jest nieuzasadniony. Odnośnie zarzutu błędnego przypisania pełnomocnikowi Spółki z o.o. "E" umocowania do reprezentowania skarżącego, nie mógł być on rozpatrzony, bowiem nie mieści się wśród zarzutów skatalogowanych w art. 33 ustawy egzekucyjnej. Co do zarzutu przedawnienia należności w niniejszej sprawie wierzyciel zauważył, iż zarzut ten nie był podnoszony w postępowaniu przed organem I instancji, wobec czego nie może być przedmiotem badania w postępowaniu odwoławczym. W skardze na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skarżący wniósł o oddalenie należności celnej w stosunku do jego osoby wskazując na błąd co do osoby zobowiązanej w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...], wystawionego w związku z nieuregulowaniem długu celnego wymierzonego w decyzji nr [...] z dnia [...], wydanej po przeprowadzeniu postępowania, w którym stwierdzono, że procedura tranzytu, którą objęto samochód osobowy marki [...], numer nadwozia: [...], nie została zakończona a samochód usunięto spod dozoru celnego. Na poparcie swoich twierdzeń skarżący powołał fakt, iż nigdy nie dawał zlecenia na sprowadzenie samochodu osobowego marki [...], numer nadwozia-[...], nigdy sam nie sprowadzał ww. pojazdu i nie był w jego posiadaniu., a ponadto nie podpisywał żadnych dokumentów, w tym odwołania od decyzji z dnia [...]. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Odnosząc się do zarzutów skarżącego podniesionych w skardze organ stwierdził, iż dotyczą one postępowania zakończonego prawomocną decyzją administracyjną, utrzymaną w mocy przez sąd administracyjny. Wojewódzki Sąd Administracyjnym zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym są środkiem ochrony zobowiązanego gdy postępowanie egzekucyjne narusza istotne zasady tego postępowania lub gdy egzekucja jest niedopuszczalna. Podstawą zarzutu mogą być tylko okoliczności wymienione w art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 229 poz. 1954 ze zm.). Przyczyny wniesienia zarzutów zostały wymienione taksatywnie w powołanym wyżej art. 33 co oznacza, że można je wnieść tylko z tych przyczyn. Zgodnie z tym przepisem podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być: 1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku; 2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej; 3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4; 4) błąd co do osoby zobowiązanego; 5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym; 6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego; 7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1; 8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego; 9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny; 10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27. Natomiast według art. 34 ustawy zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca (§ 1); jeżeli zarzut zobowiązanego jest lub był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym lub sądowym albo zobowiązany kwestionuje w całości lub w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługują środki zaskarżenia, wierzyciel wydaje postanowienie o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu (§ 1a); na postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela przysługuje zażalenie (§ 2). Z kolei art. 17 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przewiduje, że o ile przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie stanowią inaczej, rozstrzygnięcie i zajmowane przez organ egzekucyjny lub wierzyciela stanowisko w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego następuje w formie postanowienia. Na postanowienie to służy zażalenie, jeżeli ustawa ta lub Kodeks postępowania administracyjnego tak stanowi. Zażalenie wnosi się do organu odwoławczego za pośrednictwem organu egzekucyjnego w terminie 7 dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia postanowienia. Ponadto, w myśl art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego o ile przepisy ww. ustawy nie stanowią inaczej. Z przytoczonych regulacji prawnych wynika, że przed rozpatrzeniem zarzutów przez organ egzekucyjny, stanowisko w tym zakresie zajmuje wierzyciel. Wypowiedź wierzyciela następuje w formie postanowienia. Podstawa prawna statuująca taką formę zajęcia stanowiska przez wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów zawarta jest w art. 17 § 1 w związku z art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Potwierdza ją art. 34 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, który ściśle rzecz ujmując stanowi podstawę do zaskarżenia takiego postanowienia. W przedmiotowej sprawie skarżący podniósł zarzut wymieniony w art. 33 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji powołując się na błąd co do osoby zobowiązanego. Przewidziany w art. 33 pkt 4 powołanej ustawy zarzut dotyczy kontroli formalnej tożsamości osoby, co do której prowadzi się egzekucję z tytułem wykonawczym oraz decyzją stanowiącą podstawę wystawienia tytułu wykonawczego. Zarzut w postępowaniu egzekucyjnym nie może być traktowany jako instrument do weryfikacji decyzji administracyjnej. Wypowiedź wierzyciela zawarta w zaskarżonym postanowieniu dotyczy jedynie stwierdzenia zgodności danych osobowych zobowiązanego zamieszczonych w tytule wykonawczym z danymi zawartymi w orzeczeniu będącym podstawą jego wystawienia. Postępowanie egzekucyjne prowadzone jest przeciwko K.W. Ta sama osoba jako zobowiązana określona została w decyzjach podatkowych oraz w tytułach wykonawczych, w oparciu o które prowadzone są niniejsze postępowania egzekucyjne. Oznacza to, iż nie można w przedmiotowej sprawie mówić o błędzie co do osoby zobowiązanego a zatem zarzut podnoszony przez skarżącego nie znajduje potwierdzenia w stanie faktycznym i prawnym przedmiotowej sprawy. Mając powyższe na względzie stosownie o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę należało oddalić jako bezzasadną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło