II SA/Op 139/09
WyrokWSA w Opolu2009-07-27
Skład orzekający: Elżbieta Naumowicz, Elżbieta Kmiecik, Daria Sachanbińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy doręczenie zastępcze decyzji administracyjnej jest skuteczne, jeśli nie ustalono jednoznacznie miejsca zamieszkania adresata i nie zachowano prawidłowej kolejności pozostawienia zawiadomień o przesyłce?Ratio decidendi
Doręczenie zastępcze decyzji administracyjnej nie jest skuteczne, jeśli nie ustalono jednoznacznie miejsca zamieszkania adresata i nie zachowano prawidłowej kolejności pozostawienia zawiadomień o przesyłce, zgodnie z art. 44 K.p.a. W przypadku wątpliwości co do adresu, organ odwoławczy narusza art. 7 i 77 § 1 K.p.a., co może mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Skarżący H. i P. N. wnieśli odwołanie od decyzji o warunkach zabudowy, które zostało uznane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu za wniesione po terminie. Skarżący twierdzili, że nie zostali skutecznie powiadomieni o wszczęciu postępowania ani o wydanej decyzji, ponieważ korespondencja była kierowana na niewłaściwy adres i doręczana osobom nieuprawnionym lub nieodebrana. Kolegium oparło swoje stanowisko na przepisach o doręczeniu zastępczym, uznając, że przesyłki były dwukrotnie awizowane i przechowywane w placówce pocztowej.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędzia WSA Daria Sachanbińska (spr.) Protokolant St. sekretarz sądowy Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 lipca 2009 r. sprawy ze skargi H. N. i P. N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji w sprawie warunków zabudowy terenu 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) określa, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu solidarnie na rzecz skarżących H. N. i P. N. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wnioskiem z dnia 30 stycznia 2008 r. J. E. zwrócił się do Wójta Gminy Z. o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie hali trakowej, hali suszarni drewna z kotłownią, silosem na trociny i infrastruktury technicznej na działce nr A k.m. [...] przy ul. [...] w K.
Z dołączonego do wniosku wykazu właścicieli i władających nieruchomościami, sporządzonego 24 stycznia 2008 r. wynika m.in., że współwłaścicielami działki sąsiedniej, tj. działki nr B, są H. i P. N., zamieszkali pod adresem: K. ul. [..], poczta [...] Z.
Pismem z dnia 1 lutego 2008 r. Wójt Gminy Z. zawiadomił strony postępowania, iż zostało wszczęte postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji J. E. Zawiadomienie zostało przesłane do skarżących na adres wskazany w wykazie właścicieli i władających. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru pisma wynika, że przesyłka była awizowana. Na przedmiotowym dokumencie widnieje zapisek: "adresata nie zastano awiz d 04 02 08". Przesyłkę odebrała w dniu 7 lutego 2008 r. M. D., składając czytelny podpis na potwierdzeniu jej odbioru.
W dniu 21 marca 2008 r. organ I instancji ustalił na rzecz J. E. warunki zabudowy dla wnioskowanej inwestycji. Decyzja zawierała prawidłowe pouczenie o terminie i trybie wniesienia odwołania, a w jej rozdzielniku Wójt Gminy Z. pomieścił jako strony postępowania m.in. H. i P. N., zamieszkałych w K. przy ul. [...]. Pod powyższy adres została wysłana decyzja o ustaleniu warunków zabudowy.
Przesyłka zawierająca decyzję organu I instancji nie została podjęta w terminie i została zwrócona do organu. Znajduje się w aktach administracyjnych. Na kopercie znajduje się adnotacja doręczyciela: "adresata nie zastano awiz d 25 III 08". Taka sama adnotacja widnieje na doklejonym do koperty zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki. Na kopercie znajduje się jeszcze jedna adnotacja: "nie podjęto w terminie", znajdująca się obok pieczątki "[...] ".
Pismem z dnia 25 kwietnia 2008 r. H. i P. N. zwrócili się do Wójta Gminy Z. o wydanie kserokopii dowodu doręczenia zawiadomienia o wszczęciu postępowania wraz z adnotacją odnośnie doręczenia oraz kserokopii dowodu doręczenia decyzji wraz z adnotacją doręczyciela. W przedmiotowym piśmie skarżący podali swój adres, tj. K. ul. [...], [...] Z. Żądane dokumenty zostały odebrane osobiście przez P. N. w dniu 5 maja 2008 r.
W dniu 6 maja 2008 r. H. i P. N. złożyli (osobiście) w organie I instancji odwołanie od decyzji z dnia 21 marca 2008 r., podnosząc, że doszło do naruszenia przez organ art. art. 7, 10 § 1 , 39 i 77 § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. Kierowane do nich zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji lokalizacyjnej zostało odebrane w dniu 7 lutego 2008 r. przez nieuprawnioną do tego sąsiadkę, która przekazała im pismo dopiero w dniu 22 kwietnia 2008 r. Dlatego też nie można mówić o prawidłowym jego doręczeniu. Podobnie, nie można mówić o skutecznym doręczeniu wydanej w sprawie decyzji (przesłana w czasie gdy przebywali w Niemczech), zwróconej organowi wobec odmowy jej odbioru przez córkę sąsiadki. O wydaniu decyzji skarżący dowiedzieli się dopiero w dniu 22 kwietnia 2008 r., podczas pobytu w Urzędzie Gminy Z. Z tych wszystkich przyczyn uznali, że nie doszło do prawnie skutecznego doręczenia decyzji, zatem wnieśli o uchylenie zaskarżonego aktu i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu zwróciło się do Urzędu Pocztowego w Z. o poinformowanie, w jaki sposób doręczyciel zawiadomił adresatów o pozostawieniu doręczanego pisma (przesyłka polecona, oznaczona numerem B, nadana w dnu 21 marca 2008 r.), tzn. gdzie pozostawił awizo w dniach 25 marca 2008 r. i 8 kwietnia 2008 r. W odpowiedzi, Naczelnik Urzędu wyjaśnił, że wskazany przez Kolegium list został w dniu 25 marca 2008 r. awizowany, bowiem listonosz nie zastał nikogo w domu. Awizo pozostawił w drzwiach budynku adresata. Drugie awizo pozostawił w skrzynce pocztowej przydrożnej w dniu 1 kwietnia 2008 r. Natomiast w dniu 9 kwietnia 2008 r. list zwrócono z adnotacją: nie podjęto w terminie. Ponadto Dyrektor Oddziału Rejonowego w Opolu Poczty Polskiej poinformował, że skrzynka przydrożna jest wiejskim odpowiednikiem skrzynki oddawczej instalowanej w budynkach wielorodzinnych i funkcjonuje na takich samych zasadach. Skrzynka ta posiada numerowane skrytki, z których każda należy do innego adresata posiadającego klucz i mającego wyłączony do niej dostęp. Zlokalizowane są przy drodze i przeznaczone dla mieszkańców pobliskich domów.
Postanowieniem z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy Z. z dnia 21 marca 2008 r. Po zrelacjonowaniu stanu faktycznego sprawy wywodziło, że stosownie do treści art. 127 § 1 w zw. z art. 129 § 2 K.p.a. od decyzji organu pierwszej instancji stronie przysługuje odwołanie, które wnosi się w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia. Powołując się na treść art. 42 § 1, art. 43 i art. 44 § K.p.a. organ odwoławczy stwierdził, że doręczenie decyzji H. i P. N. miało charakter doręczenia zastępczego. Zgodnie z art. 44 § 1 K.p.a., wobec braku możliwości doręczenia przesyłki zawierającej decyzję w sposób wskazany w art. 42 i art. 43 K.p.a., poczta przechowywała ją w swojej placówce przez 14 dni. Przesyłka była - prawidłowo - dwukrotnie awizowana, przy czym pierwsze zawiadomienie doręczyciel pozostawił w drzwiach domu adresatów w dniu.25 marca 2008 r., a drugie - w oddawczej skrzynce pocztowej w dniu 1 kwietnia 2008 r. Stąd też doręczenie decyzji nastąpiło w dniu 8 kwietnia 2008 r., zaś bieg terminu do wniesienia odwołania rozpoczął się w dniu 9 kwietnia 2008 r., a kończył się z upływem dnia 22 kwietnia 2008 r. (wtorek). Tak więc, skoro strony złożyły odwołanie dopiero.w dniu 6 maja 2008 r., dokonały tej czynności po upływie ustawowego terminu, stąd zasadnym było wydanie postanowienia na podstawie art. 134 K.p.a.
Na powyższe postanowienie H. i P. N., reprezentowani przez radcę prawnego A. W., złożyli do tut. Sądu skargę, wnosząc o uchylenie rozstrzygnięć organów obu instancji i o zwrot kosztów postępowania. Zarzucili, że organ odwoławczy naruszył prawo, tj. art. 7 K.p.a., bowiem nie wyjaśnił dokładnie stanu faktycznego sprawy i nie zweryfikował danych uczestników postępowania z prowadzoną przez organ ewidencją zameldowania, opierając się wyłącznie na wyjaśnieniach urzędu pocztowego. Ponadto doszło również do naruszenia: art. 10 § 1 K.p.a. przez uniemożliwienie skarżącym czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, z uwagi na niedoręczenie korespondencji na adres zamieszkania skarżących; art. 12 § 1 K.p.a. przez brak wnikliwości w rozpatrywaniu sprawy w sytuacji ustalenia, że korespondencja była wysyłana pod nr [...], natomiast zawiadomienie podjęła sąsiadka M. D. mieszkająca pod nr [...], co wskazuje na nieprawidłowe doręczanie korespondencji i brak sprawdzenia w ewidencji faktycznego miejsca zamieszkania skarżących; art. 39 K.p.a. przez uznanie, że doręczenie przesyłki M. D. było skuteczne; art. 42 K.p.a. przez uznanie, że doręczenie korespondencji na adres [...] było skuteczne, choć nie jest to adres zamieszkania skarżących; art. 43 K.p.a. przez uznanie za prawidłowe doręczenie korespondencji M. D. w sytuacji braku zawiadomienia o doręczeniu zastępczym na drzwiach lub skrzynce pocztowej pod prawidłowym adresem skarżących na [...]; art. 44 K.p.a. przez uznanie, że skarżący zostali prawidłowo zawiadomieni o przechowywaniu pism w urzędzie pocztowym, w sytuacji, gdy awiza składane były pod adresem i umieszczane w skrzynce należącej do adresu [...]; art. 77 § 1 K.p.a. przez nieuwzględnienie faktu zamieszkania skarżących pod adresem [...], znanego organom z urzędu z uwagi na prowadzoną ewidencję ludności.
W uzasadnieniu skargi skarżący podnieśli, iż zamieszkują w miejscowości K., ul. [...] nr [...], a nie nr [...], dlatego od samego początku byli pozbawieni prawa do uczestniczenia w postępowaniu wszczętym na wniosek J. E. Podkreślili, że nie ustalili w sprawie pełnomocnikiem sąsiadki M. D., ani nie upoważnili nikogo do odbioru korespondencji. J. E. jest zainteresowany brakiem udziału skarżących w postępowaniu, albowiem sprzeciwiają się oni powstaniu tartaku w bliskim sąsiedztwie. Podejrzewają, że już we wniosku nieprawidłowo wskazano adres, pod którym zamieszkują, w celu wyeliminowania ich z postępowania. Podkreślili, że Wójt Gminy, prowadząc ewidencję ludności, wiedział z urzędu jaki jest prawidłowy adres skarżących. Zawiadomienie o wszczęciu postępowania z dnia 1 lutego 2008 r., awizowane pod nr [...], nie mogła odebrać ze skutkiem prawnym M. D., bowiem nie jest krewną skarżących, ani domownikiem. Ponadto w skardze podniesiono, że decyzję z dnia 21 marca 2008 r. wysłano według rozdzielnika, gdzie wskazano adres skarżących jako [...] i pod tym też numerem awizowana była korespondencja w przydrożnej skrzynce pocztowej. W związku z tym skarżący uznają, że zostali pozbawieni prawa udziału w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy. Kompletne pomieszanie numerów adresowych doprowadziło do doręczenia korespondencji do rąk wnioskującego o ustalenie warunków dla niechcianej przez skarżących inwestycji. Podobnie, wadliwie - bo pod nr [...] - doręczono skarżącym rozstrzygnięcie Kolegium. Gdyby przyjąć adres zamieszkania skarżących pod tym numerem, to panie D. nie były sąsiadkami, albowiem dzieliła ich, co najmniej jedna posesja. Ponadto, nie można też uznać za prawidłowe doręczenie zastępcze, albowiem dla jego skuteczności warunkiem koniecznym jest zawiadomienie o złożeniu pisma w faktycznym miejscu zamieszkania stron. Na koniec H. i P. N. zarzucili, że dowiedzieli się o treści zaskarżonej decyzji w dniu 22 kwietnia 2008 r., zatem składając odwołanie w dniu 6 maja 2008 r., zmieścili się w ustawowym terminie. W skardze wniesiono o przeprowadzenie dowodu z dokumentów, a to kopii dowodów osobistych skarżących, oraz danych adresowych z ewidencji ludności, na okoliczność adresu zamieszkania skarżących przy ul. [...] w K.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławczego w Opolu wniosło o jej oddalenie, podkreślając, że strony w toku postępowania wskazywały jako adres ulicę [...] (pismo do Wójta Gminy Z. z dnia 25 kwietnia 2008 r. o wydanie kserokopii dowodu doręczenia decyzji i zawiadomienia o wszczęciu postępowania, odwołanie z dnia 5 maja 2008 r.). Ponadto organ zaznaczył, iż przywołany przez skarżących dowód w postaci kserokopii dowodów osobistych świadczy jedynie o ich miejscu stałego zameldowania, a pojęcie zameldowania nie jest równoznaczne z miejscem zamieszkania.
W piśmie z dnia 8 czerwca 2009 r. skarżący wyjaśnili, że omyłkowo podali w swych pismach adres: "ul. [...]" , lecz nie ma to znaczenia dla sprawy albowiem powołanie się na art. 41 § 1 K.p.a. może dotyczyć wyłącznie zdarzeń i związanych z nim doręczeń pism po dacie 25 kwietnia 2008 r., i nie odnosi się do wcześniejszych pism oraz orzeczeń. Dodatkowo podkreślili, że zameldowanie wynikające z dowodów osobistych wskazuje na adres stałego pobytu, co wynika z treści art. 6 ust. 1 i art. 5 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. W odpowiedzi na to pismo, Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło, że w sprawie zamieszkania skarżących opierało się na dołączonym do wniosku inwestora wykazie właścicieli i władających z dnia 24 stycznia 2008 r. Ponadto podtrzymało wcześniej zaprezentowane stanowisko, iż pojęcie zameldowania nie jest równoznaczne z przyjętym w art. 41 § 1 K.p.a. miejscem zamieszkania.
W trakcie rozprawy sądowej pełnomocnik skarżących podtrzymał dotychczasowe stanowisko procesowe i argumentację skargi, akcentując, iż nie dochowano "kolejności awizowania", a ponadto przesyłka nie była awizowana dwukrotnie. Uczestnik postępowania wniósł o oddalenie skargi i wyjaśnił, że jego posesja (nr [...]) graniczy z posesją, na której zamieszkują małżonkowie N. Jest mu wiadomym, że małżonkowie N. udzielili pełnomocnictwa do odbierania korespondencji mieszkającej po przeciwnej stronie ulicy M. P., która wraz ze swą córką M. D. opiekują się domem skarżących podczas ich nieobecności. Nie zna adresu M. D., ale z całą pewnością nie mieszkają pod nr [...], pod którym on sam mieszka.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:
Skargę należało uwzględnić.
Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związane - w myśl przepisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co pozwala i obliguje do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa.
Kontrola legalności zaskarżonego postanowienia wykazała, że podjęto je z naruszeniem prawa.
Rozważania Sądu w niniejszej sprawie należy poprzedzić przywołaniem treści art. 44 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 89, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej K.p.a. Przepis ten reguluje instytucję tzw. doręczenia zastępczego, stwarzającego domniemanie skutecznego doręczenia pisma w razie braku możliwości jego doręczenia w sposób wskazany w art. 42 K.p.a. (doręczenie zasadnicze - adresatowi) i w art. 43 K.p.a. (doręczenie zastępcze - za pokwitowaniem do rąk osób wymienionych w tym przepisie). W takiej sytuacji poczta przechowuje pismo przez okres czternastu dni w swojej placówce pocztowej (art. 44 § 1 pkt 1), zaś zawiadomienie o tym wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni (...) umieszcza w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach adresata (...), bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję (art. 44 § 2). Z kolei, w przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórnie zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (art. 44 § 3), natomiast doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 (art. 44 § 4).
Organ odwoławczy, wydając w sprawie zaskarżone postanowienie uznał, że doręczenie decyzji H. i P. N. było zgodne ze wskazanymi wyżej wymogami ustawowymi. Poczta przechowywała przesyłkę w swojej placówce przez czternaście dni i była ona - prawidłowo - dwukrotnie awizowana, przy czym pierwsze zawiadomienie doręczyciel pozostawił w drzwiach domu adresatów w dniu 25 marca 2008 r., a drugie - w oddawczej skrzynce pocztowej w dniu 1 kwietnia 2008 r.
Z uwagi na zapisy przytoczonej wcześniej regulacji, z zaprezentowanym stanowiskiem Kolegium odnośnie dochowania wymogów art. 44 K.p.a., nie sposób się zgodzić. Już proste odczytanie § 2 art. 44 K.p.a. prowadzi do wniosku, że ustawodawca określił w nim kolejność miejsc, w jakich należy pozostawić druk zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki w placówce pocztowej w określonym terminie. Świadczy o tym dobitnie użyte w przepisie wyrażenie "gdy nie jest to możliwe", co w konsekwencji stwarza sytuację, w której obowiązkiem doręczyciela jest pozostawienie powiadomienia o piśmie - w pierwszej kolejności - w oddawczej skrzynce pocztowej, a dopiero gdy nie ma takiej możliwości - na drzwiach domu adresata, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję. Także w literaturze przedmiotu prezentowany jest pogląd, że powyższy przepis ustanawia wiążącą doręczającego kolejność miejsc, w których należy umieścić zawiadomienie. Jako zasadnicze miejsce złożenia zawiadomienia kodeks wskazuje oddawczą skrzynkę pocztową, natomiast inne podane w ustawie miejsca mają charakter wtórny i mogą być wykorzystane, gdy nie jest możliwe umieszczenie zawiadomienia w oddawczej skrzynce pocztowej (patrz: komentarz do art. 44 K.p.a. [w:] G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom I, oraz [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. II, Zakamycze 2005).
W rozpoznawanej sprawie, jak słusznie zauważył pełnomocnik skarżących, wskazywana kolejność nie została dochowana, bowiem pierwsze zawiadomienie umieszczono w drzwiach budynku, natomiast drugie - w oddawczej skrzynce pocztowej, przy czym w postępowaniu administracyjnym nie wyjaśniano, czy powodem takiego stanu rzeczy był brak możliwości pozostawienia przesyłki w skrzynce. Nie jest to jedyna wątpliwość jaka pojawia się na tle doręczenia pisma skarżącym. W niniejszej sprawie brak jest wiarygodnych dowodów potwierdzających podjęcie próby doręczenia przesyłki osobom wymienionym w art. 43 K.p.a., a jest to przecież jedna z przesłanek pozwalających na skorzystanie z trybu określonego w art. 44 K.p.a. Nie jest nawet pewne, czy przesyłka była kierowana pod właściwy adres, gdyż H. i P. N. dowodzą, że zamieszkują w K., przy ul. [...] nr [...], a nie nr [...]. Kwestia ta nie była badana przez orzekające organy, które opierały się w tym względzie na informacji wynikającej z ewidencji gruntów. Faktem jest, iż same strony w dwóch pismach skierowanych do urzędu podały - jak twierdzą - błędny adres, który zresztą okazał się być zbieżny z adresem jakim posłużył się organ. Co prawda, jak się wydaje, nie był to adres prawidłowy, jednak w niniejszym postępowaniu, w którym dokonuje się oceny skuteczności doręczenia, konieczne staje się jego ustalenie ponad wszelką wątpliwość. Trzeba pamiętać o tym, że dane pochodzące z ewidencji gruntów, którymi posługują się organy nie dają pewności co do prawidłowości miejsca zamieszkania właściciela działki, gdyż jak słusznie podnosi się w orzecznictwie, zapisy w ewidencji mają wyłącznie charakter techniczno-deklaratoryjny, zatem wpis ewidencyjny, co do osoby właściciela danej nieruchomości nie korzysta z domniemania prawdziwości (tak: w wyroku NSA z dnia 18 kwietnia 1999 r., II SA 1632/98, LEX nr 46216 oraz w wyroku WSA w Warszawie z dnia 24 lutego 2005 r., VII SA/Wa 1626/04). Nie byłby to pierwszy przypadek wadliwych, czy nieaktualnych danych adresowych wynikających z ewidencji gruntów, zatem organ powinien sprawdzić ich rzetelność, zwłaszcza gdy ustala krąg stron wszczętego postępowania, tak, by ustrzec się w przyszłości zarzutu naruszenia art. art. 7, 10, 77 § 1 K.p.a.
Przy tej okazji, niejako na uboczu odnotowania wymaga, iż wskutek opisanych braków postępowania dowodowego H. i P. N. powzięli wiadomość o przeprowadzonym postępowaniu zakończonym decyzją, z którą się nie zgadzają, dopiero po powrocie z zagranicy. Jak się wydaje, nie zostali skutecznie zawiadomieni o wszczęciu postępowania, jednak kwestia ta wykracza poza ramy niniejszego postępowania sądowego, zatem nie jest możliwe jej rozwinięcie, jak też nie jest możliwe dokonanie oceny zarzutów skargi w tym zakresie. Poruszenie tej kwestii ma o tyle związek z rozpoznawaną sprawą, że brak możliwości doręczenia pierwszego pisma w sprawie w trybie zwykłym - do rąk adresata, powinien stanowić dla organu pierwszoinstancyjnego sygnał do podjęcia działań w kierunku ustalenia prawidłowego adresu strony, a być może także w kierunku ustanowienia przedstawiciela dla osoby nieobecnej (art. 34 K.p.a.).
Wracając do głównego nurtu rozważań podkreślić trzeba, że ustalenie rzeczywistego miejsca zamieszkania skarżących ma kardynalne znaczenie dla oceny prawidłowości doręczenia, bowiem warunkiem zastosowania art. 44 K.p.a. "jest to, aby adresat istotnie mieszkał pod wskazanym adresem, a jedynie nie jest możliwe doręczenie mu pisma w sposób przewidziany w przepisach art. 42 i 43" (tak: w postanowieniu SN z dnia 22 marca 1995 r., II CRN 4/95, LEX nr 50590). Miejsce zamieszkania adresata ma więc nie budzić wątpliwości, zatem domniemanie doręczenia nie może mieć zastosowania do pisma błędnie zaadresowanego (por. postanowienie SN z dnia 6 kwietnia 2000 r., III RN 141/99, LEX nr 44843).
Powiedziane dotychczas - w ocenie Sądu - uzasadnia pogląd o przedwczesnym zajęciu stanowiska przez organ odwoławczy, co do skutecznego doręczenia skarżącym decyzji, a w efekcie także, co do przekroczenia terminu do wniesienia od niej odwołania. W tej mierze organ nie poczynił koniecznych, opisanych powyżej ustaleń, czym naruszył art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., a naruszenie wskazanych przepisów postępowania niewątpliwie mogło mieć w okolicznościach niniejszej sprawy istotny wpływ na jej wynik. Potrzeba wyjaśnienia przez organ odwoławczy wielu, opisanych wyżej wątpliwości, w tym także dotyczących adresu zamieszkania H. i P. N., czyniło zbędnym dopuszczenie w postępowaniu sądowym wnioskowanych w skardze dowodów. Na koniec wyjaśnić także trzeba, że Sąd nie rozważał zarzutu skargi odnośnie pozbawienia stron udziału w postępowaniu dotyczącym wydania decyzji J. E., bowiem - jak sygnalizowano już wcześniej - Sąd jest związany granicami sprawy, która dotyczy kwestii procesowych, tj. uchybienia terminu do wniesienia odwołania.
Z tych wszystkich przyczyn, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji. Orzeczenie w kwestii wykonalności wyroku oparto o przepis art. 152 P.p.s.a., natomiast orzeczenie o zwrocie kosztów postępowania uzasadnia przepis art. 200 i art. 205 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło