I FZ 394/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Sędzia NSA Juliusz Antosik po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażaleń Dyrektora Izby Skarbowej w Z. oraz T. S.A. w Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 7 sierpnia 2009 r., sygn. akt I SA/Po 431/09 zawieszające postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie ze skargi T. S.A. w Z. na decyzję Izby Skarbowej w Z. z dnia 26 lipca 2002 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia: 1. oddalić zażalenie Dyrektora Izby Skarbowej w Z., 2. umorzyć postępowanie w zakresie zażalenia T. S.A. w Z. Postanowieniem z dnia 7 sierpnia 2009 r., sygn. akt I SA/Po 431/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne ze skargi T. S.A. w Z. na decyzję Izby Skarbowej w Z. z dnia 26 lipca 2002 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za lipiec 1995 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny uzasadniając motywy swojego rozstrzygnięcia, podkreślił, że przedmiotem kontroli sądowej w rozpatrywanej sprawie jest decyzja Izby Skarbowej w Z. z dnia 26 lipca 2002 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za lipiec 1995 r. Zaskarżona decyzja została wydana nie tylko w wyniku złożonego przez skarżącą odwołania. Główną przyczyną jej wydania było przyjęcie przez organ podatkowy, że uprzednia decyzja, tj. decyzja Izby Skarbowej w Z. z dnia 20 grudnia 2000 r. określająca spółce zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za lipiec 1995 r., była nieważna, co stwierdził Minister Finansów decyzją z dnia 8 czerwca 2002 r. Sąd następnie wskazał, że decyzją z dnia 21 listopada 2007 r. Minister Finansów stwierdził wygaśnięcie ww. decyzji Ministra Finansów z dnia 8 czerwca 2002 r. Wskutek wniesionego odwołania, Minister Finansów decyzją z dnia 8 maja 2009 r. utrzymał w mocy decyzję z dnia 21 listopada 2007r. W wyniku wniesionej skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzja z dnia 8 maja 2009 r. została uchylona wyrokiem z dnia 17 lipca 2009r. o sygn. III SA/Wa 1047/09. Orzeczenie to nie jest prawomocne. W ocenie Sądu I instancji, dopiero prawomocne zakończenie postępowania sądowoadministracyjnego ze skargi na decyzję z dnia 8 maja 2009r. pozwoli odpowiedzieć na pytanie, która z decyzji określających wysokość zobowiązania w podatku od towarów i usług za lipiec 1995 r. znajduje się w obrocie prawnym, tj. decyzja z dnia 20 grudnia 2000r., czy też późniejsza decyzja z dnia 26 lipca 2002 r. Właśnie ze względu na konieczność rozstrzygnięcia tej kwestii postanowieniem z dnia 16 lipca 2009 r. o sygn. akt I SA/Po 1660/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zawiesił postępowanie w sprawie ze skargi na decyzję Izby Skarbowej w Z. z dnia 20 grudnia 2000 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za lipiec 1995 r. Sąd I instancji stwierdził, że odpowiedź na to pytanie, jest istotna również w rozpatrywanej sprawie i będzie możliwa dopiero po prawomocnym zakończeniu postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie skargi na decyzję z dnia 8 maja 2009 r., która została uchylona ww. nieprawomocnym wyrokiem WSA w Warszawie z 17 lipca 2009r. oraz zakończeniu postępowania ze skargi na decyzję Izby Skarbowej w Z. z dnia 20 grudnia 2000r. w przedmiocie zobowiązania w podatku od towarów i usług za lipiec, które zostało zawieszone ww. postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 16 lipca 2009 r. Sąd podkreślił, że przed rozpatrzeniem zarzutów wynikających ze skargi na decyzję z dnia 26 lipca 2002 r., sąd powinien zbadać, czy sprawa zobowiązania podatkowego za lipiec 1995 r. nie została już ostatecznie rozstrzygnięta decyzją z 20 grudnia 2000 r. wydaną za ten sam okres. Spółka wniosła zażalenie na postanowienie sądu o zawieszeniu postępowania, zarzucając mu naruszenie art. 125 § 1 pkt 1 w związku z art. 141 § 4 i art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a"). Strona podniosła, że WSA unika merytorycznego rozpoznania sprawy, co przedłuża czas oczekiwania strony na rozstrzygnięcie. Dyrektor Izby Skarbowej również wniósł zażalenie na powyższe postanowienie WSA, twierdząc, że zostało ono wydane z naruszeniem art. 125 § 1 pkt 1 i art. 170 p.p.s.a. Organ przedstawił wielotorowy przebieg postępowań dotyczących kwestii zobowiązania podatkowego spółki w podatku od towarów i usług za lipiec 1995 r. Zdaniem organu, WSA posiadał pełną i wystarczającą wiedzę i dowody co do stanu faktycznego i prawnego sprawy do jej merytorycznego rozstrzygnięcia, a ponadto był związany prawomocnymi orzeczeniami WSA i NSA oraz Sądu Najwyższego. Ponadto Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o przeprowadzenie rozprawy w niniejszej sprawie z uwagi na merytoryczny charakter tej sprawy i na wniesienie zażaleń na postanowienie o zawieszeniu postępowania przez obie strony. Spółka w swoim piśmie procesowym wniosła o nieuwzględnienie wniosku organu. Pismem z dnia 6 listopada 2009 r. skarżąca Spółka cofnęła wniesione zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku Dyrektora Izby Skarbowej o rozpoznanie zażalenia spółki na posiedzeniu jawnym w trybie art. 90 § 2 w związku z art. 193 i art. 197 § 2 p.p.s.a. Art. 90 § 2 p.p.s.a. wskazuje jedynie na możliwość sądu administracyjnego skierowania sprawy na posiedzenie jawne, gdy sprawa podlega rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Decyzja o ewentualnym skierowaniu sprawy na rozprawę należy zawsze do uznania sądu i ewentualne wnioski stron postępowania nie mają dla sądu charakteru wiążącego. Stosownie do treści art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Należy zgodzić się ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, że sytuacja, jaka ma miejsce w niniejszej sprawie, wymaga wyjaśnienia, która decyzja wymiarowa w przedmiocie podatku od towarów i usług za lipiec 1995 r. pozostaje w obrocie prawnym. Konieczne jest zatem, aby przed merytorycznym rozpoznaniem niniejszej sprawy doszło do prawomocnego rozstrzygnięcia postępowania sądowoadministracyjnego ze skargi na decyzję Ministra Finansów z 8 maja 2009 r., utrzymującą w mocy decyzję z 21 listopada 2007 r. stwierdzającą wygaśnięcie decyzji z 8 czerwca 2002 r., stwierdzającej nieważność decyzji Izby Skarbowej w Z.z dnia 20 grudnia 2000 r. Ewentualne wygaśnięcie decyzji z dnia 8 czerwca 2002 r. będzie miało wpływ na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Z tego względu należy zgodzić się ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, że zawieszenie postępowania było konieczne. Nie można natomiast zgodzić się ze stanowiskiem organu, że Sąd I instancji naruszył art. 170 p.p.s.a. Należy bowiem wskazać, że poglądy Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku I FSK 194/05 odnośnie nieważności decyzji Ministra Finansów z dnia 8 czerwca 2002 r., zostały wypowiedziane na tle sprawy toczącej się co prawda w trybie nadzwyczajnym, jednakże nie w trybie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 8 czerwca 2002 r., lecz w przedmiocie wznowienia postępowania. Tym samym, stanowisko NSA wyrażone w wyroku I FSK 194/05 nie będzie wiązać Sądu I instancji w zakresie ważności/nieważności decyzji Ministra Finansów z dnia 8 czerwca 2002 r. Na marginesie należy zaznaczyć, że w sprawie ze skargi T. na decyzję Ministra Finansów z dnia 8 maja 2009 r. zapadł już wyrok NSA (I FSK 1761/09 z dnia 6 listopada 2009 r.). Mając na uwadze powyższe okoliczności, Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O umorzeniu postępowania w zakresie zażalenia skarżącej Spółki orzeczono w oparciu o art. 60 w związku z 161 § 1 pkt 1, art. 193 i art. 197 § 2 tejże ustawy.