I SA/Wa 577/09
WyrokWSA w Warszawie2009-08-13
Skład orzekający: Elżbieta Sobielarska, Daniela Kozłowska, Maria Tarnowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił przywrócenia terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania, nie rozpatrując wniosku o przywrócenie terminu zgodnie z art. 58 k.p.a. i nie określając przyczyny uchybienia terminu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji publicznej naruszył prawo, nie rozpatrując wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania zgodnie z art. 58 k.p.a. Organ nie zbadał, czy skarżący uprawdopodobnił brak winy w uchybieniu terminu ani czy wniosek o przywrócenie terminu został złożony w ustawowym terminie. Brak rozważenia tych przesłanek stanowi istotne uchybienie, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Skarżący J. T. złożył podanie o wznowienie postępowania, a następnie wniósł o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów odmówiła przywrócenia terminu, uznając, że skarżący dowiedział się o okolicznościach wznowieniowych w dniu ogłoszenia wyroku NSA, a jego wniosek został złożony po terminie. Skarżący zarzucił organowi naruszenie prawa materialnego i postępowania, wskazując m.in. na błędne ustalenie daty dowiedzenia się o okolicznościach wznowieniowych oraz na nieuwzględnienie aktualnego orzecznictwa NSA. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną z uwagi na nierozpatrzenie przez organ wniosku o przywrócenie terminu zgodnie z art. 58 k.p.a.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów, stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu, oraz zasądził od Centralnej Komisji na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędziowie Sędzia WSA Daniela Kozłowska Sędzia WSA Maria Tarnowska (spr.) Protokolant Monika Chorzewska-Korczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 sierpnia 2009 r. sprawy ze skargi J. T. na postanowienie Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów na rzecz skarżącego J. T. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów postanowieniem z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] po rozpatrzeniu zażalenia J. T. z dnia [...] lutego 2009 r. na postanowienie Centralnej Komisji z dnia [...] stycznia 2009 r. o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania - utrzymała w mocy własne postanowienie.
W uzasadnieniu postanowienia Centralna Komisja podała, że postanowieniem z dnia [...] stycznia 2009 r. odmówiła przywrócenia terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania, a wnioskodawca w zażaleniu wskazał, że nie uchybił terminowi.
Centralna Komisja stwierdziła, że brak jest podstaw do stwierdzenia naruszenia art. 145 § 1 pkt 2, § 2 i 3 kpa, i uchylenia zaskarżonego postanowienia. Bezspornie, zdaniem organu, strona nie dotrzymała miesięcznego terminu do złożenia wniosku. Wprawdzie Naczelny Sąd Administracyjny odroczył ogłoszenie wyroku na dzień 2 sierpnia 2007 r., to jednak w tym dniu mógł skarżący powziąć informację o jego treści. Dlatego też należy przyjąć, że dniem, w którym skarżący dowiedział się o okolicznościach "wznowieniowych" był dzień, gdy został ogłoszony wyrok NSA, tj. 2 sierpnia 2007 r. Nie było przeszkód, zdaniem organu, aby wnioskodawca był obecny na jego ogłoszeniu.
Zdaniem Centralnej Komisji, miesięczny termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania opartej na nowych okolicznościach faktycznych biegnie od dnia, w którym strona w sposób wiarygodny dowiedziała się o ich istnieniu, i mogła ocenić ich wpływ na wynik sprawy. Taką okolicznością, zdaniem organu, nie było pisemne uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 sierpnia 2007 r. Treść opinii prof. S. W. była znana skarżącemu znacznie wcześniej, a opinie recenzentów nie mogą być kwestionowane przez osobę zainteresowaną. Są one wyrazem swobodnej oceny naukowej "ktokolwiek poddaje się jakimkolwiek recenzjom (...) musi się zawsze liczyć z tym, że może spotkać się również z recenzjami, których w najgłębszym przekonaniu nie będzie w stanie osobiście zaakceptować. Nikt bowiem nie przyjmuje chętnie otwartej dyskwalifikacji własnych umiejętności, talentu, czy wiedzy (wyrok SN z dnia 26 kwietnia 1996 r. III ARN 86/95).
W tej sytuacji, zdaniem organu, nie zachodzą wskazane przez stronę przesłanki do przywrócenia terminu określonego w art. 148 § 1 kpa. Ponadto organ stwierdził, że w niniejszej sprawie Sądy obu instancji badały, czy w sprawie nie wystąpiły okoliczności, które uzasadniałyby stwierdzenie nieważności badanych decyzji, i takich okoliczności nie stwierdzono. Zarówno Sąd I jak i II instancji nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w przeprowadzonym postępowaniu zostały dochowane wymagania, jakie przewidują przepisy ustawy i statutu, jak również nie uchybiono stosowanym odpowiednim przepisom kpa.
Skargę na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył J. T.; zarzucając rażące naruszenie prawa materialnego oraz rażące naruszenie postępowania, o istotnym wpływie na wynik sprawy, skarżący wniósł o jego uchylenie.
Skarżący podniósł, że nie uchybił terminowi do wniesienia podania o wznowienie postępowania, bowiem nie był obecny na ogłoszeniu wyroku w dniu 2 sierpnia 2007 r. Zarzucił, że Komisja nadal powołuje archaiczne orzeczenie SN z dnia 26 kwietnia 1996 r. III ARN 86/95 w żaden sposób nie odnoszące się do przedmiotu sprawy, a jednocześnie milczeniem pomija aktualne orzeczenie NSA z dnia 26 kwietnia 2006 r. I OSK 1364/05, Lex 209495 jednoznacznie wyjaśniające, że recenzent to biegły, a recenzja to opinia biegłego, podlegająca kontradyktoryjnej kontroli stron oraz swobodnej ocenie organu orzekającego w sprawie.
Skarżący stwierdził również, że szczegółowe zarzuty zostały zawarte w skardze z dnia 13 lutego 2009 r. na decyzję Centralnej Komisji z dnia [...] stycznia 2009 r. sygn. akt I SA/Wa 335/09.
W odpowiedzi na skargę Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów wniosła o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych przyczyn niż w niej podniesione.
W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest odmowa przywrócenia terminu do wniesienie podania o wznowienie postępowania.
Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów postanowieniem z dnia 30 marca 2009 r. utrzymała w mocy własne postanowienie z dnia [...] stycznia 2009 r. o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania, twierdząc, że dniem, w którym skarżący dowiedział się o okolicznościach będących podstawą wznowienia postępowania był dzień 2 sierpnia 2007 r., w którym Naczelny Sąd Administracyjny ogłosił wyrok, natomiast skarżący żądając wznowienia postępowania w dniu 13 października 2007 r. uczynił to po upływie terminu przewidzianego przez art. 148 § 1 kpa.
Jak wynika z akt sprawy, skarżący J. T. podaniem z dnia 13 października 2007 r. zwrócił się do Centralnej Komisji o wznowienie postępowania. Decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. Centralna Komisja odmówiła wznowienia, twierdząc, że wniosek został złożony po terminie przewidzianym w art. 148 kpa. We wniosku z dnia 9 grudnia 2008 r. o ponowne rozpoznanie sprawy J. T. równocześnie wniósł o przywrócenie terminu. Z twierdzeń skarżącego wynika, że źródłem jego wiedzy o przesłankach wznowieniowych był wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego I OSK 1187/07. Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 2007 r. na rozprawie skargi kasacyjnej J. T. na decyzję Centralnej Komisji, wyrokiem z dnia 2 sierpnia 2007 r. oddalił skargę kasacyjną J. T.. Skarżący J. T. uczestniczył w rozprawie poprzedzającej wydanie wyroku, jednakże nie stawił się na ogłoszenie tego wyroku, które nastąpiło w dniu 2 sierpnia 2007 r.
Zgodnie z art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wyroki w terminie trzydziestu dni. Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem z dnia 2 sierpnia 2007. skarżący otrzymał w dniu 19 września 2007 r., i wtedy dowiedział się o jego treści oraz o motywach, którymi kierował się Sąd wydając ten wyrok.
Zgodnie z art. 148 § 1 kpa, podanie o wznowienie postępowania wnosi się do w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 7 października 1999 r. IV SA 1676/97, LEX nr 48747, stwierdził, że istota unormowania z art. 148 § 1 kpa polega na dowiedzeniu się o nowej okoliczności, a więc dotarciu do strony wiadomości o wydaniu orzeczenia przez sąd, natomiast z uzasadnienia prawnego tego wyroku wynika, że Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że za dzień dowiedzenia się o nowej okoliczności należy uznać datę doręczenia skarżącemu postanowienia sądu.
Pogląd ten niniejszy skład orzekający podziela w zupełności. Jeśli przesłanką decydującą o możliwości domagania się wznowienia postępowania była okoliczność, o której skarżący powziął wiadomość z uzasadnienia wyroku, to należałoby przyjąć, że dniem, w którym rozpoczął bieg miesięczny termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, był dzień doręczenia odpisu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego wraz z uzasadnieniem, ponieważ dopiero w tym uzasadnieniu można było doszukać się przesłanek wznowieniowych.
Z utrwalonego już w tej materii orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, że organ administracji publicznej może odmówić wznowienia postępowania, lecz dopiero po rozstrzygnięciu złożonego wniosku o przywrócenie terminu (wyrok NSA z dnia 17 czerwca 1999 r. IV SA 957/97 LEX nr 47961, wyrok NSA z dnia 16 czerwca 1999 r. V SA 573/98 LEX nr 50186, wyrok NSA z dnia 6 marca 1996 r. SA/Wr 1652/95 LEX nr 26621).
Od negatywnych zatem skutków uchybienia terminu strona może bronić się wnosząc prośbę o przywrócenie terminu, bowiem art. 58 § 1 kpa stanowi, że w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy, a zgodnie z § 2 tego artykułu, prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu.
Należy podkreślić, że art. 58 § 1 stanowi, że należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy.
Odnosząc powyższe rozważania do zaskarżonego postanowienia, należy stwierdzić, że organ w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia nie rozważał przesłanek zawartych w art. 58 § 1 i 2 kpa, chociaż przepis ten, wraz z art. 59 § 1 i § 2 kpa, wskazany został jako podstawa zaskarżonego postanowienia. Organ nie odniósł się do kwestii, czy skarżący wniósł prośbę o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, nie wskazał również, co w niniejszej sprawie należy rozumieć przez dzień ustania przyczyny uchybienia terminu, a więc również co było przyczyną uchybienia terminu, i kiedy upłynął termin, któremu, jak twierdzi organ, skarżący uchybił.
W tych okolicznościach należy stwierdzić, że powyższe uchybienia są na tyle istotne, że mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a zatem musiały skutkować uwzględnieniem skargi i uchyleniem zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia poprzedzającego.
Ponownie rozpoznając sprawę organ weźmie pod uwagę powyższe okoliczności, i rozważy w szczególności przesłanki wynikające z art. 58 kpa.
Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło