I SA/Wa 335/09
WyrokWSA w Warszawie2009-08-13
Skład orzekający: Elżbieta Sobielarska, Daniela Kozłowska, Maria Tarnowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów prawidłowo odmówiła wznowienia postępowania i stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej nadania stopnia doktora habilitowanego, uwzględniając zasady mocy wiążącej prawomocnych orzeczeń sądowych oraz terminy do złożenia wniosku o wznowienie postępowania?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu, stwierdzając, że organ administracji nieprawidłowo rozpoznał wniosek o wznowienie postępowania, naruszając tym samym wytyczne sądu zawarte w poprzednim orzeczeniu. Sąd podkreślił, że organ powinien w pierwszej kolejności rozpoznać wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji, gdyż jego uwzględnienie czyni postępowanie o wznowienie postępowania bezprzedmiotowym.Stan faktyczny
Skarżący J. T. złożył wniosek o wznowienie postępowania i stwierdzenie nieważności decyzji Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów dotyczącej odmowy zatwierdzenia uchwały o nadaniu mu stopnia doktora habilitowanego. Organ odmówił wznowienia postępowania, powołując się na upływ terminu i moc wiążącą wcześniejszych orzeczeń sądowych, a także uchylił decyzję o odmowie stwierdzenia nieważności, odmawiając wszczęcia postępowania w tej sprawie. Skarżący zarzucił naruszenie szeregu przepisów proceduralnych i materialnych, w tym prawa międzynarodowego i unijnego.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] stycznia 2009 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] listopada 2008 r., stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, i zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędziowie Sędzia WSA Daniela Kozłowska Sędzia WSA Maria Tarnowska (spr.) Protokolant Monika Chorzewska-Korczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 sierpnia 2009 r. sprawy ze skargi J. T. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów na rzecz skarżącego J. T. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku J. T. z dnia 9 grudnia 2008 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy wszczętej wnioskiem z dnia 13 października 2007 r. o wznowienie postępowania z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów w W. z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] wydanej po ponownym rozpatrzeniu sprawy zatwierdzenia uchwały Rady Wydziału [...] Uniwersytetu L. z dnia [...] czerwca 2004 r. o nadaniu J. T. stopnia doktora habilitowanego, odmawiającej zatwierdzenia tej uchwały - (1) utrzymała w mocy decyzję z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] odmawiającą wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...], (2) uchyliła decyzję z dnia [...] listopada 2008 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] i odmówiła wszczęcia postępowania w tej sprawie.
W uzasadnieniu decyzji Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów podała, co następuje. Decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów ponownie odmówiła zatwierdzenia uchwały Rady Wydziału [...] Uniwersytetu L. z dnia [...] czerwca 2004 r. o nadaniu J. T. stopnia naukowego doktora habilitowanego i utrzymała w mocy swoją poprzednią decyzję.
Podaniem z dnia 13 października 2007 r. J. T. zwrócił się do Centralnej Komisji o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej kwestionowaną decyzją ostateczną, wskazując na przyczyny wymienione w art. 145 § 1 pkt 1, 4, 5 kpa, oraz o stwierdzenie jej nieważności.
(1.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 27 sierpnia 2008 r. sygn. akt I SA/Wa 387/08 uchylił obie decyzje Centralnej Komisji w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania. Przystępując do ponownego rozpatrzenia sprawy Centralna Komisja uwzględniła wytyczne Sądu zawarte w przedmiotowym wyroku. We wniosku wskazano na przyczyny, które były już uprzednio podnoszone w skardze na decyzję z dnia 19 grudnia 2005 r. i były przedmiotem oceny przez sądy obu instancji. Podnoszone zarzuty w podaniu z dnia 13 października 2007 r. identyczne jak wcześniej, nie mogą być prawnie skuteczne wobec treści wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 września 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 520/06 oraz wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 sierpnia 2007 r. I OSK 1187/07.
Centralna Komisja stwierdziła, że zgodnie z art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe. Skutkiem zasady mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia jest to, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu, a zatem w kolejnym postępowaniu nie może ona być już ponownie badana. Dokonana w trybie art. 158 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wykładnia orzeczenia stanowi jego integralną część. Wykładnia taka ma moc wiążącą w stosunku nie tylko do stron i sądu, który wydał orzeczenie i dokonał jego wykładani, lecz także wiąże inne sądy i inne organy państwowe. Po jej dokonaniu nie można pojmować treści orzeczenia w sposób sprzeczny z dokonaną w tym trybie wykładnią.
Zdaniem organu, wniosek J. T. z dnia 13 października 2007 r. został złożony po terminie przewidzianym w art. 148 kpa, dlatego też należało odmówić wznowienia postępowania. Nie sposób zgodzić się z argumentacją strony, że termin jednego miesiąca został dotrzymany, gdyż powinien być liczony od daty doręczenia uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, tj. od 19 września 2007 r. J. T. powziął informację o wydaniu orzeczenia i jego motywach na rozprawie w dniu 2 sierpnia 2007 r., na której był obecny, a zatem tego dnia poznał treść orzeczenia oraz zasadnicze powody rozstrzygnięcia Naczelnego Sądu Administracyjnego. Istota unormowania z art. 148 § 1 kpa polega na dowiedzeniu się o nowej okoliczności, a więc dotarciu do strony wiadomości o wydaniu orzeczenia przez sąd (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 października 199 r. IV SA 1676/97). Takie stanowisko podtrzymuje również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który w wyroku z dnia 15 listopada 2006 r. II SA/Wa 1397/06 podkreślił: "Biorąc pod uwagę fakt, że skarżący był obecny na rozprawie, po zamknięciu której ogłoszono wyrok w sprawie, powoływany przez skarżącego jako źródło wiedzy o przesłankach należy stwierdzić, że dniem, w którym skarżący dowiedział się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania w rozumieniu art.148 § 1 kpa był dzień rozprawy". Wniosek o przywrócenie terminu został rozpoznany negatywnie. Brak jest również podstaw, zdaniem Centralnej Komisji, do stwierdzenia naruszenia art. 145 § 1 pkt 2, § 2 i 3 kpa
przez Centralną Komisję.
Można wznowić postępowanie, zdaniem Centralnej Komisji, gdy fakt popełnienia przestępstwa jest oczywisty, a jednocześnie wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego. Wznowienie postępowania jest także dopuszczalne w przypadkach, gdy postępowanie przed sądem lub innym organem nie może być wszczęte na skutek upływu czasu lub z innych przyczyn wynikających z przepisów prawa. Pomimo zatem wystąpienia czynu karalnego, postępowanie sądowe w tej sprawie nie będzie prowadzone, a wszczęte podlegać będzie umorzeniu. W niniejszej sprawie nie zachodzą żadne z podanych okoliczności.
(2.) Odnośnie kwestii stwierdzenia nieważności decyzji Centralna Komisja po ponownym rozpoznaniu sprawy postanowiła uchylić odmowną decyzję z dnia [...] listopada 2008 r. z uwagi na niewłaściwy tryb zakończenia postępowania, i jednocześnie postanowiła w tym zakresie odmówić wszczęcia postępowania.
Zgodnie z art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy z urzędu badają decyzję pod kątem wystąpienia wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Oznacza to, że Sądy obu instancji badały, czy w sprawie nie wystąpiły okoliczności, które uzasadniałyby stwierdzenie nieważności badanych decyzji. Takich okoliczności nie stwierdzono. To orzeczenie jest wiążące nie tylko dla stron postępowania i samego sądu, ale i dla innych organów, zgodnie z art.170 ppsa. Stanowisko to jest zgodne z linią orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, które wyraźnie stwierdza, że organ nie może wszcząć postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, która wyrokiem sądu administracyjnego została uznana za zgodną z prawem (por. wyrok WSA w Warszawie dnia 9 listopada 2006 r. sygn. akt II SA/Wa 1162/06).
Zdaniem organu, charakterystyczne w tym względzie jest stanowisko NSA wyrażone w wyroku z dnia 21 sierpnia 2001 r. II SA 1726/00, niepubl. Wydanie decyzji bez podstawy prawnej oznacza, że albo nie ma przepisu prawnego, który umocowuje administrację publiczną do działania, albo też przepis jest, ale nie spełnia wymagań podstawy prawnej działania organów tej administracji, polegającego na wydawaniu decyzji administracyjnych rozumianych jako indywidualne akty administracyjne zewnętrzne. Rażące naruszenie prawa oznacza natomiast wadliwość decyzji skutkiem naruszenia norm prawnych regulujących działania administracji publicznej w indywidualnych sprawach, w szczególności przepisów prawa procesowego oraz materialnego, materialnego o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. Zachodzi zatem w przypadku, gdy czynności zmierzające do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub w części.
W tym zakresie jednoznacznie wypowiedziały się sądy obu instancji stwierdzając, iż decyzja znajduje uzasadnienie w przepisach prawa i nie narusza rażąco prawa. Nie zawiera wad powodujących jej nieważność z mocy prawa. W przeprowadzonym postępowaniu przed Centralną Komisją zostały dochowane wymagania, jakie przewidują przepisy ustawy i statutu, jak również nie uchybiono stosowanym odpowiednio przepisom kpa. Uwzględniono specyfikę postępowania dotyczącą nadania stopnia naukowego.
W niniejszej sprawie nie znajdują uzasadnienia argumenty podnoszone przez odwołującego się dotyczące zarówno wznowienia, jak i stwierdzenia nieważności decyzji, tj. kolejności prowadzenia tych postępowań. J. T. w jednym wniosku zawarł podanie o wznowienie postępowania (...) z wnioskiem o stwierdzenie nieważności.
Zasadnicze znaczenie ma fakt, iż nie jest to postępowanie nowe, pierwszorazowe. W sprawie zapadły wyroki dwóch instancji, wprawdzie niekorzystne dla odwołującego, ale nie znajdujące jednocześnie uchybień popełnionych przez organ przy rozpatrywaniu sprawy. Ponadto możliwość wznowienia postępowania jest znacznie ograniczona, gdy postępowanie sądowe zostało zakończone. Tak więc, gdy sąd skargę oddalił, wznowienie postępowania jest możliwe tylko w przypadku, gdy zostaną ujawnione lub wystąpią przesłanki do wznowienia postępowania wymienione w art. 145 § 1 pkt 1, 2, 5, 7 i 8 kpa (wyrok NSA z dnia 30 kwietnia 1986 r. SA/Wr 137/86). W tej sprawie takie okoliczności nie zachodzą.
Okoliczność, że skarżący uważa, że recenzenci "niesprawiedliwie ocenili jego dorobek i uwypuklili negatywne strony przewodu" nie dyskwalifikuje tych recenzji. Zarzut skarżącego dotyczący podpisania decyzji przez prof. M. K., który zdaniem J. T. nie jest członkiem Prezydium Centralnej Komisji, jest bezpodstawny. Zgodnie bowiem z § 22 Statutu Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] października 2007 r., w razie nieobecności na posiedzeniu Prezydium przewodniczącego sekcji, jego zastępcy przysługują na tym posiedzeniu uprawnienia członka Prezydium.
A zatem, zdaniem Centralnej Komisji, nie zostały naruszone przepisy postępowania przed Centralną Komisją, w tym przepisy kpa, które stosuje się odpowiednio w zakresie nieuregulowanym ustawą z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz stopniach i tytule w zakresie sztuki.
Bardzo obszerną skargę na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył J. T.; zarzucając naruszenie prawa materialnego oraz rażące naruszenie przepisów postępowania o istotnym wpływie na wynik sprawy, wniósł o uchylenie w całości tej decyzji i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] listopada 2008 r. oraz postanowienia z dnia [...] stycznia 2009 r., i po przeprowadzeniu uzupełniającego postępowania dowodowego z dokumentów - o merytoryczne rozstrzygnięcie habilitacji, bądź o ich uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Postępowaniu przed Centralna Komisją skarżący zarzucił:
- naruszenie podstawowych zasad postępowania o wznowienie postępowania administracyjnego oraz o stwierdzenie nieważności decyzji o odmowie zatwierdzenia uchwały o nadaniu stopnia doktora habilitowanego, w szczególności art. 145 § 1 pkt 1, 4 i 5 kpa, art. 154 § 1 kpa i art. 156 § 1 pkt 2 i 7 kpa poprzez zaniechanie przeprowadzenia właściwych czynności procesowych, w szczególności wskazanych w podaniu z dnia 13 października 2007 r., dla wyjaśnienia zasadności żądania wznowienia postępowania oraz stwierdzenia nieważności decyzji i ograniczenia się do powtórzenia dotychczasowych ogólnikowych i błędnych zasad postępowania gabinetowego przed CK,
- naruszenie prawa materialnego: art. 16 Międzynarodowego Paktu Praw Osobistych i Politycznych, art. 6 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, art. 2, art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2 i art. 87 Konstytucji RP w zw. z art. 89 kpa poprzez przyjęcie błędnego stanowiska, że habilitant nie ma statusu strony i przeprowadzenie nieważnego postępowania przed CK z pozbawieniem go skutecznego prawa do sądu i "przyjaznej", dobrej i odpowiedzialnej administracji publicznej,
- naruszenie prawa materialnego: art. 11-101 Karty Praw Podstawowych w Unii Europejskiej, Europejskiej Karty Naukowca - sekcja 1 i sekcja 2 wraz z Zaleceniem Komisji z dnia 11 marca 2005 r. w sprawie Europejskiej Karty Naukowca oraz Kodeksu postępowania przy rekrutacji pracowników naukowych, pkt 9 - 16 preambuły oraz pkt 1 - 6; Dz. U. UE.L.05.75.67, art. 249 TWE, Rozporządzenia Rady [ WE ] Nr 975/1999 z dnia 29 kwietnia 1999 r. ustanawiającego wymogi wprowadzania w życie działań współpracy rozwojowej, które przyczyniają się do realizacji ogólnego celu rozwijania i konsolidacji demokracji i państwa prawa oraz poszanowania praw człowieka i podstawowych wolności, pkt 1, 3-8, 10, 11, 15 i 17 preambuły oraz rozdział I art.2 pkt 1 lit. a-c, i, j oraz pkt 2 lit. d; Dz. U. UE.L.99.120.1 w zw. z art. 2 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia ... Rzeczypospolitej Polskiej oraz dostosowań w Traktatach stanowiących podstawę Unii Europejskiej, Dz. U. UE.L. 03.236 33 poprzez nieuwzględnienie z urzędu tych przepisów prawa i przez to dopuszczenie niezgodnego ze standardami wspólnotowymi, niekonstytucyjnego, tajnego i tajemniczego postępowania gabinetowego przed CK, chociaż w odniesieniu do przedmiotowej habilitacji nie spełniło ono nawet minimalnych wymogów (Komentarz A. Wróbel do art. 89 kpa, [ w: ] M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze 2005),
- naruszenie art. 16, 17, 19 ust. 4, 20 ust. 3, 5a i 5b, 29 ust. 1, 31 pkt 4, 51 ust. 1, 52-55 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytułach w zakresie sztuki, poprzez posłużenie się przez CK nieobiektywnymi kryteriami przy ocenie przedmiotowej rozprawy i przewodu habilitacyjnego a nadto przyjęcie wadliwej koncepcji "odpowiedniego stosowania kpa" do postępowania przed CK i przeoczenie, iż CK nie powołała w przewodzie dwóch swych recenzentów (gdyby w wykładzie habilitacyjnym uczestniczyli recenzenci A i B - Profesorowie S. W. i H. M. - to nawet przy głosie przeciw S. W. przedmiotowa uchwała o nadaniu stopnia doktora habilitowanego uzyskałaby bezwzględną większość "za" stosownie do art. 20),
- naruszenie art. 31 pkt 3 i 4 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. w zw. z § 14 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 15 stycznia 2004 r. w sprawie szczegółowego trybu przeprowadzania czynności w przewodach doktorskich i habilitacyjnych oraz w postępowaniu o nadanie tytułu profesora, art. 285 § 1 kpc i art. 200 § 2 kpk przez przyjęcie, iż opinie recenzentów A, C i D "zawierają szczegółowo uzasadnioną ocenę", chociaż nie spełniają powszechnie wymaganych warunków podania sprawozdania z przeprowadzonych czynności i spostrzeżeń, opartych na nich wniosków i odpowiedzi na postawione pytania wraz z szczegółowym ich uzasadnieniem (Monitor Prawniczy 2000/7/466), co uniemożliwia poprawną ocenę ich wartości naukowej, wiarygodności i mocy dowodowej i w konsekwencji wykluczyło prawidłową weryfikację istotnych ustaleń faktycznych CK,
- ciężkie naruszenie przez CK przepisów o przeprowadzaniu dowodu z opinii biegłych oraz niedostrzeżenie przez CK, iż recenzje A, C i D noszą znamiona czynów określonych w art. 233 § 4 kk,
- naruszenie art. 33 ust. 1, art. 35 ust. 5 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytułach w zakresie sztuki, art. 2, 7, 45, 61 i 83 Konstytucji RP, art. 6 Konwencji, art. 14 Paktu, art. 6-15 kpa przez pominięcie powszechnie uznanych zasady postępowania rozpoznawczego (dowodowego), z wyłączeniem jawności (CK nie wzięła pod uwagę przepisów art. 32 ust. 1 i 45 ust. 2 Konstytucji RP oraz tego, że nawet w niejawnym postępowaniu sądowym obok strony mogą uczestniczyć po dwie osoby zaufania - art. 97 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 154 § 1 kpc, art. 361 § 1 kpk) posługując się statutem niezgodnym z Konstytucją RP oraz standardami wspólnotowymi i to opartym na uchylonym przepisie art. 34 ust. 5 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych (CK nie wzięła pod uwagę art. 7 i 83 Konstytucji RP oraz art. 7 kpa), przez co skarżący został pozbawiony możności wykazania zasadności uprawnienia do stopnia dra habilitowanego,
- naruszenie art. 61, 51 Konstytucji RP w zw. z art. 73 i 74 kpa w wyniku dwukrotnej odmowy przez CK udostępnienia akt oraz nieudzielania - na pisemne żądania - informacji o osobach recenzentów (określonych tajnie A, B, C i D) i o treści statutu CK - przez co skarżący został pozbawiony rzetelnego postępowania, "równości broni" oraz możliwości obrony przed wadliwymi, jednostronnymi, nieobiektywnymi i mającymi cechy określone w art. 233 § 4 kk opiniami A, C i D wraz z prawem do żądania ich wyłączenia (art. 84 § 2 w zw. z art. 24 kpa), a to uniemożliwiło sprawiedliwe i zgodne z prawdą załatwienie sprawy,
- naruszenie podstawowych zasad postępowania dowodowego (art. 75 - 86 kpa) poprzez nie ustosunkowanie się CK - postanowieniem dowodowym (art.75 kpa w zw. z art. 77 § 2 kpa, art. 217 kpc, art. 236 kpc i art. 245, 227-234 kpc) - do wniosków dowodowych zawartych w pismach procesowych z dnia 19 sierpnia 2006 r., z dnia 31 sierpnia 2006 r., zgłaszanych w pismach procesowych w toku postępowania sądowoadministracyjnego oraz do okazanych innych prac habilitacyjnych, i bezzasadne pominięcie dowodów z dokumentów (przede wszystkim z uwag do opinii A, C i D, dowodu z dokumentu w postaci opinii psychologiczno-prawno-procesowej, oryginałów prac habilitacyjnych oraz akt przewodów habilitacyjnych z okresu ostatnich dwu lat, a w tym z równoległego przewodu habilitacyjnego dr P. P. na b. Wydziale [...] Uniwersytetu [...] w L.), przez co CK nie dysponowała materiałem procesowym koniecznym do dokonania poprawnych i trafnych ustaleń faktycznych (art. 77 § 1, 80, 81, 107 § 3 kpa w zw. z art. 75 § 1 kpa), w efekcie czego orzekła przedwcześnie i błędnie co do istoty sprawy nie przeprowadzając w ogóle rozprawy z naruszeniem art. 89 i nast. kpa,
- zaniechanie postępowania mediacyjnego/ugodowego z naruszeniem art. 114 i nast. kpa, mimo wniosków w tej kwestii, co narusza powszechną zasadę szybkości postępowania i dążenia do pozytywnego, merytorycznego załatwienia sprawy (art. 45 Konstytucji, art. 7 - 13 kpa) oraz eliminowałoby ewidentne skutki opieszałości postępowania CK (art. 12 kpa, art. 19 ust. 3 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym ... (a także potrzebę podjęcia czynności urzędowych wobec autorów opinii A, C i D) art. 233 § 4 kk, Rekomendacja nr R/84/15 w sprawie odpowiedzialności władzy publicznej przyjęta przez Komitet Ministrów Rady Europy 18 września 1984 r.), przez co habilitant został uwikłany w zbędną i wadliwą procedurę niekonstytucyjnego postępowania gabinetowego oraz pozbawiony prawa do szybkiego, obiektywnego i sprawiedliwego rozstrzygnięcia o jego prawach cywilnych.
Skarżący stwierdził również, że gdyby WSA nie podzielił jego stanowiska co do mocy wiążącej wskazanego prawa wspólnotowego oraz orzecznictwa ETPCz (art. 134 § 1 w zw. z art. 174 pkt 2 ppsa, oraz art. 2, 7 – 9, 32 ust. 1, 83, 87, 184, 188 i 193 Konstytucji RP, art. 234 TWE) - to skarżący wnosi o wystąpienie z urzędu do ETS w Luksemburgu o wydanie orzeczenia wstępnego o zgodności tajnego postępowania gabinetowego przed CK z prawem wspólnotowym oraz z podstawowymi standardami praw człowieka i obywatela, a także o przedstawienie Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego co do zgodności Statutu CK i delegacji ustawowej do jego uchwalenia z Konstytucją (wskazane przepisy oraz art. 45, 77 ust. 2 Konstytucji RP) oraz co do zgodności z art. 92 – 93 Konstytucji RP delegacji dl CK zawartej w art. 35 ust. 5 usnit. a nadto co do zgodności § 14 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 15 stycznia 2004 r. w sprawie szczegółowego trybu przeprowadzenia czynności w przewodach doktorskich i habilitacyjnych oraz w postępowaniu o nadanie tytułu naukowego Dz. U. 04.01.25 z przepisami Konstytucji RP i z art. 31 pkt 4 usnitn w zw. z art. 285 § 1 kpc i art. 200 § 2 pkt 5 kpk, co umożliwi uzyskanie najbardziej miarodajnego kryterium oceny tych kwestii w sprawie.
W odpowiedzi na skargę w piśmie z dnia 10 marca 2009 r. Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów wniosła o (1) odrzucenie skargi J. T. w zakresie wniosku o uchylenie decyzji z dnia [...] stycznia 2009 r. i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] listopada 2008 r., (2) oddalenie skargi w zakresie wniosku wskazanego w pkt 1, (3) o odrzucenie skargi w zakresie pozostałych wniosków skarżącego, a na rozprawie pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
2. Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych przyczyn niż podniesione w skardze.
3. Zaskarżoną decyzją Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów utrzymała w mocy decyzję z dnia [...] listopada 2008 r. odmawiającą wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] grudnia 2005 r. oraz uchyliła decyzję z dnia [...] listopada 2008 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] grudnia 2005 r., i odmówiła wszczęcia postępowania w tej sprawie.
Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte wnioskiem J. T. z dnia 13 października 2007 r. o wznowienie postępowania, z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów w W. z dnia [...] grudnia 2005 r. Decyzją tą Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów ponownie odmówiła zatwierdzenia uchwały Rady Wydziału [...] Uniwersytetu L. z dnia [...] czerwca 2004 r. o nadaniu J. T. stopnia naukowego doktora habilitowanego i utrzymała w mocy swoją poprzednią decyzję.
4. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 27 sierpnia 2008 r. sygn. akt I SA/Wa 387/08, po rozpoznaniu skargi J. T. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] stycznia 2008 r. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania - uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] listopada 2007 r. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd stwierdził, że podziela utrwalony w orzecznictwie pogląd, iż wydanie decyzji o odmowie wznowienia postępowania, o jakiej mowa w art. 149 § 3 kpa, może nastąpić tylko z trzech przyczyn: podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną w rozumieniu art. 28 kpa; podanie o wznowienie zostało wniesione po upływie terminu przewidzianego w art. 148 § 1 i 2 kpa; w podaniu o wznowienie nie powołano żadnej z przyczyn wznowienia, określonych w art. 145 § 1 kpa. Badanie sprawy wznowienia postępowania w zakresie określonym w art. 151 § 1 i § 2 kpa nastąpić może dopiero po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania, o jakim mowa w art. 149 § 1 i 2 kpa, a więc po ustaleniu, że nie zachodzi żadna z przyczyn uzasadniających odmowę wznowienia postępowania. Oparcie zaś w rozpatrywanej sprawie przez organ administracji decyzji o odmowie wznowienia postępowania na dokonanej przez siebie merytorycznej ocenie przyczyn wznowienia, przeprowadzonej przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania, a więc sprzecznie z § 3 w związku z § 2 art. 149 kpa, uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji z dnia [...] listopada 2008 r. Takie naruszenie przepisów prawa procesowego ma bowiem istotny wpływ na wynik jego rozstrzygnięcia. Ponownie rozpoznając sprawę Centralna Komisja winna przeprowadzić postępowanie w przedmiocie objętym poprzedzającym je i zakwestionowanym rozstrzygnięciem dotyczącym w pierwszej kolejności zachowania przez skarżącego formalnych przesłanek warunkujących możliwość wznowienia postępowania administracyjnego, a podjęte rozstrzygnięcie powinno zależeć od wyniku ustaleń dokonanych przez organ w tym zakresie.
5. Obecnie, przedmiotem kontroli niniejszego składu orzekającego była decyzja Centralnej Komisji z dnia [...] stycznia 2009 r. i poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] listopada 2008 r., wydane po uprawomocnieniu się wyżej powołanego wyroku z dnia 27 sierpnia 2008 r. sygn. akt I SA/Wa 387/08, którym to wyrokiem zarówno organ jak również Sąd są związani, z mocy art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.). Zgodnie z tym przepisem, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.
6. Dokonując zatem oceny zaskarżonej decyzji, którą Centralna Komisja (1) utrzymała w mocy decyzję z dnia [...] listopada 2008 r. odmawiającą wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] grudnia 2005 r., i (2) uchyliła decyzję z dnia [...] listopada odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] grudnia 2005 r. i odmówiła wszczęcia postępowania w tej sprawie należy stwierdzić, że punkt pierwszy tej decyzji dotyczy wznowienia postępowania, natomiast punkt drugi dotyczy stwierdzenia nieważności decyzji.
Wznowienie postępowania, o którym mowa w art. 145 i następnych kpa, jest instytucją procesową, która stwarza prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadą, wyliczoną enumeratywnie w przepisach prawa procesowego.
Stwierdzenie nieważności decyzji, o którym mowa w art. 156 kpa, nie tylko eliminuje decyzję z obrotu prawnego, ale powoduje uznanie, że decyzja od samego początku nie wywołała skutków prawnych, a nie tylko przerwała wywoływanie dalszych skutków prawnych, tak jak w przypadku uchylenia decyzji w trybie wznowienia postępowania.
Należy podkreślić, że zarówno postępowanie w sprawie wznowienia postępowania, jak również postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, należą do systemu weryfikacji decyzji administracyjnej na drodze administracyjnej. System ten oparty jest na zasadzie niekonkurencyjności, co oznacza, że każdy tryb nadzwyczajny ma na celu usunięcie tylko określonego rodzaju wadliwości, i tryby te nie mogą być stosowane zamiennie.
Wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania nie uniemożliwia wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności w czasie toczącego się już postępowania w sprawie wznowienia powoduje konieczność zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Jeśli natomiast postępowania te prowadzone są przed tym samym organem, organ powinien w pierwszej kolejności rozpoznać postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności, ponieważ następstwem prawnym stwierdzenia nieważności decyzji jest bezprzedmiotowość postępowania w sprawie wznowienia postępowania, które powinno zostać umorzone na podstawie art. 105 § 1 kpa. Stwierdzenie nieważności decyzji oznacza wyeliminowanie decyzji z obrotu prawnego.
Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 9 sierpnia 1990 r. IV SA 543/90, LEX nr 10174, stwierdził, że dopuszczalny jest wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnych (art. 156 § 1 kpa), w stosunku do których nastąpiło wznowienie postępowania (art. 145 § 1 kpa), podobnie w wyroku z dnia 17 stycznia 2006 r. II OSK 406/05, LEX 196451: "Wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania nie wyłącza możliwości wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności. A zatem strona może równocześnie żądać wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania i postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Wobec tego, że zastosowanie trybu stwierdzenia nieważności decyzji powoduje następstwa prawne dalej idące niż zastosowanie trybu wznowienia postępowania, należy dać priorytet pierwszemu z nich. Z tego względu wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności w trakcie toczącego się już postępowania w sprawie wznowienia powoduje w zasadzie konieczności zawieszenia wznawianego postępowania."
Niniejszy skład orzekający pogląd ten podziela w zupełności.
7. Ponownie rozpoznając sprawę organ przeprowadzi postępowanie z uwzględnieniem wskazań wynikających z niniejszego uzasadnienia.
8. Dodatkowo należy wskazać, że wnioski skarżącego o wystąpienie do ETS o wydanie orzeczenia wstępnego jak również do Trybunału Konstytucyjnego zawarte w skardze Sąd rozważał, lecz na rozprawie w dniu 13 sierpnia 2009 r. postanowił ich nie uwzględnić.
9. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło