I SA/Po 457/09
WyrokWSA w Poznaniu2009-08-18
Skład orzekający: Maciej Jaśniewicz, Sylwia Zapalska, Karol Pawlicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wydatki udokumentowane fakturami, które okazały się fikcyjne, mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów?Ratio decidendi
Wydatki udokumentowane fakturami, które nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń gospodarczych (tzw. "puste" faktury), nie mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów. Podatnik ma obowiązek wykazać, że poniesione wydatki miały na celu osiągnięcie przychodu i że usługi zostały faktycznie wykonane przez podmiot wskazany na fakturze.Stan faktyczny
Spółka z o.o. "A" zaliczyła do kosztów uzyskania przychodów za 2003 rok wydatki wynikające z faktur za usługi transportowe i marketingowe. Organy kontroli skarbowej zakwestionowały te wydatki, uznając faktury za fikcyjne, ponieważ usługi nie zostały faktycznie wykonane przez wskazane podmioty. Spółka wniosła skargę do WSA, kwestionując ustalenia organów i zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Jaśniewicz Sędziowie NSA Sylwia Zapalska /spr./ WSA Karol Pawlicki Protokolant St. sekr. sąd. Magdalena Rossa-Śliwa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 sierpnia 2009r. sprawy ze skargi "A" sp. z o.o. w M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie straty poniesionej w podatku dochodowym od osób prawnych za 2003r. oddala skargę /-/K.Pawlicki /-/M.Jaśniewicz /-/S. Zapalska
Decyzją z dnia [...] [...] r. nr [...] Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w P., na podstawie przepisów art. 8 ust. 1 pkt 3, art. 24 ust. 1 pkt 1 lit. a, art. 31 ust. 1, ust. 2 ustawy z 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej (Dz. U. 2004, Nr 8, poz. 65, z późn. zm.), art. 24, art. 193 § 1, § 2, § 4, § 6 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. 2005, Nr 8, poz. 60, z późn. zm.), art. 7 ust. 2, art. 9 ust. 1, art. 15 ust. 1, art. 16 ust. 1 pkt 48 ustawy z 15 lutego 1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. 2000, Nr 54, poz. 654, z późn. zm.), art. 4 ust. 1, art. 22 ust. 1, art. 24 ust. 1, ust. 2 ustawy z 29 września 1994r. o rachunkowości (Dz. U. 2002, Nr 76, poz. 694, z późn. zm.), po przeprowadzeniu postępowania kontrolnego w oparciu o postanowienie Dyrektora UKS z [...] października 2005r., określił "[...]" Sp. z o.o. wysokość straty poniesionej za rok podatkowy 2003 w kwocie [...] zł.
W uzasadnieniu Dyrektor Urzędu wskazał, iż w wyniku przeprowadzonego postępowania kontrolnego ustalił, że Spółka bezpodstawnie zaliczyła do kosztów uzyskania przychodów w omawianym roku wydatki wskazane na fakturach wystawionych przez Firmę Handlowo - Usługową "[...]", Przedsiębiorstwo Handlowo - Usługowe "[...]" A. N., Przedsiębiorstwo Transportowe "[...]" D. W. oraz "[...]" Sp. z o.o. W ocenie Dyrektora wystawione faktury są fikcyjne. Stwierdzają bowiem czynności, które nie zostały faktycznie wykonane.
Dyrektor zwrócił ponadto uwagę, iż Spółka zaniżyła koszty uzyskania przychodów o kwotę odpisów amortyzacyjnych od środków trwałych sfinansowanych ze środków zgromadzonych na Zakładowym Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych.
Orzekając na skutek wniesionego odwołania, Dyrektor Izby Skarbowej w P., decyzją z dnia [...] [...] r. nr [...], uchylił decyzję Dyrektora UKS z [...] [...] r. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W ocenie Dyrektora Izby zebrany materiał dowodowy był niewystarczający do ustalenia stanu faktycznego w wymienionym roku.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w P., decyzją z dnia [...] [...] r. nr [...] – [...] (W2E), na podstawie przepisów art. 8 ust. 1 pkt 3, art. 24 ust. 1 pkt 1 lit. a, art. 31 ust. 1, ust. 2 ustawy z 28 września 1991r. o kontroli skarbowej, art. 24, art. 193 § 1, § 2, § 4, § 6
ustawy Ordynacja podatkowa, art. 7 ust. 2, art. 9 ust. 1, art. 15 ust. 1, art. 16 ust. 1 pkt 48 ustawy z 15 lutego 1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych, art. 4 ust. 1, art. 22 ust. 1, art. 24 ust. 1, ust. 2 ustawy z 29 września 1994r. o rachunkowości, po przeprowadzeniu postępowania kontrolnego w oparciu o postanowienie Dyrektora UKS z [...] [...] r., określił "[...]" Sp. z o.o. wysokość straty poniesionej za rok podatkowy 2003 w kwocie [...] zł.
W uzasadnieniu Dyrektor wskazał, iż wtoku przeprowadzonej kontroli podatkowej ustalił, że Spółka bezpodstawnie zaliczyła do kosztów uzyskania przychodów w omawianym roku, wydatki wynikające z faktur wystawionych przez Przedsiębiorstwo Handlowo - Usługowe "[...]" A. N., Przedsiębiorstwo Transportowe "[...] – [...]" D. W. oraz "[...]" Sp. z o.o.
Stwierdził również, iż Spółka zaniżyła koszty uzyskania przychodów o kwotę odpisów amortyzacyjnych od środków trwałych sfinansowanych ze środków zgromadzonych na Zakładowym Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych.
Po rozpatrzeniu odwołania od powyższego rozstrzygnięcia, Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...] [...] r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora UKS z [...] [...] r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu Dyrektor Izby wskazał na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego, m. in. o dokumentację zabezpieczoną przez Centralne Biuro Śledcze.
Rozpoznając sprawę ponownie, Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej, decyzją z [...] [...] r. nr [...] (W2E), na podstawie art. 8 ust. 1 pkt 3, art. 24 ust. 1 pkt 1 lit. a, art. 31 ust. 1, ust. 2 ustawy z 28 września 1991r. o kontroli skarbowej, art. 24, art. 193 § 1, § 2, § 4, § 6 ustawy Ordynacja podatkowa, art. 7 ust. 2, art. 9 ust. 1, art. 15 ust. 1, art. 16 ust. 1 pkt 48 ustawy z 15 lutego 1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych, art. 4 ust. 1, art. 22 ust. 1, art. 24 ust. 1, ust. 2 ustawy z 29 września 1994r. o rachunkowości, po przeprowadzeniu postępowania kontrolnego w oparciu o postanowienie Dyrektora UKS z [...] [...] r., określił "[...]" Sp. z o.o. wysokość straty poniesionej za rok podatkowy 2003 w kwocie [...] zł.
W uzasadnieniu Dyrektor ponownie wskazał, iż w toku przeprowadzonej kontroli podatkowej ustalił, że Spółka bezpodstawnie zaliczyła do kosztów uzyskania przychodów w omawianym roku, wydatki wynikające z faktur wystawionych przez Przedsiębiorstwo Handlowo - Usługowe "[...]" A. N., Przedsiębiorstwo Transportowe "[...] – [...]" D. W. oraz "[...]" Sp. z o.o.
2
Stwierdził również, iż Spółka zaniżyła koszty uzyskania przychodów o kwotę odpisów amortyzacyjnych od środków trwałych sfinansowanych ze środków zgromadzonych na Zakładowym Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych.
Odnosząc się do faktur wystawionych przez firmę "[...]" Dyrektor Urzędu wskazał, iż nie potwierdzają one faktycznego wykonania czynności.
Przesłuchany w dniu [...] lutego 2006r. w charakterze świadka A. N. zeznał, że prowadził działalność w zakresie handlu art. spożywczymi oraz usług transportowych. Posiadał samochód marki [...], którym jeździł P. K.. Nie był on jednak zatrudniony w firmie "[...]", lecz w firmie "[...]". W firmie A. N. nie był również zatrudniony S. Z.. Po okazaniu faktur wystawionych dla "[...]" zeznający stwierdził, że na żadnej z nich nie widnieje jego podpis. Nie potwierdził również podnajmowania pojazdów z innej firmy. Z kolei w trakcie przesłuchania przez CBŚ KGP w dniu [...] [...] r. A. N. zeznał, iż wszystkimi sprawami materialnymi w jego firmie zajmował się R. N.
W toku zeznań, złożonych w ramach postępowania prowadzonego przez CBŚ KGP, R..N. wyjaśnił proceder zwracania części pieniędzy podmiotom, dla których wystawiane były "puste faktury". Polegał on na tym, że po dokonaniu przelewu przez firmę, dla której wystawiona została "pusta" faktura, na rachunek firmy wystawiającej, uprawniona osoba wypłacała z banku kwotę należną, a następnie przewoziła do siedziby "[...]". Kwota ta, pomniejszona o należność podatku VAT (22 %), była następnie zwracana w gotówce kontrahentowi. Przesłuchany stwierdził ponadto, iż A. N. wiedział, że na jego firmy wystawiane są "puste" faktury kosztowe. W procederze wystawiania "pustych" faktur zorientowany był także P. C. Wiedział również, że faktury wystawione za transport są zawyżone.
Dyrektor podkreślił, iż niewystarczające dla potwierdzenia wykonania usług przez firmę "[...]" jest posiadanie przez Spółkę ogólnej umowy na usługi transportowe, faktur dokumentujących zakup usług oraz dowodów magazynowych, nie wskazujących, którym pojazdem był przewożony towar.
W ocenie Dyrektora okoliczność wykonania usług transportowych nie znajduje również potwierdzenia w zeznaniach świadka P. K.. Wprawdzie wynika z nich, iż wykonywał on przewozy na rzecz "[...]", jednak nie wskazał, czy chodzi o firmę F.P.H.U. "[...]" M. C., czy o "[...]" Sp. z o.o.
Jeśli chodzi o faktury wystawione przez Przedsiębiorstwo Transportowe "[...] –[...]", przesłuchana w dniu [...] 2004r. przez CBŚ KGP w P. oraz w dniu [...] [...] r. w charakterze świadka D. W. zeznała, iż pomimo podpisania umowy z "[...]", nie świadczyła usług transportowych dla tej firmy. Umowę dostarczyła jej M. M., która zaproponowała założenie firmy i miała zając się resztą. O zamknięciu "[...] – [...]" D. W.
dowiedziała się na podstawie decyzji o jej likwidacji. Nic nie mówią jej również nazwiska S. Z. oraz P. K.. Ponadto na świadectwie pracy tego drugiego oraz na okazanych fakturach nie widnieje jej podpis. Zeznająca stwierdziła także, iż nikomu nie zlecała sporządzania dokumentów finansowo - księgowych oraz prowadzenia ksiąg i dokumentów związanych z zatrudnianiem pracowników.
Dyrektor Urzędu wskazał, iż z zeznań R. N. wynika, że był on pośrednio związany z firmą D. W.. Bez wglądu w jej dokumenty nie potrafił się jednak odnieść do kwestii współpracy. Ponadto w ramach przesłuchania przez CBŚ KGP ([...] kwietnia 2005r.) R. N. zeznał, iż w imieniu "[...] – [...]" wystawiał faktury dla firm "[...]" i "[...]". Ich treścią były zazwyczaj usługi transportowe, które na pewno nie miały miejsca Z góry było wiadomo, że żaden transport nie był P. C. potrzebny.
Przesłuchany w dniu [...] 2006r. w charakterze świadka przed Dyrektorem Urzędu oraz CBŚ KGP w P. S. Z. oświadczył, iż nie zna D. W.. Umowę o pracę oraz świadectwo pracy otrzymał od R. N.. Z kolei zlecenia pracy oraz wynagrodzenie świadek otrzymywał od A. N..
Dyrektor podkreślił ponadto, iż M. M., w toku przesłuchania w dniu [...] 2005r., potwierdziła uczestnictwo w założeniu firmy "[...] – [...]". Wskazała również, że została ona założona w celu wystawiania fikcyjnych faktur i wyłudzaniu podatku VAT. Natomiast P. C. stwierdził jedynie, że faktury dotyczyły przede wszystkim napojów firmy "[...]" oraz chrupek do hurtowni JMD "[...]".
Z zebranego materiału dowodowego, w ocenie Dyrektora Urzędu wynika, iż nie nastąpiła rzeczywista realizacja usług opisanych na fakturach wystawionych przez firmę "[...] – [...]".
W odniesieniu do "[...]" Sp. z o.o., Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej stwierdził, iż faktura VAT nie stanowi sama w sobie potwierdzenia rzeczywistego wykonania usługi czy dostarczenia towaru. Za takie potwierdzenie nie można również uznać porozumienia handlowego pomiędzy "[...]" Sp. z o.o. a firmą F.P.H.U. "[...]" M. C., w którym to porozumieniu Spółka "[...]" nie była stroną. Podkreślił przy tym, iż umowy pomiędzy podatniczką a "[...]" w tym zakresie nie przedstawiono.
W trakcie przesłuchania w dniu [...] [...] r. R. N. zeznał, iż był pośrednio związany ze Spółką "[...]", poprzez znajomość z W. W. Miał również wpływ na jej działalność. Nie potrafił się jednak odnieść do wykonywanych usług marketingowych. Odnosząc się do faktur wystawionych na rzecz "[...]" wskazał, iż wykonanych akcji promocyjnych w okresie od sierpnia 2001 r. do sierpnia 2003r. mogło być ok. [...], pozostałe stanowiły fikcje.
Z kolei W. W., w dniu [...] 2006r., oświadczył, iż był odpowiedzialny za działania marketingowe, które były realizowane przez innych pracowników Spółki bądź podwykonawców. Nie pamiętał jednak, jakie to były usługi. Po okazaniu faktur z lat 2002 - 2003 wystawionych na rzecz "[...]" stwierdził, iż widniejący na nich podpis V. P. nie świadczy o tym, iż to ona je wystawiała. Mógł to zrobić faktyczny właściciel Spółki – R. N.. W odniesieniu do faktury [...], przesłuchany wskazał, iż dotyczyła ona organizacji imprezy integracyjnej dla pracowników ZPChr.; było ich parę, odbywały się w plenerze i w świetlicy firmy "[...]". Jeśli natomiast chodzi o pozostałe faktury, W. W. stwierdził, iż nie pamięta, czego konkretnie dotyczyły. Zeznał przy tym, iż były prowadzone rozmowy z "[...]" na temat wypromowania ich produktów w marketach, nie pamięta jednak w jakich. W trakcie przesłuchania w ramach kontroli prowadzonej w Spółce "[...]", W. W. stwierdził, iż usługi marketingowe dla "[...]" nie zostały prawdopodobnie wykonane. Z kolei podczas kolejnego przesłuchania podał, iż dla podatniczki były wykonywane ulotki reklamowe oraz reklamy, nie potrafił jednak wskazać, na czym polegały te usługi.
Zeznający w charakterze świadka oraz podejrzanego przed CBŚ KGP A. N. zeznał, iż była przygotowywana tablica reklamowa z napisem "[...]" oraz impreza dla "[...]", nie pamięta jednak, w jakim okresie. Nie kojarzy przy tym, aby były wykonywane akcje promocyjne przez "[...]" Sp. z o.o.
Przesłuchana w dniu [...] 2006r. A. L. potwierdziła, że była zatrudniona w Spółce "[...]" w latach 2002 - 2004, najpierw jako pracownik biurowy, a następnie jako specjalista ds. reklamy. Nie uczestniczyła w przygotowaniu reklam dla "[...]" Sp. z. o.o., jak również imprez w 2002r. Potwierdziła natomiast swój udział w przygotowaniu projektu tablicy reklamowej "[...]". Nie wie jednak, dla kogo usługa ta została wykonana. Z kolei V. P. - dyrektor ds. reklamy, wyjaśniła, że dla firmy "[...]" organizowane były imprezy bankietowe w latach 2002 - 2003. Nie potrafiła jednak wskazać, jakiego charakteru były inne przedsięwzięcia oraz w jakim okresie je organizowano. Na uwagę obecnego przy przesłuchaniu P. C. dotyczącą kontaktów z "[...]", świadek wskazał, iż osobom decyzyjnym przekazywano wina z logo "[...]" z okazji świąt i nie tylko, nie potrafiła jednak określić do jakiego okresu.
Ponadto przesłuchana w dniu [...] 2005r. M. J. zeznała, iż firma "[...]" nie prowadziła żadnych akcji promocyjnych na rzecz "[...]" i "[...]". Pamięta jedynie, że została zorganizowana jedna impreza dla P. C.. Innych imprez promocyjnych nie było, a wystawiane faktury były "puste".
Mając więc na uwadze zebrany materiał dowodowy, Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej uznał, iż opisane w kwestionowanych fakturach usługi reklamowo -marketingowo nie zostały wykonane.
Dyrektor wskazał, iż w myśl przepisów 193 § 1 i § 2 O.p. księgi podatkowe stanowią dowód tego, co wynika z zawartych w nich zapisów, jeżeli są prowadzone rzetelnie i w sposób niewadliwy, przy czym za rzetelne uważa się księgi, jeżeli dokonywane w nich zapisy odzwierciedlają stan rzeczywisty. Stosownie do § 4 nie uznaje się za dowód w rozumieniu przepisu § 1 ksiąg podatkowych, które są prowadzone nierzetelnie lub w sposób wadliwy.
Wobec faktu, iż powyższe czynności nie zostały faktycznie zrealizowane przez podmiot będący wystawca faktur, Dyrektor nie uznał ksiąg Spółki za dowód tego, co wynika z zawartych w nich zapisów w części dotyczącej tych usług.
Tym samym, mając na uwadze przepis art. zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy z 15 lutego 1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych, Dyrektor Urzędu określił Spółce prawidłową wysokość straty za rok 2003.
Od powyższej decyzji Spółka "[...]" złożyła odwołanie, domagając się uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia w części dotyczącej nie zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków związanych ze świadczeniem usług transportowych i marketingowych. Zaskarżonej decyzji Spółka zarzuciła naruszenie przepisów art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 187 §1, art. 191, art. 193 O.p.
W uzasadnieniu odwołująca wskazała, iż zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, kosztami uzyskania przychodów są wszelkie koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1 ustawy. Aby dany wydatek mógł zostać zaliczony do kosztów uzyskania przychodów, należy więc ocenić jego związek z prowadzoną działalnością gospodarczą oraz możliwość osiągnięcia przychodu. Z oceny tego związku winno wynikać, że poniesiony wydatek obiektywnie może przyczyniać się do osiągnięcia przychodu z danego źródła.
Spółka podkreśliła, iż posiada dowody zakupu usług transportowych od wymienionych firm, takie jak: umowy na świadczenie usług, faktury oraz dowody magazynowe WZ. Jest zatem w posiadaniu wszystkich dokumentów, które wymagane są przez przepisy podatkowe oraz z zakresu rachunkowości.
Odnosząc się do usług świadczonych przez firmę "[...]", Spółka zwróciła uwagę, iż z zeznań P. K. oraz S. Z. nie wynika, że usługa nie została wykonana. O niewykonaniu usługi nie świadczy w szczególności brak informacji na temat okresu dokonywania przewozów. Ponadto, w ocenie odwołującej, istotnym dowodem na potwierdzenie faktycznego wykonania usług, był dowód z przesłuchania M. D. oraz P. C.
Zdaniem odwołującej Spółki Dyrektor Urzędu bezpodstawnie odrzucił wszystkie faktury dokumentujące świadczenie usług przez firmę "[...] – [...]". Wprawdzie D. W. była właścicielką firmy, ale nie prowadziła jej spraw, co może świadczyć o jej niepełnej wiedzy na temat wykonanych usług. Ponadto z okoliczności, iż na przedmiotowych fakturach nie widnieją podpisy D. W., nie można wywodzić, że usługa nie została faktycznie wykonana. Odwołująca dodała przy tym, iż przesłuchanie wnioskowanych świadków E. K., H. T., M. B., C. P. oraz M. O. potwierdziłoby faktyczne wykonanie przedmiotowych usług.
Jeśli chodzi o firmę "[...]", odwołująca podkreślił, iż W. W. wyraźnie wskazał na konkretne działania marketingowe, tj. odpowiednie ustawienie towaru w markecie w celu jego wypromowania. Wykonanie usług marketingowych potwierdziła również W. P., która wspomniała o organizowanych imprezach bankietowych na rzecz odwołującej, jednak z uwagi na czas nie potrafiła podać szczegółów, a także A. L., która miała ogólny pogląd na temat działań firmy "[...]". Wprawdzie nie potrafiła szczegółowo odnieść się do współpracy z firmą "[...]", wynikało to jednak z faktu, że nie uczestniczyła w organizowaniu reklam dla niej. Spółka podkreśliła również, iż spotkania marketingowe organizowane przez "[...]" Sp. z o.o. oraz przekazywane wina z logo "[...]" wpłynęły na utrzymanie określonego poziomu przychodów z działalności. Ponadto wbrew twierdzeniu organu I instancji, Spółka posiada dowody na wymienione działania (faktury dokumentujące zakup win z logo podatnika).
Decyzją z dnia [..] decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z [...] 2008r.
W uzasadnieniu decyzji Dyrektor Izby wskazał, iż A. N., w zeznaniu z dnia [...] 2006r., oświadczył, że nie realizował usług transportowych ani nie wystawiał faktur na rzecz odwołującej. W swojej firmie posiadał samochód [...] [...], którym jeździł kierowca P. K., natomiast S. Z., realizujący zlecenia dla firmy "[...]" w ramach firmy P.H.U. "R. N.", nie był u niego zatrudniony.
Wbrew twierdzeniu odwołującej z przesłuchania świadków nie wynika, aby usługi transportowe były świadczone przez firmę "[...]". Świadek P. K. zeznał jedynie, że był zatrudniony przez Spółkę "[...]", w której A. N. był współwłaścicielem. Nie wskazał przy tym z całą pewnością, że wykonywał przewozy na rzecz "[...]" Sp. z o.o.
Dyrektor podkreślił, iż P. C., w swoich wyjaśnieniach w dniu [...] 2006r., wskazał jedynie na wykonanie przewozów przez kierowców nie zatrudnionych przez firmę "[...]" oraz S. Z.. Ponadto z zeznań M. D. wynika, że odwołująca korzystała z usług różnych firm transportowych. Zeznania te nie potwierdzają jednak, że usługi te były wykonane przez firmę "[...]".
W ocenie Dyrektora Izby fakt nierzetelności faktur wystawionych przez firmę A. N. potwierdzają również zeznania świadków oraz podejrzanych składane w toku postępowania karnego prowadzonego przez CBŚ KG Policji w P..
Wobec powyższego Dyrektor uznał, iż brak jest podstaw do uznania wydatków wskazanych na fakturach wystawionych przez firmę "[...]" za koszty uzyskania przychodów.
Odnosząc się do faktur wystawionych przez "[...] – [...]" D. W., Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że nie dokumentują one faktycznego wykonania usług transportowych.
Przesłuchana w dniu [...] 2006r. D. W. zeznała, iż nie świadczyła usług dla odwołującej. Była właścicielką firmy, ale jej nie prowadziła. Wskazała, iż podpisała w dniu [...] 2003r. umowę o usługi przewozowe z "[...]" Sp. z o.o. Umowę tą dostarczyła jej M. M., która zaproponowała jej założenie firmy. Wszystkimi sprawami firmy zajmowała się M. M..
D. W. oświadczyła również, iż nic nie mówią jej nazwiska S. Z. oraz P. K., a na świadectwie pracy tego drugiego nie widnieje jej podpis. Ponadto nie zlecała innym osobom sporządzania dokumentów finansowo -księgowych oraz prowadzenia ksiąg o dokumentów związanych za zatrudnianiem pracowników.
Nie można zgodzić się z twierdzeniem odwołującej, iż S. Z. potwierdził wykonywanie usług transportowych. Zeznał on bowiem jedynie, iż wykonywał prace na zlecenie R. N.. W lutym 2003r. otrzymał od niego świadectwo pracy, natomiast D. W. nie zna i nigdy nie widział.
Dyrektor Izby zwrócił ponadto uwagę, iż nierzetelność faktur wystawionych przez firmę D. W. potwierdziły zeznania R. N. składane w ramach postępowania karnego prowadzonego przez CBŚ KG Policji.
W ocenie Dyrektora przedłożone przez odwołującą dokumenty - umowa o świadczenie usług transportowych, faktury, dowody magazynowe Wz były niewystarczające do uznania usług transportowych za wykonane. Wprawdzie faktura VAT potwierdza fakt obciążenia podatnika z określonego tytułu, sama w sobie nie stanowi jednak potwierdzenia rzeczywistego wykonania usługi. Również ogólne umowy na usługi transportowe oraz dowody magazynowe, nie stanowią jednoznacznego potwierdzenia wykonania usług.
Za pozbawiony podstaw Dyrektor uznał zarzut pominięcia jako dowodów faktur na dostawę towarów do "[...]". Rozliczenie w tym zakresie potwierdza wykonanie usług przez S. Z., zatrudnionego przez firmę R. N.. Natomiast zgodnie z zeznaniami A. N. - kierowcą dokonującym przewozów na rzecz jego firmy był P. K.. Organ kontrolny nie stwierdził również żadnej adnotacji potwierdzającej przewóz przez tego kierowcę na fakturach dokumentujących dostawy do JDM "[...]". Ponadto A. N. nie potwierdził, iż podnajmował pojazdy z innych firm.
Przesłuchany w dniu [...] 2009r. świadek – P. P. zeznał, iż .samochodem należącym do P. C. rozwoził chrupki po małych hurtowniach
9
w Poznaniu i okolicach. W roku 2003 nie pracował w firmie "[...] – [...]" ani w P.H.U. "[...]". Nie zna również D. W. ani A. N.. Za swoje usługi wystawiał Spółce "[...]" faktury. Z kolei J. Sz. oświadczył, iż cały rok 2003 pracował w "[...]" Sp. z o.o. na stanowisku akwizytora. Jego praca polegała na sprzedaży produktów Spółki z samochodu. Nie zna A. N. ani D. W., nie był również zatrudniony w ich firmach.
Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej, odwołująca Spółka nieprawidłowo zaliczyła do kosztów uzyskania przychodów wydatki na zakup usług marketingowych od "[...]" Sp. z o.o.
Dyrektor podkreślił, iż przedłożone przez Spółkę porozumienie z wymienioną firmą nie stanowi potwierdzenia wykonania przedmiotowych usług. Stroną tego porozumienia nie była bowiem Spółka "[...]", lecz F.P.H.U. "[...]".
W swoich zeznaniach W. P. potwierdziła, iż w latach 2002 - 2004 pełniła funkcję Dyrektora ds. reklamy w firmie "[...]". Potwierdziła również fakt podpisania porozumienia z [...] sierpnia 2001 r. pomiędzy F.P.H.U. "[...]" a "[...]", nie pamięta natomiast czy podpisywała takie porozumienie pomiędzy Spółką "[...]" a "[...]". Zeznała także, iż jest możliwe, że w latach 2002 - 2003 były organizowane imprezy bankietowe oraz inne przedsięwzięcia reklamowe, jednak świadek nie potrafiła ich skonkretyzować.
Zdaniem Dyrektora powyższe zeznania nie są konkretne, świadek posługuje się ogólnikami, zasłania się brakiem pamięci, a na niektóre pytania odmawia wręcz odpowiedzi. Nie można więc uznać, iż potwierdzają wykonanie spornych usług.
Ponadto, w ocenie Dyrektora, wykonania spornych usług nie potwierdziły także zeznania A. L., A. N., R. N., W. W. oraz M. J..
Odnosząc się do twierdzenia Spółki, iż czynności marketingowe miały ważny wpływ na całokształt jej działalności, Dyrektor podkreślił, iż zaliczenie tych czynności do kosztów winno mieć oparcie w konkretnych zdarzeniach. Sam fakt zawarcia umowy i wypłata wynagrodzenia nie jest dowodem na osiągnięcie przychodu. Na podatniku spoczywa bowiem obowiązek wykazania, że wydatki na wskazane usługi miały na celu osiągnięcie przychodu oraz że usługi zostały wykonane.
Mając na uwadze powyższe, Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, iż odwołująca nie przedstawiła dowodów świadczących o faktycznym wykonaniu usług transportowych oraz reklamowo - marketingowych. Tym samym nie była uprawniona do zaliczenia wydatków wynikających z faktur wystawionych przez firmy "[...]", "[...] –[...]" oraz "[...]" do kosztów uzyskania przychodów.
Na powyższą decyzję "[...]" Sp. z o.o. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P., domagając się uchylenia w całości decyzji Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej. Zaskarżonym decyzjom zarzuciła naruszenie przepisów:
1) art. 120, art. 121, art. 122 w zw. z art. 187 § 1, art. 127 oraz art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej,
2) art. 193 § 1, § 2, § 4 i § 6 Ordynacji podatkowej, poprzez uznanie, że badanym okresie księgi skarżącej były nierzetelne,
3) art. 13 ust. 2 ustawy z 28 września 1991r. o kontroli skarbowej (Dz. U. 2004, Nr 8, poz. 60, z późn. zm.), poprzez prowadzenie postępowania kontrolnego bez doręczenia skarżącej postanowienia o jego wszczęciu,
4) art. 24 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o kontroli skarbowej, poprzez uznanie, iż z chwilą wydania przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w dniu 23 stycznia 2008r. nie zakończyło się postępowanie kontrolne wszczęte postanowieniem Dyrektora Urzędu z 27 października 2005r.,
5) art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, poprzez błędną jego wykładnię i interpretację.
W odpowiedzi Dyrektor Izby Skarbowej nie znajduje podstaw do zmiany swojego stanowiska i wnosi o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sądy administracyjne dokonują kontroli legalności działań administracji publicznej zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270, z późn. zm.), poprzez orzekanie w sprawach skarg na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Na podstawie art. 134 p.p.s.a. w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które to związane są z materią zaskarżonych decyzji. Granice rozpoznania skargi przez sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów podatkowych w zaskarżonej sprawie, a z drugiej przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego (zakaz reformationis in peius).
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Podniesione w skardze zarzuty dotyczą zarówno prawa procesowego jak i materialnego. Rozpatrzenie tych zarzutów należy rozpocząć od kwestii procesowych, albowiem prawidłowo ustalony stan faktyczny w oparciu o prawidłowo zgromadzone i rozpatrzone dowody daje dopiero podstawę do rozpatrzenia prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Należy przy tym zauważyć, że podniesione przez stronę skarżącą naruszenie przepisów prawa materialnego w zakresie wskazanych przepisu ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych stanowi w istocie konsekwencję zarzutów dotyczących błędnego ustalenia stanu faktycznego i jego błędnej oceny.
Istotę sporu w rozpatrywanej sprawie stanowi kwestia dotycząca faktur VAT wystawionych przez P.H.U. "[...]" A. N. I Przedsiębiorstwo Transportowe "[...]-[...]" D. W. za usługi transportowe i przez "[...]" Sp. z o.o. za usługi marketingowe. Tezę o nierzetelnym wykonaniu przez organ podatkowy swych obowiązków mają w ocenie strony skarżącej uzasadniać przytaczane w uzasadnieniu skargi fragmenty zeznań świadków, której w jej ocenie potwierdzają fakt świadczenia zakwestionowanych usług transportowych i marketingowych. Należy jednakże zauważyć, że jedynie wybiórcze przytoczenie wyrwanych z kontekstu fragmentów zeznań świadków nie może świadczyć o ocenie całego materiału dowodowego w niniejszej sprawie. Ocena materiału dowodowego musi być dokonywana bowiem w jego całokształcie.
Odnosząc się do usług transportowych, Sąd wskazuje, iż nie ulega wątpliwości, że osoby, których firmy miały je rzekomo wykonywać zaprzeczyły temu. A. N. zeznał, iż usług tych nie wykonywał. Nie posiadał uprawnień do kierowania samochodami ciężarowymi, jak również jego pracownik. Nie zatrudniał w tej firmie żadnych kierowców, a P. K. był zatrudniony w innej firmie ("[...]"). Nie wystawiał on też faktur dla "[...]" Sp. z o.o. Osoba ta zaś miała być przecież właścicielem firmy, a nie dysponuje żadną wiedzą na okoliczność rzekomych usług transportowych dla skarżącej. Jak sam zeznał odbierając telefony od M. D. przekazywał sprawę R. N.. Z zeznań świadka S. Z. wynika zaś, iż faktycznie był on zatrudniony i świadczył pracę w Firmie Handlowo - Usługowej "[...]". Faktury wystawione przez tą firmę na rzecz skarżącej Spółki nie zostały zakwestionowane. Strona skarżąca domaga się wobec tego, aby usługi, przy wykonywaniu których był zatrudniony S. Z. zostały uwzględnione zarówno na podstawie faktur wystawionych przez firmę R. N., jak i A. N.. Zupełnie też dowolne i bezpodstawne są twierdzenia o możliwości podnajmowania przez A. N. pojazdów lub kierowców od innych firm, gdyż nie wynika to w ogóle z materiału dowodowego i zeznań świadków.
Sąd podkreśla, iż również właścicielka firmy "[...]" D. W. zaprzeczyła, aby prowadziła firmę i potwierdziła jednie sam fakt podpisania umowy. Wskazała na działania podejmowane przez M. M., która miała zajmować się tą firmą. Zaprzeczyła, aby posiadała środki transportowe, zatrudniała kierowców, a także wystawiła i podpisała świadectwo pracy dla S. Z.. Nie wystawiła spornych faktur dla "[...]" Sp. z o.o. Wbrew twierdzeniom skargi osoba ta wyraźnie zaznaczyła, iż nikomu nie zlecała sporządzania dokumentów księgowych, prowadzenia księgi podatkowej i dokumentów pracowniczych. Wskazywała na zapewnienia M. M., która miała zajmować się prowadzeniem firmy. Świadek D. W. na wyraźne pytanie obecnego przy przesłuchania P. C. - prezesa skarżącej Spółki - zeznała, iż za założenie firmy miała otrzymywać od M. M. kwotę [...] zł miesięcznie oraz, że nikomu nie udzielała żadnych pełnomocnictw. Z drugiej strony organy podatkowe dysponowały także zeznaniami złożonymi przez M. M., która zeznała, iż zwrócił się do niej W. W., proponując drukowanie faktur i robienie rejestrów dla różnych firm, które były założone w celu wystawiania fikcyjnych faktur. Wśród tych firm wymieniła ona nazwy "[...]", "[...]" i "[...] – [...]". Świadek przyznała także, że uczestniczyła w założeniu firmy "[...] –[...]".
Analizując zeznania tych dwóch osób, Sąd nie ma wątpliwości, co do fikcyjności faktur wystawianych przez firmę D. W.. Obrazu tego nie mogą zmienić także eksponowane w skardze wątpliwości, które miały wynikać z zeznań innych świadków.
Sąd zwraca również uwagę, iż organy podatkowe dysponowały także zeznaniami w charakterze świadka R. N. złożonymi w innym postępowaniu kontrolnym, które włączono postanowieniem do materiału dowodowego oraz z postępowania karnego.
W kontekście tego Sąd stwierdza, iż zgodnie z przepisem art. 181 Ordynacji podatkowej dowodami w postępowaniu podatkowym mogą być w szczególności księgi podatkowe, deklaracje złożone przez stronę, zeznania świadków, opinie biegłych, materiały i informacje zebrane w wyniku oględzin, informacje podatkowe oraz inne dokumenty zgromadzone w toku czynności sprawdzających lub kontroli podatkowej, z zastrzeżeniem art. 284a § 3, art. 284b § 2 i art. 288 § 2, oraz materiały zgromadzone w toku postępowania karnego albo postępowania w sprawach o przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe. Pojęcie "materiały" zawarte w tym przepisie ma zakres daleko szerszy niż pojęcie "dokumenty". Dowodami mogły być zatem wszystkie dowody zgromadzone w postępowaniu karnym, w tym także zeznania świadków. Postępowanie podatkowe cechuje się o wiele mniejszym rygoryzmem dowodowym, a do katalogu podstawowych zasad nie należy zasada bezpośredniości. Wręcz odwrotnie w literaturze sformułowano pogląd o przyjęciu przez Ordynacje podatkową zasady pośredniości w postępowaniu dowodowym (por. S. Babiarz i in., Ordynacja podatkowa. Komentarz, LexisNexis, s. 511). Sąd podkreśla przy tym, iż w toku postępowania podatkowego skarżąca Spółka nie domagała się ponownego przesłuchania tej osoby w charakterze świadka. Nie można dezawuować zeznań tego świadka złożonych w karnym postępowaniu przygotowawczym tylko z tej przyczyny, iż są one niekorzystne dla strony postępowania.
Jeśli chodzi o zeznania świadka S. Z., to osoba ta była przesłuchana w toku kontroli skarbowej w dniu [...] czerwca 2006r., w obecności prezesa skarżącej Spółki – P. C.. Poza tym zeznania tego świadka pozostają w zgodzie z zeznaniami A. N. i R. N., z których wynika, że usługi transportowe na rzecz "[...]" Sp. z o.o. wykonywała F.H.U. R. N., a zlecenia przekazywał mu także A. N.. Także z samego faktu dokonywania przewozów przez kierowcę P. K. m. in. dla "[...]" nie wynika, że była to usługa świadczona przez firmę "[...]" lub "[...] –[...]". Należy podkreślić, że istotne i podstawowe znaczenie dla oceny dowodów w postaci faktur VAT miała okoliczność, w jakiej firmie był zatrudniony kierowca.
W ocenie Sądu nie można oczekiwać od organów podatkowych poszukiwania dowodów potwierdzających świadczone usługi transportowe u kontrahentów z marketów "[...]" i "[...]". Skoro bowiem w rzeczywistości istniałyby w poszczególnych marketach tych firm w całej Polsce dokumenty potwierdzające, że konkretne transporty z dostawą towarów z "[...]" Sp. z o.o. były wykonywane przez firmy A. N. lub D. W., to obowiązkiem podatnika było wskazanie dowodów przechowywanych w konkretnych placówkach, z których to dokumentów wynikałyby okoliczności podnoszone przez Spółkę. W toku postępowania podatkowego podatnik nie może przyjmować biernej postawy, a dopiero na etapie skargi do sądu administracyjnego podnosić zarzutu nie podjęcia bliżej nie sprecyzowanych działań przez organy podatkowe. Nie można wymagać od nich nieograniczonych działań nastawionych na poszukiwanie dowodów w sytuacji, gdy dotychczas zgromadzone dowody dają spójny i klarowny obraz stanu faktycznego. Nie można także akceptować biernej postawy podatnika, któremu przysługuje inicjatywa dowodowa z art. 188 Ordynacji podatkowej, jeżeli przedmiotem dowodu mają być okoliczności mające w jego ocenie znaczenie dla sprawy.
Zdaniem Sądu nie można także uznać za istotną okoliczność, że usługi transportowe w ogóle były wykonywane przez jakiś podmiot. Jeżeli skarżąca wywodzi swe uprawnienia w zakresie zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków opisanych na fakturach, to należy podkreślić, że musi zachodzić tożsamość podmiotowa dostawcy towaru lub usługi i wystawcy faktury. Skarżąca usiłuje zaś wykazać jedynie to, że usługi w ogóle zostały wykonane. Zakwestionowane faktury wskazywały konkretne podmioty, które w rzeczywistości nie wykonały usług na nich opisanych. Taki sposób postrzegania zasady prawdy materialnej z art. 122 i kompletności materiału dowodowego z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej jest, w ocenie Sądu, niedopuszczalny.
Sąd wskazuje również, iż nie można uznać, że faktury mogą zostać zastąpione przez twierdzenia P. C. i M. D.. Faktury winny bowiem dokumentować konkretne usługi, uwiarygodnione zeznaniami prezesa i pracownika skarżącej Spółki. Spór nie dotyczy zatem usług transportowych, które być może były wykonywane na rzecz strony skarżącej, lecz konkretnych zdarzeń gospodarczych, które zostały wskazane w zakwestionowanych fakturach.
Sąd zauważa ponadto, iż wzajemne powiązanie zeznań świadków, w tym także R. N. i M. M., przedstawia obraz fikcyjnej działalności firm "[...]" i "[...] -] [...]" w zakresie usług transportowych. Zeznania świadków i ich wzajemna kompilacja [skazują także na wzajemne powiązania osób A. N., R. N. i W. W. oraz podejmowane przez nich działania mające na celu stworzenie pozorów legalnej działalności.
Nie zasługują w ocenie Sądu na uwzględnienie także zarzuty w zakresie postępowania dowodowego dotyczącego zakwestionowanych faktur wystawionych przez "[...]" Sp. z o.o. za usługi marketingowe.
Sąd podkreśla, że ani W. W., ani W. P. nie potrafili wskazać żadnych konkretów realizowanych usług. Miało to być organizowanie imprez bankietowych, przedsięwzięcia reklamowe o "nieskonkretyzowanym charakterze" (także co do okresu), czy przekazywanie około [...] butelek win z logo podatniczki. Brak jest nie tylko jakichkolwiek dokumentów dotyczących konkretnych czynności związanych z realizacją tych usług (prócz faktur), ale też i umowa zawarta w 2001 r. z F.P.H.U. "[...]" M. C. nie może stanowić potwierdzenia wykonywania w latach 2002 -2003 usług na rzecz zupełnie innego podmiotu. Nie można bowiem pominąć zeznań R. N., który wskazywał na fikcyjny charakter wystawianych faktur, ogólnikowości zeznań W. W. i W. P. i braku wiedzy w tej materii ze strony A. L.. Pomimo tego, że A. L. zajmowała się w "[...]" Sp. z o.o. reklamą od lipca 2003r., to w firmie tej pracowała od 2002r. i powinna posiadać wiedzę na temat okoliczności i działań podejmowanych w ramach usług marketingowych. Skoro brak jest materialnego substratu wykonanych usług, a osoby rzekomo wykonujące te usługi nie są w stanie sprecyzować żadnych konkretów związanych z ich świadczeniem, to słusznie organy podatkowe przyjęły, że usług tych nie wykonano.
Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia pozostaje okoliczność, że organy podatkowe nie przesłuchały w charakterze świadka W. J.. Trudno jest bowiem przyjąć, aby wiedzę na temat usług marketingowych miała mieć osoba zatrudniona na stanowisku montażysty reklam. Poza tym Spółka w toku postępowania podatkowego nie wnosiła o przesłuchanie tej osoby ani też nie wskazywała, aby wykonywała ona jakieś konkretne usługi marketingowe na jej rzecz, choć posiadała w tym względzie inicjatywę dowodową w oparciu o art. 188 Ordynacji podatkowej. Faktury zaś nie opiewały na usługi reklamowe, a na usługi marketingowe.
Sąd nie podziela także zarzutu naruszenia art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacji. Należy zauważyć, że podnosząc te zarzuty w odniesieniu do zeznań świadków i oceny wiarygodności poszczególnych dowodów strona skarżąca eksponuje te fragmenty zeznań, które w jej mniemaniu nawet nie tyle przekonują o świadczeniu konkretnych usług, ale zasiewają wątpliwości, co do oceny stanu faktycznego. Należy w tym kontekście podkreślić, że organy podatkowe dokonały prawidłowej oceny materiału
dowodowego i prawidłowo ustaliły stan faktyczny. Wbrew twierdzeniom skargi wywody i twierdzenia zawarte w uzasadnieniu decyzji Dyrektora Izby Skarbowej stanowią logiczną i spójną całość. Organ podatkowy zebrał wszystkie dowody niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy i nie uchybił normom z art. 122 Ordynacji podatkowej (zasadzie prawdy materialnej) i z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej (zupełności i kompletności materiału dowodowego). Należy w tym miejscu podkreślić, że ze wskazanymi powyżej zasadami postępowania podatkowego wiąże się bezpośrednio zasada swobodnej oceny dowodów wyrażona w art. 191 Ordynacji podatkowej.
Zdaniem Sądu swobodna ocena dowodów, aby nie przerodzić się w ocenę dowolną, nie może być dokonywana z pominięciem reguł oceny materiału dowodowego sformułowanych na podstawie zasad ogólnych oraz przepisów prawnych postępowania podatkowego, czy kontrolnego. Należy wskazać następujące reguły, które winny być respektowane przy ocenie dowodów:
1) ocena powinna być oparta na całokształcie materiału dowodowego, tzn. z uwzględnieniem wszystkich dowodów w ich funkcjonalnym powiązaniu, bez pomijania któregokolwiek z nich;
2) wyciągane wnioski powinny być zgodne z zasadami logiki, praw naukowych oraz doświadczeniem życiowym;
3) wyciągane wnioski nie powinny być sprzeczne z innymi zebranymi w sprawie dowodami.
Regułom tym odpowiada postępowanie dowodowe przeprowadzone przez organy podatkowe. Należy w tym miejscu także podkreślić, iż ustalenia organów podatkowych nie zostały dokonane wyłącznie w oparciu o dowody zgromadzone w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym przez Centralne Biuro Śledcze Komendy Głównej Policji. Materiały z tego postępowanie stanowią jedynie dopełnienie i uzupełnienie materiałów zgromadzonych w toku kontroli skarbowej i postępowania podatkowego. Wbrew twierdzeniom skargi materiał dowodowy nie został w niniejszej sprawie zastąpiony przez materiały z nieprawomocnie zakończonego postępowania karnego, a jedynie nimi uzupełniony. Co więcej, wymaga podkreślenia, że materiały te korespondują z dowodami zgromadzonymi samodzielnie przez organy podatkowe. Nie można wyciągać wniosków co do oceny wiarygodności poszczególnych dowodów jedynie w oparciu o fragmenty zeznań poszczególnych osób. Organy podatkowe przeanalizowały całość materiału dowodowego i wyciągnęły na tej podstawie trafne i prawidłowe wnioski.
17
W tym kontekście za nadużycie należy uznać jedynie stwierdzenie zawarte w uzasadnieniu decyzji wskazujące na R. N. i W. W. jako na organizatorów grupy przestępczej, zajmującej się zakładaniem fikcyjnych firm i wystawianiem fikcyjnych dokumentów sprzedaży. W tym zakresie organy przekroczyły granicę swobodnej oceny dowodów, gdyż te osoby nie zostały skazane za takie przestępstwa. Jednakże w ocenie Sądu nie stanowi to o wadliwości zaskarżonej decyzji.
Sąd stwierdza, iż błędnie interpretowana jest także przez skarżącą zasada dwuinstancyjności wynikająca z art. 127 Ordynacji podatkowej. Nie oznacza ona, że organ II instancji zobowiązany jest do ponownego prowadzenia postępowania podatkowego w pełnym zakresie. Nie było także w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, jak wskazano powyżej, potrzeby przesłuchiwania W. J. oraz uzupełniającego przesłuchiwania A. N. z uwagi na okoliczność realizacji usług przez "[...]" Sp. z o.o. Nie można w tym miejscu pominąć braku konsekwencji w prezentowaniu materiału dowodowego przez stronę skarżącą, która podkreślała, że A. L. nie miała wiedzy na temat realizacji usług marketingowych z uwagi na jej zatrudnienie na stanowisku związanym z reklamą dopiero od lipca 2003r. W skardze podnosi zaś, iż realizowała ona wspólnie z W. J. grafikę reklamową. Musiałoby to zatem nastąpić zgodnie z logiką zaprezentowaną w skardze po lipcu 2003r. Sprawa podatkowa została zatem ponownie rozpatrzona przez organ odwoławczy, który rozpatrzył także zarzuty podniesione w odwołaniu od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej.
Nie zasługuje na uwzględnienie także zarzut naruszenia zasady zaufania do organów podatkowych z art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej. Dokonując oceny materiału dowodowego organy podatkowe nie są zobligowane do wypowiadania się i analizy każdego zdania wypowiadanego przez świadka. Winny rozpatrzyć je w kontekście całego materiału dowodowego. Nie znajduje zatem podstaw twierdzenie, że nie wyjaśniono wszystkich wątpliwości lub też, że pojawiających się wątpliwości nie rozstrzygnięto na korzyść podatnika, skoro z zeznań wszystkich świadków organ wyciągnął prawidłowe wnioski przy rekonstrukcji stanu faktycznego. Nieuwzględnienie stanowiska prezentowanego przez stronę skarżącą nie może być uznawane za naruszenie zasady zaufania do organów podatkowych. W ocenie Sądu nie można przy ocenie materiału dowodowego w niniejszej sprawie postawić zarzutu traktowania go przez organy podatkowe w sposób wybiórczy i uzasadniać tym naruszenia zasady zaufania do organów podatkowych. Dokonana bowiem ocena mieści się w regule swobodnej oceny dowodów wynikającej z przepisu art. 191 Ordynacji podatkowej.
Sąd wskazuje również, iż przywołane w uzasadnieniu skargi orzeczenia Wojewódzkich Sądów Administracyjnych nie przystają do realiów niniejszej sprawy. Organy podatkowe działały zgodnie z przepisami prawa i nie naruszyły zasady praworządności z art. 120 Ordynacji podatkowej.
Zdaniem Sądu niezasadny był zarzut naruszenia zasady zaufania do organów podatkowych (art. 121 § 1 O.p.), z uwagi na włączenie w poczet dowodów materiałów uzyskanych z postępowania przygotowawczego prowadzonego przez Centralne Biuro Śledcze KGP.
Sąd zwraca uwagę, że przepis art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej statuuje otwarty katalog środków dowodowych. W odniesieniu do materiałów zgromadzonych w toku postępowania karnego albo postępowania w sprawach o przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe, jak sama zauważyła strona skarżąca, ustawodawca zrezygnował z wymogu prawomocnego zakończenia tychże postępowań. Takie ukształtowanie tego przepisu nie oznacza oczywiście, że organ podatkowy może czuć się zwolniony od obowiązku gromadzenia i rozpatrywania dowodów. Tak też stało się w niniejszej sprawie, gdzie przeprowadzono szereg dowodów, w tym także o charakterze osobowym, jak przesłuchania świadków. Włączone zatem w poczet dowodów protokoły przesłuchania stanowią uzupełnienie i kompilację dowodów przeprowadzonych w toku kontroli skarbowej. O ile w postępowaniu prowadzonym wobec "[...]" Sp. z o.o. przesłuchania i dowody gromadzone były przede wszystkim w odniesieniu do tej firmy, o tyle z materiałów postępowania karnego wynika kompleksowy charakter działań podejmowanych przez R. N., W. W., W. P. i M. M. w ramach firm "[...]", "[...]" i "[...] – [...]", które w istocie jedynie firmowały fikcyjną działalność i tzw. puste faktury wystawiane przez te podmioty. Co więcej zeznania przesłuchiwanych tam podejrzanych i świadków wskazują, że osoby zatrudnione w "[...]" Sp. z o.o. w świetle zasad doświadczenia życiowego co najmniej nie powinny mieć zaufania do takich kontrahentów.
Sąd akceptuje ustalenia organów podatkowych przede wszystkim ze względu na to, że osoby wskazane jako wystawcy zakwestionowanych faktur, przesłuchane w postępowaniu podatkowym, albo przyznały się do firmowania fikcyjnej działalności gospodarczej, zaprzeczając, jakoby świadczyły usługi na rzecz skarżącej (A. N., R. N. D. W.), albo też nie potrafiły przekonywująco wykazać przedmiotu świadczonych usług niematerialnych (W. W., W. P.). Dodatkowo należy podkreślić, iż już sam fakt występowania R. N. w imieniu innych kontrahentów strony skarżącej powinien wzbudzić jej zastrzeżenia co do jego rzetelności.
Tym samym istniały podstawy do nie uznania za dowód w trybie art. 194 § 4 O. p. ksiąg podatkowych z uwagi na ich nierzetelność, gdyż dokonywane w nich zapisy nie odzwierciedlały stanu rzeczywistego.
Nie można także dezawuować materiału dowodowego zgromadzonego przez CBŚ i włączonego do postępowania podatkowego tylko z tej przyczyny, iż sprawa karna przeciwko wystawcom faktur została skierowana przez Sąd Okręgowy Prokuratorowi w celu uzupełnienia śledztwa. Wymaga jedynie podkreślenia, że osobom wskazanym w postanowieniu Sądu Okręgowego postawiono kwalifikowany zarzut uczestnictwa w zorganizowanej grupie przestępczej, który wymaga szczególnych ustaleń i odpowiedniej konstrukcji aktu oskarżenia, co wytknięto w jego uzasadnieniu. Jak wskazano powyżej przepis art. 181 § 1 O.p. nie przewiduje wymogu prawomocnego ukończenia postępowania karnego. Nie można także przyjąć, że zeznania świadków i podejrzanych w postępowaniu karnym zebrano bezprawnie i z naruszeniem Kodeksu postępowania karnego.
Sąd wskazuje przy tym, że w podobnym stanie faktycznym do zbieżnych wniosków doszedł Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 30 lipca 2008r. w sprawie I FSK 885/07.
W ocenie Sądu za niezasadny należało uznać zarzut naruszenia przepisów art. 13 ust. 2 oraz art. 24 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o kontroli skarbowej.
Stosownie do art. 13 ust. 2 ustawy do wszczęcia postępowania kontrolnego w zakresie, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 1, stosuje się odpowiednio art. 282b i art. 282c Ordynacji podatkowej. Z kolei w myśl art. 24 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy, organ kontroli skarbowej kończy postępowanie kontrolne decyzją w rozumieniu Ordynacji podatkowej, gdy ustalenia dotyczą podatków, których określanie lub ustalanie należy do właściwości naczelników urzędów skarbowych, oraz podatku akcyzowego.
Sąd zwraca uwagę, iż Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...]r. uchylił decyzję Dyrektora UKS z [...] r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Nie nastąpił zatem skutek w postaci zakończenia postępowania kontrolnego. W rezultacie Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej nie był obowiązany do doręczenia kolejnego postanowienia o wszczęciu postępowania kontrolnego, w celu dalszego jego prowadzenia.
Przechodząc do zarzutu naruszenia prawa materialnego, Sąd wskazuje, iż organy podatkowe w sposób prawidłowo określiły Spółce "[...]" stratę za 2003r.
Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy z 15 lutego 1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. 2000, Nr 54, poz. 654, z późn. zm.) kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1. Aby określony wydatek można było uznać za koszt uzyskania przychodów musi on spełniać warunek właściwego udokumentowania. W przedmiotowej sprawie podatniczka ewidencjonowała wydatki z tytułu usług transportowych oraz marketingowo -reklamowych na podstawie dowodów nierzetelnych, tzn. na podstawie dowodów wystawionych przez podmiot rzeczywiście nie dokonujący dokumentowanych zdarzeń (tzw. "puste" faktury). W związku z tym nie ma podstaw do uznania spornych wydatków za koszt uzyskania przychodów, co przyjęły i oceniły prawidłowo organy podatkowe w rozpoznawanej sprawie.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie przepisu art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
/-/ K. Pawlicki /-/ M. Jaśniewicz /-/ S. Zapalska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło