II GSK 108/10
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2011-01-28
Skład orzekający: Marzenna Zielińska, Małgorzata Korycińska, Krystyna Czajecka - Szpringer
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rolnikowi, który przejął gospodarstwo rolne po okresie referencyjnym, przysługuje płatność zwierzęca, jeśli przepisy rozporządzenia nie regulują tej sytuacji wprost?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2008 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, w tym § 5 ust. 1, w sposób jasny i niebudzący wątpliwości określają okres referencyjny dla przyznania płatności zwierzęcej. Brak posiadania zwierząt w tym okresie przez rolnika, który przejął gospodarstwo po jego upływie, skutkuje brakiem prawa do tej płatności. Sąd nie stwierdził luki prawnej ani naruszenia zasady równości wobec prawa.Stan faktyczny
Rolnik W. P. złożył wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych, w tym uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania płatności zwierzęcej, wskazując na niespełnienie warunku posiadania zwierząt w okresie referencyjnym. Organ odwoławczy utrzymał tę decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję, uznając, że przepisy rozporządzenia zawierają lukę prawną w odniesieniu do rolników przejmujących gospodarstwo po okresie referencyjnym. Dyrektor ARiMR złożył skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w B.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marzenna Zielińska Sędzia NSA Małgorzata Korycińska (spr.) Sędzia sel. WSA Krystyna Czajecka - Szpringer Protokolant Konrad Piasecki po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2011 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. z dnia 8 września 2009 r. sygn. akt I SA/Bd 486/09 w sprawie ze skargi W. P. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności obszarowych do gruntów rolnych oraz odmowy przyznania uzupełniającej płatności obszarowej uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w B.
I
Wyrokiem objętym skargą kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w B., po rozpoznaniu sprawy ze skargi W. P., uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...] maja 2009 r., w części dotyczącej odmowy przyznania płatności zwierzęcej oraz określił, że zaskarżona decyzja w uchylonej części nie podlega wykonaniu, a także zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.
Relacjonując stan sprawy Sąd pierwszej instancji wskazał, że w dniu 15 kwietnia 2008 r. do Biura Powiatowego ARiMR w N. nad N. wpłynął wniosek W. P. o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2008, w tym m.in. uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (PZ) o łącznej powierzchni 7,12 ha. Decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w N. odmówił W. P. przyznania płatności zwierzęcej z uwagi na to, że nie spełnił warunku posiadania zwierząt w okresie od dnia 1 kwietnia 2005 r. do dnia 31 marca 2006 r. Decyzją tą równocześnie przyznano skarżącemu pozostałe płatności objęte wnioskiem.
Decyzją z dnia [...] maja 2009 r. Dyrektor [...] Oddziału ARiMR w T. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wyjaśnił, że zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2008 r. w sprawie rodzajów roślin objętych uzupełniającą płatnością oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 44, poz. 265 ze zm., dalej jako: rozporządzenie z dnia 14 marca 2008 r.), płatność zwierzęca w danym roku kalendarzowym przysługuje, jeżeli rolnik w okresie od dnia 1 kwietnia 2005 r. do dnia 31 marca 2006 r. był posiadaczem bydła lub owiec, lub kóz, lub koni, które w tym okresie były wpisane lub zostały zgłoszone do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, przez tego rolnika lub jego małżonka, także w przypadku, gdy osoby te nie pozostawały w związku małżeńskim w tym okresie oraz na podstawie wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych, złożonego w 2006 r., rolnikowi przyznano płatność uzupełniającą do powierzchni trwałych użytków zielonych lub do powierzchni upraw traw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach ornych. Organ podniósł, że nie jest sporne, iż producent we wskazanym okresie referencyjnym nie był faktycznym posiadaczem bydła lub owiec lub kóz, lub koni. Zwierzęta w okresie referencyjnym były zarejestrowane na rzecz J. P., który był ich faktycznym posiadaczem, a więc w tym czasie dla W. P. liczba zwierząt w przeliczeniu na duże jednostki przeliczeniowe (DJP) wynosiła 0. Powyższe oznacza, że wnioskujący producent nie spełnił przesłanki pozwalającej na skuteczne ubieganie się o płatność PZ.
Odnosząc się do kwestii zastosowania art. 74 ust. 1 lit. a Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. WE Nr L 141 z 30.04.2004 r. str. 18 ze zm., dalej, jako: Rozporządzenie Nr 796/2004), organ wskazał, że nie ma on zastosowania w sprawie w zakresie płatności zwierzęcej, z uwagi na fakt, iż przekazanie gospodarstwa w zamian za rentę strukturalną miało miejsce przed wejściem w życie przepisów wprowadzających możliwość ubiegania się o płatność PZ. Tym samym producent nie mógł nabyć prawa do tej płatności po przekazującym.
Sąd pierwszej instancji uzasadniając uwzględnienie skargi stwierdził, że rozstrzygnięcia w sprawie wymagało, czy w stanie prawnym obowiązującym w 2008 r. rolnikowi, który przejął gospodarstwo rolne w 2006 r. i w tym roku deklarował hodowlę, nie przysługuje płatność zwierzęca. Z analizy treści art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r., Nr 170, poz. 1051 ze zm., zwanej dalej ustawą o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego), zgodnie, z którą rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej przysługują płatności obszarowe uzupełniające do powierzchni upraw: 1) chmielu, 2) roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych, 3) innych roślin - położonych na działkach rolnych objętych wnioskiem, Sąd wywiódł, iż co do zasady każdemu rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej przysługują płatności uzupełniające, w tym zwierzęce w odniesieniu do powierzchni upraw roślin przeznaczonych na paszę. Natomiast w świetle przepisów rozporządzenia z 2008 r., ich wysokość jest zróżnicowana w zależności od rodzaju, wieku i ilości oraz okresu posiadania zwierząt przez rolnika. Dokonując analizy treści § 5 z treścią § 6 oraz § 8 ust. 2 ww. rozporządzenia Sąd doszedł do przekonania, że akt ten zawiera lukę prawną, gdyż pomija całkowicie zagadnienie prawa do płatności zwierzęcej przez producenta, który przejął gospodarstwo rolne w 2006 r. po okresie referencyjnym. Według § 6 ww. rozporządzenia, w przypadku, gdy rolnik nie występował uprzednio z wnioskiem o przyznanie płatności do gruntów rolnych, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 4 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. z 2004 r. Nr 6, poz. 40, ze zm.) oraz art. 21 ust. 1 i art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej, płatność zwierzęca przysługuje mu, jeżeli w okresie od dnia 15 września roku poprzedzającego rok złożenia wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych do dnia 14 marca roku złożenia tego wniosku był posiadaczem bydła lub owiec, lub kóz, lub koni, które w tym okresie były wpisane lub zostały przez tego rolnika zgłoszone do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt. Natomiast § 8 ust. 2 tego rozporządzenia stanowi, iż w przypadku, o którym mowa w art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej, płatność zwierzęca, o którą ubiegał się w danym roku przekazujący, jest przyznawana przejmującemu niezależnie od tego czy posiadali lub posiadają bydło lub owce, lub kozy, lub konie.
WSA przyjął pogląd, w myśl którego z uregulowań zawartych we wspólnotowych aktach prawnych stanowiących realizację wspólnej polityki rolnej wynika, że wsparcie finansowe rolników i wszelkie dopłaty do produkcji rolnej z założenia mają charakter przedmiotowy. Odnoszą się przede wszystkim do gospodarstwa rolnego i produkcji rolnej. Stąd uprawnienia do dopłat idą w ślad za gospodarstwem. W ocenie Sądu, wynikające z art. 74 Rozporządzenia Nr 796/2004 oraz z art. 21 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zasady mają zastosowanie również do sytuacji przekazania gospodarstwa przed złożeniem wniosku pomocowego w danym roku. Art. 74 ust. 4 pkt b) Rozporządzenia Nr 796/2004 stanowi bowiem, że wszelkie działania niezbędne do przyznania prawa pomocy i wszystkie deklaracje złożone przez przekazującego przed przekazaniem są przypisane przejmującemu do celów stosowania odpowiednich reguł wspólnotowych. Sąd pierwszej instancji uznał, że w przypadku przekazania gospodarstwa rolnego po okresie referencyjnym wskazanym w § 5 ust. 1 pkt 1) rozporządzenia z dnia 14 marca 2008 r., uprawnienia następcy do otrzymania płatności zwierzęcej w 2008 r. oceniane być powinny na podstawie ilości, rodzaju i wieku zwierząt wpisanych do rejestru w tym okresie, a przynależnych przekazanemu gospodarstwu.
Uchylając decyzję Sąd I instancji powołał art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.).
II
W skardze kasacyjnej Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w T., zaskarżając to orzeczenie w całości domagał się jego uchylenia w całości oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych.
Wyrokowi zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię § 5, § 6 i § 7 rozporządzenia z dnia 14 marca 2008 r. przez przyjęcie, iż płatność zwierzęca przysługuje również producentowi, który przejął gospodarstwo rolne w 2006 r. po okresie referencyjnym.
Uzasadniając podstawy kasacyjne organ podał, że przepisy mające zastosowanie w sprawie w sposób całościowy i niebudzący wątpliwości regulują kwestie przyznania i przejmowania płatności zwierzęcej, zaś WSA, w oparciu o wykładnię celowościową, niezasadnie przyjął, iż rozpatrywane dopłaty odnoszą się przede wszystkim do gospodarstwa rolnego. W punkcie 21 preambuły Rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającego rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 (Dz. Urz. UE Nr L 270 z dnia 21 października 2003 r., str. 1, dalej jako: Rozporządzenie Nr 1782/2003) postanowiono m.in., że "systemy wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej przewidują bezpośrednie wsparcie dochodowe mające na celu, w szczególności, zapewnienie odpowiedniego standardu życia dla społeczności rolniczej. (...)". Celem płatności bezpośrednich nie jest więc zachęcanie do zwiększania produkcji rolnej, a wsparcie dochodów rolniczych. Powyższe wiąże się z rozwiązaniem opierającym się na ustaleniu wysokości należnych płatności na podstawie danych z określonego historycznego okresu czasu. Uregulowanie to może, jak w niniejszej sprawie, rodzić niekorzystną sytuację dla osób przejmujących gospodarstwo tuż po okresie referencyjnym, jednakże należy uznać je za zamierzone i dopuszczalne działania prawodawcy.
III
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Płatność zwierzęca jest jedną z form płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych ustawą o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego a skonkretyzowaną po raz pierwszy w przepisach rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnościami uzupełniającymi oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności (Dz. U. Nr 46, poz. 309, dalej jako: rozporządzenie z 2007 r.).
Rozporządzenie to weszło w życie z dniem 15 marca 2007 r. po czym zastąpiło je rozporządzenie Ministra Rozwoju i Rolnictwa z dnia 14 marca 2008 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Mimo zmiany rozporządzenia treść przepisów dotyczących przekazania gospodarstwa po okresie referencyjnym wskazanym odpowiednio w § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z 2007 r. i § 5 ust.1 pkt 1 rozporządzenia z 2008 r. nie zmieniła się, co trafnie dostrzegł Sąd I instancji.
Zarówno w stanie prawnym zakreślonym przepisami rozporządzenia z 2007 r. jak i rozporządzenia z 2008 r. Naczelny Sąd Administracyjny zajmował stanowisko w przedmiocie wykładni przepisów regulujących uprawnienie do płatności zwierzęcej rolników, którzy zostali posiadaczami gospodarstwa oraz określonego gatunku zwierząt w 2006 r. po okresie referencyjnym (po 31 marca 2006 r.). Należy przy tym zauważyć, iż z niekwestionowanych ustaleń faktycznych wynika, że ojciec skarżącego w dniu 23 października 2006 r. przekazał mu gospodarstwo rolne w związku z przejściem na rentę strukturalną, a zarejestrowanie siedziby stada nastąpiło w dniu [...] października 2006 r. Dodać jeszcze należy, że skarżący po raz pierwszy ubiegał się o płatność zwierzęcą w 2007 r., przy czym na skutek kolejnych orzeczeń sądów administracyjnych sprawa ta nie została prawomocnie zakończona.
Przed omówieniem poglądów wyrażonych w orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego przypomnieć należy, że w stanie prawnym poprzedzającym wejście w życie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego obowiązywała ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. z 2004 r. Nr 6, poz. 40, ze zm., zwana dalej ustawą o płatnościach z 2003 r.), która mocą art. 59 ustawy o płatnościach w ramach systemów wparcia bezpośredniego utraciła moc. Ustawa o płatnościach z 2003 r. w art. 2 ust. 3 pkt 2d stanowiła, że płatności obejmują płatność uzupełniającą do powierzchni upraw innych roślin. Zgodnie z wówczas obowiązującymi przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 marca 2006 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnościami uzupełniającymi w 2006 r. (Dz. U. Nr 42, poz. 280) płatnościami uzupełniającymi objęto m.in. rośliny przeznaczone na paszę, uprawiane na łąkach i pastwiskach oraz gruntach ornych (trawy, rośliny motylkowate drobnonasienne, rośliny strączkowe pastewne, rośliny okopowe pastewne, z wyłączeniem ziemniaków pastewnych - § 1 ust. 1 pkt 9 rozporządzenia).
Do dnia wejścia w życie rozporządzenia z 2007 r. - 15 marca 2007 r.- w krajowym porządku prawnym płatność uzupełniająca do roślin, najogólniej rzecz ujmując, przeznaczonych na paszę nie była powiązana z posiadaniem zwierząt. Dopiero od tej daty prawodawca w oparciu o upoważnienie ustawowe zawarte m.in. w art. 17 ust. 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego uzależnił omawianą płatność uzupełniającą od liczby zwierząt danego gatunku posiadanych przez rolnika w danym okresie.
Zarówno rozporządzenie z 2007 roku jak i rozporządzenie z 2008 r. określały przyznanie płatności zwierzęcej w trzech odrębnych sytuacjach.
Pierwsza obejmowała grupę rolników, którzy posiadali w okresie referencyjnym - od 1 kwietnia 2005 r. do dnia 31 marca 2006 r. - określone zwierzęta, które w tym czasie były wpisane lub zostały przez tego rolnika zgłoszone do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych. Rolnicy ci jednocześnie musieli być beneficjentami płatności uzupełniającej do powierzchni trwałych użytków zielonych lub do powierzchni upraw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach rolnych, przyznanych im na podstawie wniosku złożonego w 2006 roku. Zasady przyznania płatności tej grupie określone zostały odpowiednio w § 4 rozporządzenia z 2007 r. i § 5 rozporządzenia z 2008 r.
Druga grupa rolników to ci, którzy zwierząt nie posiadali w okresie referencyjnym i nie występowali uprzednio z wnioskiem o przyznanie płatności do gruntów rolnych. Płatność zwierzęca przysługiwała im, jeżeli w okresie od dnia 15 września roku poprzedzającego rok złożenia wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych do dnia 14 marca roku złożenia tego wniosku byli posiadaczem bydła lub owiec, lub kóz, lub koni, które w tym okresie były wpisane lub zostały przez tego rolnika zgłoszone do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt (§ 5 rozporządzenia z 2007 r. i § 6 rozporządzenia z 2008 r.)
Regulacja ta nie dotyczyła przypadków, o których mowa w art. 4 ustawy o płatnościach z 2003 r. oraz art. 21 ust. 1 i art. 22 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, czyli sytuacji, gdy do zmiany posiadania gospodarstwa i inwentarza doszło w czasie między złożeniem wniosku a doręczeniem decyzji.
Trzecia grupa rolników to rolnicy, którzy stali się posiadaczami zwierząt i gospodarstwa w wyniku spadkobrania lub przekazania po złożeniu wniosku przez spadkodawcę bądź przekazującego a przed doręczeniem decyzji. Przyznanie tej grupie rolników płatności nie jest zależne od posiadania zwierząt przez przejmującego (§ 6 rozporządzenia z 2007 r. i § 8 ust. 2 rozporządzenia z 2008 r.).
W rozporządzeniu z 2008 r. uprawnienie do płatności zwierzęcej przyznano nadto rolnikom, którzy uprzednio występowali z wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej lub uzupełniającej, jeżeli nabyli własność wszystkich gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego będącego własnością rolnika, którym co najmniej raz przyznano płatność zwierzęcą na podstawie określonych przepisów i w okresie od 15 września roku poprzedzającego złożenie wniosku o przyznanie płatności zwierzęcej do 14 marca roku złożenia wniosku byli posiadaczami określonych zwierząt, które w tym okresie były wpisane lub zgłoszone do właściwego rejestru zwierząt (§ 7 ust. 1).
Z przedstawionych regulacji prawnych wynika, iż przesłanki nabycia uprawnień do płatności zwierzęcej ustalono w zależności od tego, kiedy rolnik stał się posiadaczem i gospodarstwa, i zwierząt. Zważyć przy tym należy, że płatność zwierzęca ma charakter płatności uzupełniającej i mogła stanowić uzupełnienie innych płatności przyznanych wcześniej. Z tej też przyczyny całkowicie uzasadnione było uzależnienie jej przyznania od posiadania zwierząt w okresie referencyjnym poprzedzającym wejście w życie nowych przepisów w sytuacji, gdy przyznano wcześniej inne płatności. Mogła być też przyznana wtedy gdy wcześniej nie przyznawano dopłat (§ 6 ust. 1rozporządzenia z 2008 r.). W takiej sytuacji uzasadnione było traktowanie jej jako płatności bieżącej i określenie innego okresu referencyjnego, niezwiązanego z uzyskaniem płatności wcześniej. Powołany przez Sąd I instancji punkt 29 preambuły do rozporządzenia Rady (WE) 1782/2003 stanowi, że: "W celu ustanowienia kwoty, do której rolnik powinien być uprawniony w ramach nowego systemu celowym jest odniesienie się do kwot przyznawanych mu w trakcie okresu referencyjnego (...)". Z kolei w punkcie 25 preambuły Rozporządzenia Nr 1782/2003 stwierdzono, iż: "System powinien połączyć kilka istniejących płatności bezpośrednich otrzymywanych przez rolnika w jednolitą całość, określaną na podstawie poprzednich uprawnień, w okresie referencyjnym, tak dostosowaną, aby uwzględniała pełne wykorzystanie środków wprowadzonych w ramach Agendy 2000 oraz aby uwzględniała zmiany kwot pomocy wprowadzonych na mocy niniejszego rozporządzenia". Takie stanowisko prawodawcy wspólnotowego uzasadnia wiązanie uprawnień z uzyskaniem, bądź nie kwot przewidzianych w dawniejszym systemie.
Jest rzeczą niesporną, że korzystając z nadanych ustawą uprawnień Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie objął rozporządzeniem rolników, którzy stali się posiadaczem i gospodarstwa rolnego i zwierząt poza wskazanymi w rozporządzeniu okresami referencyjnymi (z wyjątkiem sytuacji określonej w § 8 ust. 2 rozporządzenia z 2008 r. i § 6 rozporządzenia z 2007 r.).
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 2 września 2009 r. w sprawie sygn. akt II GSK 1077/08 nie podzielił poglądu zaprezentowanego przez Sąd I instancji, według którego przyjęcie, iż producent nie ma prawa do płatności zwierzęcej pomimo posiadania bydła w roku 2006, jednak nie w okresie referencyjnym jest niezgodne z zasadą równości wobec prawa wyrażoną w art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej oraz sprzeczne z podstawowymi założeniami i celami wspólnej polityki rolnej określonymi w Rozporządzeniu Nr 1782/2003. W uzasadnieniu tego orzeczenia NSA stwierdził, że takie zróżnicowanie przesłanek przyznania uprawnień nie na narusza zasady równości wobec prawa.
Z kolei w pisemnych motywach wyroku z dnia 10 sierpnia 2010 r., sygn. akt II GSK 722/09 Naczelny Sąd Administracyjny analizując przepisy rozporządzenia z 2008 r. uznał, że "wbrew wykładni dokonanej przez Sąd I instancji – z brzmienia przywołanych przepisów nie można wywieść, że w przypadku przekazania gospodarstwa rolnego po okresie referencyjnym wskazanym w § 5 ust. 1 rozporządzenia uprawnienie następcy (przejmującego gospodarstwo rolne) do otrzymania płatności zwierzęcej w 2008 r. oceniane winny być na podstawie ilości, rodzaju i wieku zwierząt wpisanych do rejestru, przynależnych przekazanemu gospodarstwu (...)". Takie samo stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 listopada 2010 r., sygn. akt II GSK 997/09.
Natomiast w sprawie o sygn. akt II GSK 744/09, w której z niespornego stanu faktycznego wynikało, że ubiegający się o płatność przejął gospodarstwo i zwierzęta w 2006 r., ale po okresie referencyjnym, o którym mowa w § 5 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z 2008 r., Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 10 sierpnia 2010 r. wywiódł, że "Prawodawca wyraźnie określił okres referencyjny: od...do po poprzez wskazanie daty początkowej i końcowej. Przesłankami umożliwiającymi przyznanie rolnikowi płatności zwierzęcej są, więc: posiadanie przez rolnika określonego gatunki zwierząt w okresie referencyjnym (od 1 kwietnia 2005 r. do 31 marca 2006 r.) i fakt umieszczenia tychże zwierząt we właściwym rejestrze".
Naczelny Sąd Administracyjny w tym składzie w pełni podziela poglądy zaprezentowane w powołanych wyrokach.
Przenosząc je na zarzut skargi kasacyjnej uznać należy, że skarga kasacyjna została oparta na usprawiedliwionej podstawie. W kontrolowanym w granicach skargi kasacyjnej wyroku Sąd I instancji poprzez przyjęcie nieuprawnionego założenia, że rozporządzenie z 2008 r. "zawiera lukę prawną, bowiem pomija całkowicie zagadnienie prawa do płatności zwierzęcej przez producenta, który przejął gospodarstwo rolne po okresie referencyjnym" w istocie odmawia zastosowania § 5 ust. 1 rozporządzenia z 2008 r. Nie podnosi przy tym, by przepis ten był wydany z przekroczeniem upoważnienia ustawowego. Wskazuje natomiast, poprzez odesłanie do fragmentów uzasadnień wyroków Sądów I instancji, iż przepis ten narusza zasadę równości wobec prawa jak i w niesprecyzowanym zakresie przepis ten narusza przepisy wspólnotowe. W efekcie Sąd I instancji "modyfikuje" treść § 5 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia poprzez przyjęcie, że "w przypadku przekazania gospodarstwa rolnego po okresie referencyjnym wskazanym w § 5 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2008 r. uprawnienia następcy do otrzymania płatności zwierzęcej w 2008 r. oceniane być powinny na podstawie ilości, rodzaju i wieku zwierząt wpisanych do rejestru w tym okresie, a przynależnych przekazanemu gospodarstwu". Z przyczyn uprzednio omówionych poglądu tego Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 185 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło