II SA/Bd 374/09

Dnia 16 września 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Anna Klotz sędzia WSA Grzegorz Saniewski Protokolant: Krzysztof Cisewski po rozpoznaniu w II Wydziale na rozprawie w dniu 16 września 2009 roku sprawy ze skargi J. M. na decyzję Kierownika Urzędu [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wniosku o przyznanie uprawnień do świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję Kierownika Urzędu [...] z dnia [...] r., nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy) na rzecz adwokat J. K. kwotę 292,80 zł (dwieściedziewięćdziesiątdwa 80/100) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. II SA/Bd 374/09 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] maja 2007 r. Nr [...] na podstawie art. 105 § 1 kpa Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych umorzył postępowanie dotyczące przyznania J. M. uprawnienia do świadczenia pieniężnego z ustawy z 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że wniosek J. M., który wpłynął do organu w dniu [...] 2007 r. jest tożsamy z już rozpoznanymi w postępowaniach zakończonych prawomocnymi decyzjami organu. Zwrócono uwagę, że nadesłane dokumenty były dwukrotnie ocenianie w zakończonych postępowaniach administracyjnych a następnie sądowych, oraz, że od dnia wydania prawomocnych decyzji o odmowie przyznania przedmiotowego uprawnienia stan prawny i orzecznictwo organu nie uległy zmianie. Rozpoznając sprawę ponownie na skutek wniosku J. M. z dnia [...] 2007 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy, Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...]2007 r. Nr [...] utrzymał w mocy ww. decyzję z [...]2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę J. M. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] 2007 r., W uzasadnieniu wyroku wskazał, iż skarżący w swoim wniosku z dnia [...]2007 r. przytoczył dokładnie te same fakty, co w poprzednich wnioskach i innych pismach procesowych oraz, że fakty te były kilkukrotnie przedmiotem oceny organu i sądów administracyjnych. Z powyższych względów uznał, że organ administracji zasadnie umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia [...] maja 2009 r. uchylił wyżej wskazany wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...], podnosząc, iż załączone dokumenty do wniosku z dnia [...]2007 r. o zmianę zaskarżonej decyzji (w szczególności świadectwo chrztu) stanowią nowe dowody w sprawie. Nie rozpoznanie ich przez organ administracji i uchylenie się od merytorycznego rozpoznania sprawy stanowiło, zdaniem NSA, naruszenie art. 105 §1 k.p.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie, czego nie dostrzegł Sąd I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny, ponownie rozpatrując sprawę, zważył co następuje: Stosownie do treści przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269; z późn. zm.), Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że Sąd rozpoznając skargę ocenia czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania. Badając pod tym kątem zaskarżoną decyzję należało stwierdzić, iż w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z uwagi na przedmiot zaskarżenia, którym jest decyzja Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymująca w mocy decyzję tego organu umarzającą postępowanie administracyjne, kontrola sądowa sprowadzona była w niniejszej sprawie do oceny legalności zastosowania art. 105 § 1 kpa z uwzględnieniem wskazanej w nim przesłanki umorzenia. Zgodnie z wyżej wskazanym przepisem, gdy postępowanie z jakichkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Przesłanką umorzenia postępowania, w świetle treści omawianego przepisu jest zatem bezprzedmiotowość postępowania, która ma miejsce wówczas, gdy brak jest z jakiejkolwiek przyczyny podstaw prawnych do rozpoznawania sprawy w drodze postępowania administracyjnego, to jest gdy zachodzi brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, skutkiem czego nie jest możliwe załatwienie sprawy poprzez rozstrzygnięcie co do istoty - pozytywne czy też negatywne. Bezprzedmiotowość postępowania może wynikać z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. Do tych ostatnich należy m.in. sytuacja, w której dana sporna została już rozstrzygnięta decyzją ostateczną. Wskazać należy w związku z tym, iż z tożsamością sprawy administracyjnej rozstrzyganej w kolejnych postępowaniach mamy do czynienia w przypadku występowania tych samych podmiotów, których interesów prawnych lub obowiązków dotyczy wynik postępowania, tego samego przedmiotu sprawy i tego samego stany prawnego przy niezmienionym stanie faktycznym sprawy. W niniejszej sprawie organ administracji uznał, iż mamy do czynienia z tożsamością sprawy ze względu na fakt, iż we wniosku z dnia [...] 2007 r. wszczynającym postępowanie w niniejszej sprawie, skarżący przytaczał te same fakty, które były już wielokrotnie przedmiotem oceny organu (vide: decyzja Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] 1997 r. utrzymana w mocy decyzją z [...] 1998 r., a także decyzja z [...] 2004 r. utrzymana w mocy decyzją z dnia [...] 2005r.) oraz sądów administracyjnych (wyrok NSA Ośrodek Zamiejscowy w [...] z dnia [...] listopada 1998 r. sygn. akt II SA/Gd 728/98 oraz wyrok WSA w [...] z [...]marca 2006 r. sygn. II SA/Bd 591/05). Odnosząc się do powyższych twierdzeń organu trzeba mieć na uwadze, iż zgodnie z art. 190 ustawy p.p.s.a. Sąd, przy ponownym rozpoznaniu sprawy, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Zatem rozpoznając niniejszą sprawę Sąd jest związany oceną prawną wyrażoną przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia [...] maja 2009 r., sygn. II OSK 701/08. W wyżej wskazanym wyroku Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie zwrócił uwagę, iż do wniosku z dnia [...]2007 r. skarżący dołączył nowe wnioski dowodowe (w szczególności świadectwo chrztu) mające świadczyć, że po narodzinach na terenie II Rzeczpospolitej został on wraz z matką deportowany na teren Wolnego Miasta Gdańska ([...]), gdzie w [...] został ochrzczony. Wskazać należy w związku z tym, iż zmiana okoliczności faktycznych sprawy - złożenie przez skarżącego nowych wniosków dowodowych, obligowało organ do ich rozpoznania i merytorycznego rozpoznania sprawy. Nie istniały tym samym przesłanki do orzeczenia na podstawie art. 105 k.p.a. o umorzeniu postępowania administracyjnego z powodu jego bezprzedmiotowości. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270; z późn. zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku.