VIII SA/Wa 321/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia NSA Piotr Piszczek /sprawozdawca/, Protokolant Justyna Kapusta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 września 2009 r. sprawy ze skargi Rady Miejskiej w M. na zarządzenie zastępcze Wojewody [...] z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnego oddala skargę. VIII SA/Wa 321/09 UZASADNIENIE Zarządzeniem zastępczym z dnia [...] marca 2009 r. – stosownie do treści art. 98a ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz.1591 ze zm.) – Wojewoda [...] stwierdził wygaśnięcie mandatu radnego Rady Miejskiej w M. sprawowanego przez S. W. W motywach zwrócił uwagę, iż wyżej wymieniony został skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w G. za przestępstwo z art. 271§1 k.k. w zw. z art. 19§1 k.k.; orzeczenie w sprawie [...] zapadło [...] stycznia 2008 r., zaś uprawomocniło się [...] stycznia 2008 r. Ponieważ skazanie nastąpiło przed rozpoczęciem kadencji Rady Miejskiej w M. (rozpoczęła się ona [...] listopada 2006 r.), to radny stracił prawo wybieralności w trakcie pełnienia mandatu. Z uwagi na fakt, iż Rada Miejska w M. nie podjęła w związku z tą sytuacją stosownej uchwały, mimo wezwania Wojewody [...] do jej podjęcia, wydanie zarządzenia zastępczego stało się koniecznością. Od powyższego zarządzenia zastępczego skargę wniosła Rada Miejska w M. zarzucając: a) Brak powiadomienia radnego o przysługującym mu prawie złożenia skargi do sądu administracyjnego; w ten sposób wyłączono prawo do bezstronnego i sprawiedliwego rozpoznania sprawy, co gwarantuje art. 2 i 7 Konstytucji RP oraz art. 41 pkt 1 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej. b) Skierowanie przez Wojewodę [...] do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji pisma z dnia [...].02.2009 r. o zamiarze wydania zarządzenia zastępczego (bez uprzedniego zawiadomienia radnego i Rady Miejskiej w M.) "czym ograniczono możliwość obrony radnego i współuczestniczenia w decyzji ważnej dla niego osobiście i jego wyborców". Tym samym naruszono dostęp radnego do "dokumentów urzędowych" gwarantowany między innymi art. 51 Konstytucji, art. 41pkt 2b) Karty Praw Podstawowych UE oraz Protokołem brytyjskim (Lizbona 18-19.X.2007 r.). c) Obrazę art. 171 pkt 2 Konstytucji poprzez zaniechanie zawiadomienia Prezesa Rady Ministrów o zamiarze wydania zarządzenia zastępczego. d) Brak ustaleń – w zaskarżonym zarządzeniu zastępczym – iż przypisane radnemu przestępstwo ma charakter umyślny, zwłaszcza, iż Sąd karny nie orzekł środka karnego w postaci "utraty praw publicznych" ani nie powołał art. 9 pkt 1 k.k. e) Błędne przyjęcie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia zastępczego, że radny przyznał, iż został skazany za przestępstwo umyślne. f) Brak dogłębnej analizy faktów przed wydaniem zarządzenia zastępczego – czym naruszono przepisy Konstytucji oraz innych ustaw oraz Karty Praw Podstawowych UE. Mając na uwadze powyższe wniesiono o uchylenie w całości wskazanego wyżej aktu nadzoru. W odpowiedzi na skargę zażądano jej oddalenia podnosząc argumenty zbieżne z motywami zarządzenia zastępczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Po pierwsze (ad a), wskazać należy, że S. W. – pomimo braku stosowanego pouczenia w zarządzeniu zastępczym Wojewody [...] – zrealizował prawo wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Sprawa VIII SA/Wa 281/09 została przez WSA w Warszawie merytorycznie rozstrzygnięta wyrokiem z dnia [...] września 2009 r. Nie naruszono tym samym przepisów wskazanych we wniesionym środku zaskarżenia. Po drugie (ad b), ustawa o samorządzie gminnym w art. 98 a ust 2 wskazuje, iż Wojewoda przed wydaniem zarządzenia zastępczego, ma obowiązek powiadomić Ministra właściwego do spraw administracji publicznej o potrzebie wydania zarządzenia zastępczego. Organ nadzoru skierował do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji pismo z dnia [...] lutego 2009 roku informujące o zamiarze wydania zarządzenia zastępczego. Powyższe pismo zostało skutecznie doręczone w dniu [...] lutego 2009 roku. Uznać, zatem należy, iż Minister został prawidłowo powiadomiony o zamiarze wydania zarządzenia zastępczego. Wskazać przy tym należy, iż powyższy przepis, ani także żaden inny, nie przewiduje obowiązku informowania o skierowanym piśmie ani radnego, którego sprawa dotyczy, ani także Rady, do której skierowane było wezwanie do podjęcia uchwały o wygaśnięciu mandatu. Wobec powyższego również ten zarzut jest całkowicie nieuzasadniony – także w świetle regulacji zawartych w art. 41 pkt 2 Karty Praw Podstawowych UE, który przewiduje "prawo każdej osoby dostępu do akt jej sprawy". Wystąpienie Wojewody [...] do Ministra było bowiem zwykłą informacją (czynnością materialno-techniczną) nie powiązaną z jakimikolwiek aktami sprawy. Po trzecie (ad c), wskazać należy, iż zarzut naruszenia art. 171 pkt 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej jest całkowicie chybiony, jako że wskazany we wcześniejszym akapicie przepis stanowi, iż w sprawach dotyczących uchylenia mandatu właściwy jest Minister właściwy do spraw administracji publicznej, a nie Prezes Rady Ministrów. Po czwarte (ad d i e), z załączonego do akt sądowych wyroku oraz informacji z Krajowego Rejestru Karnego wynika, iż radny został skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] grudnia 2005 roku (wydanym w sprawie sygn. akt [...]) będąc oskarżony o to, że w dniu [...] lutego 2005 r. w M. podżegał R. L. do poświadczenia nieprawdy w dowodzie rejestracyjnym, co do przeprowadzenia badań technicznych samochodu o numerze rejestracyjnym [...] należącym do K. W. Powyższy wyrok uprawomocnił się w dniu [...] stycznia 2007 roku. S. W. popełnił więc przestępstwo określone w art. 19§1 k.k. w zw. z art. 271 §1 k.k. i za to na mocy tych przepisów oraz art. 71 §1 k.k., art. 33§1 i 3 k.k. oraz art. 41§1 k.k., art. 39 pkt 2 k.k. i art. 43§1 k.k. został skazany na karę [...] roku pozbawienia wolności, grzywnę w wymiarze [...] stawek po [...] zł oraz [...] rok zakazu wykonywania zawodu diagnosty. Karę pozbawienia wolności Sąd zawiesił na okres próby wynoszący [...] lata. Okoliczność wydania prawomocnego wyroku skazującego uniemożliwia dalsze badanie okoliczności popełnienia przestępstwa przez S. W., zaś wydany wyrok jest wiążący nie tylko dla organu nadzoru ale również Sądu administracyjnego. Na marginesie zaznaczyć należy, iż S. W. dopuścił się przestępstwa umyślnego. Świadczy o tym zarówno opis czynu, jak też fakt, iż podżegania można dopuścić się działając tylko umyślnie(art. 18§2 k.k. stanowi, że odpowiada za podżeganie kto chcąc, aby inna osoba dokonała czynu zabronionego, nakłaniania ją do tego). W doktrynie (K. Buchała, A. Zoll:Kodeks karny. Część ogólna. Komentarz, Zakamycze 1998, s. 183,t.44) słusznie zwraca się uwagę, iż podżeganie z istoty swojej może być popełnione tylko umyślnie i to z zamiarem bezpośrednim. Czyn zabroniony, którego podżegacz jest podmiotem, jest, więc zawsze umyślny. Po piąte (ad f), wskazać należy, iż radni, których postępowanie dotyczyło, w tym S. W., spotkali się osobiście z Wojewodą [...] jeszcze przed wydaniem zarządzenia zastępczego. Z powyższego spotkania sporządzony został protokół (w aktach sprawy), który uczestniczący w spotkaniu podpisali. Zatem, radni złożyli wobec organu nadzoru wyjaśnienia w sposób formalny, czemu w skardze Rada Miejska w M. zaprzecza. Wobec powyższego również ten zarzut jest całkowicie chybiony. Podkreślić przy tym należy, iż przepis art. 98a ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym nie przewiduje stosowania w sprawach dotyczących wydania zarządzenia zastępczego odpowiednio przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Taka delegacja znajduje się jedynie przy przepisie art. 91 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku - w ust 5. Jednakże przepis art. 91 dotyczy tylko i wyłącznie rozstrzygnięć nadzorczych i postępowania dotyczącego rozstrzygnięć nadzorczych. W art. 98a ustawy o samorządzie gminnym, który stanowi podstawę prawną do wydania zarządzenia zastępczego takiej delegacji nie ma, a więc w sprawach dotyczących zarządzeń zastępczych przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie mają zastosowania, skoro ustawodawca wyraźnie tego nie wskazał. Art. 98a w/wym. ustawy odsyła w ust 3 do odpowiedniego stosowania art. 98 tejże ustawy. Jednakże i w treści art. 98 także brak jest odesłania do stosowania przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Wobec powyższego należy przyjąć, iż w postępowaniach dotyczących zarządzania zastępczego przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie mają zastosowania. Tak więc - w świetle powyższych rozważań - wskazać trzeba, iż prowadząc przedmiotowe postępowanie nie naruszono norm, o których mowa w skardze; z akt administracyjnych jednoznacznie wynika, iż prawidłowo ustalono stan faktyczny i zastosowano właściwe przepisy. Na koniec należy też stwierdzić, iż Wojewoda nie naruszył także zapisów Protokołu brytyjskiego (zał. do Traktatu Lizbońskiego) gdyż ten ostatni akt nie został przez wszystkie kraje UE ratyfikowany. Uwzględniając treść art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.) należało orzec jak w sentencji.