II GSK 37/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Magdalena Bosakirska Sędzia NSA Stanisław Gronowski Sędzia del. WSA Krystyna Józefczyk (spr.) Protokolant Paulina Piasecka po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2011 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P. K. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 18 września 2009 r. sygn. akt I SA/Wa 817/09 w sprawie ze skargi P. K. W. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie licencji zawodowej w zakresie pośrednictwa w obrocie nieruchomościami oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 18 września 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 817/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę P. K. W. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji z 26 [...] 2009 r. o odmowie nadania licencji zawodowej i umorzenia postępowania administracyjnego. I. Sąd I instancji orzekł w następującym stanie faktycznym sprawy: W dniu 4 grudnia 2008 r. Państwowa Komisja Kwalifikacyjna przeprowadziła postępowanie kwalifikacyjne obejmujące część pisemną egzaminu, w trakcie którego sprawdziła przygotowanie teoretyczne P. K. W. do wykonywania działalności zawodowej w zakresie pośrednictwa w obrocie nieruchomościami. Egzamin pisemny polegał na rozwiązaniu testu wielokrotnego wyboru, składającego się ze 100 pytań. Z protokołu postępowania kwalifikacyjnego wynika, że P. K. W. uzyskał w części pisemnej egzaminu 61 punktów wobec wymaganych 70 na 100 możliwych, wobec nieuzyskania minimum 70 punktów w części pisemnej egzaminu oraz w związku z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2007 r. Nr 173, poz. 1218) Komisja Kwalifikacyjna stwierdziła, że P. K. W. zakończył postępowanie kwalifikacyjne z wynikiem negatywnym. Decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r., nr [...], Minister Infrastruktury odmówił nadania P. K. W. licencji zawodowej w zakresie pośrednictwa w obrocie nieruchomościami. Pismem z dnia 11 lutego 2009 r. P. K. W. wnioskował o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz o uchylenie decyzji w całości i umożliwienie kontynuowania postępowania o nadanie licencji zawodowej w zakresie pośrednictwa w obrocie nieruchomościami na dotychczasowych zasadach, obowiązujących osoby nieposiadające wyższego wykształcenia. Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej k.p.a.) uchylił decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2009 r., nr [...], i umorzył postępowanie w sprawie nadania licencji zawodowej w zakresie pośrednictwa w obrocie nieruchomościami w trybie egzaminacyjnym. W uzasadnieniu stwierdził, iż zgodnie z art. 9 ustawy o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw osoby z wykształceniem średnim lub wyższym, które ukończyły kurs specjalistyczny, mogły otrzymać licencję zawodową w zakresie pośrednictwa w obrocie nieruchomościami, jeżeli do dnia 31 grudnia 2008 r. przeszły z wynikiem pozytywnym postępowanie kwalifikacyjne, w trybie przepisów obowiązujących do dnia wejścia w życie niniejszego przepisu. Jednakże w dniu złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, postępowanie kwalifikacyjne w trybie egzaminacyjnym, prowadzone w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 17 lutego 2005 r. w sprawie nadawania uprawnień i licencji zawodowych w dziedzinie gospodarowania nieruchomościami oraz doskonalenia kwalifikacji zawodowych przez rzeczoznawców majątkowych, pośredników w obrocie nieruchomościami i zarządców nieruchomości (Dz. U. Nr 35, poz. 314 ze zm.), stało się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 k.p.a. ze względu na to, że ostatni wyznaczony zgodnie z obowiązującymi przepisami termin postępowania kwalifikacyjnego w trybie egzaminacyjnym, na którym mogły być rozpatrywane wnioski o ponowne rozpatrzenie sprawy, upłynął w dniu 5 listopada 2008 r., natomiast egzamin (część pisemna i ustna) odbył się w terminie 4–5 grudnia 2008 r. Oddalając skargę P. K. W. na powyższą decyzję, WSA w W. wskazał, iż zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw osoby z wykształceniem średnim bądź wyższym, które ukończyły kurs specjalistyczny mogły otrzymać licencję zawodową w zakresie pośrednictwa w obrocie nieruchomościami, jeżeli do dnia 31 grudnia 2008 r. przeszły z wynikiem pozytywnym postępowanie kwalifikacyjne w trybie przepisów obowiązujących do dnia wejścia w życie niniejszego przepisu, tj. do dnia 1 stycznia 2008 r. Od dnia 1 stycznia 2009 r. brak jest podstawy prawnej do przeprowadzenia postępowania kwalifikacyjnego w trybie egzaminacyjnym, bowiem przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 17 lutego 2005 r. straciły moc w dniu 27 lutego 2008 r. na mocy § 59 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 15 lutego 2008r. w sprawie nadania uprawnień i licencji zawodowych w dziedzinie gospodarowania nieruchomościami (Dz.U. z 2008 r. Nr 31, poz. 189), które nie przewiduje postępowań kwalifikacyjnych na pośredników w obrocie nieruchomościami w trybie egzaminacyjnym. Skarżący zaś nie zakończył postępowania kwalifikacyjnego do dnia 31 grudnia 2008 r. z wynikiem pozytywnym, w związku z czym brak jest podstawy prawnej umożliwiającej mu kontynuowanie tego postępowania. Brak jest również przepisu przejściowego stanowiącego, że do spraw wszczętych a niezakończonych do dnia 31 grudnia 2008 r. stosuje się przepisy dotychczasowe. Reasumując, Sąd I instancji stwierdził, iż prawidłowo Minister Infrastruktury przyjął, że nie może prowadzić postępowania, którego nie może zakończyć decyzją merytoryczną ze względu na jego bezprzedmiotowość w rozumieniu art. 105 §1 k.p.a. II. Skargę kasacyjną od wyroku WSA w W. z dnia 18 września 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 817/09, wniósł P. K. W. Strona wnosząca skargę kasacyjną zaskarżyła powyższy wyrok w całości, żądając jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych. Na podstawie art. 174 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.) zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego oraz procesowego poprzez błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie, mające istotny wpływ na wyniki sprawy, art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm., dalej p.u.s.a.) w zw. z art. 3 § 1 i 2 pkt. 5 w zw. z art. 134 § 1, art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. oraz w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt. 2 k.p.a. poprzez brak należytej oceny stanu faktycznego i niezasadnym przyjęciu za słuszne błędnych ustaleń faktycznych organu, niewyjaśnienie wszystkich aspektów prawnych rozstrzygnięcia, błędnej oceny zebranego materiału dowodowego w oparciu o nieprawidłowo ustalony stan faktyczny, iż postępowanie w sprawie nadania licencji pośrednika w obrocie nieruchomościami stało się bezprzedmiotowe, a tym samym nierozpoznanie istoty sprawy i brak należytego uzasadnienia w zaskarżonym orzeczeniu zarzutów skarżącego w zakresie naruszenia przez organ: 1) przepisu § 44 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 15 lutego 2008 r. w sprawie nadawania uprawnień i licencji zawodowych w dziedzinie gospodarowania nieruchomościami poprzez nieprzekazanie przez Ministra Infrastruktury do Komisji Kwalifikacyjnej przedmiotowej sprawy w celu weryfikacji przeprowadzenia postępowania kwalifikacyjnego, mimo wniosku strony o ponowne rozpatrzenie sprawy, co miało istotne znaczenie dla sprawy; 2) przepisu § 31 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 17 lutego 2005 r. w sprawie nadawania uprawnień i licencji zawodowych w dziedzinie gospodarowania nieruchomościami w brzmieniu nadanym przez § 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 grudnia 2007 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie nadawania uprawnień i licencji zawodowych w dziedzinie gospodarowania nieruchomościami oraz doskonalenia kwalifikacji zawodowych przez rzeczoznawców majątkowych, pośredników w obrocie nieruchomościami i zarządców nieruchomości (Dz. U. Nr 25, poz. 1874) w zw. z § 59 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 15 lutego 2008 r. w sprawie nadawania uprawnień i licencji zawodowych w dziedzinie gospodarowania nieruchomościami poprzez pozbawienie skarżącego jako kandydata zdającego część pisemną egzaminu w dniu 4.12.2008 r. i ubiegającego się o przyznanie licencji pośrednika w obrocie nieruchomościami możliwości przystąpienia do egzaminu poprawkowego i wykorzystania całej procedury wynikającej z obowiązujących przepisów, jak też niedopełnienie wymogu pouczenia o możliwości złożenia pisemnego wniosku o dopuszczenie do egzaminu poprawkowego w części pisemnej egzaminu o nadanie licencji pośrednika obrotu nieruchomościami, co pozbawiło skarżącego możliwości skorzystania z przysługującego mu prawa do dwukrotnego przystąpienia do części pisemnej przedmiotowego egzaminu poprawkowego, jak też niepouczenie o skutkach wyznaczenia egzaminu w dniu 4.12.2008 r. bez możliwości przystąpienia do egzaminu poprawkowego i kontynuacji dalszej procedury nadania przedmiotowych uprawnień na dotychczasowych zasadach oraz uznania, iż brak było podstaw prawnych umożliwiających po dniu 31.12.2008 r. do kontynuowania tego postępowania; 3) przepisu art. art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw w zw. z § 59 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 15 lutego 2008 r. w sprawie nadawania uprawnień i licencji zawodowych w dziedzinie gospodarowania nieruchomościami poprzez błędne uznanie, iż brak było podstaw prawnych umożliwiających po dniu 31.12.2008 r. do kontynuowania tego postępowania oraz że brak było przepisu przejściowego stanowiącego, iż do spraw wszczętych, a niezakończonych do dnia 31.12.2008 r. stosuje się przepisy dotychczasowe; 4) art. 141 § 4 w zw. z art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) i c) ustawy p.p.s.a. w zw. z art. 6–10, art. 75 § 1, art. 76, art. 77 § 1 i art. 78 § 1 oraz art. 80 i art. 81 k.p.a. poprzez brak w uzasadnieniu orzeczenia rozpatrzenia zarzutów skarżącego w zakresie naruszenia przez organ przysługującego skarżącemu prawa do czynnego udziału w postępowaniu i uniemożliwienie skarżącemu wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, materiału oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem zaskarżonych decyzji, jak też nieprzeprowadzenie przez organ odwoławczy, tj. Ministra Infrastruktury postępowania dowodowego, a w szczególności zawnioskowanej przez skarżącego weryfikacji postępowania kwalifikacyjnego w zakresie powtórnego przeliczenia ilości uzyskanych punktów na egzaminie pisemnym, a tym samym nierozpatrzenie jej istoty i niewskazanie podstaw prawnych rozstrzygnięcia z uzasadnieniem, dla których zarzuty skargi nie mogły być uwzględnione, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono w szczególności, iż błędnie przyjęte zostało przez WSA w W., że mimo zakończenia obowiązywania przepisów zezwalających na otrzymanie licencji pośrednika w obrocie nieruchomościami w trybie egzaminacyjnym bez posiadania przez kandydatów wyższego wykształcenia w trybie przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 17 lutego 2005 r. z dniem 31.12.2008 r., skutki jakie one spowodowały również ustały z tą datą. Zdaniem strony, procedura kwalifikacyjna, rozpoczęta pod rządami ww. przepisów zezwalała osobom bez wyższego wykształcenia na uzyskanie licencji pośrednika w obrocie nieruchomościami do czasu zakończenia postępowania kwalifikacyjnego z wynikiem pozytywnym, z wykorzystaniem jej wszystkich etapów w pełnym zakresie. Skoro skarżący rozpoczął procedurę na zasadach przewidzianych w ustawie o gospodarce nieruchomościami przed zmianą wynikającą z ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw, a także przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 17 lutego 2005 r., a procedura ta przewidywała i obejmowała pisemny egzamin testowy i dwie jego poprawki, to należy zauważyć, że skarżący nie zakończył jej, ponieważ nie przystąpił dotąd do żadnego z dwóch możliwych egzaminów poprawkowych. Tym samym nie można z faktu zakończenia obowiązywania przepisów wysnuwać wniosków o niemożliwości weryfikacji poprawności przeprowadzenia odbytej już procedury kwalifikacyjnej. Skarżący nie wnosił o prowadzenie dalszej części "starej" procedury uzyskania licencji pośrednika w obrocie nieruchomościami na podstawie aktualnie obowiązujących zasad, ale o umożliwienie kontynuowania rozpoczętej już procedury, a co najmniej o dokonanie weryfikacji odbytego już przez skarżącego pierwszego etapu pisemnej części tego postępowania. III. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Podstawy skargi kasacyjnej określa przepis art. 174 p.p.s.a. W myśl tego przepisu skargę kasacyjną można oprzeć zarówno na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1 przywołanego przepisu), jak i na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2 art. 174 p.p.s.a.). Błędna wykładnia, o której mowa w art. 174 pkt 1 p.p.s.a., to mylne rozumienie określonej normy prawnej, a niewłaściwe zastosowanie, to wadliwe uznanie, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Konstruując skargę kasacyjną należy jej zarzuty odnieść do zaskarżonego orzeczenia, wskazując przepisy prawa materialnego bądź procesowego, które naruszył wojewódzki sąd administracyjny, stosując je niewłaściwie lub też błędnie wykładając. W sytuacji oparcia skargi kasacyjnej na drugiej z podstaw wymienionych w art. 174 p.p.s.a. należy dodatkowo wykazać istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy sądowoadministracyjnej. Prawidłowe sporządzenie skargi kasacyjnej ma decydujące znaczenie dla wyniku postępowania kasacyjnego, gdyż Naczelny Sąd Administracyjny związany jest jej granicami, biorąc jedynie pod rozwagę z urzędu nieważność postępowania (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Związanie sądu granicami skargi kasacyjnej oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny nie może z własnej inicjatywy podjąć żadnych badań w celu ustalenia innych – poza przedstawionymi w skardze kasacyjnej wadami orzeczenia objętego skargą kasacyjną i ogranicza się wyłącznie do weryfikacji zarzutów sformułowanych przez kasatora. To skarżący decyduje w jakim zakresie orzeczenie sądu pierwszej instancji podlega kontroli. Rygoryzm formalny w stosunku do skargi kasacyjnej ma służyć ustaleniu w sposób niebudzący wątpliwości zakresu rozpoznania sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny (patrz wyrok NSA z dnia 22 lipca 2004 r. GSK 456/04). Kasator formułując zarzuty skargi kasacyjnej wskazał, że dotyczą one naruszenia prawa materialnego i procesowego, a to: art. 1 § 1 i § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 i § 2 pkt 5 w zw. z art. 134 § 1, 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Powołane natomiast przepisy wskazują, że zarzut skargi kasacyjnej dotyczy naruszenia prawa procesowego, a jeżeli tak, to prawidłowe jego sformułowanie zgodnie z art. 174 p.p.s.a. w zw. z art. 176 p.p.s.a. wymaga dodatkowo wskazania, że naruszenie może mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tak sformułowany zarzut nie został uzasadniony, co powoduje, że uchyla się spod kontroli instancyjnej. Spośród kolejnych zarzutów skargi kasacyjnej najdalej idącym jest zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., który skutkuje uchyleniem wyroku tylko wówczas gdy jego uzasadnienie nieodpowiada wymogom zawartym w tym przepisie, przez co wyrok nie poddaje się kontroli. W sprawie objętej skarga kasacyjną sytuacja taka nie występuje. Zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Obowiązek zwięzłego przedstawienia stanu sprawy, o którym mowa w art. 141 § 4 p.p.s.a. obejmuje nie tylko przytoczenie ustaleń dokonanych przez organ administracji publicznej, ale także ich ocenę pod względem zgodności z prawem. Ocena pozytywna oznacza, że ustalony w postępowaniu administracyjnym stan faktyczny stał się stanem faktycznym przyjętym przez sąd. Obowiązek przyjęcia określonego stanu faktycznego przez sąd pierwszej instancji wynika pośrednio ze zdania drugiego art. 188, a także z art. 183 § 1 w zw. z art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. Szczególne miejsce w uzasadnieniu wyroku zajmuje wskazanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie pozwalające na skontrolowanie przez strony i ewentualnie przez Naczelny Sąd Administracyjny czy sąd orzekający nie popełnił w swoim rozumowaniu błędów (patrz wyrok NSA z 27 lipca 2007 r., sygn. akt I OSK 1281/06). W uzasadnieniu powinna się znaleźć interpretacja przepisu w odniesieniu do kontrolowanej sprawy. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego co do zasady kasator błędnie sformułował zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. wiążąc go z przepisami prawa materialnego, których naruszenie zarzuca w skardze kasacyjnej. Powołany art. 141 § 4 p.p.s.a. służy zaskarżeniu konstrukcji uzasadnienia wyroku, nie zaś poglądów sądu dotyczących wykładni i zastosowania prawa materialnego. Błędny jest również zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w powiązaniu z przepisami procesowymi, a to art. 145 § 1 pkt 1 lit a) i lit c) p.p.s.a. oraz w zw. z art. 6 – 10, art. 75 § 1 – 78 § 1, art. 80 i art. 81 K.p.a. Już to wystarczyłoby do uznania, iż tak sformułowany zarzut nie poddaje się kontroli. Odnosząc się do zarzutu, w którym kwestionowane są ustalenia stanu faktycznego, Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił go. P. K. W. – absolwent szkoły średniej, przystąpił 4 grudnia 2008 r. do egzaminu kwalifikacyjnego polegającego na wypełnieniu testu jednokrotnego wyboru uzyskując 61 punktów wobec wymaganych minimum 70 na 100 możliwych. Powołany przez skarżącego § 44 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 15 lutego 2008 r. w sprawie nadania uprawnień i licencji zawodowych w dziedzinie gospodarki nieruchomościami (Dz. U. Nr 31, poz. 189) stanowi, "że po złożeniu przez stronę wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy należało przesłać do Komisji Kwalifikacyjnej sprawę w celu powtórnego przeprowadzenia postępowania kwalifikacyjnego". Z akt sprawy wynika, że P. K. W. ubiegał się o nadanie licencji zawodowej pośrednika nieruchomości na podstawie art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r., wg którego "osoby z wykształceniem średnim lub wyższym, które ukończyły kurs specjalistyczny mogły otrzymać licencję pośrednika nieruchomości, jeżeli do dnia 31 grudnia 2008 roku przeszły z wynikiem pozytywnym postępowanie kwalifikacyjne w trybie przepisów obowiązujących do dnia wejścia w życie tego przepisu" (tj. do dnia 1.01.2008 r.). Zatem w przedmiotowej sprawie miały zastosowanie przepisy rozporządzenia z dnia 17 lutego 2005 r., nie zaś rozporządzenia z dnia 15 lutego 2008 r., które ma zastosowanie w odniesieniu do kandydatów ubiegających się o nadanie licencji zawodowej w trybie bezegzaminacyjnym. Ponadto z dniem 1 stycznia 2009 r. upłynął ustanowiony w art. 9 ust. 1 cyt. ustawy termin umożliwiający organizowanie postępowań kwalifikacyjnych w trybie egzaminacyjnym. Odnosząc się do kolejnego zarzutu kasatora, a to naruszenia § 31 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 17 lutego 2005 r. "poprzez uniemożliwienie skarżącemu przystąpienia do egzaminu poprawkowego, gdyż jego egzamin z dnia 4 grudnia 2008 r. był ostatnim egzaminem w 2008 roku, a to spowodowało, że wbrew obowiązującym przepisom odstąpiono od organizowania egzaminu poprawkowego" jest nieuzasadniony. Jak wynika z akt administracyjnych, komunikatem z dnia 6 lutego 2008 r. Minister Infrastruktury ogłosił terminy postępowań kwalifikacyjnych na rok 2008 w trybie egzaminacyjnym, komunikat był umieszczony na stronie internetowej oraz w dzienniku urzędowym. Na stronie internetowej były również informacje o możliwości dwukrotnego przystąpienia do egzaminu poprawkowego oraz o zmianach w obowiązujących przepisach w tym zakresie. Zgodnie z § 23 ust. 1 cyt. rozporządzenia, organ przyjmował wnioski na wybrany przez kandydata termin postępowania kwalifikacyjnego. Z akt sprawy wynika, że skarżący w 2008 roku czterokrotnie rezygnował z uprzednio wyznaczonych terminów egzaminów, ostatecznie wyznaczając go na 4–5 grudnia. Odnosząc się do tej części zarzutu skargi kasacyjnej, że kandydaci nie powinni ponosić konsekwencji tego, że to organizatorzy wyznaczając termin egzaminu pod koniec okresu obowiązywania dotychczasowych przepisów pozbawili go możliwości zdawania egzaminów poprawkowych, należy podkreślić, że P. K. W. ubiegał się o nadanie licencji zawodowej pośrednika nieruchomości na podstawie przepisów przejściowych. Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 141, poz. 1492) wprowadziła od dnia 22 września 2004 r. wymóg posiadania wykształcenia wyższego oraz ukończenia studiów podyplomowych dla osób ubiegających się o nadanie licencji zawodowej pośrednika nieruchomości. Równocześnie przepis art. 13 ust. 2 cyt. ustawy nadal umożliwiał ubieganie się o nadanie licencji zawodowej na dotychczasowych zasadach pod warunkiem przejścia z wynikiem pozytywnym postępowania kwalifikacyjnego do dnia 31 grudnia 2005 roku. Ustawodawca jeszcze dwukrotnie przedłużał ten okres, ostatecznie termin składania wniosków o dopuszczenie do postępowania kwalifikacyjnego upłynął 31.12.2007 r. Kolejny zarzut dotyczy naruszenia art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami bez zastosowania przepisów przejściowych, który stanowił "osoby z wykształceniem średnim (...) mogły otrzymywać licencję zawodową pośrednika nieruchomości, jeżeli do 31 grudnia 2008 r. przeszły z wynikiem pozytywnym postępowanie kwalifikacyjne". Należy zauważyć, że przepis art. 13 ust. 2 ustawy o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami z dnia 28 listopada 2003 r. (dwukrotnie przedłużany) był przepisem przejściowym umożliwiającym przez okres kolejnych czterech lat stosowanie zasad dotychczasowych. Z tych względów zarzut jest nieuzasadniony. Pozostałe natomiast zarzuty skargi kasacyjnej wobec błędnego ich sformułowania oraz braku uzasadnienia usuwają się spod kontroli instancyjnej. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na zasadzie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.