III SA/Gd 313/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędziowie Sędzia NSA Anna Orłowska, Sędzia WSA Felicja Kajut (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Wioleta Gładczuk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2009 r. sprawy ze skargi A. A. na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] z dnia 27 kwietnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie zawieszenia w prawach studenta oddala skargę. Decyzją z dnia 2 marca 2009 r. Rektor działając na podstawie art. 66 ust. 2 w związku z art. 214 ust. 5 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym ( Dz. U. Nr 164 poz. 1365 ze zm.) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego zawiesił A. A. w prawach studenta [...] do czasy wydania orzeczenia przez Komisję Dyscyplinarną ds. Studentów. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że wydano takie orzeczenie mając na uwadze uzasadnione podejrzenie popełnienia przez studenta przestępstwa i naruszenia dobrych obyczajów akademickich oraz chcąc zapewnić bezpieczeństwo osobiste studentce K. A. podczas jej pobytu na terenie uczelni. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, nazwane w sprawie odwołaniem od tej decyzji złożył pełnomocnik A. A. zarzucając, że wydano ją z naruszeniem art. 214 ust. 5 ustawy o szkolnictwie wyższym poprzez jego niewłaściwe zastosowanie oraz art. 86 K.p.a. Podniesiono, że A. A. cierpi na poważne schorzenie neurologiczne, co dotychczas ukrywał. Okoliczność ta została pominięta w procesie karnym, tym samym był on nierzetelny. Ujawnienie tych nowych faktów po zakończeniu postępowania karnego uzasadnia jego wznowienie i wniosek taki jest przygotowywany. Nadto naruszono art. 86 K.p.a. nie wysłuchując A. A., co świadczy o nierzetelności również tego postępowania. Pismem z dnia 23 marca 2009 r. wniesiono o uzupełnienie postępowania dowodowego na okoliczność ustalenia stanu zdrowia A.A. Rektor po rozpoznaniu odwołania decyzją z dnia 27 kwietnia 2009 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję stwierdzając, że podniesione w odwołaniu zarzuty nie znajdują uzasadnienia prawnego i faktycznego. Organ wskazał, że prowadząc postępowanie w sprawie nie miał kompetencji do kwestionowania rozstrzygnięć sądu powszechnego, ani uzupełniania za sąd powołanego w odwołaniu materiału dowodowego. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 86 K.p.a. wskazano, że środek dowodowy w postaci przesłuchania strony jest wykorzystywany wówczas, gdy po wyczerpaniu środków dowodowych lub ich braku pozostały nie wyjaśnione fakty istotne do rozstrzygnięcia sprawy. Zdaniem organu okolicznością wystarczająco uzasadniającą "podejrzenie popełnienia przestępstwa" jest skazujący wyrok Sądu Rejonowego. Tym samym nie zachodziła konieczność przesłuchania studenta. A. A. złożył na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wnosząc o jej uchylenie całości. Zarzucono, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów k.p.a. tj. art. 10 § 1 poprzez niezapewnienie skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu i uniemożliwienie mu wypowiedzenia się co do zebranych dowodów oraz z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 78 § 1 w związku z art. 80 poprzez dowolne pominięcie dowodów z dokumentacji medycznej skarżącego i tym samym brak wszechstronnego rozpoznania istoty sprawy. Nadto zarzucono naruszenie art. 214 ust. 5 ustawy prawo o szkolnictwie wyższym, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie bez uprzedniego wyjaśnienia istoty sprawy. W uzasadnieniu skargi wskazano, że organ wydał decyzję bez wysłuchania skarżącego, jak również bez możliwości zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym. Nadto ustalenia faktyczne organu należy uznać za dowolne, bowiem zgromadzony przez niego materiał dowodowy jest niekompletny, nie podjął on również wszelkich kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia sprawy. Organ bezzasadnie pominął przedłożoną dokumentację medyczną nieznaną w postępowaniu karnym, tymczasem uzasadnia ona przypuszczenie, że poczytalność skarżącego w chwili popełnienia zarzucanego mu czynu była wyłączona bądź w znacznym stopniu ograniczona. Wskazano przy tym, że wniosek o wznowienie prawomocnie zakończonego postępowania karnego jest przedmiotem badania Sądu Apelacyjnego w G. Powyższe okoliczności, jako przesądzające o przestępności czynu zarzucanego skarżącemu mają istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. W odpowiedzi na skargę Rektor wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. W piśmie z dnia 28 sierpnia 2009 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o zawieszenie postępowania na podstawie art. 98 k.p.a. do czasu rozpatrzenia sprawy przez Komisję Dyscyplinarną ds. Studentów [...], a także przez Rzecznika Praw Obywatelskich. Na rozprawie w dniu 24 września 2009 r. pełnomocnik skarżącego sprostował podstawę prawną w/w wniosku podając, że wnosi o zawieszenie postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wniosek ten został przez Sąd oddalony, nadto Sąd oddalił wnioski dowodowe zawarte w piśmie z dnia 28 sierpnia 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Odnosząc się do merytorycznej treści rozstrzygnięcia należy stwierdzić, że przepis art. 214 ust. 5 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym ( Dz. U. Nr 164 poz. 1365 ze zm.), zwanej dalej "ustawą" stanowi, że w razie uzasadnionego podejrzenia popełnienia przez studenta przestępstwa rektor jednocześnie z poleceniem przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego może zawiesić studenta w prawach studenta do czasu wydania orzeczenia przez komisję dyscyplinarną. Decyzje wydawane przez rektora w pierwszej instancji są ostateczne. W takim przypadku stosuje się odpowiednio art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego ( art. 207 § 2 ustawy). W myśl przepisu art. 207 ust. 1 ustawy do decyzji podjętych przez organy uczelni w indywidualnych sprawach studentów stosuje się odpowiednio przepisy ustawy Kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego. W ocenie Sądu sprawa zawieszenia studenta w prawach studenta należy do kategorii indywidualnych spraw studentów, o których mowa w powołanym wyżej przepisie i jako taka podlega kognicji sądu administracyjnego. Należy w związku z tym zauważyć, że w orzecznictwie sądów administracyjnych - zarówno tym odnoszącym się do uregulowań uprzednio obowiązującej ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 65, poz. 385 ze zm.), jak również w orzecznictwie opartym na przepisach aktualnie obowiązującej ustawy – wskazywano, że organy orzekające na podstawie przepisów ustaw regulujących szkolnictwo wyższym winny to czynić tak, by nie pozbawić adresata indywidualnego rozstrzygnięcia gwarancji procesowych wynikających z przepisów k.p.a. Jedynym ograniczeniem będzie tutaj specyfika sprawy będącej przedmiotem postępowania, co w każdym przypadku należy uwzględnić poprzez odniesienie do rozwiązań przyjętych w przepisach ustawy o szkolnictwie wyższym, jak również w przepisach wewnątrzzakładowych. Jak wynika z akt sprawy Rektor wydał zaskarżoną w związku ze złożonym przez Dziekana Wydziału [...] wnioskiem z dnia 25 lutego 2009 r. z którego wynikało, że istnieje uzasadnione podejrzenie popełnienia przez skarżącego przestępstwa, a właściwie ciągu przestępstw wyczerpujących znamiona określone w art. 212 § 1 kodeksu karnego ( przestępstwo zniesławienia ) oraz art. 190 § 1 k.k. (przestępstwo groźby karalnej ) na szkodę studentki K. A. Do wniosku dołączono pismo K.A. z którego wynikało, że skarżący skazany wyrokiem sądowym za groźby karalne wobec niej zachowuje się w sposób naganny, naruszając przy tym zawarty w wyroku nakaz powstrzymywania się od kontaktów z nią. Należy w tym miejscu wskazać, że wyrokiem Sądu Rejonowego [...] Wydział [...] z dnia 5 grudnia 2008 r. skarżący został uznany za winnego zarzucanego mu czynu z art. 190 § kk. Orzeczenie to prawomocnym wyrokiem z dnia 6 marca 2009 r. Sąd Okręgowy w G. utrzymał w mocy ( sygn. [...] ). Odnosząc powyższe do treści art. 214 ust. 5 ustawy należy stwierdzić, że w ocenie Sądu istniały przesłanki do wydania decyzji o zawieszeniu A. A. w prawach studenta, bowiem istniało w sprawie uzasadnione podejrzenie popełnienia przez studenta przestępstwa, co – na etapie postępowania zainicjowanego wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy - zostało bezspornie stwierdzone prawomocnym wyrokiem z dnia 6 marca 2009 r. Zasadnie przy tym twierdzi organ, że nie miał kompetencji do kwestionowania rozstrzygnięć sądu powszechnego. Odnosząc się z kolei do podniesionego w skardze zarzutu naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, to dokonując oceny ich stosowania przez organ w sprawie, Sąd nie dopatrzył się takiego ich naruszenia, które miałoby istotny wpływ na wynik sprawy. W pierwszej kolejności, uwzględniając specyfikę niniejszego postępowania, Sąd stwierdził, że zgromadzony przez organ materiał dowodowy był wystarczający do wydania rozstrzygnięcia w sprawie i nie musiał on podejmować dodatkowych działań w postępowaniu dowodowym, w tym nie zachodziła konieczność przesłuchania skarżącego. Również, nie znajduje uzasadnienie twierdzenie, że organ bezzasadnie pominął przedłożoną dokumentację medyczną nieznaną w postępowaniu karnym, organ stwierdził jedynie, że nie może uzupełniać za sąd powołanego w odwołaniu materiału dowodowego. Należy też zauważyć, że Sąd nie dopatrzył się w sprawie istotnego naruszenia przepisu art. 10 § 1 k.p.a. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że zarzut naruszenia powołanego wyżej przepisu poprzez nie zapewnienie skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu i uniemożliwienie mu wypowiedzenia się co do zebranych dowodów może być skuteczny w sytuacji, gdy podnosząca go strona wykaże, iż zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. W jednym z wyroków odnoszących się do powyższej kwestii stwierdzono, że: "Brak jest podstaw do przyjęcia, iż taka okoliczność wystąpiła w sytuacji, gdy organy obu instancji przeprowadzały wyłącznie dowody z dokumentów znanych skarżącemu (...), materiał ten został prawidłowo oceniony przez organy, był wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy i nie wymagał uzupełnienia." ( wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 grudnia 2007r. IV SA/Wa 1966/07, LEX nr 494198, podobnie wyrok WSA w Krakowie z dnia 28 stycznia 2009 r., III SA/Kr 1055/08, LEX nr 478703). Skład orzekający w niniejszej sprawie powyższe stanowisko w pełni akceptuje, należy przy tym zauważyć, że taka sama sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Doszło w niej do wydania orzeczenia w oparciu o materiał dowodowy w postaci dokumentów ( wyroki sądów ), które były znane skarżącemu, a nadto był to materiał, który nie wymagał uzupełnienia i dawał podstawy do wydania orzeczenia. W świetle powyższego za niezasadne należało uznać również zarzuty naruszenia art. 7, 77 § 7 i 80 k.p.a. Na marginesie Sąd pragnie wskazać, że wszelkie okoliczności przemawiające na korzyść skarżącego może on podnosić w trakcie toczącego się w jego sprawie postępowania wyjaśniającego ( art. 215 ustawy) i postępowania przed uczelnianą komisja dyscyplinarną. Nie będąc związany zarzutami skargi Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja zawiera inne niż wskazane w skardze uchybienia przepisów k.p.a., jednak naruszenia te nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy. W podstawie prawnej zaskarżonej decyzji organ orzekł o utrzymaniu w mocy swojej wcześniejszej decyzji, powołał się przy tym na art. 138 § 1 k.p.a. Należy stwierdzić, że przywołany wyżej przepis wymienia trzy rodzaje orzeczeń organu odwoławczego, wśród nich wymieniono orzeczenie o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji ( pkt 1). Na ten właśnie przepis art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. winien był się organ powołać w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji. Zdaniem Sądu takiej wady zaskarżonej decyzji nie można jednak uznać za istotne naruszenie prawa, a co znajduje potwierdzenie w utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych. I tak Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 15 lipca 2003 r., sygn. akt I SA 371/03, LEX nr 149553 stwierdził, że : "Błędne powołanie podstawy prawnej lub jej niepowołanie w okolicznościach, gdy podstawa taka istnieje w przepisach prawa, a nadto przesłanki do jej zastosowania zostały spełnione, nie można uznać za istotne naruszenie prawa, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy". Sąd zwrócił nadto uwagę na błąd w doręczeniu zaskarżonej decyzji. Przepis art. 40 § 2 k.p.a. stanowi, że jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. W toku postępowania zainicjowanego wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy strona była reprezentowana przez pełnomocnika, tymczasem. zaskarżona decyzja została doręczona stronie, nie zaś jej pełnomocnikowi. Ten błąd organu nie miał jednak żadnych negatywnych skutków dla strony. Mając na uwadze powyższe, należało skargę oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.