II SA/Po 214/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz po rozpoznaniu w Poznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 września 2009 r. sprawy ze skargi Z. i K. D. na czynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] stycznia 2009r. nr [...] w przedmiocie umożliwienia stronie sporządzenia odpisu dokumentu postanawia odrzucić skargę. /-/ W. Batorowicz Pismem z dnia 8 grudnia 2008 r. skarżący działając za pomocą pełnomocnika domagali się od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. : umożliwienia sporządzenia za pomocą kserokopiarki będącej na wyposażeniu PINB w K.- przez pełnomocnika lub przez organ, na użytek strony - odpisu (kopii) protokołu kontroli z dnia 16 czerwca 2008 r. dotyczącego wykonania robót rozbiórkowych budynku mieszkalnego i gospodarczego prowadzonych na podstawie decyzji Starosty K. nr [...] z dnia [...] października 2005 r.; wskazania czasu i miejsca, w którym strona będzie mogła zrealizować uprawnienie wynikające z art. 73 § 1 k.p.a. lub przesłania przedmiotowego protokołu. Pismem z dnia 7 stycznia 2009 r. organ wyjaśnił, iż zgodnie z art. 73 § 1 k.p.a. umożliwia stronie przeglądanie akt sprawy dotyczącej kontroli przestrzegania i stosowania przepisów Prawa budowlanego przy wykonywaniu robot rozbiórkowych prowadzonych na podstawie decyzji Starosty K. nr [...] z dnia [...] października 2005 r. oraz sporządzanie z nich notatek i odpisów. Jednocześnie organ wskazał godziny, w których strona może zrealizować swoje uprawnienie. Ponadto wskazał na to, że przepisy nie przewidują obowiązku udostępnienia stronie urządzeń biurowych będących na wyposażeniu urzędu, ani wykonania kserokopii przez pracownika urzędu, czy też wydania akt celem wykonania kserokopii poza urzędem. Organ wskazał, iż jedynie w sytuacji określonej w art. 73 § 2 k.p.a. organ administracji publicznej może uwierzytelnić odpisy lub wydać uwierzytelnione odpisy dokumentów z akt sprawy. Pismem z dnia 12 stycznia 2009 r. skarżący wezwali organ do usunięcia naruszenia prawa, to jest do umożliwienia sporządzenia odpisu przedmiotowego protokołu za pomocą kserokopiarki będącej na wyposażeniu PINB w K. lub wydania postanowienia odmawiającego sporządzenia odpisu przedmiotowego protokołu w wyżej wymieniony sposób (postanowienia, o którym mowa w art. 74 § 2 k.p.a.). W odpowiedzi na wezwanie organ pismem z dnia 9 lutego 2009 r. podtrzymał stanowisko wyrażone w piśmie z dnia 7 stycznia 2009 r. i zauważył, iż strona nie składała żądania z art. 73 § 2 k.p.a., a jedynie w sytuacji określonej w tym przepisie organ administracji publicznej może uwierzytelnić sporządzone przez stronę odpisy lub wydać uwierzytelnione odpisy pobierając przy tym stosowną opłatę skarbową. Wskazując na treść art. 74 § 2 k.p.a. organ stwierdził, iż nie odmówił stronie możliwości przeglądania akt sprawy oraz sporządzania z nich notatek i odpisów, zatem nie ma podstaw do wydania postanowienia, o którym mowa w wyżej wskazanym przepisie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący stwierdzili, iż ich skarga dotyczy zaskarżalnego aktu (czynności) z zakresu administracji publicznej dotyczącego uprawnienia wynikającego z przepisów prawa – odmowy uprawnienia wynikającego z art. 73 § 1 k.p.a. i odmowy wydania postanowienia, o którym mowa w art. 74 § 2 k.p.a., odmawiającego sporządzenia przez organ odpisu protokołu kontroli z dnia 16 czerwca 2008 r. za pomocą kserokopiarki będącej na wyposażeniu PINB w K . Skarżący domagali się, w razie nieuwzględnienia przez organ skargi w trybie autokontroli, uznania przez Sąd uprawnienia skarżących do sporządzenia odpisu przedmiotowego protokołu w wyżej określony sposób (za pomocą kserokopiarki będącej na wyposażeniu PINB) i obowiązku wydania przez organ postanowienia, o którym mowa w art. 74 § 2 k.p.a. w razie odmowy sporządzenia odpisu protokołu w wyżej wymieniony sposób. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko zajęte w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga, jako niedopuszczalna, podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 73 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej obowiązany jest w każdym stadium postępowania umożliwić stronie przeglądanie akt sprawy oraz sporządzanie z nich notatek i odpisów. W myśl § 2 strona może żądać uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów z akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony. W niniejszej sprawie strona żąda zapewnienia jej możliwości wykonania kserokopii oryginału dokumentu znajdującego się w aktach sprawy za pomocą kserokopiarki będącej na wyposażeniu organu administracji publicznej (urzędu), względnie aby sam organ (pracownik urzędu) sporządził taką kserokopię. Strona nie domaga się wydania uwierzytelnionego odpisu, o którym mowa w art. 73 § 2 k.p.a. Zdaniem Sądu obowiązek z art. 73 § 1 k.p.a. nie sięga tak daleko, by organ obowiązany był wykonywać odpisy dokumentu za stronę, w tym wypadku kserokopię dokumentu za pomocą kserokopiarki będącej na wyposażeniu urzędu (urządzenia, które nie jest przeznaczone do użytku publicznego). W konsekwencji nie można przyjąć, iżby w takiej sytuacji organ zobowiązany był do wydania postanowienia, o którym mowa w art. 74 k.p.a. Organ ten w istocie odmówił bowiem udostępnienia określonego urządzenia – kserokopiarki, a nie udostępnienia stronie akt sprawy i umożliwienia sporządzenia odpisu. Strona wyraźnie wyartykułowała żądanie, by odpis dokumentu był sporządzony za pomocą kserokopiarki będącej na wyposażeniu urzędu. Takie uprawnienie stronie na gruncie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie przysługuje. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym powszechny jest pogląd, iż strona nie może żądać, aby odpisy (kserokopie) wykonał i dostarczył sam organ, bowiem obowiązek udostępnienia przez organ akt sprawy i sprowadzania z nich notatek oraz odpisów takich czynności nie obejmuje, a sporządzanie notatek i odpisów z akt sprawy ustawodawca pozostawił stronie niezależnie od rodzaju użytych do tego środków technicznych (por. wyrok NSA z dnia 5 lipca 2005 r., GSK 898/04; wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 lipca 2006 r., II SA/Wa 776/06; wyrok NSA z dnia 29 marca 2001 r., II SA 2580/00 - powołane w uzasadnieniu wyroku WSA w Lublinie z dnia 29 stycznia 2009 r., II SA/Lu 754/08, dostępnym Internecie pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl oraz wyrok WSA w Olsztynie z dnia 4 grudnia 2008 r., I SA/Ol 458/08, dostępny pod adresem jw. i orzecznictwo powołane w uzasadnieniu tego wyroku). Reasumując tę część rozważań stwierdzić należy, iż organ nie ma obowiązku sporządzania za pomocą środków technicznych pozostających na wyposażeniu urzędu nieuwierzytelnionych kserokopii dokumentów z akt sprawy i doręczenia ich stronie. Wobec tego odmowa zadośćuczynienia przez organ żądaniu strony sprowadzającemu się do domagania się wykonania przez organ za pomocą kserokopiarki znajdującej się na wyposażeniu urzędu kopii dokumentu znajdującego się w aktach sprawy nie jest równoznaczna z odmową udostępnienia akt sprawy i umożliwienia sporządzania z nich notatek i odpisów. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie nie jest też bezczynność organu (brak wydania postanowienia, o którym mowa w art. 74 k.p.a.), a inna czynność – nieudostępnienie przez organ kserokopiarki na potrzeby sporządzenia odpisu (kopii) dokumentu (czy to przez stronę, czy to przez organ), co wprost wynika z treści skargi. W ocenie Sądu przedmiotowa czynność (odmowa udostępnienia kserokopiarki) nie jest innym aktem lub czynnością, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej p.p.s.a., to jest nie dotyczy uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa. Żaden przepis nie daje stronie prawa do żądania wykonania odpisu lub notatki z akt sprawy za pomocą kserokopiarki stanowiącej wyposażenie urzędu, a tego w istocie domagają się skarżący. Podnoszone przez stronę zarzuty dotyczące udostępnienia przez organ kserokopiarki do użytku publicznego mogłyby być przedmiotem skargi powszechnej z art. 221 k.p.a. i następne (Dział VIII k.p.a.). Wobec powyższego stwierdzić należy, iż przedmiotowa skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. /-/ W.Batorowicz