I OSK 1584/09
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2009-11-26
Skład orzekający: Wojciech Chróścielewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wójt gminy, jako organ wykonawczy, posiada legitymację procesową do zaskarżenia uchwały rady gminy na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym lub art. 50 § 1 PPSA, gdy organ nadzoru odmówił stwierdzenia nieważności tej uchwały?Ratio decidendi
Wójt gminy, będąc organem wykonawczym, nie posiada własnego interesu prawnego, który uzasadniałby zaskarżenie uchwały rady gminy na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym lub art. 50 § 1 PPSA. Odmowa stwierdzenia nieważności uchwały przez organ nadzoru nie przyznaje wójtowi prawa do samodzielnego zaskarżenia tej uchwały do sądu administracyjnego. W związku z tym, Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo odrzucił skargę wójta.Stan faktyczny
Wójt Gminy G. zaskarżył uchwałę Rady Gminy G. dotyczącą zaliczenia drogi do kategorii dróg gminnych i ustalenia jej przebiegu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił skargę wójta, uznając, że nie posiada on legitymacji procesowej do jej wniesienia. Wójt Gminy G. wniósł skargę kasacyjną od tego postanowienia, zarzucając naruszenie przepisów prawa ustrojowego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Wojciech Chróścielewski po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wójta Gminy G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 25 września 2009 r., sygn. akt III SA/Lu 55/09 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi Wójta Gminy G. na uchwałę Rady Gminy G. z dnia [...] grudnia 2008 r., nr [...] w przedmiocie zaliczenia drogi do kategorii dróg gminnych i ustalenia jej przebiegu postanawia: oddalić skargę kasacyjną
Wójt Gminy G. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie i domagał się stwierdzenia nieważności uchwały nr XXI/120/08 Rady Gminy G. dnia 18 grudnia 2008 r. w sprawie zaliczenia drogi do kategorii dróg gminnych i ustalenia jej przebiegu.
Postanowieniem za dnia 25 września 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.) skargę Wójta G. W ocenie Sądu wójt nie ma możliwości zaskarżania - w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym - uchwały podjętej przez radę gminy. Użyte w tym przepisie sformułowanie "każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone" nie dotyczy wójta sprawującego funkcję wykonawczą, realizowaną w imieniu własnym i jednocześnie w imieniu gminy, jako jej organu, skoro pojęcie "interesu prawnego" odnosić trzeba w tym przypadku do związku miedzy indywidualnymi prawami i obowiązkami skarżącego, których źródłem są przepisy prawa materialnego lub procesowego a zaskarżoną uchwałą. Z podobnych przyczyn, legitymacji do wniesienia skargi sądowej przez organ wykonawczy gminy nie sposób upatrywać w treści art. 50 § 1 p.p.s.a., przyznającemu prawo do wniesienia skargi każdemu, mającemu w tym interes prawny.
Od powyższego postanowienia Wójt Gminy G. wniósł skargę kasacyjną, domagając się jego uchylenia w całości, zarzucając:
1. naruszenie przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych w związku z art. 184 Konstytucji RP przez przyjęcie, że zaskarżona uchwała Rady Gminy G. będąca aktem prawa miejscowego nie podlega sądowej kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie w sytuacji, gdy Wójt Gminy G. nie ma możliwości zaskarżenia tej uchwały w oparciu o art. 101 ustawy o samorządzie gminnym, a wezwany przez Wójta Gminy G. organ nadzoru tj. Wojewoda Lubelski odmówił stwierdzenia nieważności tej uchwały.
2. naruszenie przepisów postępowania art. 50 § 1 i art. 58 § 1 pkt. 6 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe ich zastosowanie tj. odrzucenie skargi na uchwałę Rady Gminy G. z dnia 18 grudnia 2008r. w przedmiocie zaliczenia drogi do kategorii dróg gminnych i ustalenia jej przebiegu z powołaniem się na przepis art. 101 ustawy o samorządzie gminnym.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że Wójt Gminy jako jej organ wykonawczy ma interes prawny do wniesienia skargi w oparciu o art. 50 § 1 p.p.s.a., w sytuacji, gdy uchwała Rady Gminy G. z dnia 18 grudnia 2008 r. jako akt prawa miejscowego została podjęta z naruszeniem bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa materialnego oraz art. 169 Konstytucji RP, a organ nadzoru, mimo że był wzywany, odmówił stwierdzenia nieważności w/w uchwały. Uchwała ta została podjęta z naruszeniem kompetencji Wójta Gminy jako organu wykonawczego określonych w odpowiednich przepisach ustawy o samorządzie gminnym i innych ustaw oraz art. 169 Konstytucji RP. Wójt Gminy G. dochodził, iżby Sąd pierwszej instancji dokonał oceny zgodności zaskarżonej uchwały z obiektywnym stanem prawnym, skoro organ nadzoru odmówił stwierdzenia jej nieważności. Powyższe uwagi odnoszą się również do zarzutu niewłaściwego zastosowania art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Z tego względu stanowisko Sądu pierwszej instancji o odrzuceniu skargi ze względów przytoczonych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia nie może być uznane za trafne.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.) każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego.
Stosownie natomiast do art. 50 § 1 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym.
Wójt gminy jako organ wykonawczy gminy – art. 26 ust. 1 powołanej wyżej ustawy o samorządzie gminnym, kieruje sprawami gminy oraz reprezentuje ją na zewnątrz (art. 31 ustawy). Wójt gminy, jako organ wykonawczy gminy, nie posiada natomiast własnego interesu prawnego, który wymagałby ochrony prawnej przewidzianej art. 101 ustawy o samorządzie gminnym. Skoro zatem Wójt Gminy jako organ gminy nie posiada własnego interesu prawnego to tym samym nie przysługuje mu prawo zaskarżenia uchwały Rady Gminy zarówno na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym jak i art. 50 § 1 p.p.s.a., które to przepisy wymagają do skutecznego zaskarżenia aktu administracyjnego wylegitymowania się interesem prawnym.
Stosownie do postanowień art. 30 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym wójt gminy wykonuje uchwały rady gminy, a po myśli art. 30 ust. 3 wskazanej ustawy w realizacji zadań własnych wójt gminy podlega wyłącznie radzie gminy. W przypadku wystąpienia ewentualnych rozbieżności w stanowiskach obu organów mogą one rozstrzygać ewentualne spory w drodze prawem przewidzianej tj. na przykład wystąpienia do wojewody o podjęcie rozstrzygnięcia nadzorczego, natomiast nie jest dopuszczalna droga skargi do sądu administracyjnego. Jak wynika z treści skargi kasacyjnej Wójt Gminy G. z możliwości powyższej skorzystał. Natomiast odmowa przez organ nadzoru – Wojewodę Lubelskiego – stwierdzenia nieważności przedmiotowej uchwały nie uzasadnia przyjęcia poglądu, że w takim przypadku Wójtowi Gminy przysługuje prawo do samodzielnego zaskarżenie tejże uchwały do sądu administracyjnego.
W takiej sytuacji należy uznać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie prawidłowo zaskarżonym postanowieniem z dnia 25 września 2009 r. odrzucił na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. skargę Wójta Gminy G. na uchwałę Rady Gminy G. z dnia 18 grudnia 2008 r., nr XXI/120/08 w przedmiocie zaliczenia drogi do kategorii dróg gminnych i ustalenia jej przebiegu
Z tego względu na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) skargę kasacyjną należało oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło