II SA/Wr 386/09

WyrokWSA we Wrocławiu2009-09-28

Skład orzekający: Halina Kremis, Alicja Palus, Andrzej Wawrzyniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może wydać decyzję w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego (nakaz sporządzenia projektu zamiennego) w sytuacji, gdy roboty budowlane zostały już zakończone, a zastosowanie znajduje art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego nie może wydać decyzji w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, jeśli roboty budowlane zostały już zakończone. W takiej sytuacji zastosowanie znajduje art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego, który nie przewiduje możliwości wydania decyzji nakazującej sporządzenie projektu zamiennego w tym trybie. Wydanie decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 w sytuacji zakończonych robót budowlanych stanowi naruszenie prawa materialnego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji zatwierdzającej projekt budowlany zamienny i udzielającej pozwolenia na wznowienie robót budowlanych dla przebudowy przepompowni ścieków. Skarżący G. U. kwestionował prawidłowość tej decyzji, podnosząc zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym niezgodności projektu z planem zagospodarowania przestrzennego oraz niewłaściwego zastosowania przepisów Prawa budowlanego w sytuacji, gdy roboty budowlane zostały już zakończone. Organy nadzoru budowlanego obu instancji utrzymały w mocy decyzję zatwierdzającą projekt zamienny.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś.Ś., a także decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś.Ś. nakładającą obowiązek sporządzenia projektu zamiennego oraz decyzję Starosty Ś. uchylającą decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kremis, Sędziowie Sędzia WSA Alicja Palus, Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak (spr.), Protokolant Wojciech Śnieżyński, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 września 2009 r. sprawy ze skargi G. U. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych dla Gminy Ś. Ś. I. uchyla decyzje I i II instancji; II. uchyla decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś.Ś. z dnia [...] nr [...] oraz decyzję S. Ś. z dnia [...] nr[...]; III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości; IV. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. na rzecz skarżącego kwotę 757 (siedemset pięćdziesiąt siedem) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ś.Ś. na podstawie art. 51 ust. 4, art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 83 ust. 1 i 2 i art. 84 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) oraz art. 104 kpa, po rozpatrzeniu wniosku inwestora – Gminy Ś. Ś., zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na wznowienie robót budowlanych dla Gminy Ś. Ś.na przebudowę przepompowni ścieków (przepompownia P-2) wraz z infrastrukturą (zjazd z drogi powiatowej nr[...], zmiana lokalizacji złącza kablowego Z1a i odpowietrzenia) na działkach nr [...] i [...], AM-[...], obręb [...]., gmina Ś. Ś. – obszar wiejski (kategoria obiektów XXVI, IV) oraz nałożył obowiązek uzyskania przed przystąpieniem do użytkowania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. W uzasadnieniu organ I instancji podał, że decyzją ostateczną z dnia [...] r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ś. Ś. nałożył na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego na inwestora – Gminę Ś.Ś. obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, w zakresie projektu zagospodarowania, w części dotyczącej lokalizacji przepompowni kanalizacji sanitarnej – przepompownia [...], położonej w miejscowości B., gmina Ś. Ś.. Organ wskazał następnie, że w dniu [...]r. Starosta Ś. decyzją nr [...] uchylił decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego we W. z dnia [...] r. nr [...] w części dotyczącej przepompowni ścieków położonej w B. Decyzja ta stała się ostateczna z dniem [...]r., a w dniu [...] r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś. Ś. wpłynął wniosek Urzędu Miejskiego o zatwierdzenie projektu budowlanego zamiennego i wydanie pozwolenia na wznowienie robót. Powiatowy Inspektor stwierdził, że wniosek wpłynął w terminie określonym w decyzji nakazowej z dnia [...]r. nr [...] i podniósł, że zgodnie z obowiązującą procedurą właściwy organ, po upływie terminu określonego w decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 lub na wniosek inwestora, sprawdza wykonanie obowiązku i wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo – jeżeli budowa została zakończona – o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego. W powyższej decyzji nakłada się obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Organ I instancji zaznaczył, że w dniu [...]r. zawiadomił strony o wszczęciu postępowania wraz z pouczeniem o możliwości zapoznania się z aktami sprawy w ciągu 7 dni od daty otrzymania zawiadomienia. W odwołaniu złożonym od tej decyzji skarżący G. U. podniósł, że z dokumentacji złożonej do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś. Ś. wynika, że mieszkańcy skarżą się na wydobywające się z odpowietrznika zapachy i domagają się przeniesienia przepompowni P-2 w sposób, który pozwoli na znaczne oddalenie jej od obiektów mieszkalnych. W zamiennym projekcie budowlanym nastąpiło to zaledwie o parę metrów. Równoczesna ingerencja w zmianę kształtu drogi powiatowej nr [...] powoduje, że zatwierdzony projekt nie jest zgodny z Projektem Zagospodarowania Przestrzennego dla Gminy Ś. Ś. Zdaniem odwołującego się, przebudowa drogi będzie wiązała się z wyrządzeniem wielu szkód. Skarżący podniósł ponadto, że działka nr [...] jest działką budowlano-letniskową, której wartość znacząco spadnie w przypadku umieszczenia w jej pobliżu odpowietrznika systemu kanalizacyjnego. Decyzją z dnia [...]r. nr [...] D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W., po rozpatrzeniu powyższego odwołania, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że przedmiotowa inwestycja realizowana była przez Miasto i Gminę Ś. Ś. w oparciu o decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego we W. z dnia [...]r. nr [...]o pozwoleniu na budowę i zatwierdzeniu projektu budowlanego oczyszczalni ścieków w B., obręb Z. wraz z przepompowniami ścieków rozmieszczonymi na trasie kanalizacji sanitarnej, linią energetyczną niskiego napięcia do oczyszczalni i pompowni. Decyzją tą udzielono pozwolenia na budowę przepompowni zlokalizowanej na działce nr[...], a jej lokalizacja została zmieniona w trakcie realizacji inwestycji. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podał, że S. Ś. decyzją z dnia [...] r. nr [...] zatwierdził projekt budowlany i wydał pozwolenie na budowę rurociągu tłoczonego kanalizacji sanitarnej w miejscowości Sz. Zarówno w decyzji nr[...], jak i w decyzji nr[...], inwestor został zobowiązany do zgłoszenia zakończenia budowy. W dniu [...]r. inwestor zgłosił zakończenie budowy objętej wyżej wymienionymi decyzjami i uzyskał potwierdzenie przyjęcia zgłoszenia w formie zaświadczenia nr [...] z dnia [...] r. wydanego przez S. Ś.. Organ odwoławczy wskazał następnie, że – po uchyleniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 5 października 2006 r. sygn. akt II SA/Wr 314/06 decyzji D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...]r. nr [...]i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z dnia [...]r. nr [...]o umorzeniu postępowania w sprawie budowy przepompowni kanalizacji sanitarnej w B., gmina Ś. Ś., położonej na działce nr[...]– Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ś. Ś. decyzją z dnia [...]r. nr [...] nałożył na inwestora – Gminę Ś. Ś. obowiązek sporządzenia i przedstawienia w terminie 3 miesięcy od dnia uprawomocnienia się decyzji projektu zamiennego w zakresie projektu zagospodarowania, w części dotyczącej lokalizacji przepompowni kanalizacji sanitarnej – przepompownia P-2 w miejscowości B., gmina Ś. Ś. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podał, że decyzją z dnia [...] r. nr [...] Starosta Ś. uchylił – w części dotyczącej przepompowni ścieków – decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego we W. z dnia [...]r. nr[...]. Organ II instancji stwierdził, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że będąca inwestorem Gmina Ś. Ś. wykonała przepompownię ścieków niezgodnie z projektem zatwierdzonym decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego we W. z dnia [...]r. nr[...], bowiem decyzją tą udzielono pozwolenia na budowę przepompowni zlokalizowanej na działce nr[...], a została ona wybudowana na działce nr [...] oznaczonej geodezyjnie jako droga. D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podniósł, iż w przypadku wykonania robót budowlanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, właściwy organ w drodze decyzji, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz – w razie potrzeby – wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. W razie wydania decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3, właściwy organ jest zobowiązany uchylić decyzję o pozwoleniu na budowę, zgodnie z art. 36a ust. 2 cytowanej ustawy. W konsekwencji nałożenia przez organ nadzoru budowlanego obowiązku w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 i po uchyleniu decyzji o pozwoleniu na budowę, organ ten wydaje na podstawie art. 51 ust. 4 decyzję zatwierdzającą przedstawiony projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo – jeżeli budowla została zakończona – decyzję o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego. W decyzji tej nakłada się obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Organ II instancji stwierdził, że inwestor – Gmina Ś. Ś. – wykonał w wyznaczonym terminie nałożony na niego decyzją z dnia [...]r. nr [...] obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego we wskazanym zakresie i w związku z tym należało wydać na podstawie art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego decyzję zatwierdzającą projekt zamienny i udzielającą pozwolenia na wznowienie robót oraz nakładającą obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaznaczył, że skarżący G. U. od początku postępowania domagał się jedynie zmiany lokalizacji przepompowni, gdyż uniemożliwia mu ona wjazd na działkę nr[...]. Zdaniem organu, przewidziana w projekcie zamiennym zmiana usytuowania przepompowni rozwiąże ten problem. W ocenie organu odwoławczego, kwestie związane ze spadkiem wartości nieruchomości sąsiedniej w związku z realizacją inwestycji budowlanej nie mogą być przedmiotem postępowania administracyjnego, gdyż są to sprawy o charakterze cywilnoprawnym, rozstrzygane przez sądy powszechne. Wojewódzki Inspektor podkreślił, że w procedurze naprawczej opisanej w art. 50-51 Prawa budowlanego organ nadzoru budowlanego bada poprawność inwestycji w zakresie zgodności ze sztuką budowlaną, obowiązującymi normami i przepisami techniczno-budowlanymi. Do kompetencji organów budowlanych należy bowiem sprawowanie nadzoru i kontroli nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego (art. 81 Prawa budowlanego). Organ II instancji stwierdził, że przedłożony projekt zamienny posiada niezbędne uzgodnienia, w tym także zgodę na lokalizację zjazdu z drogi powiatowej nr [...] (działka nr[...]) na działkę nr [...]w miejscowości B. Na powyższą decyzję G. U. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Skarżący zarzucił tej decyzji, że została wydana z rażącym naruszeniem prawa, a to: 1. z naruszeniem przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, w szczególności: - art. 7, art. 9, art. 10 oraz art. 77 kpa, poprzez niezapewnienie stronie skarżącej czynnego udziału w postępowaniu i uniemożliwienie jej wypowiedzenia się co do zebranych dowodów oraz zgłoszonych żądań, brak należytego poinformowania strony skarżącej o okolicznościach faktycznych i prawnych mających istotny wpływ na ustalenie jej praw, a nadto niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego w niniejszej sprawie w sposób nie budzący wątpliwości; - art. 80 kpa, poprzez ocenę zebranego materiału dowodowego w sposób dowolny, sprzeczny z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, a przede wszystkim z zasadami wiedzy i sztuki budowlanej; 2. z naruszeniem przepisów prawa materialnego, w szczególności: - art. 36a ust. 2 Prawa budowlanego, poprzez jego błędną wykładnię i zastosowanie, albowiem istotnym kryterium warunkującym dopuszczalność stosowania powyższej regulacji jest fakt prowadzenia procesu budowlanego, a nie jego zakończenie, które czyni bezprzedmiotowym stosowanie powyższego przepisu; - art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego, poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że istotne odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub warunków pozwolenia na budowę pozwalają nałożyć na inwestora obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych, gdy w rzeczywistości winny one skutkować wydaniem decyzji rozbiórki obiektu lub jego części, albowiem rozbiórkę można nakazać w takim zakresie, w jakim wybudowano obiekt z naruszeniem prawa, to znaczy niezgodnie z projektem zatwierdzonym decyzja o pozwoleniu na budowę. Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego. W uzasadnieniu skargi powołując się na judykaturę i piśmiennictwo podniesiono, że na gruncie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie do przyjęcia jest takie rozumienie koncepcji prowadzenia postępowania dowodowego, przy którym organ administracji przyjmuje całkowicie bierną postawę, ograniczając się jedynie do oceny, czy strona udowodniła fakty będące podstawą jej żądania, czy nie i przerzucając w konsekwencji obowiązek wyjaśnienia sprawy na stronę. Skarżący zarzucił, że zmieniając lokalizację budowy przepompowni P-2 organy podejmowały w tej kwestii decyzję o kluczowym znaczeniu dla możliwości korzystania z działki skarżącego, a mimo to o decyzji tej nie powiadomiono skarżącego i innych właścicieli posesji graniczących z działką nr[...]. W konsekwencji pominięte zostały interesy tych właścicieli, w tym skarżącego, co uniemożliwiło im podjęcie jakichkolwiek działań w celu zmiany niekorzystnej dla siebie decyzji. Wskazując, iż ze złożonej dokumentacji do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś. Ś. wynika, że wszyscy mieszkańcy skarżą się na wydobywające się z odpowietrznika zapachy i domagają się przeniesienia przepompowni [...] w sposób pozwalający na znaczne oddalenie jej od obiektów mieszkalnych, skarżący podkreślił, że w zamiennym projekcie budowlanym przesunięcie przepompowni nastąpiło jedynie o parę metrów, co nie czyni zadość oczekiwaniom mieszkańców, w tym skarżącego. Równocześnie ingerencja w zmianę kształtu drogi nr [...] powoduje, że zatwierdzony projekt budowlany nie jest zgodny z Projektem Zagospodarowania Przestrzennego dla Gminy Ś. Ś. Rozwijając zarzut naruszenia art. 36a ust. 2 Prawa budowlanego skarżący wywodził, że istotnym kryterium warunkującym dopuszczalność stosowania regulacji zawartej w tym przepisie jest fakt prowadzenia procesu budowlanego. Jego zakończenie czyni bowiem bezprzedmiotowym stosowanie tego przepisu, a ewentualna zmiana (rozbudowa, przebudowa) wybudowanego obiektu może nastąpić po uzyskaniu nowego pozwolenia na budowę. Jeżeli natomiast budowa nie została zakończona, to wszelkie zmiany dokonują się poprzez zmianę ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę w powyższym trybie. W opinii skarżącego, oczywiste jest, że decyzja o zmianie pozwolenia na budowę, wydana na podstawie art. 36a ust. 1 może dotyczyć wyłącznie zamierzonych, a nie dokonanych przez inwestora odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków tego pozwolenia (wyrok NSA z dnia 8 grudnia 2006 r. sygn. akt II OSK 44/06, niepubl.). Stwierdzając, że zatwierdzony przez organy obu instancji zamienny projekt budowlany nie jest zgodny z Projektem Zagospodarowania Przestrzennego dla Gminy Ś. Ś., skarżący wywodził, iż stwierdzenie przez organ, że wnioskowana zmiana pozwolenia na budowę jest niezgodna z ustaleniami decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu, musi prowadzić do wydania decyzji o odmowie zmiany pozwolenia na budowę. Odnosząc się do treści art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego skarżący podniósł, iż – w jego ocenie – przyjęcie, że istotne odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub warunków pozwolenia na budowę pozwalają nałożyć na inwestora obowiązek sporządzenia i przestawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych w powyższym przypadku jest błędne. Jeżeli w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego okaże się, że nastąpiło niedające się usunąć naruszenie prawa, wówczas właściwy organ jest obowiązany wydać decyzję zakazującą prowadzenia dalszych robót bądź rozbiórkę obiektu lub jego części. W przypadku szczególnym może również nakazać przywrócenie obiektu do stanu poprzedniego. Powyższa decyzja zawsze kończy postępowanie naprawcze, a rozbiórkę można nakazać w takim zakresie, w jakim wybudowano obiekt z naruszeniem prawa. Zdaniem skarżącego, istotne odstąpienie przez inwestora od zatwierdzonego projektu budowlanego oraz jego niezgodność z Projektem Zagospodarowania Przestrzennego dla Gminy Ś. Ś., winno skutkować wydaniem decyzji o rozbiórce obiektu lub też jego części, w tym zakresie, w jakim wybudowano go z naruszeniem prawa, to znaczy niezgodnie z projektem zatwierdzonym decyzją o pozwoleniu na budowę. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał zaskarżoną decyzję i argumenty zawarte w jej uzasadnieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia występują. Skarga zatem zasługiwała na uwzględnienie. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięć zapadłych w tej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.). Przepis art. 36a tej ustawy stanowi w ust. 1, że istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. W myśl ust. 2 tego artykułu, właściwy organ uchyla decyzje o pozwoleniu na budowę, w przypadku wydania decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3. Zgodnie z art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego, w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych: 1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub 2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub 3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub 4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach. Stosownie do art. 51 ust. 1 cytowanej ustawy, przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, właściwy organ w drodze decyzji: 1) nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo 2) nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, albo 3) w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian. W myśl ust. 3 art. 51, po upływie terminu lub na wniosek inwestora, właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, i wydaje decyzję: 1) o stwierdzeniu wykonania obowiązku albo 2) w przypadku niewykonania obowiązku - nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Zgodnie z ust. 4 omawianego artykułu, po upływie terminu lub na wniosek inwestora, właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, i wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo - jeżeli budowa została zakończona - o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego. W decyzji tej nakłada się obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Stosownie zaś do ust. 7 art. 51 Prawa budowlanego, przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1. Mając na uwadze powyższe unormowania stwierdzić trzeba, iż wydanie decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 Prawa budowlanego może mieć miejsce przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, zaś wydanie postanowienia na podstawie art. 50 ust. 1 może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy roboty te są wykonywane w dacie wydania postanowienia o ich wstrzymaniu. Natomiast kiedy roboty te zostały wykonane (zarówno w rozumieniu ich zakończenia, jak i przerwania na pewnym etapie, co nie musi oznaczać, że budowa została zakończona) i aktualnie nie są prowadzone, powinien mieć zastosowanie przepis art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego, bowiem w takiej sytuacji wstrzymanie robót budowlanych byłoby bezprzedmiotowe (por. wyrok NSA z dnia 12 października 2007 r. sygn. akt II OSK 629/07 – LEX nr 347905). Jak już wyżej wskazano, zgodnie z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego, przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1. Z przepisu art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego wynika zatem, że w przypadkach tam wskazanych przepis art. 51 ust. 1 pkt 3 nie ma zastosowania – ani odpowiedniego, ani tym bardziej wprost – bowiem nie został on w przywołanym unormowaniu wymieniony. Przechodząc na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż w sprawie tej zachodzi przypadek istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego (co jest w istocie bezsporne), a roboty budowlane związane z realizacją przedmiotowej inwestycji zostały zakończone we wrześniu 2002 r. Fakt ich zakończenia został potwierdzony zaświadczeniem S. Ś. z dnia [...]r. nr[...]. W tej sytuacji – stosownie do przytoczonych wyżej przepisów ustawy – Prawo budowlane – organy nadzoru budowlanego nie były upoważnione do wydania decyzji w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, a w konsekwencji powyższego nie były uprawnione do podjęcia decyzji na podstawie art. 51 ust. 4. W tym stanie rzeczy niezgodne z prawem było wydanie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś. Ś. decyzji z dnia [...]r. nr [...]nakładającej na inwestora – Gminę Ś. Ś. na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego obowiązek sporządzenia i przedstawienia w terminie 3 miesięcy od dnia uprawomocnienia się decyzji projektu zamiennego w zakresie projektu zagospodarowania, w części dotyczącej lokalizacji przepompowni kanalizacji sanitarnej – przepompownia P-2 w miejscowości B., gmina Ś. Ś., bowiem w sytuacji, gdy w sprawie tej roboty budowlane były już zakończone, podjęcie decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego naruszało art. 51 ust. 7 tej ustawy. Konsekwencją tej wadliwej decyzji było nie tylko wydanie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś. Ś. z dnia [...]r. nr [...]i utrzymującej ją w mocy zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. nr[...], ale również wydanie przez Starostę Ś. decyzji z dnia [...] r. nr [...] uchylającej na podstawie art. 36a ust. 2 w związku z art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego – w części dotyczącej przepompowni ścieków – decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego we W. z dnia [...] r. nr[...]. Dla końcowego załatwienia sprawy konieczne jest więc wyeliminowanie z obrotu prawnego nie tylko zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, ale również decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś.Ś. z dnia [...] r. nr[...], ponieważ decyzje I i II instancji nie zapadłyby, gdyby nie wydano wcześniej decyzji nr[...]. Wyeliminowanie zaś z obrotu prawnego decyzji nr [...] powoduje, że traci rację bytu decyzja Starosty Ś. z dnia [...]r. nr[...], co rodzi konieczność eliminacji również i tej decyzji. Skoro tak, to wyeliminowaniu z obrotu prawnego podlegają: - zaskarżona decyzja D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...]r. nr[...]; - poprzedzająca ją decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś.Ś.z dnia [...]r. nr[...]; - decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś. Ś. z dnia [...] r. nr [...]nakładająca na inwestora – Gminę Ś. Ś. na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego obowiązek sporządzenia i przedstawienia w terminie 3 miesięcy od dnia uprawomocnienia się decyzji projektu zamiennego w zakresie projektu zagospodarowania, w części dotyczącej lokalizacji przepompowni kanalizacji sanitarnej – przepompownia [...]w miejscowości B., gmina Ś. Ś.; - decyzja Starosty Ś. z dnia [...]r. nr [...]uchylająca na podstawie art. 36a ust. 2 w związku z art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego – w części dotyczącej przepompowni ścieków – decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego we W. z dnia [...]r. nr[...]. Podkreślić w tym miejscu wypada, że skoro w wyroku z dnia 5 października 2006 r. sygn. akt II SA/Wr 314/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wskazał, iż organ I instancji prowadząc w niniejszej sprawie postępowanie winien był rozważyć, czy w sprawie nie zachodzą przesłanki do wydania decyzji w trybie art. 51 ust. 1 w związku z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego, to organy nadzoru budowlanego – rozważając tę kwestię stosownie do powyższego wyroku – powinny były uwzględnić treść tych przepisów, a zatem – uwzględnić, że art. 51 ust. 7 przewiduje odpowiednie stosowanie jedynie przepisów ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 art. 51, czyli rozstrzygając sprawę na podstawie tych przepisów nie mogły stosować art. 51 ust. 1 pkt 3. Wadliwe też – i w istocie bezprzedmiotowe – było udzielanie pozwolenia na wznowienie robót budowlanych dla Gminy Ś.Ś. w sytuacji, gdy roboty te były już dawno zakończone. Mając na względzie powyższe stwierdzić trzeba, że wszystkie wymienione w sentencji wyroku decyzje zostały podjęte z naruszeniem przepisów prawa materialnego. Naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy, ponieważ doprowadziło do niewłaściwego zastosowania obowiązujących przepisów. Stwierdzona wadliwość wymienionych wyżej decyzji administracyjnych powoduje, że zbędne jest szczegółowe analizowanie wszystkich zarzutów podnoszonych w skardze, bowiem niezależnie od wyników takiej szczegółowej analizy wynik sprawy nie byłby inny. Podkreślić jedynie trzeba, że ponownie rozpatrując niniejszą sprawę organy administracyjne są zobligowane do przeprowadzenia spełniającego wymogi Kodeksu postępowania administracyjnego postępowania i wydania rozstrzygnięć zgodnych zarówno z przepisami proceduralnymi, jak i z przepisami prawa materialnego. W tym stanie rzeczy – stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w związku z art. 135 oraz art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło