I SA/Bd 485/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Teresa Liwacz Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Dudra (spr.) Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Protokolant Asystent sędziego Waldemar Dąbrowski po rozpoznaniu w I Wydziale na rozprawie w dniu 01 października 2009r.. sprawy ze skargi J. J. na akt lub czynność Prezydenta Miasta T. w przedmiocie odmowy zwrotu nadpłaty za wydanie karty pojazdu postanawia: odrzucić skargę Skarżący pismem z dnia 23 marca 2009r. wezwał Prezydenta Miasta T. do usunięcia naruszenia prawa w zakresie rozstrzygnięcia z dnia 23 lutego 2009r. wydanego – jego zdaniem - z rażącym naruszeniem prawa w drodze decyzji administracyjnej oraz z zastosowaniem błędnej podstawy prawnej, odmawiającego zwrotu nadpłaty w wys. 425 zł wraz z odsetkami z tytułu opłaty wniesionej w wys. 500 zł za wydanie karty pojazdu. Jednocześnie skarżący wniósł odwołanie od ww. decyzji administracyjnej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. decyzją z dnia [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i umorzyło postępowanie pierwszej instancji. Organ I instancji w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, pismem z dnia 18 maja 2009r. podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i stwierdził brak podstaw do spełnienia żądania strony w zakresie zwrotu opłaty w wysokości 425 zł za wydanie karty pojazdu. Swoje stanowisko organ argumentował tym, że pobrał opłatę za wydanie karty pojazdu w wysokości zgodnej z § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 137, poz. 1310), tj. 500 zł. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu administracyjnego J. J. wniósł o uchylenie czynności organu polegającej na odmowie zwrotu i zarządzenie zwrotu na rzecz skarżącego nadpłaconej opłaty wraz z odsetkami. Skarżący zarzucił Prezydentowi Miasta T. naruszenie art. 2 w zw. z art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez naruszenie zasady ochrony zaufania jednostki do Państwa i stanowionego przez nie prawa; naruszenie art. 6 ww. ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego poprzez działanie w zakresie poboru opłaty za kartę pojazdu w zawyżonej wysokości - wbrew przepisom prawa; naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez naruszenie słusznego interesu strony oraz zasady zaufania obywateli wobec Państwa; naruszenie art. 261 k.p.a. poprzez pobranie opłaty za czynność materialno-techniczną w nienależnej wysokości. W uzasadnieniu skargi skarżący powołał się na wyroki wydane przez wojewódzkie sądy administracyjne w podobnych sprawach. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Merytoryczna ocena podniesionych w skardze zarzutów poprzedzona być musi stwierdzeniem dopuszczalności wniesienia skargi złożonej w danej sprawie. Stosownie do art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), skargę do sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed właściwym organem w sprawie. W myśl art. 52 § 2 tej ustawy przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie, wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Przez "wyczerpanie środków zaskarżenia" w rozumieniu art. 52 § 2 p.p.s.a., należy rozumieć sytuację, kiedy strona określonego postępowania administracyjnego lub inny jego uczestnik na prawach strony złożył określony środek zaskarżenia od danego aktu lub czynności. W ten sposób zostaje spełniony wymóg wyczerpania środków zaskarżenia i każdy z podmiotów wymienionych w art. 50 p.p.s.a., uzyskuje prawo zaskarżenia do sądu administracyjnego rozstrzygnięcia wydanego wskutek złożenia środka zaskarżenia. Zgodnie z art. 52 § 3 p.p.s.a., jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęto, w myśl uchwały NSA, że skierowane do organu żądanie zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu, uiszczonej na podstawie § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 137, poz. 1310 ze zm.), jest sprawą administracyjną, którą organ załatwia w drodze aktu lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - (por. uchwałę NSA z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 3/07, ONSAiWSA 2008/2/21). Jak wcześniej już zauważono warunkiem skutecznego zaskarżenia aktu lub czynności do sądu administracyjnego, jest wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W niniejszej sprawie wniosek skarżącego z dnia 23 stycznia 2009 r. o zwrot różnicy opłaty za wydanie karty pojazdu w wysokości 425 zł, został załatwiony przez organ w formie decyzji. Decyzję tą w wyniku wniesionego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. wyeliminowało z obrotu prawnego i umorzyło postępowanie. W uzasadnieniu decyzji odwoławczej stwierdzono, że kwota 425 zł nie stanowi nadpłaty w rozumieniu Ordynacji podatkowej, a także, iż brak jest podstaw prawnych do rozstrzygania o odmowie zwrotu w formie decyzji. Takie załatwienie sprawy spowodowało, iż w sprawie nie wydano aktu ani też nie dokonano czynności, o których to mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. W stanie faktycznym sprawy za akt lub czynność można potraktować odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W piśmie z dnia 18 maja 2009 r. wyrażono bowiem po raz pierwszy wolę odmowy zwrotu wnioskowanej przez skarżącego kwoty. Mając na uwadze konstrukcję zaskarżenia aktu lub czynności, wynikającą z art. 52 § 3 p.p.s.a., godzi się zauważyć, że wniesienie skargi do sądu musi poprzedzać dwukrotne zajęcie stanowiska przez organ. Pierwszy raz w formie aktu lub czynności, drugi zaś w postaci odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W przedmiotowej sprawie zabrakło powtórnego stanowiska organu. Brak wykorzystania przysługującego środka zaskarżenia w myśl art. 52 p.p.s.a. w zw. z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. skutkuje odrzuceniem skargi (por. orzeczenie NSA z dnia 25 września 2007 r., sygn. akt II GSK 136/07, LEX nr 374841). Wobec powyższego stwierdzić należy, że złożona przez skarżącego skarga, okazała się przedwczesna (brak dwukrotnej wypowiedzi organu) i w konsekwencji podlegała odrzuceniu. W związku z takim stanem rzeczy skarżący będzie miał możliwość złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia żądania usunięcia naruszenia prawa w terminie 7 dni od otrzymania niniejszego postanowienia. Wraz z tym wnioskiem winien wezwać organ do usunięcia naruszenia prawa. Warto w tym miejscu przywołać wyrok NSA, w którym Sąd ten zauważył, że brak pouczenia w decyzji czy też nieprawidłowe pouczenie strony nie stanowi rażącego naruszenia prawa. Wadliwość ta winna być podstawą do przywrócenia uchybionego terminu do wniesienia odwołania, co wymaga od strony złożenia w tym zakresie stosownego wniosku (por. orzeczenie NSA z dnia 30 września 2008 r., sygn. akt I OSK 1454/07, LEX nr 491448). Zgodnie z art. 160 ustawy o p.p.s.a., jeżeli ustawa niniejsza nie przewiduje wydania wyroku, Sąd wydaje orzeczenie w formie postanowienia. Ponieważ Sąd administracyjny wyrokiem rozstrzyga sprawę co do jej istoty, oznacza to, że postanowienie wydaje wówczas, jeżeli rozstrzyga o kwestii niedotyczącej istoty sprawy, a więc o kwestii o charakterze proceduralnym. Przepis art. 58 § 1 pkt 6 powołanej ustawy zobowiązuje Sąd do odrzucenia skargi, jeżeli jej wniesienie jest niedopuszczalne. Z taką sytuacją mamy do czynienia między innymi wówczas, gdy nie został wyczerpany tryb zaskarżenia aktu lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Z tego względu na podstawie powołanych wyżej przepisów, orzeczono jak w sentencji.