I SA/Wa 477/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie: sędzia WSA Elżbieta Lenart asesor WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 sierpnia 2008 r. sprawy ze skargi T. L. i E. L. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie wywłaszczenia i odszkodowania oddala skargę. Minister Infrastruktury, po rozpatrzeniu odwołania T. L. i E. L., decyzją z dnia [...] lutego 2008 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2007 r., nr [...] orzekającą o wywłaszczeniu i odszkodowaniu. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2004 r., nr [...] ustalił lokalizację drogi ekspresowej [...], odcinek [...] od km [...] do km [...]. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2007 r. orzekł o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa z przeznaczeniem na realizację celu publicznego, jakim jest budowa drogi ekspresowej [...] odcinek [...] nieruchomości położonej w gminie Ż., obręb P., oznaczonej jako działki nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, stanowiące współwłasność T. L. i E. L. oraz ustalił odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość w kwocie [...] zł. Od powyższej decyzji odwołanie złożyli T. L. i E. L. zarzucając zaskarżonej decyzji błędne ustalenie kwoty odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] lutego 2008 r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2007 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych (Dz. U. Nr 80, poz. 721 ze zm.) wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego, w odniesieniu do nieruchomości przeznaczonych na pasy drogowe, następuje na wniosek Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad po bezskutecznym upływie terminu do zawarcia umowy, o której mowa w art. 13 ust. 1 tej ustawy, wyznaczonego przez wojewodę na piśmie właścicielowi tych nieruchomości. Termin ten nie może być krótszy niż 30 dni od dnia otrzymania przez właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości pisemnej oferty Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad dotyczącej zawarcia umowy. Ofertami z dnia 30 czerwca 2004 r. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wystąpił do T. L. i E. L. z propozycją nabycia nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] za ustaloną przez rzeczoznawcę majątkowego cenę [...] zł. Ofertą z dnia 6 lipca 2004 r. skierowaną do T. L. i ofertą z dnia 7 lipca 2004 r. skierowaną do E. L. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad zaproponował nabycie na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] za ustaloną przez rzeczoznawcę majątkowego cenę [...] zł. Pismem z dnia 25 października 2004 r. Wojewoda [...] wyznaczył współwłaścicielom przedmiotowej nieruchomości termin na zawarcie umowy sprzedaży do dnia 19 listopada 2004 r. Wnioskiem z dnia 22 listopada 2004 r. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wystąpił do Wojewody [...] o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego w stosunku do nieruchomości, wskazując jednocześnie, iż do dnia złożenia wniosku nie doszło do nabycia przedmiotowych gruntów. Po bezskutecznym upływie terminu do zawarcia dobrowolnej umowy sprzedaży pismem z dnia 4 marca 2005 r. Wojewoda [...] zawiadomił strony o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego. Mając na uwadze powyższe Minister uznał, że postępowanie w sprawie wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości wszczęte zostało prawidłowo. Organ zauważył, że przepis art. 118 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004, Nr 261, poz. 2603 ze zm.) w związku z art. 23 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych nakłada na organ prowadzący postępowanie wywłaszczeniowe obowiązek przeprowadzenia rozprawy administracyjnej. W toku postępowania w dniu 8 lutego 2007 r. odbyła się rozprawa administracyjna, na której strona złożyła zastrzeżenia ustnie do protokołu oraz została zapoznana z zebranym w toku postępowania materiałem dowodowym, w tym z operatem szacunkowym sporządzonym na zlecenie Wojewody [...] dla potrzeb niniejszego postępowania. Strona podniosła również, że operat szacunkowy nie uwzględnia wszystkich naniesień znajdujących się na wywłaszczanej nieruchomości. Odnosząc się do kwestii ustalenia odszkodowania organ wskazał, że zgodnie z przepisem art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych, wysokość odszkodowania ustala się według jej stanu na dzień wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi i według jej wartości rynkowej w dniu wydania decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości, przy czym wartość nieruchomości określają rzeczoznawcy majątkowi. Na podstawie art. 154 ust. 1 o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) wyboru właściwego podejścia oraz metody i techniki szacowania nieruchomości dokonuje rzeczoznawca majątkowy, uwzględniając w szczególności cel wyceny, rodzaj i położenie nieruchomości, przeznaczenie w planie miejscowym, stopień wyposażenia w urządzenia infrastruktury technicznej, stan jej zagospodarowania oraz dostępne dane o cenach, dochodach i cechach nieruchomości podobnych. W myśl § 36 ust 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i zasad sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. Nr 207, poz. 2109) przy określaniu wartości rynkowej gruntów przeznaczonych lub zajętych pod drogi publiczne stosuje się podejście porównawcze, przyjmując ceny transakcyjne uzyskiwane przy sprzedaży gruntów odpowiednio przeznaczonych lub zajętych pod drogi publiczne. Organ stwierdził, że w toku postępowania wywłaszczeniowego rzeczoznawca majątkowy sporządził operat szacunkowy na dzień 7 lutego 2006 r. wyceniając przedmiotową nieruchomość na kwotę [...] zł. Uwzględniając zarzuty strony oraz konieczność potwierdzenia ważności operatu szacunkowego rzeczoznawca majątkowy w dniu 26 marca 2007 r. potwierdził ważność wyceny, uwzględniając wnioski strony i oszacował wywłaszczaną nieruchomość na kwotę [...] zł. Minister podał, że w operacie szacunkowym wartość gruntu oszacowano w podejściu porównawczym metodą korygowania ceny średniej. Przy tej metodzie do porównań przyjmuje się z rynku właściwego ze względu na położenie wycenianej nieruchomości co najmniej kilkanaście nieruchomości podobnych, które były przedmiotem obrotu rynkowego i dla których znane są ceny transakcyjne, warunki zawarcia transakcji oraz cechy tych nieruchomości. Zdaniem organu autor operatu dokonał szczegółowej analizy rynku nieruchomości przeznaczonych pod drogi uwzględniając transakcje zawarte w latach 2004-2005 na terenie powiatu [...]. Następnie z danego okresu przeanalizował 26 transakcji sprzedaży działek gruntowych, niezabudowanych. Z uwagi na konieczność potwierdzenia ważności operatu szacunkowego oraz uwzględniając uwagi strony do wyceny Wojewoda [...] zlecił rzeczoznawcy majątkowemu sporządzenie aneksu do operatu szacunkowego, odpowiadającego wymogom prawnym i merytorycznym. Aneksem z dnia 26 marca 2007 r. rzeczoznawca majątkowy potwierdził ważność operatu szacunkowego z dnia 7 lutego 2006 r. aktualizując wartość wywłaszczanej nieruchomości oraz uwzględniając wartości składnika roślinnego i budowlanego. Po dokonaniu analizy operatu szacunkowego z dnia 7 lutego 2006 r. oraz aneksu z dnia 26 marca 2007 r. Minister uznał, że odpowiada on wymogom określonym w powołanych wyżej przepisach. Dodatkowo organ wskazał, że subiektywne przekonanie strony, iż wskazana w operacie szacunkowym cena za wywłaszczone nieruchomości jest zbyt niska nie świadczy o braku rzetelności przy jego wykonywaniu, ani też o celowym zaniżaniu wartości nieruchomości. Z akt sprawy nie wynika, żeby strona zaskarżyła operat szacunkowy wykonany na zlecenie Wojewody [...] do organizacji zawodowej rzeczoznawców majątkowych. Strona nie przedstawiła również własnego operatu szacunkowego. Wobec powyższego Minister stwierdził, że Wojewoda [...] prawidłowo przeprowadził postępowanie wywłaszczeniowe i ustalił odszkodowanie należne z tytułu wywłaszczenia. Odnosząc się natomiast do podniesionego w odwołaniu zarzutu niezastosowania art. 131 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami i nieprzyznania nieruchomości zamiennej organ wskazał, że przyznanie w ramach odszkodowania nieruchomości zamiennej nie stanowi obowiązku dla organu orzekającego o odszkodowaniu, a jedynie stanowi taką możliwość, w ramach posiadanych przez Skarb Państwa nieruchomości. Zgodnie z treścią tego przepisu na przyznanie nieruchomości zamiennej musi być uzyskana zgoda dotychczasowego właściciela lub użytkownika wieczystego. Oznacza to, że właściciel lub użytkownik wieczysty dysponuje jedynie prawem do przyjęcia albo odrzucenia propozycji przyznania nieruchomości zamiennej. W obecnym stanie prawnym dotychczasowemu właścicielowi wywłaszczonej nieruchomości nie przysługuje roszczenie o przyznanie nieruchomości zamiennej. Jeżeli zaś chodzi o zarzuty dotyczące postępowania w sprawie o niezwłoczne zajęcie przedmiotowej nieruchomości organ wskazał, że w tej sprawie zajął stanowisko Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 września 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 320/06 oddalającym skargę na decyzję Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [...] grudnia 2005 r., nr [...]. Minister zauważył również, że domaganie się przez T. i E. L. wykupu tzw. "resztówki", na podstawie art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. nie jest możliwe, ponieważ przepis ten nie ma zastosowania w postępowaniu wywłaszczeniowym. Zdaniem organu wykup ten może dojść do skutku na podstawie umowy cywilnoprawnej, bądź w postępowaniu przez sądem powszechnym, przy założeniu, że wystąpią przesłanki zawarte w omawianym przepisie. Od decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] lutego 2008 r. T. i E. L. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając zaskarżonej decyzji: 1) naruszenie prawa procesowego, tj. art. 7 KPA poprzez nierozważenie w całości materiału dowodowego, a w szczególności nieuwzględnienie wniosku o wykup pozostałych działek powstałych z podziału nieruchomości [...], czyli działek o nr [...] i [...], które to działki nie nadają się do prawidłowego wykorzystania na dotychczasowe cele. Wskazując na powyższy zarzut skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji, w części dotyczącej nieobjęcia wykupem pozostałej części nieruchomości [...], jako naruszającej prawo i poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2007 r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu podnieśli, że nie można się zgodzić ze stanowiskiem Ministra Infrastruktury, co do braku możliwości zastosowania w sprawie art. 13 ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. w postępowaniu wywłaszczeniowym, jak również ze stanowiskiem Wojewody [...], że nie było przesłanek do wykupu pozostałej części nieruchomości, która nie nadaje się do wykorzystywania na dotychczasowe cele. W ocenie skarżących z przepisu art. 13 ust. 3 przytaczanej ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. nie wynika w jaki sposób ma dojść do przejęcia, czyli czy ma być to przejęcie w drodze umowy cywilno-prawnej, czy w drodze decyzji o wywłaszczeniu. Nie można zgodzić się ze stanowiskiem Ministra Infrastruktury, ponieważ byłaby to wykładnia zawężająca tego przepisu, naruszająca zasadę równości wobec prawa. Poza tym jednym z fundamentalnych praw w Rzeczpospolitej jest ochrona własności. Utrata własności wbrew woli właściciela może nastąpić przez wywłaszczenie tylko wówczas, gdy jest one dokonywane na cele publiczne za słusznym odszkodowaniem. Zdaniem skarżących, nie może być tak, że obywatel nie godzący się na warunki, na jakich Skarb Państwa chce nabyć od niego jego własność, a tracący tą własność w drodze wydania decyzji administracyjnej nie może korzystać ze wszystkich uprawnień jakie miałby gdyby sprzedał nieruchomość na drodze umowy cywilno - prawnej. Stanowisko Ministra Infrastruktury polegające na braku możliwości powołania się na art. 13 ust 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r., przez osobę, która utraciła swoją własność na drodze decyzji wywłaszczeniowej, a przyznające takie prawo tylko osobie, która utraci własność nieruchomości na drodze umowy cywilno-prawnej, narusza fundamentalne prawo równości wobec prawa i równego traktowania wszystkich obywateli przez władze publiczne. T. i E. L. podkreślili, że w ich przypadku pozostała po wywłaszczeniu część nieruchomości nie nadaje się do prawidłowego wykorzystania na dotychczasowe cele, a zatem właściwy zarządca drogi jest zobowiązany do nabycia na wniosek właściciela nieruchomości w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa tej części nieruchomości. Skarżący podali, że w przypadku wywłaszczenia części nieruchomości powstałej z podziału działki nr [...] pozostała po podziale część nie nadaje się do prawidłowego wykorzystania na dotychczasowe jej cele. Przed podziałem E. i T. L. byli bowiem właścicielami działki nr [...], na której znajdował się budynek mieszkalny w którym zamieszkiwali. Na mocy decyzji lokalizacyjnej z dnia [...] maja 2004 r. działka o nr [...] uległa podziałowi na działkę o nr [...]. Na mocy tej decyzji na cele budowy przedmiotowego odcinka drogi została przeznaczona działka o nr [...] o powierzchni [...] m2 oraz powstała z podziału działki o nr [...], działka nr [...]. Tak więc posesja skarżących została podzielona na trzy części. Przez środkową część posesji przebiega droga ekspresowa [...]. Obie części posesji oddzielone są podwójnym parawanem o wysokości [...] m przez co nie ma ani dostępu ani podglądu na drugą część posesji. Dojście i dojazd z budynku mieszkalnego znajdującego się na większej części posesji do drugiej części posesji to obecnie ok. [...] m. i konieczność przejazdu przez drogę publiczną, co jest dodatkowym utrudnieniem, gdyż wszystkie pojazdy poruszające się po drodze publicznej muszą być ubezpieczone, zarejestrowane i po przeglądach technicznych. Podział posesji spowodował zmianę statusu infrastruktury technicznej znajdującej się obecnie pod drogą i brak przez skarżących dostępu do tej infrastruktury, co wyklucza jej prawidłowe użytkowanie i uniemożliwia naprawę i konserwację. Wzrost natężenia hałasu w porze nocnej , które to przekracza [...] dB na skali [...] w połączeniu z rozbłyskami świetlnymi od reflektorów przejeżdżających samochodów uniemożliwia nocny spoczynek. Ponadto znaczna część posesji skarżących ulega zalaniu wodami opadowymi odprowadzanymi z drogi [...]. Ustalenie strefy wysokiego napięcia powoduje brak możliwości budowy czegokolwiek w zasięgu tych stref. Bezpośrednio nad budynkiem mieszkalnym znajduje się także linia średniego napięcia, której strefa również nie pozwala na swobodne kształtowanie potrzeb skarżących. Druga część działki po podziale znalazła się w strefie [...] co wyłącza ją z możliwości swobodnego kształtowania według potrzeb właścicieli. Jej przeznaczenie obejmuje tylko zieleń izolacyjną. Zmiana planu zagospodarowania przestrzennego wywołana budową drogi [...] spowodowała wprowadzenie zakazu rozbudowy oraz budowy nowych obiektów i ograniczenie powierzchni usługowej do nie więcej niż 30% całości obiektu mieszkalnego. W przypadku skarżących, gdzie T. L. prowadzi własną firmę, zmiana ta uniemożliwia jej dalszy rozwój. W związku z budową drogi [...] budynek mieszkalny usytuowano w strefie stanowiska archeologicznego nr [...] i wyznaczono strefę ochroną [...] m. od centrum stanowiska pomiędzy strefami od linii wysokiego i średniego napięcia w której to wprowadzono całkowity zakaz prac takich, jak prace wybierzyskowe, niwelacyjne, budowlane czy nawet orka. Sytuacja taka doprowadziła do pozbawienia skarżących możliwości wykorzystania ogrodu warzywnego jak i sadu, gdyż zarówno warzywa jak i owoce rosnące w tych warunkach nie nadają się do spożycia z uwagi na obecność metali ciężkich i węglowodorów. Zdaniem skarżących przedstawione fakty jasno pokazują, że nie wykupiona część nieruchomości skarżących nie tylko nie nadaje się do prawidłowego wykorzystania na dotychczasowe cele, ale także nie może być wykorzystana w dotychczasowy sposób. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie jest uzasadniona. Na wstępie należy przypomnieć, że wojewódzkie sądy administracyjne sprawują w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności działalności administracji publicznej z prawem, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Poddając takiej właśnie kontroli zaskarżoną decyzję, Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Wojewody [...] z dnia [...] maja 2007 r. nie naruszają przepisów prawa, w stopniu który mógłby mieć wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie podstawę prawną stanowiły przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych, w brzmieniu obowiązującym do dnia 16 grudnia 2006 r., co wynika z art. 5 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 80. poz. 721 ze zm.). W sprawach nieuregulowanych w tej pierwszej ustawie, zgodnie z jej art. 23, stosuje się przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami – zwanej dalej ugn. Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego, w odniesieniu do nieruchomości przeznaczonych na pasy drogowe, następuje na wniosek Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad – dalej GDDKiA, po bezskutecznym upływie terminu do zawarcia umowy, o której mowa w art. 13 ust. 1, wyznaczonego przez wojewodę na piśmie właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu tych nieruchomości. Termin ten nie może być krótszy niż 30 dni od dnia otrzymania przez właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości pisemnej oferty GDDKiA dotyczącej zawarcia umowy. Stosownie zaś do treści art. 16 ust. 1 i 2 tej ustawy postępowanie wywłaszczeniowe wszczyna, na wniosek GDDKiA, i wydaje decyzje w jego toku wojewoda. Decyzja o wywłaszczeniu nieruchomości, poza elementami określonymi w przepisach odrębnych, określa termin wydania nieruchomości lub opróżnienia lokali i innych pomieszczeń. Termin ten nie może być krótszy niż 30 dni od dnia doręczenia decyzji właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu nieruchomości. Według zaś art. 18 ust. 1 i 2 tej ustawy wysokość odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość ustala się według jej stanu na dzień wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi i według jej wartości rynkowej w dniu wydania decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości. Wartość nieruchomości określają rzeczoznawcy majątkowi, o których mowa w ustawie o gospodarce nieruchomościami. Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie wskazane wyżej wymogi zostały spełnione. Z akt sprawy wynika bowiem, że wywłaszczenie nastąpiło na podstawie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2007 r., zaopatrzonej w rygor natychmiastowej wykonalności. GDDKiA przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego przedstawił E. L. i T. L. ofertę nabycia nieruchomości oznaczonych jako działki nr [...] w drodze umowy (pisma GDDKiA z dnia 17 maja 2004 r., 30 czerwca 2004 r., 6 lipca 2004 r. i 10 września 2004 r. ), a po bezskutecznym upływie terminu do zawarcia umowy (pismo Wojewody [...] z dnia 25 października 2004 r.) organ wywłaszczeniowy, na skutek wniosku GDDKiA z dnia 22 listopada 2004 r., zawiadomił strony o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego (zawiadomienie z dnia 4 marca 2005 r.), pouczył strony o prawie przeglądania akt i sporządzaniu z nich notatek i odpisów i złożył wniosek o wpisanie do księgi wieczystej wzmianki o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego (wniosek z dnia 23 marca 2005 r.). W dniu 7 lutego 2006 r., po przeprowadzeniu w dniu 10 listopada 2005 r. oględzin nieruchomości, rzeczoznawca majątkowy W. P. sporządził wycenę nieruchomości dla działek nr [...]. W dniu 8 lutego 2007 r. Wojewoda [...] przeprowadził rozprawę z udziałem rzeczoznawcy majątkowego W. P. i wywłaszczanego T. L. (protokół rozprawy wywłaszczeniowo – odszkodowawczej). Na rozprawie strona zgłosiła zastrzeżenia do wyceny nieruchomości poprzez pominięcie znajdujących się na gruncie składników budowlanych i roślinnych oraz żądanie wykupu całej nieruchomości (działki nr [...]). W dniu 26 marca 2007 r. rzeczoznawca majątkowy dokonał aktualizacji operatu szacunkowego, w którym określił wartość składników roślinnych i budowlanych pominiętych w operacie szacunkowym i dokonał aktualizacji wartości działek według poziomu cen na dzień 26 marca 2007 r., o czym zawiadomiono strony i pouczono o prawie do zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym (pismo z dnia 27 kwietnia 2007 r.). Zdaniem Sądu, wycenę nieruchomości przeprowadzono zgodnie z wymogami art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. (według stanu faktycznego nieruchomości istniejącego na gruncie w dniu wydania decyzji lokalizacyjnej) szacując grunt przeznaczony pod drogi publiczne w podejściu porównawczym metodą korygowania ceny średniej, a więc z zachowaniem reguł określonych w 154 ust. 1 ugn i § 36 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. Nr 207, poz. 2109 ze zm.). Operat szacunkowy spełniał wymogi z art. 156 ust. 3 i 4 ugn i § 56 ust. 1 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. W dniu [...] maja 2007 r. Wojewoda [...] wydał decyzję o wywłaszczeniu i ustaleniu odszkodowania zawierającą elementy, o których mowa w art. 107 § 1 i 3 KPA, art. 119 ust. 1 ugn i 16 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] lutego 2008 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W decyzji organ wyższego stopnia zbadał prawidłowość przeprowadzenia postępowania wywłaszczeniowego i tryb ustalenia odszkodowania i przedstawił prawidłowe stanowisko, co do - mających znaczenie dla sprawy - zarzutów odwołania T. L. Dokonując oceny zarzutów skargi Sąd uznał je za bezzasadne. Nie można zgodzić się ze stanowiskiem T. L., że na organie wywłaszczeniowym ciążył obowiązek rozstrzygnięcia kwestii wykupu przez GDDKiA działki nr [...]. Sąd zauważa, że żądanie nabycia części nieruchomości, w warunkach określonych w art. 13 ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. nie jest elementem administracyjnego postępowania wywłaszczeniowego i nie podlega załatwieniu w drodze decyzji administracyjnej. Roszczenie o wykup całej nieruchomości w trybie tego przepisu ma bowiem charakter cywilnoprawny, dlatego też może być dochodzone tylko i wyłącznie w postępowaniu cywilnym przed sądem powszechnym (por. postanowienie NSA z dnia 28 października 2005, sygn. akt I OW 215/05, opubl. Legalis; postanowienie NSA z dnia 11 maja 2007 r., sygn. akt I OSK 584/07, niepubl.). Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 15;3:, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.