II SA/Sz 847/09
WyrokWSA w Szczecinie2009-10-07
Skład orzekający: Mirosława Włodarczak-Siuda, Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Iwona Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma prawo zaliczyć (potrącić) należności związane ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej, wypłacone żołnierzowi w związku z wcześniejszym, bezskutecznym prawnie zwolnieniem, na poczet należności przysługujących mu w związku z późniejszym, skutecznym prawnie zwolnieniem?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma prawo zaliczyć należności związane ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej, wypłacone żołnierzowi w związku z wcześniejszym, bezskutecznym prawnie zwolnieniem, na poczet należności przysługujących mu w związku z późniejszym, skutecznym prawnie zwolnieniem. Dzieje się tak, ponieważ skuteczne prawnie zwolnienie miało miejsce tylko raz, a odprawa z tytułu zwolnienia ma charakter jednorazowy. Wcześniej wypłacone świadczenia, które okazały się nienależne z powodu wyeliminowania decyzji o zwolnieniu z obrotu prawnego, mogą być zaliczone na poczet należności przysługujących w związku z faktycznym zwolnieniem.Stan faktyczny
Kapitan D. G. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej, a następnie wypłacono mu należności z tym związane. Decyzja o zwolnieniu została wyeliminowana z obrotu prawnego, a żołnierz został przywrócony do służby. Następnie, po uprawomocnieniu się orzeczenia o niezdolności do służby, nastąpiło faktyczne zwolnienie. Organ administracji zaliczył należności wypłacone przy pierwszym, bezskutecznym prawnie zwolnieniu, na poczet należności przysługujących przy drugim, skutecznym prawnie zwolnieniu. Żołnierz skarżył decyzję, kwestionując możliwość takiego zaliczenia oraz sposób ustalenia wysokości należności i brak wypłaty odsetek.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Włodarczak-Siuda, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder,, Sędzia NSA Iwona Tomaszewska (spr.), Protokolant Krzysztof Chudy, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 października 2009r. sprawy ze skargi D. G. na decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wypłaty należności związanych ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej oddala skargę
Dowódca Jednostki Wojskowej [...] w C., decyzją z dnia [...]r., Nr [...], na podstawie art. 94 ust. 1 pkt 3 i ust. 2, art. 95 pkt 2 i 3, art. 83 ust. 2 i 5 zd. 2, art. 97 i art. 104 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tekst jednolity Dz.U. z 2008r. Nr 141, poz. 892 ze zm.) oraz art. 104 § 1 kpa :
I. ustalił, że kapitanowi D. G. w związku ze zwolnieniem z dniem [...]r. przysługują następujące należności pieniężne :
1) odprawa w wysokości 500% uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego w ostatnim dniu pełnienia służby w kwocie [...] zł;
2) ekwiwalent pieniężny a niewykorzystany urlop wypoczynkowy :
za rok [...] – [..] zł, za rok [...] – [...] zł, za rok [...] – [...] zł oraz za rok [...] – [...] zł.
3) dodatkowe uposażenie roczne w wysokości [...] zł.
II. polecił wypłacić kapitanowi D. G. różnicę pomiędzy należnościami określonymi w pkt I i należnościami wypłaconymi w dniu [...]r. w łącznej kwocie [...] zł, z czego :
a) tytułem odprawy – w kwocie [...] zł,
b) tytułem ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy – w kwocie [...] zł,
c) tytułem dodatkowego uposażenia rocznego za rok [...] – w kwocie [...] zł.
Organ I instancji w uzasadnieniu decyzji podniósł, że kpt. D. G. pełnił służbę zawodową do dnia [...]r. i z tym dniem na mocy rozkazu personalnego Nr [...] z dnia [...]r. wydanego dla celów ewidencyjnych został zwolniony z zawodowej służby wojskowej i przeniesiony do rezerwy na skutek uprawomocnienia się decyzji Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w B. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie zdolności do zawodowej służby wojskowej. Zwolnienie nastąpiło z datą uprawomocnienia się powyższego orzeczenia tj. z datą wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 października 2008r. (sygn.akt I OSK 1718/07) oddalającego skargę kasacyjną.
Kpt. D. G. do dnia zwolnienia pełnił nieprzerwanie czynną służbę wojskową od dnia [...]r. tj. przez okres [...] lat [...] miesięcy i [...] dni. Okres służby w oparciu o art. 94 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, uzasadniał przyznanie stronie odprawy pieniężnej w wysokości 500% uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego w ostatnim dniu pełnienia służby tj. w kwocie [...] zł.
Organ wskazał też, że przyznanie należności w pkt I ust. 1 nastąpiło z uwagi na niewykorzystanie urlopu wypoczynkowego w latach [...] i w roku [...].
Ponadto organ stwierdził, że w dniu [...]r. w związku z podjętą próbą zwolnienia kpt. D. G. ze służby wypłacono mu należności z tym związane w łącznej kwocie [...] zł, których nie zwrócił mimo, że od dnia [...]r. nadal pełnił zawodową służbę wojskową.
W tych okolicznościach organ uznał, że należności wypłacane [...]r. podlegają zaliczeniu na poczet należności ustalonych niniejszą decyzją, co jest następstwem przyjęcia zasady jednorazowego charakteru należności związanych ze zwolnieniem ze służby wojskowej.
Kapitan D. G. w odwołaniu od tej decyzji wniósł o jej zmianę w całości poprzez orzeczenie wypłaty kwoty [...] zł wraz z odsetkami od dnia [...]r., ewentualnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Zdaniem odwołującego się powinien otrzymać odprawę w wysokości 500% uposażenia – [...] zł, ekwiwalent za niewykorzystany urlop w latach :[...] – [...] zł, [...] – [...] zł, [...] – [...] zł, [...] – [...] zł oraz [...] – [...] zł, a także dodatkowe uposażenie roczne w wysokości [...] zł.
W uzasadnieniu odwołania kpt. D. G. podniósł, że kwestionuje sposób ustalenia wysokości przysługujących mu należności, jak i sposób ich rozliczenia z analogicznymi należnościami wypłaconymi [...]r.
W szczególności zarzucił, że nie istnieje przepis, uprawniający organ I instancji do zaliczenia wcześniej wpłaconych należności na poczet ustalonych w zaskarżonej decyzji. Ponadto zarzucił, że nie otrzymał ekwiwalentu za niewykorzystany w [...] roku urlop oraz, że organ I instancji naruszył przepisy postępowania w zakresie uzasadnienia podstaw faktycznych i prawnych rozstrzygnięcia.
Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] w S. decyzją Nr [...], z dnia [...]r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 94 ust. 1 pkt 3 i ust. 2, art. 95 pkt 2 i 3, art. 83 ust. 2 i 5 zd. 2, art. 97 ustawy z dnia 11 września 2003r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tekst jednolity Dz.U. z 2008r., Nr 141, poz. 892 ze zm.) – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy – jak wynika to z uzasadnienia decyzji – wskazał, że zgodnie z art. 73 ust. 1 pkt 9 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, do należności pieniężnych przysługujących żołnierzom zawodowym zaliczane są m.in. należności związane ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej.
Stosownie do art. 94 ust. 1 tej ustawy żołnierzowi zawodowemu zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej przysługuje, z zastrzeżeniem ust. 4 i 5, odprawa (w wysokości od 100 do 600% uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia służby).
Żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, niezależnie od odprawy, o której mowa w art. 94, przysługują następujące należności:
1) przez okres jednego roku po zwolnieniu ze służby wypłacane co miesiąc świadczenie pieniężne w wysokości kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia służby;
2) ekwiwalent pieniężny za urlop wypoczynkowy, w tym za dodatkowy urlop wypoczynkowy, niewykorzystany w roku zwolnienia ze służby oraz za lata poprzednie, nie więcej jednak niż za trzy lata;
3) dodatkowe uposażenie roczne za rok, w którym nastąpiło zwolnienie ze służby;
4) zryczałtowany ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany w roku zwolnienia ze służby przejazd na koszt wojska;
5) gratyfikacja urlopowa niewykorzystana w roku zwolnienia ze służby;
6) zwrot kosztów jednorazowego przejazdu żołnierza i członków jego rodziny oraz zwrot kosztów przewozu urządzenia domowego do obranego przez żołnierza miejsca zamieszkania w kraju – w wysokości i na zasadach określonych jak dla żołnierzy zawodowych przeniesionych do pełnienia służby w innej miejscowości (art. 95 tej ustawy).
Żołnierz, który posiada uprawnienia do świadczenia pieniężnego, o którym mowa w art. 95 ust. 1, może je pobrać jednorazowo z góry za cały należny okres (art. 96 ust. 5 ustawy).
Organ odwoławczy wskazał też, że terminy wymagalności i wypłaty powyższych należności, od których zależą ewentualne roszczenia i powinność wypłaty odsetek w razie zwłoki w wypłacie są określone następująco : zgodnie z art. 96 ust. 6 świadczenie pieniężne, o którym mowa w art. 95 pkt 1, wypłaca się żołnierzowi zawodowemu w zawodowej służbie wojskowej w terminach określonych w art. 81 ust. 1, a w przypadku gdy żołnierz wystąpił o wypłatę tego świadczenia za cały należny okres jednorazowo z góry, nie później niż w terminie trzydziestu dni od dnia zwolnienia żołnierza ze służby.
Przyznanie i wypłata tego świadczenia pieniężnego nastąpiła na mocy decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego z dnia [...]r. i ewentualne zarzuty co do tego rozstrzygnięcia, winny być zgłoszone w trybie odwoławczym, o czym strona została pouczona.
Odnosząc się do należności pieniężnych, związanych ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej, innych niż wymienione w art. 95 ust. 1 i 6 ustawy, organ wyjaśnił, że wypłaca się te należności na podstawie decyzji dowódcy, o której mowa w art. 104 ustawy.
Zgodnie z art. 81 ust. 3 ustawy, inne należności, o których mowa w art. 73 (a w tym należności związane ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej) wypłaca się w terminie czternastu dni od dnia, w którym żołnierz zawodowy spełnił warunki uzasadniające otrzymanie tych należności albo właściwy organ podjął decyzję o przyznaniu żołnierzowi tych należności, gdy przyznanie prawa do należności lub określenie ich wysokości jest uzależnione od wydania takiej decyzji, z zastrzeżeniem art. 83 ust. 5, art. 92 ust. 2 i art. 96 ust. 6.
Zgodnie z art. 75 ust. 3 ustawy żołnierzowi zawodowemu przysługują odsetki ustawowe od dnia, w którym uposażenie lub inna należność stały się wymagalne (jedynie) w razie zwłoki w wypłacie uposażenia i innych należności.
W ocenie organu odwoławczego, stosownie do przytoczonych przepisów, nie można mówić o fakcie pozostawania organu w zwłoce wypłaty należności, dlatego w tym zakresie roszczenie odwołującego uznał za niezasadne.
Odnosząc się do zarzutu zaniechania wypłaty ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy za rok [...], organ wskazał, że zgodnie z art. 95 pkt 2, ekwiwalent ten należy się za niewykorzystany urlop w roku zwolnienia ze służby, czyli w rozpoznawanej sprawie za rok [...] oraz za lata poprzednie, nie więcej jednak niż za trzy lata, zatem za [...].
W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy – powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych – odniósł się do kwestii związanych z zaliczeniem należności związanych ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej w przypadku stwierdzenia nieważności decyzji o zwolnieniu i ponownego zwolnienia ze służby.
Istota sporu sprowadza się do oceny, czy organ ponownie zwalniając ze służby żołnierza służby stałej, ma prawo dokonać zaliczenia (potrącenia w rozumieniu potocznym, a nie materialno – prawnym) wyliczonych należności przysługujących w związku ze zwolnieniem ze służby z wypłaconymi świadczeniami przy uprzednim zwolnieniu.
W ocenie organu odwoławczego, z przepisów art. 94 oraz art. 95 ustawy, jednoznacznie wynika, że odprawa w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej oraz inne świadczenia wypłacone w związku z tym zwolnieniem, są świadczeniami jednorazowymi. Oznacza to, że brak jest możliwości wypłaty dwóch odpraw czy dwóch ekwiwalentów za niewykorzystany urlop wypoczynkowy z tytułu jednego zwolnienia ze służby.
Z chwilą stwierdzenia nieważności (bądź uchylenia) decyzji (orzeczenia) rozkazu personalnego o zwolnieniu żołnierza zawodowego ze służby wojskowej, wypłacone i pobrane przez żołnierza należności związane ze zwolnieniem, stają się świadczeniami nienależnymi (wypłaconymi / pobranymi bez podstawy prawnej) i powinny być przez żołnierza zwrócone, gdyż odpadła podstawa ich wypłaty.
W sytuacji, gdy strona nie zwróci pobranych świadczeń, które stały się świadczeniami nienależnie pobranymi, należy mieć na uwadze przepisy art. 94 ust. 1 i 2 oraz art. 95 pkt 2 ustawy, z których jednoznacznie wynika, że z tytułu jednego zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, żołnierz może otrzymać tylko jedną odprawę, ekwiwalent za niewykorzystany urlop i inne.
W tych okolicznościach, skoro żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej wypłacone już wskazane należności, to nie ma on prawa do ich uzyskania po raz kolejny, ma co najwyżej, prawo do odpowiedniego uzupełnienia otrzymanych należności.
Organ odwoławczy wskazał ponadto, że istnieje różnica pomiędzy prawem do uzyskania omawianych należności a ustaleniem ich wysokości. Uprawnienie do świadczenia powstaje z mocy prawa – w związku ze zwolnieniem ze służby – natomiast kwestia wyliczenia kwoty przysługujących świadczeń należy do organu wojskowego.
Kapitan D. G. reprezentowany przez [...] T. U., w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, ewentualnie o uchylenie obu decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Skarżący zarzucił naruszenie następujących przepisów:
1) art. 6 kpa w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych – przez dokonanie, bez podstawy prawnej, zaliczenia wypłaconych w [...]r. należności w związku ze zwolnieniem skarżącego z zawodowej służby wojskowej tj. odprawy w wysokości 500% uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, ekwiwalentu za niewykorzystany urlop i dodatkowego uposażenia rocznego – na poczet tych samych należności przysługujących skarżącemu w związku z jego zwolnieniem ze służby z dniem [...]r.,
2) art. 103 § 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w zw. z art. 87 kodeksu pracy – przez dokonanie przez organ zaliczenia wypłaconych w [...]r. należności opisanych w pkt 1, na poczet należności przysługujących skarżącemu w związku ze zwolnieniem ze służby z dniem [...]r., które nastąpiło z naruszeniem ograniczeń w możliwości dokonywania potrąceń należności z uposażenia, o których mowa w art. 103 § 2 tej ustawy,
3) art. 103 § 1 w zw. z art. 95 pkt 2 cyt. ustawy – przez dokonanie przez organ zaliczenia wypłaconego w [...]r. ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy w [...]r. na poczet należności wypłaconych w związku ze zwolnieniem skarżącego ze służby,
4) art. 95 ust. 1 cyt. ustawy – poprzez nie dokonanie wypłaty należności opisanych w pkt 1 i w wysokości ustalonej w pkt 2 decyzji organu I instancji, art. 81 ust. 3 cyt. ustawy – poprzez nie dokonanie wypłaty odsetek ustawowych za okres od [...]r. do dnia wydania decyzji przez organ I instancji.
W obszernym uzasadnieniu skargi podniesiono między innymi, że z chwilą zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, żołnierz zawodowy nabywa prawo do otrzymania należności określonych w art. 94 i 95 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych – dalej uswzż – natomiast decyzja dowódcy tylko potwierdza ten fakt, jest więc to tylko decyzja deklaratoryjna. Skoro tak, to z chwilą gdy nastąpiło zwolnienie skarżącego ze służby (a nastąpiło to z mocy prawa, na skutek uprawomocnienia się orzeczenia Rejonowej Komisji Lekarskiej w B. z dnia [...]r., nr [...]) nabył on prawo do otrzymania należności pieniężnych w całości.
Dla obowiązku wypłaty spornych należności pieniężnych bez znaczenia pozostaje fakt, że w [...]r. wypłacono skarżącemu należności pieniężne, tak jakby został zwolniony z zawodowej służby wojskowej.
Skarżący podkreślił, że w [..]r. nie został zwolniony ze służby, gdyż nie uprawomocniło się orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w B. zaskarżone przez stronę do sądu administracyjnego. Nie spełniła się więc przesłanka z art. 111 pkt 3 w zw. z art. 115 ust. 2 tej ustawy.
Tylko na skutek błędu organów wojskowych, skarżący został uznany za zwolnionego na mocy rozkazu z dnia [...]r. i wypłacono mu należności z tym związane. W sytuacji więc, gdy po stwierdzeniu nieważności tego rozkazu, uznano skarżącego za "przywróconego" do służby, organ I instancji winien wystąpić na drogę sądową o zwrot wcześniej wypłaconych należności, czego jednak do dnia dzisiejszego nie uczynił.
Przepisy ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych nie przewidują trybu rozliczania niesłusznie wypłaconych należności na poczet należności przyznanych w późniejszym okresie. Jedyny wyjątek dotyczy możliwości dokonywania potrąceń z uposażenia w rozumieniu art. 103 § 2 tej ustawy.
Zdaniem skarżącego, dokonane przez organ "zaliczenie" wypłaconych w [...]r. należności na poczet należności do których prawo nabył w dniu [...]r. jest niczym innym niż potrąceniem w rozumieniu art. 103.
Instytucja potrącenia nie jest normowana przepisami prawa administracyjnego lecz prawa cywilnego. Ewentualne dokonanie potrącenia może odbyć się w przypadkach przewidzianych w kodeksie pracy, gdyż przepisy ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych chronią uposażenie i inne należności przysługujące w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej na identycznych zasadach co przepisy Kodeksu pracy.
Dokonując analizy przepisu art. 87 § 1 Kodeksu pracy, skarżący wskazał, że organ, bez zgody żołnierza zawodowego mógłby dokonać ewentualnego potrącenia z wcześniej wypłaconych należności, jeżeli dysponowałby tytułem wykonawczym. Skarżący nie wie by taki tytuł wykonawczy został wystawiony, a już na pewno nie wspomina o tym organ w uzasadnieniu decyzji.
Skarżący zarzucił też, że organ błędnie odmówił wypłaty odsetek od należności pieniężnych.
Zgodnie z art. 81 ust. 3 ustawy, począwszy od [...]r. do dnia wydania decyzji powinny zostać naliczone ustawowe odsetki.
Skarżący nie zgodził się z interpretacją przepisu art. 75 ust. 3 oraz art. 81 ust. 3 uswzż dokonaną przez organ odwoławczy. Podkreślił, że do zwolnienia z zawodowej służby wojskowej doszło z mocy samego prawa, z dniem [...]r., tj. z dniem uprawomocnienia się decyzji Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w B. z dnia [...]r. w przedmiocie zdolności do zawodowej służby wojskowej. Natomiast decyzja, w której ustalono przysługujące należności jedynie potwierdziła ten stan, zatem miała deklaratoryjny charakter.
Zgodnie z art. 81 ust. 3 uswzż, należności inne niż uposażenie wypłaca się gdy upłynęły 14 dni od dnia w którym żołnierz zawodowy spełnił warunki uzasadniające ich otrzymania. Z tych względów wypłata należności winna nastąpić najpóźniej w dniu [...]r.
Skarżący zarzucił też, że organ I instancji nie ujął ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy w [...]r., w wysokości [...] zł. Natomiast ekwiwalent za ten sam okres czasu został przedstawiony do kompensaty (potrącenia) jako należność wypłacona w [...]r.
Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] w S. odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną – art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
W ocenie Sądu, dokonana kontrola w powyższym zakresie nie dostarczyła podstaw do uznania skargi za uzasadnioną, bowiem zaskarżona decyzja prawa nie narusza.
Niesporne jest w sprawie, że w [...]r. kpt. D. G. został zwolniony z zawodowej służby więziennej i rozkazem personalnym Dowódcy Wojsk Lądowych Nr [...] z dnia [...]r., skarżącemu jako żołnierzowi zawodowemu zwolnionemu ze służby, zostało wypłacone w dniu [...]r. świadczenie pieniężne w łącznej kwocie [...] zł obejmujące należności z tytułu : odprawy, ekwiwalentu za niewykorzystany urlop i dodatkowe uposażenie roczne.
Decyzja o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej została wyeliminowana z obrotu prawnego i w związku z tym skarżący został przywrócony do zawodowej służby wojskowej. Zwolnienie skarżącego z zawodowej służby wojskowej nastąpiło w dniu [...]r., kiedy to na skutek wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 października 2008r., w sprawie I OSK 1718/07 uprawomocniło się orzeczenie Rejonowej Komisji Lekarskiej w B. z dnia [...]r. nr [...] o niezdolności skarżącego do pełnienia zawodowej służby wojskowej.
Z akt sprawy wynika też, że Dowódca [...] rozkazem personalnym Nr [...] z dnia [...]r. – dla celów ewidencyjnych stwierdził fakt zwolnienia kpt. D. G. z zawodowej służby wojskowej z dniem [...]r. i z tym dniem przeniósł go do rezerwy.
Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, organ I instancji wydał przedmiotową decyzję z dnia [...]r., która została utrzymana w mocy przez organ II instancji.,
Istota sporu w rozpatrywanej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy organ przyznając skarżącemu należne świadczenia w związku ze zwolnieniem go z zawodowej służby wojskowej miał prawo dokonania zaliczenia na poczet odprawy i związanych z nią świadczeń, wypłaconych w dniu [...]r. świadczeń w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej w [...]r.
W ocenie Sądu, organ miał prawo do dokonania takiego zaliczenia, bowiem skuteczne prawnie zwolnienie skarżącego z zawodowej służby wojskowej miało miejsce tylko raz tj. z dniem [...]r. według stanu prawnego wynikającego z ustawy z dnia 11 września 2003r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. z 2008r. Nr 141, poz. 892) w brzmieniu obowiązującym w dacie zwolnienia. Natomiast zwolnienia skarżącego w [...]r. w znaczeniu prawnym nie było, gdyż decyzja o zwolnieniu skarżącego z zawodowej służby wojskowej została wyeliminowana z obrotu prawnego, a stosunek służbowy został reaktywowany.
Dlatego, na podstawie art. 94 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, skarżącemu zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej niewątpliwie przysługiwała z tytułu tego zwolnienia odprawa, ale tylko jedna. Z tych względów prawidłowo organy orzekające w niniejszej sprawie ustaliły wysokość odprawy w oparciu o powyższy przepis i prawidłowo również zaliczono na poczet tej odprawy – odprawę wypłaconą skarżącemu w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej w [...]r., które to zwolnienie okazało się bezskuteczne.
Wskazać należy, że odprawa z tytułu zwolnienia ma charakter jednorazowy, na co już wielokrotnie zwracano uwagę w judykaturze (vide np.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 czerwca 2005r., sygn. akt OSK 1714/04; z dnia 18 marca 2008r. sygn.akt I OSK 902/07; z dnia 30 kwietnia 2008r. sygn.akt I OSK 818/08), bowiem świadczenie to – co do zasady – podobne jest do odprawy emerytalnej lub rentowej przysługującej pracownikowi w związku z przejściem na emeryturę lub rentę (art. 92 Kodeksu pracy) i w tej kwestii wielokrotnie Sąd Najwyższy prezentował pogląd, iż pracownik, który otrzymał odprawę w związku z przejściem na emeryturę (rentę), a następnie podjął zatrudnienie, które ustało w związku z ponownym przejściem na emeryturę (rentę), nie może otrzymać kolejnej odprawy (vide : wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 czerwca 1993r., sygn. akt I PR 5/93, uchwała z dnia 2 marca 1994r., sygn.akt I PZP 4/94). Przyjąć zatem należy, że analogiczna sytuacja występuje w przypadku świadczeń z tytułu zwolnienia żołnierza ze służby i nie ma podstaw, aby w tym zakresie odmiennie traktować żołnierzy. Dlatego w sytuacji, gdy już żołnierzowi wypłacono z tytułu zwolnienia ze służby należności związane z odprawą, to pomimo iż decyzja o zwolnieniu została wyeliminowana z obrotu prawnego, nie ma on już prawa do kolejnych takich świadczeń, a jedynie uprawnienia do zaliczenia na poczet tak naliczonej odprawy, wypłaconej wcześniej, z tego samego tytułu.
Wobec powyższego stawiany skargą zarzut naruszenia art. 95 ust. 1 i art. 103 § 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, nie zasługuje na uwzględnienie.
Nie jest też trafny zarzut błędnego ustalenia skarżącemu ekwiwalentu za niewykorzystany urlop. Zgodnie bowiem z art. 95 pkt 2 tej ustawy żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, niezależnie od odprawy, o której mowa w art. 94 przysługuje ekwiwalent pieniężny za urlop wypoczynkowy, w tym za dodatkowy urlop wypoczynkowy, niewykorzystanego w roku zwolnienia ze służby oraz za lata poprzednie, nie więcej jednak niż za trzy lata.
Skoro skarżący został zwolniony z dniem [...]r., to ekwiwalent ten należał mu się za [...]r. oraz za lata poprzednie, nie więcej jednak niż za trzy lata tj. za [...]r., a zatem żądanie wypłacenia ekwiwalentu za niewykorzystany urlop w [...]r. nie ma podstawy prawnej. Inna była sytuacja, gdy organ wydawał decyzję w [...]r. wtedy skarżącemu przysługiwał ekwiwalent za niewykorzystany urlop za rok [...]r. i taki ekwiwalent otrzymał, a zatem z perspektywy decyzji obecnie poddany kontroli sądowej istniały podstawy do potrącenia kwoty stanowiącej równowartość ekwiwalentu za rok [...].
Zarzut naruszenia art. 81 ust. 3 tej ustawy jest chybiony. Obowiązek wypłaty odsetek ustawowych powstaje wówczas gdy zobowiązany do świadczenia pieniężnego pozostaje w zwłoce.
Odniesienie się do tego zarzutu wymaga zatem ustalenia kiedy świadczenie jest wymagalne.
Z art. 81 ust. 3 cyt. ustawy, którego naruszenie zarzucono w skardze, wynikają dwie alternatywne sytuacje, a mianowicie termin 14 dni, w którym wypłaca się inne należności, o których mowa w art. 73 po pierwsze, bieganie od dnia, w którym żołnierz zawodowy spełnił warunki uzasadniające otrzymanie tych należności, albo po drugie biegnie od dnia, w którym właściwy organ podjął decyzję o przyznaniu żołnierzowi tych należności w przypadku, gdy przyznanie prawa do należności lub określenie ich wysokości jest uzależnione od wydania takiej decyzji, z zastrzeżeniem art. 83 ust. 5, 92 ust. 2, 96 ust. 6.
W rozpatrywanej sprawie przyznanie skarżącemu prawa do innych należności, o których mowa w art. 73 i określenie ich wysokości, nastąpiło w decyzji, której wydanie było wymagane przepisem art. 96 ust. 10 ustawy, a zatem termin 14 dni przewidziany w art. 81 ust. 3 na ich wypłatę liczyć należy od daty podjęcia decyzji nadającej się do wykonania czyli od daty decyzji ostatecznej.
W tym stanie rzeczy rację ma organ II instancji, który wydał decyzję ostateczną, że nie miał podstaw do orzekania w przedmiocie odsetek, skoro nie pozostawał w zwłoce.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło