I GSK 75/10
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2011-03-01
Skład orzekający: Anna Robotowska, Magdalena Bosakirska, Cezary Pryca
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku pośredniej sprzedaży magnezji spiekanej pochodzącej z Chin do Unii Europejskiej, gdzie pośrednikiem jest firma włoska, a faktycznym importerem polska spółka, można zastosować zerową stawkę cła antydumpingowego, czy też stawkę ad valorem w wysokości 63,3%?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że w przypadku pośredniej sprzedaży magnezji spiekanej z Chin do UE, gdzie pośrednikiem jest firma włoska, a importerem polska spółka, nie można zastosować zerowej stawki cła antydumpingowego. Zerowa stawka cła antydumpingowego jest przewidziana wyłącznie dla sprzedaży bezpośredniej od eksportera z Chin do strony niepowiązanej we Wspólnocie, która spełnia określone warunki cenowe. W przypadku sprzedaży pośredniej zastosowanie ma stawka ad valorem w wysokości 63,3%. Sąd uznał, że ustalenia organów celnych i Sądu I instancji dotyczące pośredniego charakteru transakcji były prawidłowe.Stan faktyczny
Spółka Z. M. "R." S.A. importowała magnezję spiekaną z Chin, dokonując zgłoszenia celnego na podstawie faktur wystawionych przez włoską firmę M. SPA. Organy celne zakwestionowały prawidłowość zgłoszenia, uznając transakcję za pośrednią sprzedaż, a nie bezpośrednią od chińskiego eksportera. W konsekwencji określono wyższą kwotę długu celnego, stosując stawkę cła antydumpingowego w wysokości 63,3% zamiast zerowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną od tego wyroku.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną. Zasądzono od Z. M. "R" S.A. na rzecz Dyrektora Izby Celnej w Sz. kwotę 2700 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Robotowska Sędziowie NSA Magdalena Bosakirska Cezary Pryca (spr.) Protokolant Małgorzata Suchocka po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2011 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Z. M. "R." S.A. w R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 7 października 2009 r. sygn. akt I SA/Sz 465/09 w sprawie ze skargi Z. M. "R." S.A. w R. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Sz. z dnia 20 kwietnia 2009 r. nr [....] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Z. M. "R" S.A. w R na rzecz Dyrektora Izby Celnej w Sz kwotę 2700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Sz. wyrokiem z dnia 7 października 2009 r. o sygn. akt I SA/Sz 465/09 oddalił skargę Z. M. "R." S.A. w R. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Sz. z dnia 20 kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie retrospektywnego zaksięgowania długu celnego.
Sąd I instancji orzekł w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Agencja Celna "C. H. Sz. S. M." Spółka z o.o. z siedzibą w Szczecinie, działając jako przedstawiciel bezpośredni Spółki Akcyjnej "Z. M. R." z siedzibie przy ul. Przemysłowej 1 w R., złożyła w oddziale celnym "Nabrzeże Łasztownia" zgłoszenie celne niekompletne na dokumencie SAD nr[...], na podstawie którego objęto procedurą dopuszczenia do wolnego obrotu towar w postaci magnezji spiekanej. Do zgłoszenia tego dołączono wniosek z dnia 19 grudnia 2005r- z prośbą o przyjęcie zgłoszenia niekompletnego dotyczącego importu magnezji spiekanej w związku z aneksami do kontaktów nr [...] oraz [...] zawartych w dniu 14 grudnia 2005r. pomiędzy Z. M. "R." S.M. a firmą M. SPA Milano Włochy.
W dniu 11 stycznia 2006r. Agencja Celna "C.H. S. S.M." Sp. z o.o. złożyła w Oddziale Celnym "Nabrzeże Łasztownia" na dokumencie SAD zgłoszenie celne uzupełniające do zgłoszenia celnego niekompletnego nr [...]z dnia 19 grudnia 2005r., które zostało zarejestrowane pod numer ewidencji celnej[...] . Wartość celna towaru została ustalona w oparciu o dokumenty na podstawie których Spółka Akcyjna "Ropczyce" została obciążona przez firmę M. SPA Milano, a mianowicie :
- fakturę nr 50/384/2005 z dnia 13 grudnia 2005r. w wysokości 371.629,20 USD pomniejszoną kwotą 6.176,96 USD na podstawie noty kredytowej nr 50/003/1/2006 z dnia 09 stycznia 2006r.,
- fakturę nr 50/385/2005 z 13 grudnia 2005r. w wysokości 1.018.500,00 USD pomniejszoną kwotą 867,30 USD na podstawie noty kredytowej nr 50/004/2/2006 z dnia 09 stycznia 2006r. Łączna wartość celna towaru wyniosła 1.383.084,94 USD.
W dniu 16 lipca 2007r. do Urzędu Celnego w Sz. wpłynęło pismo Urzędu Celnego w Rz. wraz z protokołem pokontrolnym z kontroli celnej przeprowadzonej w firmie Z. M. "R." S.A., z którego wynikało, że do sprowadzonego towaru zastosowano nieprawidłowy kod TARIC A 439 i w konsekwencji niewłaściwie określono kwotę cła antydumpingowego.
Decyzją z dnia 3 grudnia 2008r. nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego w Sz. uznał powyższe zgłoszenie celne za nieprawidłowe i i dokonał retrospektywnego zaksięgowania kwoty długu celnego w wysokości 2.932.988,00 PLN stanowiącej różnicę między kwotą prawnie należną (2.932.988,00 PLN), a kwotą należności celnych wynikających ze zgłoszenia celnego (0,00 PLN) .
Dyrektor Izby Celnej w Sz. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Organ odwoławczy po przeprowadzeniu postępowania dowodowego ustalił, że zakup magnezji do Wspólnoty odbył się w następujący sposób: Po pierwsze poprzez zawarcie transakcji handlowej, dotyczącej magnezji spiekanej, pomiędzy firmą M. SPA Via Diurini z Milano, a dostawcą Chińskiej Republiki Ludowej na podstawie faktur o numerach [...] z dnia 20.10.2005r. oraz [...] z dnia 24.10.2005r. Następnie ww. firma włoska na podstawie faktur o numerach 50/385/2005 z dnia 13.12.2005r. oraz nr 50/384/2005 z dnia 13.12.2005r. dokonała sprzedaży magnezji spiekanej Z. M. "R." S.A. Faktury nr [...]zostały wystawione na podstawie kontraktów o numerach JM [...] oraz JM [...] zawartych pomiędzy Firmą Minermet SPA, a Z. M. w R.
Organ odwoławczy podkreślił, że kontrakty nie zawierają żadnej wzmianki dotyczącej udziału firmy z Chińskiej Republiki Ludowej w przedmiotowych transakcjach.
Organ II instancji podał, że Z. M. "R." S.A. dokonały płatności za zakupiony towar na konto firmy "M. SPA" Via Diurini 2720122 Milano Włochy na podstawie faktur nr [...] i [...] z 13.12.2005r. oraz not korygujących i płatności te zostały ujęte w dokumentacji księgowej Zakładów.
Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy uznał, że w sprawie miała miejsce sprzedaż pośrednia. W przypadku tego rodzaju sprzedaży zastosowanie ma przepis art. 1 ust. 2 lit. c) rozporządzenia Rady (WE) nr 360/200, w myśl którego kwota cła antydumpingowego jest równa stawce ad valorem w wysokości 63,3%. Organ uznał, że w tej sytuacji brak jest przesłanek do porównania ceny netto franco granica Wspólnoty przed ocleniem do minimalnej ceny importowej określonej w rozporządzeniu. Organ podkreślił, że odwoływanie się do minimalnej ceny importowej może mieć miejsce tylko i wyłącznie w przypadku sprzedaży bezpośredniej. W przypadku natomiast sprzedaży pośredniej cło antydumpingowe ustalone jest ad valorem, niezależnie od wysokości ceny netto franco granica Wspólnoty przed ocleniem.
Organ II instancji podniósł, że strona nie dysponowała żadnymi dokumentami potwierdzającymi zawarcie transakcji z firmami chińskimi. Nie była w posiadaniu faktur, kontraktów czy też potwierdzeń dokonania przelewów na rzecz kontrahentów w Chinach zaś przedstawione przez Skarżącego w toku postępowania kserokopie dokumentów nie spełniają podstawowych wymogów jakim winny podlegać tzn. są nieczytelne a wpisy dotyczące kupującego i sprzedającego dokonywane są różnymi czcionkami.
Z. M. S.A. w R. wniosły skargę na powyższa decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie.
Sąd I instancji oddalając skargę uznał za prawidłowe ustalenia organów celnych, że firma M. SPA była sprzedawcą spornego towaru.
Zdaniem Sądu I instancji nie budzi zastrzeżeń ocena dowodów przedstawionych przez Spółkę w toku postępowania dowodowego, które miały wykazać, że magnezja palona był nabyta bezpośrednio od eksportera chińskiego, a którym organy celne odmówiły wiarygodności, nie budzi zastrzeżeń Sądu. W ocenie Sądu I instancji nie może być wiarygodnym dowodem na istnienie kontraktu między Spółką a firmą chińską, dokument nadesłany w formie kopii faxu nadanego z Włoch, nie podpisany przez strony kontraktu. Z faktury wystawionej przez firmę chińską nie wynika kto jest kupującym, widnieje na niej jedynie określenie otrzymującego fakturę, co nie przesądza że jest on kupującym. Tym samym konkluzja organów celnych wyprowadzona ze zgromadzonego materiału dowodowego, że w transakcji kupna - sprzedaży magnezji palonej nie uczestniczył eksporter z Chińskiej Republiki Ludowej jest uzasadniona i zgodna z zasadą prawdy obiektywnej i zasadą swobodnej oceny dowodów.
Sąd I instancji uznał za zasadne jest stanowisko organów celnych wyrażone w zaskarżonych decyzjach, iż w stanie faktycznym niniejszych spraw miał zastosowanie art. 1 ust.2 lit.c Rozporządzenia Rady (WE) nr 360/2000 zmienionego Rozporządzeniem Rady (WE) nr 986/2003 określający kwotę cła antydumpingowego na przywiezioną magnezję całkowicie wypaloną pochodzącą z CHRL w kwocie równej stawce ad valorem w wysokości 63,3%. W niniejszych sprawach kwota wynikająca z długu celnego obliczona i wykazana w zgłoszeniach celnych była niższa od kwoty prawnie należnej i organy celne zasadnie rozstrzygnęły stosownymi decyzjami o wysokości kwoty należnej. Ponieważ kwota długu celnego została zaksięgowana pierwotnie w wysokości niższej od prawnie należnej, to organy celne uprawnione były do retrospektywnego zaksięgowania prawidłowej należności.
Od powyższego wyroku Z. M. "R." S.A. wniosły skargę kasacyjną, w której na podstawie art. 174 pkt1 i pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a. zarzuciły naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
1) Naruszenie art. 141§ 4 p.p.s.a.w związku z art. 120, 122, 187 §1 i art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) dalej O.p. polegające na przedstawieniu stanu sprawy w uzasadnieniu wyroku niezgodnie ze stanem rzeczywistym, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji błędnego uznania, że w stanie faktycznym sprawy nie można było ustalić ceny magnezji na podstawie faktury wystawionej przez mającego swoją siedzibę w Chińskiej Republice Ludowej jako stronie niepowiązanej we Wspólnocie Europejskiej, a cena netto na granicy Wspólnoty zapłacona przez Spółkę za magnezję była niższa od 120 Euro/tonę WSA błędnie uznał, że w sprawie miał zastosowanie art. 1 ust.2 lit. c Rozporządzenia c Rozporządzenia Rady (WE) nr 360/2000 z dnia 14 lutego 2000 r. nakładającego ostateczne cło antydumpingowe na przywóz magnezji całkowicie wypalonej pochodzącej z Chińskiej Republiki Ludowej, zmienionego rozporządzeniem Rady (WE) nr 986/2003 z dnia 5 czerwca 2003 r. określający kwotę cła antydumpingowego na przywiezioną magnezję całkowicie wypaloną pochodzącą z Chin w kwocie równej stawce ad walorem 63, 3%.
2) Naruszenie art.1 ust. 2 lit. b i c Rozporządzenia Rady (WE) nr 360/2000 z dnia 14 lutego 2000 r. nakładającego ostateczne cło antydumpingowe na przywóz magnezji całkowicie wypalonej pochodzącej z Chińskiej Republiki Ludowej, zmienionego rozporządzeniem Rady (WE) nr 986/2003 z dnia 5 czerwca 2003 r. przez błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie tych przepisów. WSA błędnie zakwalifikował stan faktyczny jako podlegający art. 1 ust.2 lit. c Rozporządzenia, podczas gdy powinien był stan faktyczny zakwalifikować jako podlegający art. 1 ust. 2 lit. b) Rozporządzenia.
3) Naruszenie art. 151 p.p.s.a. przez oddalenie skargi pomimo, że organy celne dokonały naruszeń art. 120, 121, 122, 180 § 1, 187 § 1i art. 191 O.p. polegających na niewyjaśnieni stanu faktycznego sprawy oraz sprzecznej z prawem wykładni przepisów prawa materialnego. WSA naruszył te przepisy uznając, że organy celne prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy a zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Celnej oraz Naczelnika Urzędu Celnego w Szczecinie nie naruszały wskazanych w skardze przepisów art. 122, art. 187 §1 i art. 191 O.p. oraz przepisów prawa materialnego: art. 1 ust. 2 oraz art. 1 ust.2 lit. c Rozporządzenia Rady (WE) nr 360/2000.
4) Naruszenie art. 135 p.p.s.a. przez niezastosowanie przewidzianych ustawą środków w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do decyzji organów celnych istotnie naruszających przepisy proceduralne i materialne. Pomimo dokonanych naruszeń prawa przez organy celne WSA nie zastosował przewidzianych ustawą środków w celu usunięcia naruszenia prawa tj. nie uchylił wadliwych decyzji.
Mając powyższe na uwadze Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie jest zasadna i podlega oddaleniu.
W szczególności należy podkreślić, że zgodnie z treścią art.174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz.1270 ze zm.) dalej jako p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art.183 § 1 p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania.
Wobec takich regulacji poza sporem powinna pozostawać okoliczność, iż wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, a uzasadnione jest odniesienie się do poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych.
Skarga kasacyjna w niniejszej sprawie została oparta na obu podstawach kasacyjnych określonych w art. 174 pkt. 1 i pkt. 2 p.p.s.a.
W związku z takim sformułowaniem podstaw kasacyjnych rozpatrzenia w pierwszej kolejności wymagają zawarte w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, ponieważ zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego mogą być oceniane przez Naczelny Sąd Administracyjny wówczas, gdy stan faktyczny sprawy stanowiący podstawę wydanego wyroku został ustalony bez naruszenia przepisów postępowania.
Przechodząc do oceny zarzutów zgłoszonych w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt.2 p.p.s.a. należy stwierdzić, iż zostały one wyodrębnione w punkcie 1,3 i 4 petitum skargi kasacyjnej. Wskazane wyżej zarzuty skargi kasacyjnej sprowadzają się do wykazania, że w ocenie strony wnoszącej skargę kasacyjną Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku przedstawił stan sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym, a tym samym nie wyjaśnił stanu faktycznego sprawy błędnie uznając, że organy celne dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wbrew twierdzeniom zawartym w skardze kasacyjnej Sąd I instancji trafnie uznał, że organy celne dokonały ustalenia stanu faktycznego sprawy po przeprowadzeniu wyczerpującego postępowania wyjaśniającego i po rozpatrzeniu całego materiału dowodowego, dokonując jednocześnie właściwej oceny zgromadzonych w aktach sprawy dowodów.
Poza sporem winna pozostawać okoliczność, że zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy, dawał podstawy do ustalenia, że sprzedaż magnezji spiekanej pochodzącej z Chińskiej Republiki Ludowej miała miejsce pomiędzy firmą M. SPA Milano Włochy jako sprzedającym, a Zakładami Magnezytowymi "Ropczyce" S.A. jako kupującym. Jak zasadnie przyjął Sąd I instancji okoliczność tę potwierdzają zawarte między wyżej wymienionymi podmiotami dwa kontrakty o numerach[..] , [...] W treści tych kontraktów zostały jednoznacznie określone strony oraz ich status prawny (sprzedający, kupujący), a także został określony przedmiot sprzedaży, parametry jakościowe, waga towaru, jego cena, warunki dostawy, termin dostawy, warunki płatności i pochodzenie towaru. Również poza sporem pozostaje okoliczność, że stosownie do treści wskazanych wyżej kontraktów, kupujący czyli Z. M. "R." S.A. zapłaciły firmie M. SPA Milano Włochy cenę uzgodnioną w treści kontraktów (skorygowaną o noty korygujące) w oparciu o dwie faktury z 13 grudnia 2005 roku o numerach [...] i[...], wystawione przez sprzedającego tzn. firmę M. SPA Milano Włochy.
Biorąc pod uwagę wskazane wyżej okoliczności należy uznać, iż trafnie przyjął Sąd I instancji, że w aktach sprawy brak jest jakichkolwiek dowodów mogących świadczyć o tym, że firma M. SPA Milano Włochy pełniła w opisanych wyżej transakcjach inną rolę niż sprzedawcy. W szczególności nie do zaakceptowania jest stanowisko strony wnoszącej skargę kasacyjną, które wskazuje na to, że firma M. SPA M. Włochy była przedstawicielem bądź agentem reprezentującym swojego "mocodawcę" w ten sposób, iż nabywała dla niego określone dobra, lecz czyniła to we własnym imieniu i na własny rachunek. Przypomnieć więc należy, że umowa komisu, jak i umowa agencyjna są umowami odpłatnymi, konsensualnymi i wzajemnymi. Do postanowień przedmiotowo istotnych umowy komisu należą: 1) zobowiązanie komisanta do kupna lub sprzedaży rzeczy ruchomych w imieniu własnym, lecz na rachunek dającego zlecenie; 2) określenie rzeczy będących przedmiotem umowy (umów) sprzedaży; 3) określenie ceny kupna lub ceny sprzedaży; 4) zobowiązanie komitenta do zapłaty wynagrodzenia (prowizji) komisantowi. Wynagrodzenie należne komisantowi nazwane zostało "prowizją". Wysokość wynagrodzenia w postaci prowizji określana jest jako procent od ceny sprzedaży czy zakupu. Oczywiście strony umowy mogą różnicować wysokość prowizji ale w przypadku postanowień umownych w zakresie wysokości prowizji, komisantowi należy się prowizja w wysokości zwyczajowo przyjętej w stosunkach danego rodzaju, zaś w braku takich danych w odpowiedniej wysokości. Natomiast do postanowień przedmiotowo - istotnych umowy agencyjnej zaliczyć należy także zobowiązanie dającego zlecenie przedsiębiorcy do zapłaty agentowi wynagrodzenia. Przenosząc te uwagi ogólne na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że Sąd I instancji trafnie uznał, że zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy nie dawał podstaw do zakwalifikowania stosunków prawnych łączących oba wyżej wymienione podmioty, jako umów komisu, agencji czy innych umów pośrednictwa. Stanowisko takie jest wynikiem oceny treści wskazanych wyżej kontraktów kupna-sprzedaży magnezji spiekanej pochodzącej z Chińskiej Republiki Ludowej oraz faktu, że brak jest podstaw do przyjęcia aby wskazane wyżej podmioty określiły sposób i wysokość odpłatności za ewentualne wykonywanie czynności prawnych właściwych dla komisanta czy agenta. Jednocześnie należy wskazać, że w przypadku wątpliwości interpretacyjnych związanych z niejasnościami wynikającymi z dosłownego brzmienia umowy pierwszeństwo należy przypisać zgodnemu zamiarowi stron i celowi umowy. Treść umowy i jej dosłowne brzmienie ustępuje dopiero wówczas, gdy na odmienny rezultat wykładni wskazuje zgodność zamiaru obu stron tego stosunku prawnego. Jeżeli treść kontraktu jest jednoznaczna i pozwala na odtworzenie woli kontrahentów to daje to podstawy do przyjęcia, że właśnie w ten sposób wola stron umowy została określona. W rozpoznawanej sprawie trafnie Sąd I instancji uznał, że treść umów łączących firmę M. SPA Milano Włochy oraz Z. M. "R." S.A. jest jasna i nie budzi wątpliwości interpretacyjnych, a jednocześnie zasadnie przyjął, że brak jest w aktach sprawy wiarygodnych dowodów wskazujących na istnienie innych umów dotyczących magnezji spiekanej będącej przedmiotem tego postępowania. Powyższe stanowisko nie pozostaje w sprzeczności ze złożonymi w postępowaniu odwoławczym przez stronę skarżącą dokumentami w postaci kserokopii faksu kontraktów dotyczących sprzedaży magnezji spiekanej, zawartych pomiędzy Z. M. "R." S.A. a eksporterami mającymi swoją siedzibę w Chińskiej Republice Ludowej, dowodów zapłaty przez firmę M. SPA Milano Włochy na rzecz chińskich eksporterów za dostawę magnezji spiekanej oraz kopii faktury frachtowej. Ocena tych dokumentów została dokonana przez organ celny, a Sąd I instancji zasadnie uznał, że została ona dokonana zgodnie z zasadą określoną w art.187 § 1 i art.191 Ordynacji podatkowej. W tym miejscu należy podkreślić, że stosownie do treści art. 191 Ordynacji podatkowej organ celny był zobowiązany do oceny na podstawie całego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Ocena ta jest dokonywana przy wykorzystaniu zasad logiki, wiedzy i doświadczenia życiowego i nie może być skutecznie kwestionowana w toku postępowania sądowoadministracyjnego, bowiem w tym postępowaniu sąd administracyjny nie dokonuje ponownej, weryfikującej oceny dowodów przeprowadzonych przez organy celne ale jedynie ocenia poprawność dokonanej oceny przez organy celne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Zasadnie więc Sąd I instancji uznał, że ocena wskazanych wyżej dowodów przeprowadzona przez organy celne mieściła się w granicach określonych przez art. 191 Ordynacji podatkowej, a tym samym była zgodna z prawem i nie dawała podstaw do skutecznego jej kwestionowania na etapie postępowania przed sądem administracyjnym. Jednocześnie należy podkreślić, że skoro zasadnie Sąd I instancji zaakceptował stanowisko organu celnego w zakresie odnoszącym się do określenia woli stron stosunku prawnego, to tym samym nie jest zasadne stanowisko strony skarżącej wskazujące na obowiązek zastosowania instytucji określonej w art.199a § 3 Ordynacji podatkowej. W związku z powyższym należy także wskazać, że wbrew twierdzeniom zawartym w skardze kasacyjnej Sąd I instancji nie naruszył przepisu art. 135 p.p.s.a. Zgodnie z przytoczonym w podstawie skargi kasacyjnej przepisem art. 135 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Powołany wyżej przepis prawa odnosi się wyłącznie do kompetencji jurysdykcyjnych sądu administracyjnego i w przypadku braku zasadności zarzutów kasacyjnych odnoszących się do naruszenia przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego i ten zarzut skargi kasacyjnej nie zasługuje na uwzględnienie. W tym stanie rzeczy także bezzasadny jest zarzut skargi kasacyjnej odnoszący się do naruszenia przez Sąd I instancji przepisu art. 151 p.p.s.a.
Podsumowując dotychczasowe rozważania podkreślić należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się na to, iż w Ordynacji podatkowej brak jest przepisu prawa, który w sposób jednoznaczny wskazywałby na kim spoczywa ciężar dowodzenia w postępowaniu prowadzonym przed organami celnymi. Toteż wynikający z art.122 Ordynacji podatkowej obowiązek podejmowania wszelkich działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego nie oznacza, że ciężar dowodu w każdej sytuacji obciąża organ celny. Niewątpliwie ustalenie niektórych faktów wymaga wyłącznej inicjatywy strony tegoż postępowania. Z tych względów ustawodawca nałożył na organ obowiązek podejmowania działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego, a nie obowiązek wyjaśnienia tego stanu (vide wyrok NSA z 6.02.2008 r. II FSK 1671/06 niepublikowany). Przechodząc do oceny zarzutów zgłoszonych w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. należy przypomnieć, że stosownie do treści art.1 ust.2 pkt b Rozporządzenia Rady (WE) nr 360/2000 z 14 lutego 2000 r. nakładającego ostateczne cło antydumpingowe na przywóz magnezji całkowicie wypalonej (spiekanej) pochodzącej z Chińskiej Republiki Ludowej (Dz. U. UE. L. Nr 46/1) zmienionego przez art.1 Rozporządzenia Rady (WE) nr 986/2003 z 5 czerwca 2003 r. zmieniające środki antydumpingowe nałożone rozporządzeniem (WE) nr 360/2000 na przywóz magnezji całkowicie wypalonej (spiekanej) pochodzącej z Chińskiej Republiki Ludowej (Dz. U. UE. L. 03.143.5) kwota cła antydumpingowego jest równa zero, jeżeli cena netto franco granica Wspólnoty, przed ocleniem, jest ustanowiona na podstawie faktury wystawionej przez eksportera mającego swoją siedzibę w Chińskiej Republice Ludowej bezpośrednio stronie niepowiązanej we Wspólnocie i równa lub wyższa niż minimalna cena importowa 120 euro za tonę (dodatkowy kod Taric A439). Jednocześnie przypomnieć należy, że z treści art. 1 ust.2 pkt c tegoż rozporządzenia wynika, że kwota cła antydumpingowego równa jest stawce ad valorem w wysokości 63,3% we wszystkich innych przypadkach nieobjętych lit. a i b tegoż przepisu (dodatkowy kod Taric A999). Oznacza to, że dla zastosowania zerowej stawki cła antydumpingowego na przywóz magnezji spiekanej pochodzącej z Chińskiej Republiki Ludowej koniecznym było kumulatywne spełnienie następujących przesłanek: a) cena netto franco granica Wspólnoty przed ocleniem, b) cena ustanowiona na podstawie faktury wystawionej przez eksportera mającego swoją siedzibę w ChRL, c) faktura jest wystawiona bezpośrednio stronie niepowiązanej we Wspólnocie, d) faktura opiewa na kwotę równą lub wyższą niż minimalna cena importowa 120 euro za tonę magnezji spiekanej. Z ustaleń faktycznych wynika, że towar w postaci magnezji spiekanej pochodzi z Chińskiej Republiki Ludowej, który to kraj jest eksporterem tegoż towaru na obszar Wspólnoty. Poza sporem pozostaje okoliczność, że wskazany wyżej towar został wprowadzony na obszar Wspólnoty poprzez port w Szczecinie i właściwy urząd celny. Z treści art. 40 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. U. UE. L. 92.302.1 dalej jako WKC) wynika, że towary wprowadzane na obszar celny Wspólnoty są następnie dostarczane do urzędu celnego wyznaczonego przez organ celny, albo do innego miejsca wyznaczonego lub uznanego przez organy i podlegają przedstawieniu organom celnym. Po przedstawieniu towarów określony podmiot może dokonać zgłoszenia celnego. Towary dostarczane na obszar Wspólnoty drogą morską są przedstawiane organom celnym w porcie wyładunku. Z kolei stosownie do treści art.48 WKC towary niewspólnotowe otrzymują dopuszczalne dla nich przeznaczenie celne. Przeznaczenie celne obejmuje zarówno określone procedury celne jak i czynności materialno-techniczne. Objęta niniejszym postępowaniem magnezja spiekana została wprowadzona na obszar Wspólnoty w Polsce poprzez agencję celną działającą na rzecz Z. M. "R." S.A. Wskazany wyżej towar nie został wprowadzony na obszar celny Wspólnoty we Włoszech, a więc w kraju, w którym swoją siedzibę miała firma M. SPA Milano. Do zgłoszenia celnego zostały załączone dokumenty, w tym faktury sprzedaży wystawione przez firmę M. SPA Milano z Włoch. W oparciu o te faktury z 13 grudnia 2005 roku o numerach 50/385/2005 i 50/384/2005 zgłaszający, to jest Z. M. "R." S.A. wskazały w zgłoszeniu celnym wartość towaru. W ocenie organów tak określona wartość towaru była zgodna z zasadą wyrażoną w art. 29 WKC wskazującą, że wartością celną przywożonych towarów jest wartość transakcyjna. Uwzględniając powyższe uwagi stwierdzić należy, że zasadnie Sąd I instancji zaakceptował stanowisko przedstawione przez organy celne, a wskazujące, że faktury, które zostały przedstawione przy zgłoszeniu celnym nie spełniają podstawowego wymogu określonego w art. 1 ust. 2 pkt b w/w rozporządzenia, to jest nie są to faktury wystawione przez eksportera mającego swoją siedzibę w Chińskiej Republice Ludowej. Odmienne stanowisko strony wnoszącej skargę kasacyjną jest wynikiem dokonania w tym zakresie własnych ustaleń faktycznych, odmiennych od tych, które zostały dokonane przez organ celny i trafnie zaakceptowane przez Sąd I instancji. W tym miejscu należy także odnieść się do zawartego w art.1 ust. 2 pkt b wymienionego wyżej rozporządzenia sformułowania: "bezpośrednio stronie niepowiązanej we Wspólnocie". W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego rozpoznającego sprawę w tym składzie należy przyjąć, że określenie to odnosi się do podmiotów, które nie są powiązane bezpośrednio z eksportem z Chin oraz są to podmioty będące importerami tych towarów (magnezji spiekanej). Niewątpliwie przy sprzedaży "stronie niepowiązanej" należy dokonać rozróżnienia pomiędzy sprzedażą bezpośrednią a sprzedażą pośrednią, które to rozróżnienie ma istotne znaczenie dla ograniczenia ryzyka w zakresie manipulacji cenami. Z treści art.1 ust. 2 pkt b w/w rozporządzenia wynika, że chodzi o sprzedaż bezpośrednio stronie niepowiązanej we Wspólnocie. Oznacza to, że sprzedaż pośrednia nie jest objęta hipotezą tego przepisu prawa. Tak więc w sytuacji, gdy sprzedaż nie jest dokonywana bezpośrednio przez eksportera w zainteresowanym kraju (w rozpatrywanej w sprawie w Chinach) importerowi we Wspólnocie, mamy do czynienia ze sprzedażą pośrednią. Trafnie ocenił Sąd I instancji, że w rozpatrywanej sprawie mieliśmy do czynienia ze sprzedażą pośrednią, która także decydowała o niespełnieniu przesłanek umożliwiających korzystanie z przywileju w postaci zerowej stawki cła antydumpingowego na magnezję spiekaną pochodzącą z Chińskiej Republiki Ludowej. W tym stanie rzeczy brak było podstaw do uznania, że Sąd I instancji dopuścił się naruszenia prawa materialnego, o którym mowa w punkcie 2 petitum skargi kasacyjnej.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art.184 p.p.s.a. i art. 204 pkt 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło