II SA/Wa 361/09

WyrokWSA w Warszawie2009-10-08

Skład orzekający: Bronisław Szydło, Joanna Kube, Andrzej Kołodziej

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma kompetencję do wydania decyzji ustalającej status osoby w określonym stosunku prawnym, jeśli przepisy prawa materialnego nie przewidują takiej możliwości?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie ma kompetencji do wydania decyzji ustalającej status osoby w określonym stosunku prawnym, jeśli przepisy prawa materialnego nie przewidują takiej możliwości. W takiej sytuacji postępowanie administracyjne staje się bezprzedmiotowe i powinno zostać umorzone na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Sąd administracyjny kontroluje legalność decyzji z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i procesowym obowiązującym w dacie jej wydania.
Stan faktyczny
J. R. złożył wniosek o ustalenie jego statusu we Wspólnocie Energetyka i Węgiel Brunatny w W. w określonym okresie. Po wielokrotnych postępowaniach i uchyleniach decyzji przez sądy, Minister Gospodarki decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. utrzymał w mocy decyzję Ministra Gospodarki i Pracy z dnia [...] września 2005 r. o umorzeniu postępowania. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych. Sąd rozpoznał skargę na decyzję Ministra Gospodarki.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bronisław Szydło, Sędziowie WSA Joanna Kube, Andrzej Kołodziej (spr.), Protokolant Eliza Kusy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2009 r. sprawy ze skargi J. R. na decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania - oddala skargę - Wnioskiem z dnia [...] stycznia 2003 r. J. R. zwrócił się do Ministra Gospodarki i Pracy o ustalenie w drodze decyzji, czy działalnością Głównego Inspektoratu Ochrony Przeciwpożarowej Wspólnoty Energetyka i Węgiel Brunatny w W. kierował funkcjonariusz pożarnictwa mianowany na stanowisko Głównego Inspektoratu Ochrony Przeciwpożarowej Wspólnoty Energetyka i Węgiel Brunatny w W., czy też działalnością przedmiotowego Inspektoratu kierował funkcjonariusz pożarnictwa spoza ww. Wspólnoty oraz o dokładne określenie organu, w przypadku kierowania działalnością Głównego Inspektoratu Ochrony Przeciwpożarowej Wspólnoty Energetyka i Węgiel Brunatny w W. przez funkcjonariusza pożarnictwa spoza ww. Wspólnoty. Wyrokiem z dnia 21 kwietnia 2005 r. sygn. akt II SA/Wa 1927/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Gospodarki i Pracy z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...], którą Minister Gospodarki i Pracy umorzył postępowanie w sprawie z wniosku J. R. z dnia [...] stycznia 2003 r., dodatkowo Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Pismem z dnia [...] czerwca 2005 r. oraz pismem z dnia [...] sierpnia 2005 r., skierowanym do Ministra Gospodarki i Pracy, J. R. sprecyzował ww. wniosek z dnia [...] stycznia 2003 r., wskazując, że wnosi o wszczęcie postępowania administracyjnego, ustalenie i rozstrzygnięcie przez organ - Ministra Gospodarki i Pracy, w drodze decyzji, swojego własnego statusu we Wspólnocie Energetyka i Węgiel Brunatny w W. w okresie od [...] stycznia 1988 r. do [...] czerwca 1991 r. Minister Gospodarki i Pracy po rozpatrzeniu ww. wniosku z dnia [...] sierpnia 2005 r. decyzją z dnia [...] września 2005 r. znak [...], wydaną na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) – dalej: kpa, umorzył postępowanie w sprawie. W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji Minister wskazał, że podjęte próby ustalenia ewentualnego zatrudnienia wnioskodawcy we Wspólnocie Energetyka i Węgiel Brunatny w W. nie potwierdziły, iż J. R. był w okresie od [...] stycznia 1988 r. do [...] czerwca 1991 r. zatrudniony w ww. jednostce organizacyjnej. W związku z powyższym, brak elementu w stosunku administracyjno-prawnym w postaci przepisu nakazującego rozstrzygnięcie o żądaniu strony, poprzez wydanie decyzji o ustaleniu pozostawania w stosunku służbowym, w ocenie organu, przesądziło o bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego, o wszczęcie którego wnosił J. R. Pismem z dnia [...] października 2005 r. J. R. skierował do Ministra Gospodarki i Pracy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. decyzją z dnia [...] września 2005 r. Po rozpoznaniu przedmiotowego wniosku Minister Gospodarki i Pracy [...] października 2005 r. wydał decyzję znak [...], którą podtrzymał stanowisko zawarte w decyzji z dnia [...] września 2005 r. znak [...] i umorzył postępowanie w sprawie. Przedmiotowa decyzja stała się przedmiotem skargi wniesionej przez J. R. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 02 marca 2006 r. sygn. akt II SA/Wa 16/06 stwierdził jej nieważność. Realizując przedmiotowy wyrok Minister Gospodarki w wyniku rozpoznania wniosku z dnia [...] października 2005 r. decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. znak [...] utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] września 2005 r. znak [...] i umorzył postępowanie odwoławcze. Od przedmiotowej decyzji J. R. złożył do Ministra Gospodarki wniosek z dnia [...] lipca 2006 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy, po rozpatrzeniu którego Minister wydał [...] września 2006 r. postanowienie znak [...], którym stwierdził niedopuszczalność odwołania od ww. decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznając sprawę ze skargi J. R. na decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...], którą Minister Gospodarki odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...], o stwierdzenie której wnioskował J. R. pismem z dnia [...] listopada 2007 r., w dniu 23 września 2008 r. wydał wyrok sygn. akt II SA/Wa 593/08, którym uchylił zaskarżoną decyzję z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...], a nadto stwierdził nieważność decyzji Ministra Gospodarki z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...]. Pismem z dnia [...] listopada 2008 r. zatytułowanym "wezwanie przedsądowe do usunięcia naruszenia prawa" J. R. wezwał Ministra Gospodarki do usunięcia naruszenia prawa poprzez zakończenie postępowania administracyjnego wszczętego wnioskiem strony z dnia [...] stycznia 2003 r. (sprostowanym pismem z dnia [...] czerwca 2005 r.), którym ww. zwrócił się do Ministra Gospodarki i Pracy o wszczęcie postępowania administracyjnego, ustalenie i rozstrzygnięcie przez ten organ w drodze decyzji statusu J. R. we Wspólnocie Energetyka i Węgiel Brunatny w okresie od [...] stycznia 1988 r. do [...] czerwca 1991 r., poprzez: rozpoznanie i rozstrzygnięcie w drodze decyzji wniosku strony z dnia [...] października 2005 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ostateczną decyzją z dnia [...] września 2005 r. sygn. akt [...] Ministra Gospodarki i Pracy (następcę prawnego Wspólnoty Energetyka i Węgiel Brunatny w W.); zastosowanie się organu do wyroku WSA w Warszawie z dnia 23 września 2008 r. sygn. akt II SA/Wa 593/08 oraz jego wykonanie przez organ. Minister Gospodarki, po rozpoznaniu wniosku strony z dnia [...] listopada 2008 r. oraz w związku z treścią wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 września 2008 r. sygn. akt II SA/Wa 593/08, decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] września 2005 r. znak [...]. W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji organ wyjaśnił, że wezwaniem z dnia [...] listopada 2008 r. J. R. wniósł o zakończenie postępowania administracyjnego wszczętego wnioskiem ww. z dnia [...] stycznia 2003 r. (sprostowanego pismem z dnia [...] czerwca 2005 r.), poprzez rozpoznanie wniosku z dnia [...] października 2005 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] września 2005 r. sygn. akt [...]. Organ dodał, że żądanie to było związane z treścią wyroku WSA w Warszawie z dnia 23 września 2008 r., który uchylił decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...] lutego 2008 r. znak [...] oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] stycznia 2008 r. znak [...] oraz decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...] lipca 2006 r. znak [...], które to orzeczenie, zdaniem wnioskodawcy, uaktywniło ponownie jego wniosek z dnia [...] stycznia 2003 r. Organ podkreślił, że w sprawie wydana została decyzja z dnia [...] września 2005 r. znak [...], której J. R. nigdy skutecznie nie wzruszył i że konieczne stało się rozpatrzenie wniosku ww. z dnia [...] listopada 2008 r. w kontekście wniosku z dnia [...] października 2005 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] września 2005 r. Zdaniem organu uchylenie przez sąd decyzji Ministra Gospodarki z dnia [...] lipca 2006 r. znak [...] spowodowało koniczność wydania ostatecznego rozstrzygnięcia w trybie instancji o żądaniu wnioskodawcy, zawartym we wniosku z dnia [...] stycznia 2003 r. Organ postanowił zbadać merytorycznie nie tylko wniosek z dnia [...] stycznia 2003 r. ale również treść decyzji pod kątem prawidłowości rozstrzygnięcia – pod kątem wystąpienia ewentualnych przesłanek zawartych w art. 156 w zw. z art. 157 § 2 kpa. W wyniku powyższego organ nie znalazł jednak podstaw aby wyłączyć ww. decyzję z obrotu prawnego poprzez stwierdzenie jej nieważności. Dodatkowo organ zaznaczył, że brał również pod uwagę możliwość wystąpienia rażącego naruszenia prawa w toku wydania decyzji w oparciu o art. 105 kpa, jako podstawy rozstrzygnięcia. Badając wystąpienie przesłanek z art. 156 kpa organ stwierdził, że nie występują one w ww. decyzji z dnia [...] września 2005 r. znak [...]. Organ wskazał iż WSA wyrokiem z dnia 21 kwietnia 2005 r. uchylił wszystkie wydane wcześniej decyzje w sprawie z wniosku strony z dnia [...] stycznia 2003 r., w związku z powyższym decyzja z dnia [...] września 2005 r. znak [...] stała się decyzją pierwszoinstancyjną, a zatem wniosek z dnia [...] października 2005 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ostateczną decyzją z dnia [...] września 2005 r. znak [...], stał się aktualny, co wymagało wydania ostatecznego rozstrzygnięcia w toku instancji. Organ wskazał, że pismem z dnia [...] grudnia 2008 r. zwrócił się do wnioskodawcy o wyjaśnienie, czy organ rozpatrując skargę ma kierować się wyłącznie treścią wniosku z dnia [...] stycznia 2003 r. i treścią precyzującego ten wniosek pisma z dnia [...] czerwca 2005 r., czy również treścią pisma z dnia [...] sierpnia 2005 r. Wobec braku wiążącej i konkretnej odpowiedzi ze strony wnioskodawcy organ ustalił ostateczną treść wniosku z dnia [...] stycznia 2003 r. w oparciu o treść pisma z dnia [...] czerwca 2005 r. Analiza dokumentów i okoliczności sprawy doprowadziła organ do ustalenia, że pismem z dnia [...] listopada 1987 r. Główny Inspektor Ochrony Przeciwpożarowej Ministerstwa Górnictwa i Energetyki z dniem [...] grudnia 1987 r. mianował J. R. na stanowisko starszego inspektora w [...] Przedsiębiorstwie Budownictwa Węglowego w G. Następnie ww. z dniem [...] stycznia 1988 r. został odwołany z dotychczas zajmowanego stanowiska i przekazany do dyspozycji Głównego Inspektora Ochrony Przeciwpożarowej Wspólnoty Energetyka i Węgiel Brunatny w W. Pismem z dnia [...] czerwca 1991 r. został on poinformowany o przyjęciu do służby w Komendzie Rejonowej Straży Pożarnych w G., a z dniem [...] czerwca 1991 r. ww. otrzymał akt powołania, z dniem [...] czerwca 1991 r., na stanowisko starszego technika ds. kwatermistrzostwa w Komendzie Rejonowej Straży Pożarnych w G. W związku z powyższym organ ustalił, że J. R. w okresie od [...] lutego 1988 r. do [...] czerwca 1991 r. pozostawał w dyspozycji Głównego Inspektora Ochrony Przeciwpożarowej Wspólnoty Energetyka i Węgiel Brunatny w W., z zastrzeżeniem, że nigdy nie łączył go formalnie nawiązany stosunek pracy ze Wspólnotą Energetyka i Węgiel Brunatny w W. Dodatkowo organ wskazał, że w obecnym stanie prawnym wciąż nie istnieje podstawa prawna do wydania decyzji o treści żądanej przez wnioskodawcę, z tego względu decyzją z dnia [...] września 2005 r. znak [...] postępowanie zostało umorzone. Pismem z dnia 24 lutego 2009 r. J. R. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...] lutego 2009 r. sygn. akt [...] utrzymującą w mocy decyzję Ministra Gospodarki i Pracy z dnia [...] września 2005 r. nr [...]. Skarżący wniósł o uchylenie w całości rażąco naruszającej prawo materialne i procesowe decyzji z dnia [...] lutego 2009 r., mocą której Minister Gospodarki, w opinii skarżącego, bezpodstawnie i niezasadnie utrzymał w mocy bezprawną decyzję z dnia [...] września 2005 r. Ministra Gospodarki i Pracy; stwierdzenie nieważności w całości rażąco naruszającej prawo decyzji z dnia [...] września 2009 r., mocą której umorzono postępowanie w sprawie z wniosku nieistniejącego z dnia [...] sierpnia 2005 r. w przedmiocie ustalenia statusu; przeprowadzenie przez Sąd kontroli legalności i zasadności zaskarżonej decyzji II instancji, jak również przeprowadzenie kontroli zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego; rozpoznanie sprawy podczas nieobecności skarżącego; wystąpienie Sądu do Prezesa Rady Ministrów z informacją o istotnych naruszeniach prawa i rażących przypadkach naruszenia obowiązków przez organ administracyjny; przeprowadzenie dowodów uzupełniających na okoliczność skargi. Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji: 1) rażące naruszenie procedury administracyjnej, które to naruszenie doprowadziło do naruszenia prawa materialnego i które negatywnie wpłynęło na ustalenia faktyczne mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności rażące naruszenie przepisów poprzez: dowolne zastosowanie art. 6-11 kpa, art. 107 § 1 i § 3 kpa, art. 156 § 1 pkt 2 kpa; dowolne zastosowanie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, jako podstawy prawnej decyzji administracyjnej; oparcie się organu I instancji przy podejmowaniu zaskarżonej decyzji na faktach sprzecznych z aktami osobowymi skarżącego i dokumentami akt sprawy administracyjnej oraz wadliwych ustaleniach faktycznych; zaniechanie uzasadnienia zaskarżonej decyzji przez organ I instancji w sposób zgodny z zasadami wyrażonymi w art. 7-9 i 11 kpa; dowolne zastosowanie przepisu art. 105 kpa; dowolną ocenę zgromadzonych i zawnioskowanych dowodów, dokonanej przez Ministra Gospodarki; wydanie zaskarżonej decyzji bez dostatecznego rozpoznania sprawy do końcowego rozstrzygnięcia; dowolną interpretację przepisów prawa i pragmatyki służbowej przez Ministra Gospodarki, w szczególności prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; zastosowanie przez organ niewłaściwego trybu weryfikacji do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji z dnia [...] września 2005 r., tj. art. 138 § 1 kpa, zamiast art. 156 § 1 pkt 2 kpa, tj. w oparciu o przesłankę rażącego naruszenia prawa; 2) w wyniku rażącego naruszenia istotnych przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7, 77, 80 kpa, błąd w ustaleniach faktycznych organu przyjętych za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, który mógł mieć wpływ na treść zaskarżonej decyzji, wynikający z niewłaściwego zastosowania przepisów prawa materialnego, a w szczególności z niewyczerpującego przeprowadzenia istotnych i dostępnych dowodów, dowolnej oceny dowodów, w tym dokonanie oceny dowodów przed ich przeprowadzeniem; 3) niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych mających istotne znaczenie w sprawie; 4) nierozważenie przez organ możliwości zastosowania wszystkich przepisów mogących mieć zastosowanie w sprawie, a zastosowanie tylko niektórych z nich; 5) niedopełnienie przez organ I i II instancji obowiązku zapewnienia skarżącemu udziału w postępowaniu; 6) wyjątkowo stronnicze rozstrzygnięcie sprawy; 7) naruszenie praw i wolności zawartych w Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, która nakłada na jej sygnatariuszy obowiązek przestrzegania praw człowieka. Dodatkowo skarżący zarzucił naruszenie procedury poprzez niedopełnienie przez organ obowiązku przestrzegania przepisów kpa, dowolne rozważenie wniosku strony, brak wskazania w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji argumentacji za nią przemawiającej, bak dokonania należytej oceny całego postępowania w I i II instancji oraz brak dokonania należytej oceny całej decyzji administracyjnej organu I instancji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, wadliwe ustalenie stanu faktycznego. W odpowiedzi na skargę organ uznał ją za bezpodstawną i wniósł o jej oddalenie. Organ wyjaśnił, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Minister Gospodarki stwierdził, że J. R. pismem z dnia [...] listopada 2008 r. wniósł o zakończenie postępowania administracyjnego wszczętego wnioskiem z dnia [...] stycznia 2003 r., sprostowanym następnie pismem z dnia [...] czerwca 2005 r. oraz pismem z dnia [...] października 2005 r. Organ wskazał, że przeszkodą w rozpatrzeniu wniosku skarżącego, zgodnie z żądaniem ww., był fakt "załatwienia" wniosku decyzją Ministra Gospodarki i Pracy z dnia [...] września 2005 r. znak [...], którą organ poddał kontroli pod kątem wystąpienia ewentualnych przesłanek zawartych w treści art. 156 w zw. z art. 157 § 2 kpa, w wyniku której nie znaleziono podstaw aby wyłączyć ww. decyzję z obrotu, poprzez stwierdzenie jej nieważności. W związku z powyższym decyzja z dnia [...] września 2005 r. została utrzymana w mocy. Minister Gospodarki podkreślił, że postępowanie administracyjne, wbrew zarzutom skarżącego, zostało przeprowadzone bez naruszenia przepisów, dodając, że brak było podstawy nakazującej organowi uchylenie decyzji z dnia [...] września 2005 r. Organ podkreślił, że nieuzasadnione są zarzuty skarżącego o dowolnym stosowaniu przepisów kpa, dowolnej ocenie dowodów, wydaniu decyzji bez rozpoznania spraw oraz braku uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 par. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy wskazać, iż przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Ministra Gospodarki z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Ministra Gospodarki i Pracy z dnia [...] września 2005 r. nr [...], którą umorzono postępowanie z wniosku J. R. o ustalenie i rozstrzygnięcie przez organ w drodze decyzji jego statusu we Wspólnocie Energetyka i Węgiel Brunatny w W. od dnia [...] stycznia 1988 r. do dnia [...] czerwca 1991 r. Podnieść trzeba ponadto, że w wyniku wielokrotnego orzekania przez tutejszy Sąd w tej sprawie, w obrocie prawnym pozostała ww. decyzja Ministra Gospodarki i Pracy z dnia [...] września 2005 r. oraz wniosek skarżącego z dnia [...] października 2005 r. o ponowne rozpoznanie sprawy rozstrzygniętej powyższą decyzją. Postępowanie administracyjne zaś zostało wszczęte wnioskiem skarżącego z dnia [...] stycznia 2003 r., wielokrotnie modyfikowanym i precyzowanym, m.in. pismem z dnia [...] czerwca 2005 r. oraz z dnia [...] sierpnia 2005 r., który wbrew twierdzeniu skarżącego, jakoby taki wniosek nie istniał, zawiera w pkt II powtórzenie jego żądania określonego w piśmie z dnia [...] czerwca 2005 r. Zgodnie z przepisem art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Jak przyjmuje się w literaturze, bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której stanowi się w art. 105 § 1, oznacza, że brak jest któregokolwiek z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Przesłanka umorzenia może istnieć jeszcze przed wszczęciem postępowania, co zostanie ujawnione dopiero w toczącym się postępowaniu, może ona powstać także w czasie trwania postępowania, a więc w sprawie już zawisłej przed organem administracyjnym (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. 8, Warszawa 2006, s. 489). Podobne stanowisko w tej kwestii prezentowane jest również w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, gdzie wskazuje się, iż bezprzedmiotowość postępowania wiąże się z przedmiotem postępowania administracyjnego, którym jest sprawa administracyjna w rozumieniu art. 1 pkt 1 kpa, czyli wynikająca z przepisów prawa materialnego kompetencja organu administracji publicznej do wydania w indywidualnej sprawie decyzji administracyjnej. Przepisy prawa materialnego upoważniają organ administracji publicznej do wydania decyzji w określonych hipotezą normy prawnej okolicznościach faktycznych, na które składają się elementy przedmiotowe i podmiotowe. Postępowanie może być więc bezprzedmiotowe z przyczyn prawnych, gdy okaże się, że nie ma normy prawnej udzielającej organowi administracji publicznej kompetencji do wydania decyzji administracyjnej lub z przyczyn faktycznych – gdy okaże się, że nie ma okoliczności faktycznych, uzasadniających według hipotezy normy prawnej kompetencję organu administracji publicznej do wydania decyzji administracyjnej (por. wyrok NSA z dnia 12 lutego 2008 r., sygn. akt II OSK 2042/06, Lex nr 394025). W ocenie składu orzekającego, mając na względzie okoliczności rozpoznawanej sprawy, należy stwierdzić, na co zasadnie wskazał organ, iż w obecnie obowiązującym stanie prawnym brak jest normy prawnej, udzielającej Ministrowi Gospodarki kompetencji do załatwienia wniosku o ustalenie statusu skarżącego, w drodze decyzji administracyjnej. Normy takiej nie zawiera w szczególności obecnie obowiązująca ustawa pragmatyczna, czyli ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (t.j. Dz. U. z 2009 r. Nr 12, poz. 68 ze zm.) oraz ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 67 ze zm.), a nadto poprzednio obowiązująca ustawa z dnia 31 stycznia 1959 r. o zaopatrzeniu emerytalnym Milicji Obywatelskiej oraz ich rodzin (t.j. Dz. U. z 1983 r. Nr 46, poz. 210 ze zm.). Nie zawierała jej również poprzednia ustawa pragmatyczna, czyli dekret z dnia 27 grudnia 1974 r. o służbie funkcjonariuszy pożarnictwa (Dz. U. Nr 50, poz. 321 ze zm.). Uprawnione było zatem powołanie się przez organ na bezprzedmiotowość postępowania oraz jego umorzenie na podstawie art. 105 § 1 kpa. Prawidłowe było w związku z tym wydanie przez Ministra Gospodarki, w oparciu o przepis art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpoznaniu wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzji utrzymującej w mocy decyzję o umorzeniu postępowania. W tym kontekście nie sposób podzielić zarzutu skargi dotyczącego naruszenia wyżej powołanych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Również pozostałe zarzuty naruszenia przepisów postępowania sformułowane w skardze, są chybione. Należy przede wszystkim wskazać, że decyzje zapadłe w rozpoznawanej sprawie nie są decyzjami rozstrzygającymi sprawę co do istoty, lecz decyzjami o charakterze procesowym. W związku z tym wszelkie zarzuty dotyczące błędów w ustaleniach faktycznych, a skierowane do meritum sprawy, nie są uprawnione. Nie jest również uzasadniony zarzut naruszenia obowiązku zapewnienia skarżącemu udziału w postępowaniu, albowiem brał w nim aktywny udział, o czym świadczy obfitość korespondencji z organem, w tym w szczególności pism i wniosków procesowych. Nie sposób także zgodzić się z zarzutem naruszenia przepisów art. 7, 77, 80 i 107 kpa, gdyż organ podejmował wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy, właściwie go ocenił, zaś swoje rozstrzygnięcie uzasadnił zgodnie z wymogami art. 107 § 3 kpa. Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia prawa materialnego, należy podnieść, że przepisy o takim charakterze nie zostały przez organ zastosowane, a tym samym nie mogły zostać naruszone. Nie można także uznać za trafny zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 kpa, ponieważ Minister Gospodarki, rozpoznając wniosek skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy, zawierający żądanie stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, do żądania tego się odniósł, zasadnie stwierdzając brak przesłanki rażącego naruszenia prawa. Dodatkowo warto zauważyć, że Kodeks postępowania administracyjnego zawiera "Dział VII Wydawanie zaświadczeń", w którym zamieszczono m.in. przepis art. 217 § 1 i § 2 pkt 2 stanowiący, że organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie. Zaświadczenie wydaje się, jeżeli osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Skarżący mógłby ewentualnie w trybie zaświadczeniowym zwrócić się do organu z żądaniem, w oparciu o które domagał się wydania decyzji, a organ obowiązany byłby zastosować się do przepisu art. 218 kpa. Należy także zauważyć, iż de facto organ w uzasadnieniach swoich decyzji wyjaśnił status skarżącego, podając, że we wskazanym przez niego okresie pozostawał w dyspozycji Głównego Inspektora Ochrony Przeciwpożarowej Wspólnoty Energetyka i Węgiel Brunatny w W., z zastrzeżeniem, że nigdy nie łączył go formalnie nawiązany stosunek pracy ze Wspólnotą, co wynika z prawomocnego wyroku Sądu Najwyższego z dnia [...] maja 1999 r., sygn. akt [...], który po rozpoznaniu sprawy z powództwa J. R. przeciwko Ministerstwu Gospodarki o ustalenie i odszkodowanie, na skutek kasacji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w W. z dnia [...] maja 1998 r., oddalił kasację. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło