III SA/Wa 496/09

WyrokWSA w Warszawie2009-10-09

Skład orzekający: Krystyna Chustecka, Alojzy Skrodzki, Jarosław Trelka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo utrzymał w mocy decyzję orzekającą o odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki, mimo że postępowanie upadłościowe nie miało zastosowania ze względu na istnienie tylko jednego wierzyciela?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że Dyrektor Izby Skarbowej nie rozważył dostatecznie argumentacji skarżącego dotyczącej braku zastosowania przepisów Prawa upadłościowego i naprawczego w sytuacji, gdy spółka miała tylko jednego wierzyciela. Sąd podkreślił, że postępowanie upadłościowe jest z założenia wspólnym postępowaniem wierzycieli, co wyklucza jego prowadzenie przy istnieniu tylko jednego wierzyciela.
Stan faktyczny
Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością zalegała z podatkiem od towarów i usług. Po bezskutecznej egzekucji wobec spółki, Naczelnik Urzędu Skarbowego orzekł o odpowiedzialności Prezesa Zarządu spółki za zaległości podatkowe. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił m.in. błędną wykładnię przepisów Ordynacji podatkowej i Prawa upadłościowego, wskazując, że postępowanie upadłościowe nie miało zastosowania, gdyż spółka miała tylko jednego wierzyciela.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Chustecka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Alojzy Skrodzki, Sędzia WSA Jarosław Trelka, Protokolant Lidia Wasilewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 października 2009 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za miesiąc wrzesień 2004 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz J. M. kwotę 740 zł (siedemset czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W 2004 r. P. sp. z o.o. (dalej: Spółka) sprzedała nieruchomość wskutek czego powstało zobowiązanie w podatku od towarów i usług. W marcu 2005 r. Spółka wystąpiła z wnioskiem o rozłożenie spłaty zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za wrzesień 2004 roku w 12 ratach, z terminem spłaty do 25 lipca 2006 r., wnioskując jednocześnie dopuszczenie możliwości udzielenia gwarancji spłaty zaległego zobowiązania przez M. S.A - udziałowca spółki. Urząd Skarbowy W. pozytywnie rozpatrzył prośbę Spółki i wydał decyzję o rozłożeniu przedmiotowej zaległości podatkowej na raty zgodnie z przedstawionym harmonogramem. Wobec niewykonania przez Spółkę decyzji ratalnej w całości, w 2006 r. Urząd Skarbowy W. podjął czynności egzekucyjne. Zajęto rachunek bankowy Spółki, jej wierzytelności w M. S.A. oraz D. S.A. W wyniku w/w czynności egzekucyjnych nie zaspokojono jednak całej wymaganej zaległości. Oceniając tę sytuację w kontekście bezskuteczności egzekucji w stosunku do Spółki, Naczelnik Urzędu Skarbowego W. postanowieniem z [...] lutego 2008 r. wszczął postępowanie w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności Skarżącego J. M. - Prezesa Zarządu P. Sp. z o.o., a następnie 8 maja 2008 r. wydał decyzję orzekającą o odpowiedzialności Pana J. M. za niewykonane zobowiązanie Spółki w wysokości 2.830.352,60 zł oraz odsetki za zwłokę 1.257.684,00 zł. Uzasadniając swoją decyzję organ podatkowy stanął na stanowisku, że z brzmienia art. 116 §1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. z 2005r. Dz. U. Nr 8, poz. 60 ze zm.), dalej powoływanej jako "Op", wynika, iż za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeśli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, chyba że członek zarządu wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości oraz wszczęcie postępowania upadłościowego lub układowego nastąpiło nie z jego winy, bądź też wskaże mienie, z którego egzekucja jest możliwa. W ocenie organu I instancji w przedmiotowej sprawie zaszły wymagane prawem przesłanki odpowiedzialności członka zarządu bowiem stwierdzono bezskuteczność egzekucji oraz ustalono, że w okresie w którym zaległość powstała tj. wrzesień 2004 roku, Skarżący pełnił funkcję Prezesa Zarządu P. Sp. z o.o. Ponadto nie zaistniała żadna z przesłanek zwalniających z odpowiedzialności członka zarządu. W postępowaniu członek zarządu nie wykazał zdaniem organu podatkowego, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości (postępowanie układowe) albo, że nie zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub nie wszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z jego winy. Od ww. decyzji Skarżący wniósł odwołanie do Dyrektora Izby Skarbowej w W., wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania. W odwołaniu podniósł, że postępowanie podatkowe w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności za niespłacone zobowiązania Spółki podjęto w stosunku do niego pomimo toczącego się postępowania z wniosku Spółki w sprawie udzielenia ulgi w spłacie zobowiązania podatkowego, w którym to postępowaniu Spółka zadeklarowała gotowość spłaty znacznej części zadłużenia ( należności głównej) i wystąpiła o umorzenie odsetek. Skoro trwa postępowanie poparte deklaracją spłaty znacznej części zaległości, to w ocenie Skarżącego trudno uznać, że w sprawie zachodzi bezskuteczność egzekucji w stosunku do Spółki. Tym samym nie zachodzi podstawowa przesłanka odpowiedzialności jej członka zarządu. Ponadto według Skarżącego w postanowieniu o wszczęciu postępowania w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu określono należności z tytułu niespłaconych zobowiązań podatkowych Spółki na kwotę 2.830.352,60 zł., natomiast w decyzji wydanej po przeprowadzeniu przedmiotowego postępowania orzeczono odpowiedzialność na w/w kwotę i odsetki w kwocie 1.257.684 zł. Powołując się na orzecznictwo Skarżący wywodził, że niezbędnym warunkiem orzeczenia odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki jest formalne stwierdzenie, po przeprowadzeniu postępowania egzekucyjnego, bezskuteczności egzekucji wobec dłużnika, czyli spółki. Tymczasem w realiach niniejszej sprawy Spółka nie otrzymała postanowienia o umorzenia egzekucji w skutek jej bezskuteczności. W dalszej kolejności Skarżący podniósł, że zarząd Spółki nie ponosi winy za niezgłoszenie upadłości. Wskazał, że Urząd Skarbowy jest jedynym wierzycielem Spółki. W tych okolicznościach, stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 roku Prawo upadłościowe i naprawcze, przepisy prawa upadłościowego nie mają zastosowania. Prawo upadłościowe i naprawcze reguluje bowiem zasady wspólnego dochodzenia roszczeń wierzycieli od niewypłacalnych dłużników będących przedsiębiorcami. Roszczenie jedynego wierzyciela winno być dochodzone w ramach egzekucji syngularnej. Skarżący podniósł, że skoro wskazano organowi majątek Spółki, z którego można zaspokoić w znacznej części zobowiązanie podatkowe Spółki w trybie art. 111 ust.1 pkt 2 Op , to on sam nie ponosi winy za zaistniały stan rzeczy, bowiem Spółka wyraża gotowość uregulowania zaległości podatkowych dobrowolnie bez konieczności dokonywania czynności egzekucyjnych. Wobec faktu, że dłużnik spełnia dobrowolnie świadczenie, to zdaniem Skarżącego nie ma konieczności prowadzenia egzekucji i nie można stawiać tezy o jej bezskuteczności. Decyzją z [...] grudnia 2008 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Podzielił stanowisko organu I instancji, że w przedmiotowej sprawie zaistniały przesłanki odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe P. Sp. z o.o., określone w art. 116 § 1 i § 2 Op, ponieważ egzekucja z majątku Spółki okazała się bezskuteczna a członek zarządu nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości. Nie wykazał również, że niezgłoszenie ww. wniosków w trybie prawa upadłościowego i naprawczego nastąpiło nie z jego winy. W odpowiedzi na argumentację Skarżącego, organ odwoławczy wskazał, że brak formalnego stwierdzenia bezskuteczności egzekucji w stosunku do Spółki, nie stanowi przeszkody do stwierdzenia zaistnienia zasadniczej przesłanki do orzeczenia o odpowiedzialności osób trzecich. Stwierdził, że przepisy nie definiują pojęcia bezskuteczności egzekucji, jednak organy mogą udowodnić bezskuteczność egzekucji wszelkimi środkami. Powinny wykazać przede wszystkim za pomocą obiektywnych dowodów, że spółka nie posiada majątku, z którego może być zaspokojona wierzytelność. Nie wymaga się przy tym, by ustalenie to znalazło formalny wyraz na etapie postępowania egzekucyjnego. Organ wywodził, iż w świetle zgromadzonych w rozpatrywanej sprawie dokumentów nie ma żadnych wątpliwości co do tego, że organ egzekucyjny wyczerpał wszelkie sposoby egzekucji. Wykonał szereg czynności egzekucyjnych, zajął wierzytelności Spółki w M. S.A. i D. S.A., zajął rachunek bankowy Spółki w Banku H. w W.. Jednakże prowadzone czynności egzekucyjne nie doprowadziły do pełnego zaspokojenia wierzyciela podatkowego jak również nie ujawniły majątku Spółki pozwalającego na zaspokojenie całości należności podatkowych. W ocenie organu Skarżący w toku postępowania nie wykazał, że może uwolnić się od odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki. W rozpatrywanej sprawie wniosek o ogłoszenie upadłości nie został złożony, ani też nie wszczęto postępowania zapobiegającego upadłości. Zdaniem organu odwoławczego, nie można uznać, iż na wyłączenie odpowiedzialności strony wpływa wskazanie przez nią w odwołaniu okoliczności, że jedynym wierzycielem Spółki jest Naczelnik Urzędu Skarbowego W.. Nie podzielono poglądu Skarżącego, że art. 1 Prawa upadłościowego i naprawczego, w przypadku gdy dłużnik ma jednego wierzyciela nie znajduje zastosowania. W świetle art. 21 ust.1 Prawa upadłościowego i naprawczego dłużnik jest obowiązany, nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości. Z kolei stosownie do przepisów art. 10 i art. 11 wyżej powołanej ustawy upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny, tzn. jeśli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań. Ponadto według Dyrektora Izby Skarbowej dla orzeczenia o odpowiedzialności nie ma znaczenia wykazanie przez zarząd w odwołaniu faktu powiększenia kapitału Spółki do kwoty 3.100.000,00 zł celem pokrycia zaległości podatkowych oraz poinformowanie o dokonaniu przez Spółkę wpłaty w wysokości 2.830.352,60 zł. Okoliczności powyższe nie zostały ujawnione przez Skarżącego w trakcie postępowania podatkowego w sprawie orzeczenia odpowiedzialności członka zarządu, mimo iż Skarżąca zdaniem organu była do tego zobowiązana w trakcie postępowania podatkowego. Ponadto dokonana wpłata nie pokryła całej zaległości podatkowej Spółki. Końcowo według organu odwoławczego nie zasługuje na uwzględnienie zarzut, że decyzja w przedmiotowej sprawie została wydana przedwcześnie, pomimo niezakończenia postępowania w sprawie wniosku o zawieszenie postępowania, w związku z wniesionym zażaleniem na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności Skarżącego za zaległości podatkowe Spółki. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej postępowanie zażaleniowe jest odrębnym postępowaniem i nie koliduje z wcześniejszym wydaniem (przed jego rozpoznaniem) przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W. decyzji o odpowiedzialności Skarżącego jako członka zarządu za zaległości podatkowe P. sp. z o.o. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Skarżący wnosząc o uchylenie w całości decyzji Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzającego ją rozstrzygnięcia organu I instancji zarzucił naruszenie: - art. 121 Op, tj. zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie dla organów państwa; - art.116 Op poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie; - art.1 i art. 11 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze poprzez błędną wykładnię przepisów; - art. 122 Op, tj. zasady prawdy obiektywnej, poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia sprawy; - art. 191 Op poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów, niedokonania wszechstronnej oceny materiału dowodowego oraz pominięcie dowodów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy; - art. 229 Op, tj. zasady dwuinstancyjności, poprzez bezpodstawne pominięcie dowodów zgłaszanych przez Stronę w postępowaniu odwoławczym istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej w W. podtrzymując swoje wcześniejsze stanowisko wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Wyjaśnić również należy, iż stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd, dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji ma prawo i obowiązek uwzględnić również okoliczności, wprawdzie nie wskazane w skardze jako zarzut, ale mające wpływ na tę ocenę. Skarga według oceny Sądu zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 107 § 1 Op za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem również osoby trzecie. O odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej organ podatkowy orzeka w drodze decyzji. Z kolei zgodnie z art. 116 §1 Op za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu: 1) nie wykazał, że: a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy; 2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. § 2. Odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu. § 3. W przypadku gdy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji lub spółka akcyjna w organizacji nie posiada zarządu, za zaległości podatkowe spółki odpowiada jej pełnomocnik albo odpowiadają wspólnicy, jeżeli pełnomocnik nie został powołany. Przepisy § 1 i 2 stosuje się odpowiednio. § 4. Przepisy § 1-3 stosuje się również do byłego członka zarządu oraz byłego pełnomocnika lub wspólnika spółki w organizacji". W świetle powyższych regulacji nie może być wątpliwości, że decyzja o odpowiedzialności osoby trzeciej nie może być wydana (nie tylko doręczona) przed dniem zaistnienia określonych w art. 108 § 2 O.p. zdarzeń. W szczególności postępowanie w sprawie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej nie może zostać wszczęte przed dniem doręczenia decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego ( art. 108 § 1 i 2 pkt 2 lit. a Op). W orzecznictwie utrwalony jest także pogląd, że w związku z treścią art. 108 § 2 O.p. jest oczywiste, że decyzja o odpowiedzialności osoby trzeciej musi wskazywać zobowiązanie (zobowiązania) objęte tą odpowiedzialnością i jego wysokość. W razie wynikającego z przepisów szczególnych wartościowego ograniczenia odpowiedzialności, wartość ta musi być podana. Powołana musi być też jedna z decyzji, o których mowa w § 2. Nie ma wymogu wskazania w tej decyzji wysokości odsetek za zwłokę i kosztów postępowania egzekucyjnego. Powyższe oznacza, że decyzja o odpowiedzialności osoby trzeciej musi być zawsze drugą decyzją w sprawie danego zobowiązania podatkowego (obie muszą dotyczyć tego samego zobowiązania). W wyroku z 2009.01.06 sygn. akt I SA/Gd 668/08 LEX nr 483170 WSA w Gdańsku wyraził następujący pogląd: "Stosownie do art. 108 § 1 Ordynacji podatkowej, a w stosunku do członków zarządu spółek kapitałowych - art. 116 § 1 i 2 Op, o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej organ podatkowy orzeka w drodze decyzji. Decyzja ta ma charakter konstytutywny, bowiem tworzy nowe stosunki prawne, zarówno gdy chodzi o ich podmiot, jak i przedmiot. Podmiotem tych stosunków są osoby trzecie, a przedmiotem odpowiedzialność, która odnosi się nie do obowiązku świadczenia dłużnika, lecz do pokrycia długu. Na mocy tej decyzji tworzy się odpowiedzialność osoby trzeciej wskutek wystąpienia przesłanek, z którymi poszczególne przepisy wiążą powstanie takiej odpowiedzialności. Postępowanie poprzedzające wydanie tej decyzji nie może być wszczęte przed dniem nastąpienia zdarzeń określonych w art. 108 § 2 Ordynacji podatkowej." W orzecznictwie nie budzi także wątpliwości pogląd, że prowadząc postępowanie w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu za zaległości spółki organ podatkowy powinien wpierw stwierdzić istnienie przesłanek pozytywnych tej odpowiedzialności, a dopiero w przypadku ich stwierdzenia rozważyć, czy strona postępowania w sposób wiarygodny przedstawiła okoliczności egzoneracyjne (przesłanki negatywne). W przypadku natomiast braku którejkolwiek z przesłanek pozytywnych nie ma konieczności rozważania istnienia przesłanek negatywnych, gdyż orzeczenie o odpowiedzialności członka zarządu nie może nastąpić ( wyrok WSA a Warszawie z 2008.06.24 sygn. akt III SA/Wa 430/08 LEX nr 478637). Poprzez to, że zobowiązanie osoby trzeciej do daty wydania decyzji o przeniesieniu odpowiedzialności nie jest jej zobowiązaniem, lecz zobowiązaniem nierzetelnego podatnika, w treści decyzji należy to zobowiązanie precyzyjnie określić (wyrok WSA w Warszawie z 2007.05.22 sygn. akt III SA/Wa 96/07 LEX nr 309029). Ponadto w wyroku z 2008.02.13 II FSK 1605/06 LEX nr 449973, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził: "1. W każdym przypadku wydania przez organ podatkowy decyzji na podstawie przepisów art. 107 § 1, art. 108 § 1 oraz art. 116 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej rozważaniu podlegają zarówno przesłanki pozytywne odpowiedzialności tej kategorii osób trzecich, jak i przesłanki wobec istnienia których następuje wyłączenie tej odpowiedzialności, tzw. przesłanki egzoneracyjne. Nierozważenie przez organ podatkowy którejkolwiek z tych przesłanek skutkuje wadliwością decyzji opartej na podstawie wymienionych przepisów. 2. Badanie przesłanek negatywnych odpowiedzialności członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością mogło następować wyłącznie w okresie, kiedy pełnił on tę funkcję. Gdyby bowiem w tym okresie wystąpiły przesłanki do zgłoszenia wniosku o upadłość, to byłoby to jego obowiązkiem, którego zaniedbanie mogłoby skutkować odpowiedzialnością w trybie i na zasadach przewidzianych dla osób trzecich. Jeżeli natomiast stan taki zaistniał po tej dacie, to jest to okoliczność wyłączająca jego odpowiedzialność, bowiem ewentualne niezgłoszenie we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło bez jego winy, gdyż były członek zarządu nie jest uprawniony do wystąpienia z wnioskiem o ogłoszenie upadłości. 3. Ustalenie przesłanek egzoneracyjnych (art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej) powinno następować z uwzględnieniem zobowiązań publicznoprawnych, określonych w wysokości wynikających z przepisów prawa". W sprawie zaległości Spółki, za które orzeczono odpowiedzialność Skarżącego, nie wydano decyzji o ich wysokości. Oczywiste jest natomiast, że podana w zaskarżonej decyzji kwota zaległości Spółki w podatku od towarów i usług za wrzesień 2004 r. w wysokości 2. 830.352,60 za którą ostatecznie orzeczono odpowiedzialność Skarżącego, nie jest kwotą aktualną na dzień podjęcia tego rozstrzygnięcia. Jak bowiem stwierdza organ odwoławczy w uzasadnieniu tej decyzji, wskazanie przez stronę w odwołaniu faktu zwiększenia kapitału Spółki do kwoty 3.100.000 zł celem pokrycia zaległości podatkowych Spółki oraz poinformowanie o dokonaniu przez Spółkę wpłaty w wysokości 2.830.352,60 zł nie może być podstawą do zwolnienia Skarżącego z odpowiedzialności. Okoliczności te, jak dalej wywodzi, nie zostały bowiem ujawnione w trakcie postępowania w sprawie orzeczenia odpowiedzialności członka zarządu, mimo iż na stronie spoczywał obowiązek ich wykazania w trakcie toczącego się postępowania podatkowego. Podkreślono przy tym, że dokonana wpłata nie pokryła całej zaległości podatkowej. Zdaniem Sądu powyższe stanowi o wydaniu decyzji o odpowiedzialności Skarżącego z naruszeniem wyżej powołanych przepisów, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy. Odnosząc się natomiast do stanowiska organu odwoławczego dotyczącego kwestii uwolnienia się od odpowiedzialności Skarżącego, który uważa, że w przypadku gdy dłużnik ma jednego wierzyciela nie ciąży na nim obowiązek zgłoszenia upadłości, ponieważ przepisy prawa upadłościowego i naprawczego nie mają zastosowania, to według oceny Sądu nie rozważono dostatecznie wnikliwie argumentacji Skarżącej. W uzasadnieniu organ odwoławczy powołał się na przepisy art. 21 ust.1, art. 10 i art. 11 ustawy z dnia 28 lutego 2003r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. Nr 60, poz. .535 ze zm.). Pominął natomiast, bez ustosunkowania się, regulację zawartą w art. 1 tej ustawy zgodnie z którą ustawa reguluje zasady wspólnego dochodzenia roszczeń wierzycieli od niewypłacalnych dłużników będących.... W piśmiennictwie i orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że treść art. 1 jednoznacznie określa, iż postępowanie upadłościowe musi być wspólnym postępowaniem wierzycieli, podjętym w celu dochodzenia roszczeń od niewypłacalnego przedsiębiorcy albo innego podmiotu, do którego przepisy Prawa upadłościowego i naprawczego się stosuje. Tym samym wykluczono możliwość prowadzenia postępowania upadłościowego w stosunku do dłużnika, gdy w sprawie występuje tylko jeden wierzyciel. Prawo upadłościowe i naprawcze przyjęło rozwiązanie zgodne z podglądem, które pod rządami Prawa upadłościowego wyraził SN (por. orz SN z dnia 27 maja 1993 r., III CZP 61/93, OSNCP 1994, nr 1, poz. 7). Ta sama zasada dotyczy postępowania naprawczego, co wynika z przyjętych w nim rozwiązań. Konsekwencją przyjęcia przez Prawo upadłościowe i naprawcze tej zasady jest, iż w razie zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości podmiotu, który jest dłużnikiem tylko jednego wierzyciela, winien on ulec oddaleniu. W tej sytuacji w świetle art. 1 ust. 1 brak jest bowiem podstaw do prowadzenia postępowania upadłościowego. Powyższa zasada odnosi się do postępowania naprawczego, które również nie może być prowadzone, gdy przedsiębiorca, który to postępowanie prowadzi jest dłużnikiem tylko jednego wierzyciela. Aczkolwiek w Prawie upadłościowym i naprawczym, brak jest przepisu, który by to wyraźnie stanowił, to jednak, na co w piśmiennictwie zwraca się uwagę, wynika to z treści przepisów zawartych w części czwartej Prawa upadłościowego i naprawczego regulujących to postępowanie, w których używa się liczby mnogiej przy regulacji uprawnień wierzycieli, np. art. 512. ust. 1 tej ustawy. Przedstawione przez Sąd aspekty odpowiedzialności Skarżącego za zaległości podatkowe Spółki mające w świetle Ordynacji podatkowej istotne znaczenie dla podjęcia prawidłowego rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie nie mogą pozostać, bez wnikliwego i szczegółowego rozważenia przy ponownym jej rozpatrzeniu. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 200 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło