II SA/Ol 654/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Irena Szczepkowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Sędzia WSA Hanna Raszkowska Protokolant Karolina Hrymowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2009 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie wyrejestrowania pojazdu I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Wnioskiem z dnia 27 lutego 2009 r. R.K. zwrócił się do Prezydenta Miasta E. o wyrejestrowanie pojazdu marki "[...]", stanowiącego jego własność. Wnioskodawca wskazał, iż ów pojazd, po jego rozbiciu podczas ruchu drogowego, sprzedał w 2001 r. M.K., prowadzącemu firmę A. w K. Podał, iż umowę z tej transakcji zagubił, ale o fakcie sprzedaży samochodu na złom wiedział jego ojciec i znajomy. Następnie, na skutek wezwania organu, wnioskodawca wskazał, że jego zamiarem było zgłoszenie sprzedaży przedmiotowego pojazdu.. Decyzją z dnia 17 marca 2009 r., wydaną na podstawie art. 104 i art. 105 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst. jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwanej dalej jako K.p..a.) Prezydent Miasta E, umorzył postępowanie w sprawie wyrejestrowania, w związku ze zgłoszeniem sprzedaży, pojazdu "[...]" stanowiącego własność R.K. W uzasadnieniu tej decyzji podano, że przedmiotowy pojazd został zarejestrowany w dniu 6 marca 1996 r. na wniosek R.K. Natomiast w dniu 2 marca 2009 r. wpłynął do organu wniosek R.K. o wyrejestrowanie wskazanego pojazdu z powodu jego sprzedaży. Z uwagi na niejasności zawarte we wniosku strona została wezwana do doprecyzowanie treści wniosku i określenie czy pojazd został zezłomowany czy też sprzedany. W dniu 10 marca 2009 r. R.K. złożył sprostowanie, ze jego zamiarem było zgłoszenie sprzedaży przedmiotowego pojazdu. Wobec powyższego organ uznał, iż postępowanie należało umorzyć, gdyż stało się ono bezprzedmiotowe. W odwołaniu R.K. wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i wydanie decyzji merytorycznej. Odwołujący się zarzucił organowi I instancji, że błędnie ustalił stan faktyczny sprawy poprzez przyjęcie że przedmiotowy pojazd został przez niego sprzedany. Oświadczył, że w rzeczywistości dokonał zezłomowania owego pojazdu, tj. sprzedaży na rzecz osoby prowadzącej firmę specjalizującą się w odzyskiwaniu części z uszkodzonych pojazdów. Podniósł, iż tak jak zaznaczył wcześniej we wniosku jego samochód nie nadawał się do naprawy ze względów ekonomicznych. Dlatego podjął decyzję o jego sprzedaży na złom, tj. jego zezłomowania, o czym była mowa we wniosku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w E. decyzją z dnia 11 maja 2009 r., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W motywach tego rozstrzygnięcia organ II instancji wskazał, że zgodnie z art. 78 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym w razie przeniesienia na inną osobę własności pojazdu zarejestrowanego, dotychczasowy właściciel przekazuje nowemu właścicielowi dowód rejestracyjny i kartę pojazdu, jeżeli była wydana. Właściciel pojazdu zarejestrowanego jest obowiązany zawiadomić w terminie nieprzekraczającym 30 dni starostę o: 1/ nabyciu lub zbyciu pojazdu, 2/ zmianie stanu faktycznego wymagającej zmiany danych zamieszczonych w dowodzie rejestracyjnym. Natomiast starosta, po otrzymaniu zgłoszenia o zbyciu pojazdu, dokumentuje to zdarzenie w karcie pojazdu. Z przepisu tego nie wynika, aby zgłoszenie sprzedaży pojazdu skutkowało wyrejestrowaniem pojazdu. Dalej organ wskazał, iż w art. 79 ust. 1 przywołanej ustawy ustawodawca taksatywnie wyliczył przypadki wyrejestrowania pojazdu na wniosek dotychczasowego właściciela. Opierając się na treści tego przepisu i powołując się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 grudnia 2000 r., sygn. akt OPK 20/00 Kolegium stwierdziło, że w przypadku zbycia pojazdu nie ma przesłanek do wyrejestrowania pojazdu na wniosek dotychczasowego właściciela w przypadku zbycia pojazdu. W ocenie organu II instancji w przedmiotowej sprawie R.K. wyraźnie wskazał, że zbył rzeczony pojazd, a nie zezłomował tenże pojazd w rozumieniu art. 79 ust. 1 pkt 1 lub pkt 6 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego skargę wniósł R.K., wnosząc o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 79 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym wskutek niezastosowania tego przepisu. W uzasadnieniu skargi opisał dotychczasowym przebieg sprawy, podkreślając, że sporny samochód na skutek wypadku nie nadawał się eksploatacji i do odbudowy. Dlatego też oddał ten samochód na złom osobie prowadzącej zawodowo taką działalność w miejscowości K. Wraz z pojazdem przekazał tymczasowy dowód rejestracyjny w postaci zaświadczenia wystawionego przez Policję. Wyjaśnił, iż zupełnie przypadkowo dowiedział się ten przekazany na złom samochód jest ewidencyjnie nadal jemu przypisany. Dlatego podjął działania prawne zmierzające do wyrejestrowania rzeczonego pojazdu jak już nieistniejącego, zezłomowanego, ale bezskutecznie. W przekonaniu skarżącego Samorządowe Kolegium Odwoławcze błędnie interpretuje jego oświadczenie złożone w toku postępowania, że pojazd zbył, a nie że pojazd został zezłomowany, gdyż został przekazany do jego zlikwidowania (zezłomowania) osobie trudniącej się zawodowo takimi czynnościami. Zatem, w ocenie skarżącego zaistniały podstawy prawne do wyrejestrowania tego pojazdu na podstawie art. 79 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze, podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji, wniosło o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów skargi organ stwierdził, iż skarżący wyraźnie wskazał we wniosku, że zbył przedmiotowy pojazd, a nie zezłomował tenże pojazd w rozumieniu art. 79 ust. 1 pkt 1 lub pkt 6 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Wobec tego niezasadnym staje się zarzut skargi wskazujący na dokonanie przez Kolegium błędnej interpretacji oświadczenia, złożonego przez R.K. o zbyciu pojazdu. Na rozprawie w dniu 25 września 2009 r. skarżący podtrzymał skargę oraz podał, że sprzedał samochód do A. M.K., ale w zamian nie otrzymał pieniędzy, lecz część do innego, uszkodzonego samochodu. Transakcja ta miała miejsce w 2001 r. i skarżący uznał, że tym samym sprawa została zamknięta. Dopiero przy okazji załatwiania formalności w Urzędzie Miasta E. dowiedział się, iż przedmiotowy pojazd nadal jest jemu przypisany. Podał także, iż jego wniosek złożony do organu I instancji dotyczył wyrejestrowania pojazdu. Skarżący oświadczył, iż nie wie co się stało ze spornym samochodem, ale przypuszcza, że został on rozebrany na części przez A. Jego zamiarem było wycofanie samochodu z ruchu drogowego poprzez zezłomowanie, gdyż pojazd ten nie nadawał się do użytku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez sądową kontrolę zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem. Oznacza to, iż sąd administracyjny w istocie nie może dokonywać ustaleń, które mogłyby służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu sprawy załatwianej zaskarżoną decyzją. Usunięcie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego może nastąpić, między innymi w przypadku, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organ naruszył prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Z przepisu tego wynika, że Sąd obowiązany jest uchylić zaskarżoną decyzję w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania, jeżeli naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ustawa nie wymaga w tym przypadku, aby naruszenie przepisów postępowania miało wpływ na wynik sprawy. Wystarczy uznanie, że uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy (por. A. Kabat [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, Kabat, M. Niezgódka - Medek Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 337). A zatem Sąd może zastosować ten przepis w przypadku jednoznacznego stwierdzenia, że organ dopuścił się "innego naruszenia przepisów postępowania" i naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W niniejszej sprawie istnieją podstawy do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszają przepisy postępowania administracyjnego w sposób, który może mieć wpływ na wynik sprawy. Przede wszystkim podkreślić należy, iż prawo do rzetelnej i sprawiedliwej procedury z uwagi na jej istotne znaczenie w procesie urzeczywistniania prawa i wolności obywatelskich mieści się w treści zasady demokratycznego państwa prawnego wynikającej z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Konsekwencją tej zasady jest obowiązek organów orzekających przestrzegania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. W postępowaniu administracyjnym, to organy administracji publicznej, zgodnie z art. 7 i 77 § 1 K.p.a., zobowiązane są do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Materiałem dowodowym może być wszystko, co pozwala na przekonanie się o istnieniu lub nieistnieniu oznaczonych faktów, a tym samym o prawdziwości lub nieprawdziwości twierdzeń o tych faktach (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz., Warszawa 2008, 9 wydanie, s. 411). Z zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 7 K.p.a. wynikają dla organu administracji publicznej obowiązki określenia z urzędu, jakie dowody są niezbędne do ustalenia stanu faktycznego sprawy, oraz przeprowadzenie z urzędu wskazanych w sprawie dowodów (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 czerwca 1999 r., sygn. akt I SA 1551/98, niepubl.). Organy administracji obowiązane są ponadto prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli (art. 80 K.p.a.). Wydane rozstrzygnięcie powinno odpowiadać wymogom określonym w art. 107 K.p.a. Wydając rozstrzygnięcie organ obowiązany jest je uzasadnić zgodnie z wymogami stawianymi przez art. 107 § 3 K.p.a. Organy rozpoznające przedmiotową sprawę nie zastosowały się w pełni do przytoczonych wyżej obowiązków. Nie wyjaśniły bowiem wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych niniejszej sprawy, gdyż na podstawie zebranego materiału dowodowego nie można w sposób jednoznaczny ustalić, czy rzeczywiście nie doszło do zezłomowania spornego pojazdu w 2001 r., co w świetle art. 79 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym stanowiłoby podstawę do jego wyrejestrowania. W tym zakresie konieczne jest przede wszystkim wskazanie, że w świetle art. 75 K.p.a. dowodem w postępowaniu administracyjnym może być wszystko, co przyczyni się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W świetle tej regulacji stwierdzić należy, że brak umowy czy też stosownego zaświadczenia o przekazaniu pojazdu do składnicy złomu nie wyklucza, że doszło faktycznie do zezłomowania spornego pojazdu. Ta właśnie okoliczności musi być wyjaśniona przez organy administracyjne przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. W tym celu zasadnym staje się przede wszystkim zwrócenie się do Komendy Miejskiej Policji w E. o udzielenie informacji, w jaki sposób doszło do usunięcia tego pojazdu po wypadku drogowym w 2000 r. i czy dokonała tego specjalistyczna firma, a jeśli tak to jaka. Konieczne jest także ostateczne wyjaśnienie, czy M.K. dysponuje kserokopią umowy zawartej ze skarżącym na zezłomowanie wskazanego pojazdu, bądź też informacją, gdzie zostały przekazane dokumenty po zakończeniu prowadzenia działalności gospodarczej pod nazwą A. Z notatki urzędowej (k.8 akt administracyjnych) wynika, że M. K. zobowiązał się do przesłania kserokopii umowy lub informacji, że dokumentacji nie posiada, jednak w aktach administracyjnych niniejszej sprawy nie ma żadnego dowodu na wykonanie przez niego tego obowiązku. Wskazać organom także należy, że we wniosku z dnia 27 lutego 2009 r. o wyrejestrowanie samochodu osobowego skarżący wskazywał osoby, które wiedziały o fakcie przekazania spornego pojazdu do firmy A. Mimo to organy nie przeprowadziły dowodu z tych świadków, a w uzasadnieniach decyzji nie wskazały dlaczego odmówiły mocy dowodowej tym środkom dowodowym, co dodatkowo stanowi naruszenie art. 107 § 3 K.p.a. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ rejestracyjny winien uzupełnić materiał dowodowy w zakresie wyżej wskazanym i poddać go ponownej analizie w aspekcie art. 79 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tj. Dz.U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) z uwzględnieniem okoliczności, że do zdarzenia drogowego, z którym skarżący wiąże fakt zezłomowania pojazdu, doszło w 2000 r. Stąd uzyskanie dokumentów wymaganych w świetle obowiązującej regulacji art. 79 powołanej ustawy może być utrudnione bądź wręcz niemożliwe (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 2008 r., sygn. akt I OSK 1001/07, niepubl.). Omówione przez Sąd uchybienia procesowe, pozostające w ścisłym związku z ostatecznym wynikiem sprawy, powodują konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Sąd podjął rozstrzygnięcie w przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 152 tej ustawy, zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku.