I OSK 10/10

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2010-09-02

Skład orzekający: Małgorzata Borowiec, Izabella Kulig – Maciszewska, Tomasz Zbrojewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie niepełnosprawnej, która zamieszkuje sama w lokalu mieszkalnym i posiada orzeczenie o niepełnosprawności wymagające zamieszkiwania w oddzielnym pokoju, przysługuje powiększenie normatywnej powierzchni lokalu o 15 m2 na podstawie art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych?
Ratio decidendi
Przepis art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, przewidujący powiększenie normatywnej powierzchni lokalu o 15 m2 w przypadku zamieszkiwania w nim osoby niepełnosprawnej wymagającej zamieszkiwania w oddzielnym pokoju, ma zastosowanie wyłącznie w sytuacji, gdy osoba niepełnosprawna zamieszkuje z innymi osobami i dzieli z nimi lokal. Nie dotyczy on osób niepełnosprawnych zamieszkujących samodzielnie, które dysponują całym lokalem do swojej wyłącznej dyspozycji, gdyż w takim przypadku pojęcie 'oddzielny pokój' traci sens.
Stan faktyczny
Skarżący B. T. ubiegał się o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania dodatku, wskazując na przekroczenie normatywnej powierzchni lokalu mieszkalnego (56,90 m2 dla jednoosobowego gospodarstwa domowego, podczas gdy norma wynosi 35 m2) oraz przekroczenie dopuszczalnego udziału powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej lokalu (78,66% zamiast maksymalnie 60%). Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, odrzucając argumentację skarżącego o potrzebie powiększenia normatywu powierzchni o 15 m2 ze względu na jego niepełnosprawność, gdyż skarżący zamieszkuje sam. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Borowiec, Sędzia NSA Izabella Kulig – Maciszewska (spr.), Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski, Protokolant Rafał Jankowski, po rozpoznaniu w dniu 2 września 2010r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 13 października 2009r. sygn. akt III SA/Lu 344/09 w sprawie ze skargi B. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia [...] maja 2009r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 13 października 2009 r. sygn. akt III SA/Lu 344/09 oddalił skargę B. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia [...] maja 2009 r. w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach sprawy: Decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. Prezydent Miasta Lublina, odmówił B. T. przyznania dodatku mieszkaniowego z uwagi na niespełnienie jednego z warunków wymaganych do jego przyznania, o którym mowa w art. 5 ust. 1 i 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, tj. powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego zajmowanego przez wnioskodawcę, która wynosi 56,90 m2 i przekracza normatywną powierzchnię określoną dla gospodarstwa jednoosobowego tj. 35 m2. Organ podniósł, że dodatek mieszkaniowy przysługuje, gdy powierzchnia użytkowa lokalu nie przekracza normatywnej powierzchni o więcej niż 30% albo 50% pod warunkiem, iż udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu nie przekracza 60%. Natomiast w przypadku wnioskodawcy udział ten wyniósł 78,66 %, dlatego odmówiono przyznania dodatku mieszkaniowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie, po rozpatrzeniu odwołania B. T., decyzją z dnia [...] maja 2009 r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Powołując się na treść art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych organ wyjaśnił, iż normatywną powierzchnię powiększa się o 15 m2, jeżeli w lokalu mieszkalnym zamieszkuje osoba niepełnosprawna poruszająca się na wózku lub osoba niepełnosprawna, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Zdaniem organu, mimo, iż odwołujący legitymuje się orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności, z racji prowadzenia jednoosobowego gospodarstwa domowego ma zapewnione zamieszkiwanie w oddzielnym pokoju. Zatem w jego przypadku nie można mówić o sytuacji przewidzianej w art. 5 ust. 3 powołanej ustawy, bowiem z poczynionych ustaleń wynika, że odwołujący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe zamieszkując w mieszkaniu o powierzchni użytkowej 56,90 m2, gdzie powierzchnia pokoi i kuchni wynosi 44,76 m2. Natomiast powierzchnia normatywna dla tego typu gospodarstwa określona w ustawie o dodatkach mieszkaniowych wynosi 35 m2. Organ uznał, iż decyzja jest prawidłowa i zgodna z obowiązującymi przepisami regulującymi tryb przyznawania dodatków mieszkaniowych, a okoliczności podniesione w odwołaniu nie mogą stanowić podstawy do jej uchylenia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie B. T. nie zgodził się z argumentacją prezentowaną w zaskarżonej decyzji podnosząc, iż celem ustawodawcy było stworzenie mechanizmu pomocy dla osób najbardziej potrzebujących, których nie stać na samodzielne utrzymanie swoich lokali i dodatek mieszkaniowy, jako jedna z form pomocy, powinien być jemu przyznany z uwagi na bardzo niskie dochody. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie skargę oddalił, gdyż nie zasługiwała na uwzględnienie. Powołując się na materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji, którą stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm. zwana dalej ustawą), uzależniające prawo do dodatku mieszkaniowego od łącznego spełnienia szeregu przesłanek, gdzie niespełnienie choćby jednej z nich skutkuje odmową przyznania dodatku mieszkaniowego, Wojewódzki Sąd wskazał, iż przyczyną odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego skarżącemu, który prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, był brak spełnienia kryterium powierzchniowego. Zdaniem Sądu, zaistniały w sprawie stan faktyczny, który nigdy przez skarżącego nie był zakwestionowany, nie budzi wątpliwości, w szczególności powierzchnia użytkowa lokalu zajmowanego samodzielnie przez skarżącego, która wynosi 56,90 m2 - co wynika z oświadczenia złożonego w trakcie postępowania administracyjnego, oznacza, że przekracza normatywną powierzchnię użytkową lokalu mieszkalnego dla jednej osoby tj. 35 m2 wskazaną w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy. Jednocześnie ustawodawca dopuszcza możliwość przekroczenia tej powierzchni, nie więcej jednak niż o 30% (por. art. 5 ust. 5 pkt 1 ustawy). Tak więc dodatek mieszkaniowy nie może być przyznany osobie prowadzącej jednoosobowe gospodarstwo domowe, jeżeli powierzchnia zajmowanego lokalu przekroczy 45,5 m2, co ma miejsce w przypadku skarżącego. Natomiast dodatek mieszkaniowy przysługuje, gdy powierzchnia użytkowa nie przekracza normatywnej powierzchni o więcej niż 50% pod warunkiem, że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej lokalu nie przekracza 60% (por. art. 5 ust. 5 pkt 2 ustawy). Odnosząc ten warunek do sytuacji skarżącego, według Sądu, prawidłowo w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wykazano, że łączna powierzchnia zajmowanych przez B. T. pokoi i kuchni wynosi 44,76 m2; tym samym przekracza 60% udziału w powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego, który faktycznie wynosi 78,66%. Zatem, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, skarżący nie spełnia warunków określonych w art. 5 ust. 1 pkt 1 i ust. 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Jednocześnie Sąd podniósł, iż organy obu instancji prawidłowo oceniły również czy zostały spełnione przesłanki przyznania dodatku mieszkaniowego osobie legitymującej się orzeczeniem powiatowego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności, w związku z dołączeniem do wniosku orzeczenia Miejskiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Lublinie z dnia [...] lipca 2007 r. Powołując się na art. 5 ust. 3 ustawy, który przewiduje, iż normatywną powierzchnię lokalu zwiększa się o 15 m2, jeżeli w lokalu mieszkalnym zamieszkuje osoba niepełnosprawna poruszająca się na wózku lub osoba niepełnosprawna, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju, Sąd I instancji wskazał, iż przepis ten dotyczy przypadków, w których w gospodarstwie domowym wnioskującego o dodatek mieszkaniowy zamieszkuje osoba niepełnosprawna poruszająca się na wózku lub też osoba, która ze względu na niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. O wymogu zamieszkiwania w oddzielnym pokoju orzekają powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności, o których mowa w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 ze z.). Przy czym obowiązek legitymowania się wskazanym orzeczeniem został wprowadzony przez art. 1 pkt 4 ustawy z dnia 8 października 2004 r. o zmianie ustawy o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 240, poz. 2406). Redakcja w/w przepisu nakazuje przyjąć, że dopuszczalność zwiększenia powierzchni normatywnej lokalu przysługuje osobie poruszającej się na wózku niezależnie od tego czy ma ona zamieszkiwać w odrębnym pokoju, co oznacza, że sytuacja ta obejmuje także osoby, które zamieszkują w lokalu samodzielnie. Natomiast "osoba wymagająca ze względu na niepełnosprawność zamieszkiwania w oddzielnym pokoju" to osoba, której stan zdrowia (skutkujący niepełnosprawnością) wymaga dysponowania pokojem dla własnych potrzeb. Definiując sformułowanie "oddzielny pokój"; jest to pomieszczanie tworzące samodzielną całość, wyodrębnione w lokalu mieszkalnym dla zapewnienia właściwych warunków bytowych osoby niepełnosprawnej. Skoro cały lokal mieszkalny pozostawałby do wyłącznej dyspozycji tej osoby nie byłoby celowe wyodrębnianie dla niej osobnego pomieszczenia, gdyż miałaby ona wszystkie pomieszczenia do wyłącznej swojej dyspozycji. Przeto opisana przesłanka może zaistnieć tylko i wyłącznie w przypadku osób niepełnosprawnych, które nie zamieszkują samodzielnie. W tym zakresie Wojewódzki Sąd w pełni podzielił pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 grudnia 2006 r. sygn. akt I OSK 565/06, iż o konieczności zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym wraz z osobą niepełnosprawną minimum jeszcze jednej osoby w przypadku zwiększenia powierzchni normatywnej o dodatkowe 15 m2 świadczy użyte w art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych pojecie "zamieszkiwania w oddzielnym pokoju". Wobec powyższego dla Sądu, skoro skarżący (osoba, która nie porusza się na wózku inwalidzkim) zamieszkuje samodzielnie w lokalu to nie może być objęty dyspozycją art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Za bezpodstawne uznano zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego przez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Ponadto Sąd wskazał, że wcześniejsze decyzje, na podstawie których przyznano skarżącemu dodatek mieszkaniowy, nie mogą być przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie, bowiem postępowanie sądowoadministracyjne prowadzone jest pod kątem oceny legalności zaskarżonej decyzji. Treść poprzednio wydanych na rzecz skarżącego decyzji nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Zdaniem Sądu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie prawidłowo zauważyło, iż organy orzekające w sprawie przyznania dodatków mieszkaniowych mają bezwzględny obowiązek przestrzegania wymogu kumulatywnego spełnienia wszystkich przewidzianych prawem wymogów dla uzyskania dodatku mieszkaniowego. Uregulowania dotyczące warunków przyznania dodatku mieszkaniowego są uregulowaniami kategorycznymi, co oznacza, że rozstrzygnięcia w tym zakresie nie zostały pozostawione przez ustawodawcę uznaniu administracyjnemu. Innymi słowy - ustawodawca nie pozostawił organom jakiejkolwiek swobody rozstrzygnięcia w sytuacji, gdy zachodzą szczególne okoliczności takie jak trudna sytuacja materialna wnioskodawcy. Od powyższego wyroku wniesiono, na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy p.p.s.a., skargę kasacyjną, w której zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie oraz błędną wykładnię art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm., dalej zwaną ustawą), poprzez nieprawidłowe przyjęcie, że zwiększenie powierzchni normatywnej lokalu mieszkalnego ze względu na zamieszkiwanie w nim osoby, która ze względu na niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju, może zaistnieć tylko i wyłącznie w przypadku osób niepełnosprawnych, które nie zamieszkują samodzielnie, co w konsekwencji miało wpływ na rozstrzygnięcie poprzez uznanie, że w stosunku do skarżącego nie zachodzą wszelkie przesłanki do przyznania dodatku mieszkaniowego, w tym przesłanka powiększonej powierzchni normatywnej. Wskazując na powyższe, wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz o uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie z uwzględnieniem kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie zgodzono się ze stanowiskiem WSA i jednocześnie potwierdzono, iż skarżący nie kwestionuje ustaleń w zakresie wysokości osiąganego dochodu, powierzchni lokalu i poszczególnych pomieszczeń oraz stopnia niepełnosprawności, ale zarzuca błędną wykładnię art. 5 ust. 3 cyt. ustawy, bowiem stanowisko Sądu, co do tego, iż w przypadku kiedy osobie niepełnosprawnej przysługuje cały lokal mieszkalny, to niecelowe jest wyodrębnienie dla niej osobnego pomieszczenia, gdyż wszystkie ma do swojej dyspozycji i w związku z tym dodatek mieszkaniowy przysługuje osobie niepełnosprawnej, która nie mieszka samodzielnie nie jest zasadne. Taka interpretacja, zdaniem skarżącego kasacyjnie, przeczy literalnemu brzmieniu przepisu, który przewiduje powiększenie powierzchni normatywnej o 15 m2, jeżeli w lokalu mieszkalnym zamieszkuje osoba niepełnosprawna poruszająca się na wózku lub osoba niepełnosprawna, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Czyli ustawodawca nakazuje powiększenie powierzchni normatywnej w każdym przypadku, gdy stosowny organ wydał orzeczenie, iż niepełnosprawny wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju, a nie od innych okoliczności, zwłaszcza od liczby osób zamieszkujących w danym lokalu. Przyznanie dodatku mieszkaniowego ustawodawca uzależnił od okoliczności prowadzenia jednoosobowo gospodarstwa oraz od faktu zamieszkiwania w lokalu jednej osoby. Zdaniem strony skarżącej, treść art. 5 ust. 3 jest jasna i nie wymaga wykładni. Jako przepis szczególny odnosi się do osób niepełnosprawnych i intencją ustawodawcy było odmienne ukształtowanie przesłanki normatywnej zawsze, gdy dotyczy osób niepełnosprawnych. Również wykładnia celowościowa i funkcjonalna prowadzi do wniosku, iż wolą ustawodawcy nie było zróżnicowanie zasady powiększania normatywu powierzchni lokalu mieszkalnego zajmowanego przez osoby niepełnosprawne wymagające odrębnego pokoju od liczby osób zamieszkujących lokal. Interpretacja organu zaakceptowana przez Sąd mogła mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem powierzchnię lokalu skarżącego należałoby powiększyć o 15 m2, co oznaczałoby, że normatyw wynosiłby 50 m2, zaś w oparciu o przepis art. 5 ust. 5 pkt 1 ustawy możliwym byłoby przyznanie skarżącemu dodatku, gdyż powierzchnia użytkowa nie przekracza powierzchni normatywnej o 30%. W tym stanie sprawy Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Wobec niestwierdzenia nieważności postępowania (art. 183 § 2 P.p.s.a), kontrola instancyjna ograniczała się jedynie do oceny wskazanych w skardze kasacyjnej podstaw. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i jako taka podlega oddaleniu, albowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo dokonał interpretacji przepisu art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.), przyjmując, iż skarżący nie może być objęty dyspozycją w/w przepisu, bowiem nie jest osobą, która porusza się na wózku inwalidzkim, a będąc osobą z orzeczonym stopniem niepełnosprawności nie wymaga zamieszkiwania w osobnym pomieszczeniu, gdyż mieszka samodzielnie i dysponuje całym lokalem, zaś przesłanka powiększenia powierzchni o dodatkowe 15 m2 może być zastosowana wyłącznie wobec osób niepełnosprawnych, które nie zamieszkują samodzielnie. Zatem w niniejszej sprawie należało zbadać, czy w niekwestionowanym przez skarżącego stanie faktycznym, Sąd zasadnie odmówił zastosowania powołanego przepisu art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, który przewiduje, iż normatywną powierzchnię powiększa się o 15m2, jeżeli w lokalu mieszkalnym zamieszkuje osoba niepełnosprawna, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. O wymogu zamieszkiwania w oddzielnym pokoju orzekają powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności, o których mowa w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 z późn. zm.). Przede wszystkim trzeba podnieść, iż wykładni powyższego przepisu należy dokonywać przy zastosowaniu wykładni celowościowej, zatem niezbędna jest w tym zakresie odpowiedź jaki był jego cel. Skład orzekający w niniejszej sprawie nie ma wątpliwości, co do tego, iż głównym celem powyższego przepisu jest wyrównanie szans i możliwości skorzystania z dodatku mieszkaniowego przez wszystkie osoby do tego uprawnione, jeżeli w danym lokalu mieszkalnym zamieszkuje osoba niepełnosprawna albo poruszająca się na wózku inwalidzkim lub wymagająca ze względu na swoją niepełnosprawność zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. W takim bowiem przypadku istnieje konieczność wyłączenia tego pomieszczenia z korzystania przez pozostałych współlokatorów. Natomiast jak wiadomo ustawa przewiduje przyznanie dodatku mieszkaniowego od ilości osób. Jeżeli nie byłoby tego przepisu to mogłoby dojść do wyłączenia możliwości skorzystania z dodatku mieszkaniowego, gdy faktycznie współlokatorzy korzystają z mniejszej powierzchni mieszkalnej, niż to wynika z całkowitej powierzchni lokalu. Dlatego też w sytuacji kiedy lokal mieszkalny zajmuje jedna osoba, która na mocy orzeczenia wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju, to nie można wyłączyć z powierzchni tego lokalu oddzielnego pokoju. Przepis ten nie został stworzony dla korzyści samego niepełnosprawnego, lecz dla wyrównania prawa wszystkich tych osób, które zamieszkują wraz z osobą niepełnosprawną, a które faktycznie mają zmniejszoną powierzchnię lokalu, z uwagi na konieczność wydzielenia osobnego pokoju dla niepełnosprawnego. Dlatego powiększenie powierzchni o 15 m2 jest niezbędne dla wyrównania szansy skorzystania z dodatku mieszkaniowego. Odmienne odczytanie przepisu art. 5 ust. 3 mogłoby skutkować nierównym traktowaniem podmiotów ubiegających się o to samo świadczenie. Przyznanie przywileju tylko dwóm kategoriom osób niepełnosprawnych: poruszającym się na wózku i tym, których niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju, ale tylko w sytuacji, gdy dzielą mieszkanie z innymi osobami, jest uzasadnione posiadaniem przez te dwie kategorie osób niepełnosprawnych istotnej cechy wspólnej - dodatkowa powierzchnia umożliwia im korzystanie z mieszkania w takim stopniu jak innym osobom korzystanie z mieszkania bez zwiększonej powierzchni. Osoba niepełnosprawna, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju i mieszka w lokalu sama, jest w takiej samej sytuacji – z uwagi na kryterium korzystania z oddzielnego pokoju – jak osoba niepełnosprawna, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju, która dzieli mieszkanie z innymi osobami i korzysta z oddzielnego pokoju. Analizując natomiast normy zawarte w przepisie art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, zauważyć trzeba, że norma materialna zawarta jest w zdaniu pierwszym tego przepisu. Pierwsza hipoteza tej normy przewiduje zamieszkiwanie w lokalu mieszkalnym osoby niepełnosprawnej poruszającej się na wózku, zaś druga zamieszkiwanie w lokalu mieszkalnym osoby niepełnosprawnej, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Dyspozycja, odnosząca się do obu przesłanek, polega na powiększeniu normatywnej powierzchni o 15 m2. Od razu można wskazać, że dalsze rozważania nie będą obejmowały osoby niepełnosprawnej poruszającej się na wózku, gdyż B. T. taką osoba nie jest i na tego rodzaju niepełnosprawność nie powołuje się, a co do której kategorii osób nie istnieje wątpliwość, iż w każdym przypadku kiedy osoba porusza się na wózku inwalidzkim powierzchnia normatywna ulega zwiększeniu. Natomiast szczegółowo rozważyć należy zamieszkiwanie w lokalu mieszkalnym osoby niepełnosprawnej, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju, o której to okoliczności, zgodnie z art. 5 ust. 3 zdanie drugie, orzekają powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności, o których mowa w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz.776 ze zm.) – dodany ustawą z dnia 8 października 2004 r. o zmianie ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Przepis ten nie wprowadził żadnych zmian do normy materialnej określającej wymogi powiększenia normatywnej powierzchni, ma on charakter procesowy i kompetencyjny, rozstrzygający, iż okoliczność faktyczną, w postaci wymogu zamieszkiwania w oddzielnym pokoju, organ prowadzący postępowanie o przyznanie dodatku mieszkaniowego może ustalić jedynie na podstawie orzeczenia powiatowego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności. Jednakże samo ustalenie tej okoliczności nie skutkuje zaistnieniem materialnej przesłanki w postaci zamieszkiwania w lokalu osoby niepełnosprawnej, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Kluczowe w tym zakresie jest określenie "oddzielny pokój", które ma sens tylko wtedy, gdy zachodzi konieczność dzielenia lokalu mieszkalnego z innymi osobami. Pokój oddzielny to pomieszczenie, którego osoba nie musi dzielić z innymi osobami. Zatem w razie braku innych osób zamieszkujących lokal mieszkalny nie można dokonać rozróżnienia na pokoje oddzielne i nieoddzielne (por. wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2006 r., sygn. akt I OSK 565/06). Warto przy tym zaznaczyć, że rozstrzygnięcie przedstawionej kwestii materialnej nie może być przypisane powiatowemu zespołowi. Do jego kompetencji należą okoliczności odnoszące się do niepełnosprawności (stan zdrowia i jego wpływ na możliwość samodzielnego funkcjonowania osoby). Poza zakresem kompetencji zespołu pozostaje to, jaki lokal mieszkalny osoba zajmuje i czy jest to zamieszkiwanie samodzielne, czy też polega na dzieleniu tego lokalu z innymi osobami. Przepis materialny stosuje organ administracyjny rozpatrujący wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego, a nie powiatowy zespół, którego kompetencja jest ograniczona do wydania orzeczenia w przedmiocie niepełnosprawności. Dlatego też nie można zgodzić się ze skarżącym kasacyjnie, jakoby ustawodawca nakazuje powiększyć powierzchnię w każdym przypadku, kiedy właściwy organ wydał orzeczenie, iż niepełnosprawny wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju, zatem sam fakt dysponowania przez osobę niepełnosprawną orzeczeniem o wymogu zamieszkiwania w oddzielnym pokoju skutkuje automatycznie powiększeniem normatywnej powierzchni. Reasumując, Wojewódzki Sąd Administracyjny, w niezakwestionowanym stanie faktycznym sprawy, prawidłowo przyjął, zgodnie z panującą linią orzeczniczą, iż skarżący nie może być objęty dyspozycją art. 5 ust. 3 ustawy o dodatku mieszkaniowym, bowiem ma on zastosowanie wyłącznie wobec osób, które ze względu na swoją niepełnosprawność wymagają zamieszkiwania w oddzielnym pokoju, co ma sens tylko wtedy kiedy osoba niepełnosprawna zamieszkuje z innymi osobami i dzieli z nimi mieszkanie, a nie wobec osób, które posiadając orzeczenie o niepełnosprawności zamieszkują same i przez to mają zapewnione zamieszkiwanie w oddzielnym pokoju. To stanowisko przedstawione w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lipca 2010 r. sygn. akt I OSK 321/10 skład orzekający w niniejszej sprawie w całości popiera. Wobec powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło