I SA/Bk 346/09

WyrokWSA w Białymstoku2009-10-14

Skład orzekający: Wojciech Stachurski, Jacek Pruszyński, Urszula Barbara Rymarska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur, które nie dokumentują rzeczywistego obrotu gospodarczego, a jedynie czynności, które nie zostały dokonane?
Ratio decidendi
Prawo do odliczenia podatku naliczonego może być ograniczone, jeśli faktury nie dokumentują faktycznie zrealizowanych czynności. Podatnik traci prawo do odliczenia, gdy nie dochował należytej staranności przy zawieraniu transakcji, a okoliczności wskazywały na możliwość uczestniczenia w oszustwie podatkowym, nawet jeśli nie miał o nim bezpośredniej wiedzy.
Stan faktyczny
Spółka G. Sp. z o.o. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej. Organy podatkowe zakwestionowały prawo Spółki do odliczenia podatku naliczonego w kwocie 27.058,11 zł, uznając, że faktury dokumentujące transakcje z "M." s.c. nie odzwierciedlają rzeczywistego obrotu gospodarczego. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, twierdząc, że organy nie udowodniły braku dokonania czynności i przeniosły na nią odpowiedzialność za działania osób trzecich.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Stachurski, Sędziowie sędzia WSA Jacek Pruszyński (spr.), sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska, Protokolant Beata Rusiecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 14 października 2009 r. sprawy ze skargi G. Spółka z o.o. w G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2006 r. oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z [...] czerwca 2009 r. Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. z [...] stycznia 2009 r. Nr [...], w której określono firmie "G." Spółka z o.o. zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 2006 r. Podstawą podjętego rozstrzygnięcia było ustalenie zawyżenia przez Spółkę podatku naliczonego o kwotę 27.058,11 zł wynikającą z faktur stwierdzających czynności, które nie zostały dokonane. Organy podatkowe stwierdziły, iż przedmiotowe faktury nie dokumentują faktycznego obrotu gospodarczego. Podmiot figurujący na tychże fakturach jako sprzedawca tj. "M." s.c. I. L., M. M. w K. nie dokonywał w rzeczywistości żadnych transakcji ze Spółką "G ", nie był wystawcą faktur, ani też sprzedawcą towarów na nich wyszczególnionych (drewno). Przedmiotem prowadzonej przez Spółkę "M." działalności gospodarczej nie jest sprzedaż drewna. Z zeznań J. Ł. oraz M. M. - wspólników "M." s.c. wynika, że nie znają oni podmiotu gospodarczego o nazwie "G." Sp. z o.o., nie zawierali z nim żadnych transakcji handlowych, ani nie wystawiali na jego rzecz faktur VAT. Nadto na fakturach, które rzekomo wystawiła ich firma, nie figurują ich podpisy, ani też pieczęć firmowa. Świadkowie wskazali, że faktury VAT wystawiane przez ich firmę sporządzone są komputerowo, natomiast faktury będące w posiadaniu Spółki "G." zostały wypisane ręcznie. Podkreślili także, iż na odciskach pieczęci znajdujących się zakwestionowanych fakturach figurują błędne dane jednego ze wspólników Spółki "M."- zamiast: "J. Ł." wpisano: "L. L.". Dyrektor Izby Skarbowej w B. stwierdził, iż wykładnia przepisu art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), zwanej dalej w skrócie, jako "p.t.u." wskazuje jednoznacznie, że prawo do odliczenia dotyczy tylko faktur stwierdzających faktycznie zrealizowane czynności. Faktura, która nie dokumentuje rzeczywistej sprzedaży, jest bezskuteczna prawnie, w związku z czym nie może ona wywołać żadnych skutków podatkowych, zarówno u jej wystawcy, jak i odbiorcy. Organ wskazał, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, że do odliczenia podatku naliczonego nie wystarczy samo posiadanie faktury. Dyrektor Izby Skarbowej uznał za bezpodstawny zarzut naruszenia prawa wspólnotowego i wydania rozstrzygnięcia sprzecznego z zasadą neutralności. Powołując się na orzecznictwo ETS-u m.in. wyrok z 6 lipca 2006 r. w sprawach C-439/04 i C-440/04 AxelKittel, Rewolta Recycling SPRL oraz wyrok z 11 maja 2006 r. w sprawie C-384/04 Federation of Technological Industries stwierdził, że prawo do odliczenia podatku naliczonego związanego z transakcjami wykorzystanymi do popełnienia oszustwa w podatku VAT jest uzależnione od tego, czy nabywca towaru wiedział, bądź na podstawie obiektywnych okoliczności istniejących w sprawie powinien był wiedzieć, iż uczestniczy w oszustwie podatkowym oraz czy podjął wszelkie możliwe działania, aby do takiej sytuacji nie dopuścić. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej organ I instancji wykazał, że podatnik nie dochował należytej staranności przy zawieraniu zakwestionowanych transakcji. Spółka nie tylko nie sprawdziła tożsamości mężczyzny przedstawiającego się jako rzekomy współwłaściciel "M." s.c., ale też nie zażądała dokumentów rejestracyjnych przyszłego kontrahenta. Wątpliwości nie nasunął Spółce nawet fakt niepodania przez kontrahenta jakichkolwiek numerów telefonów kontaktowych. Spółka bezkrytycznie przyjmowała faktury VAT wypisywane w jednym egzemplarzu, podczas gdy przepisy wymagają przynajmniej dwóch egzemplarzy faktur. Pomimo, że ww. podmiot był największym dostawcą towarów, Spółkę nie zastanowił również fakt dokonywania płatności wyłącznie w formie gotówkowej. Spółka nie skorzystała także z przysługującego jej stosownie do art. 96 ust. 13 p.t.u. prawa do sprawdzenia, czy jej kontrahent jest zarejestrowanym podatnikiem podatku VAT. Organ stwierdził, iż wprawdzie nie jest to obowiązek podatnika, jeżeli jednak Spółka nie skorzystała z przysługujących jej uprawnień, a okoliczności sprawy budzą uzasadnione wątpliwości, co do rzetelności kontrahenta, podatnik ponosi negatywne konsekwencje braku należytej staranności (wyrok WSA w Bydgoszczy, I SA/Bd 237/08 oraz wyrok WSA w Gdańsku, I SA/Gd 802/07). W takim przypadku podatnik uczestniczący nawet nieświadomie w transakcji skutkującej popełnieniem oszustwa podatkowego przez dostawcę towarów, traci prawo do odliczenia podatku naliczonego wykazanego w fakturach wystawianych przez nieuczciwego sprzedawcę. Organ zauważył, że sprawdzenie przez Spółkę zarówno dokumentów rejestracyjnych "M." s.c., jak i faktu jej zarejestrowania pozwoliłoby stwierdzić, iż mężczyzna przedstawiający się, jako I. L. nie jest wspólnikiem Spółki, bowiem w rzeczywistości jest nim J. Ł. Organ odwoławczy nie zgodził się także z zarzutami naruszenia art. 122 oraz art. 187 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), dalej w skrócie: "o.p.". Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej, organ I instancji w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały dostępny materiał dowodowy, tj. dokumenty źródłowe (faktury VAT), ewidencję księgową oraz zeznania świadków i protokół z czynności sprawdzających. Następnie, kierując się zasadą swobodnej oceny dowodów, dokonał rozstrzygnięcia zgodnego z przepisami prawa krajowego i wspólnotowego, wyjaśniając przy tym szczegółowo przesłanki, którym się kierował przy wydawaniu decyzji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Spółka zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności: a) błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 86 p.t.u., poprzez przyjęcie braku możliwości odliczenia podatku naliczonego z faktur posiadanych przez podatnika, których to nielegalności organ nie stwierdził w sposób pewny oraz poprzez przeniesienie na podatnika odpowiedzialności za działania osób trzecich, b) błędną wykładnię art. 88 ust. 3a pkt 4 pkt lit. a p.t.u., poprzez przyjęcie przez organy podatkowe, iż faktury dokumentują czynności, które nie zostały dokonane, oraz naruszenie przepisów postępowania podatkowego art. 122 w zw. z art. 187 § 1 o.p., poprzez nie rozpatrzenie w wyczerpujący sposób zebranego materiału dowodowego przez nie odniesienie się do zeznań i wyjaśnień pełnomocnika strony, a także poprzez brak odniesienia się do dokumentów świadczących o tym, że towar zakupiony przez Spółkę widniejący na zakwestionowanych fakturach VAT stał się przedmiotem dalszego obrotu gospodarczego. Wskazując na powyższe zarzuty Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej, ewentualnie o uchylenie decyzji organu odwoławczego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi, strona skarżąca uznała za nieuzasadnione twierdzenie organu odnośnie naruszenia art. 88 pkt 3a pkt 4 lit. a) p.t.u. w sytuacji, gdy w sprawie nie udowodniono braku dokonania czynności. Ustalono natomiast, że Spółka posiadała towar i dokonywała jego obróbki i odsprzedaży. Autor skargi podniósł, iż prawo podatnika do odliczenia podatku naliczonego jest jednym z podstawowych uprawnień wynikających z konstrukcji podatku od towarów i usług, zatem aby je ograniczyć lub wyłączyć organ podatkowy powinien udowodnić winę podatnika, wykazać, że to podatnik naruszył obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa. Na poparcie tego stanowiska powołano wyrok WSA w Białymstoku z 25 stycznia 2005 r., l SA/Bk 377/05 oraz wyrok ETS z 12 stycznia 2006 r. w sprawach połączonych C-354/03, C-355/03 i C-484/03. Skarżący wskazał, że organ w trakcie postępowania podatkowego oparł się tylko na zeznaniach wspólników spółki "M.", jednocześnie nie dając wiary zeznaniom i wyjaśnieniom M. G. Zdaniem skarżącego organ podatkowy opierając się wyłącznie na fakcie nie potwierdzenia kwestionowanych dokumentów u wskazanego na nich kontrahenta, bądź wykrycia oszustwa polegającego na podszyciu się osoby trzeciej pod tegoż kontrahenta, nie badając zaś dokładnie sprawy nie może pozbawiać podatnika możliwości odliczenia podatku naliczonego. Nie udowodniono, że strona skarżąca wiedziała o oszustwie bądź w nim dobrowolnie uczestniczyła. Podatnik przy zachowaniu należytej staranności nie mógł przypuszczać, że dostawca podszywa się pod "M." s.c. i bezprawnie podaje się za wspólnika tej spółki, zmieniając jednocześnie w sposób nieznaczny jej nazwę. Niewystarczająco wykazano, że skarżąca nie dopełniła obowiązku weryfikacji swoich kontrahentów. Biorąc pod uwagę trudną sytuację na rynku surowców drzewnych w 2006 r. i fakt zapewnienia przez kontrahenta stałych dostaw surowców, podatnik nie miał wątpliwości, co do jego rzetelności. Zdaniem skarżącego działanie organu, polegające na zastosowaniu wobec podatnika sankcji, pomimo nie ustalenia w postępowaniu podatkowym jego winy, nie mieści się w zakresie norm wyrażonych w art. 120, art. 121 i art. 122 o.p. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej nie przeprowadzając w sposób rzetelny i pełny postępowania dowodowego, a przyjmując tylko jednostronne, wygodne dla siebie stanowisko w sprawie naruszył także art. 187 w zw. z art. 122 o.p. Ponadto w uzasadnieniu skargi wskazano, iż możliwość ustalenia faktu zarejestrowania jego kontrahenta, jako podatnika VAT jest wyłącznie uprawnieniem podatnika, nie można zatem czynić zarzutu, że nie skorzystał on ze swoich uprawnień. Jednocześnie podniesiono, iż ewentualne sprawdzenie faktu zarejestrowania kontrahenta nie umożliwiało wykrycia oszustwa. Nadto skarżący wskazał, że przewidziana w p.t.u. procedura sprawdzająca jest zbyt czasochłonna, a przez to oderwana od realiów życia gospodarczego. Na poparcie tezy, iż trudno jest wykryć nieuczciwego dostawcę bądź wynikające z tych dostaw oszustwo skarżący wskazał, iż kontrole przeprowadzone w Spółce w latach 2007-2008 nie wykazały nieprawidłowości w zakresie VAT. Także w przypadkach, gdy Spółka występowała (w określonych miesiącach 2007 r. i 2008 r.) o zwrot podatku VAT przedstawiając faktury wystawione przez firmę "M." Urząd Skarbowy w G. nie kwestionował zasadności zwrotu. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w B. wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Dokonując kontroli skarżonej w sprawie decyzji, Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Wbrew zarzutom skargi organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i właściwie dokonały subsumcji norm prawa materialnego pod tak ustalony stan faktyczny. W przedmiotowej sprawie istota sporu sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy posiadane przez podatnika faktur, na których jako wystawca figuruje podmiot o nazwie: "M." s.c. I. L., M. M. w K. stanowi podstawę do odliczenia wykazanego w nich podatku naliczonego. U podstaw rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji, pozbawiającego podatnika prawa do odliczenia podatku naliczonego w zakwestionowanych fakturach, legło ustalenie, że faktury te nie dokumentują rzeczywistego obrotu gospodarczego, ponieważ Spółka "M." nie była ani wystawcą tychże faktur, ani sprzedawcą towarów w nich wyszczególnionych. Ustalenie to zostało wywiedzione przez organy podatkowe w oparciu o analizę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w szczególności zeznań wspólników Spółki "M." J. Ł. i M. M., jak też przeprowadzonych w firmie "M." czynności sprawdzających. Otóż z zeznań wspólników Spółki "M." wynika, iż nie znają oni podmiotu gospodarczego o nazwie "G.-P.", nie zawierali z nim jakichkolwiek transakcji, zaś sprzedaż udokumentowana spornymi fakturami w rzeczywistości nie miała miejsca. Spółka nigdy nie handlowała drewnem, a tylko i wyłącznie meblami. Wspólnicy stwierdzili, iż nie wystawiali, ani nie podpisywali okazanych im oryginałów faktur VAT. Wskazali, iż nie posługują się pieczęcią, jaka widnieje na zakwestionowanych fakturach. Pieczęć ta zawiera też błędne dane jednego ze wspólników, nie obejmuje też wszystkich danych zawartych na pieczęci faktycznie używanej przez Spółkę "M.". Ustalenia te, w ocenie organów podatkowych, uzasadniały przyjęcie, iż kwestionowane faktury dokumentują czynności, które w rzeczywistości nie zostały dokonane, co w konsekwencji stosownie do przepisu art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a p.t.u. pozbawia podatnika prawa do odliczenia wskazanego w nich podatku naliczonego. Biorąc pod uwagę treść skargi, strona skarżąca w istocie nie podważa okoliczności faktycznych wskazujących na to, że wykazane w zakwestionowanych fakturach usługi nie zostały wykonane przez podmiot tam wskazany. Mając jednak na względzie fakt, że widniejący na fakturach towar znajdował się w przedsiębiorstwie podatnika, został poddany obróbce i dalszej odsprzedaży, jak też posiadanie samych faktur, skarżąca wywodzi, iż stwarza to podstawę do realizacji prawa do odliczenia zawartego w fakturach podatku naliczonego. Z takim stanowiskiem nie można się zgodzić. Stosownie do art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a p.t.u. nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku, gdy wystawione faktury, faktury korygujące lub dokumenty celne stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane – w części dotyczącej tych czynności. Niewątpliwie uregulowanie stanowi wyjątek od określonej w art. 86 p.t.u. zasady potrącalności podatku naliczonego. Organy podatkowe trafnie wskazują, iż wykładnia przepisu art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a p.t.u. prowadzi do wniosku, że prawo do odliczenia podatku naliczonego dotyczy jedynie faktur stwierdzających faktycznie zrealizowane czynności, sama faktura nie tworzy zaś prawa do odliczenia VAT w niej wykazanego. Trzeba zauważyć, że pogląd ten jest ugruntowany w orzecznictwie sądów administracyjnych (m.in. wyrok NSA z 18 kwietnia 2008 r., I FSK 1210/06, LEX nr 468698 - w tym orzeczenia przywołane w jego uzasadnieniu, wyrok WSA w Gdańsku z 26 sierpnia 2008 r., I SA/Gd 445/08, LEX nr 424137, wyrok WSA w Szczecinie z 12 marca 2009 r., I SA/Sz 715/08, LEX nr 503216). W ocenie Sądu w niniejszej sprawie organy podatkowe udowodniły, iż czynności udokumentowane spornymi fakturami nie zostały dokonane. Skarżąca Spółka dysponowała wprawdzie towarem, który po obróbce został odsprzedany jednakże towar ten nie pochodził od Spółki "M.". Pomiędzy stronami wskazanymi na fakturze nie doszło do rzeczywistego obrotu drewnem. Jak wskazały organy towar, którym dysponowała Spółka był towarem niewiadomego pochodzenia. Z tych przyczyn sporne faktury nie mogły stanowić podstawy do odliczenia wynikającego z nich podatku naliczonego. Nie ma także podstaw by zgodzić się z zarzutem, iż rozstrzygnięcie podjęte w niniejszej sprawie kwestionujące prawo podatnika do obniżenia podatku należnego narusza prawo wspólnotowe. Niewątpliwie fundamentalnym prawem podatnika wynikającym z konstrukcji podatku od towarów i usług, jako podatku od wartości dodanej jest prawo obniżenia podatku należnego o kwoty podatku zapłaconego przy nabyciu towarów i usług związanych z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą. Prawo to, co do zasady nie może być ograniczane. Zasada neutralności może jednak doznać wyjątku przypadkach, gdy miało miejsce działanie w nieuczciwych celach lub nadużycie prawa. W tym zakresie należy odwołać się do tez formułowanych w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości. W orzecznictwie tym wskazuje się, że podmioty nie mogą powoływać się na normy prawa wspólnotowego w celach nieuczciwych lub stanowiących nadużycie (zob. wyrok z 12 maja 1998 r. w sprawie C-367/96 Kefalas i in.), nadto zwalczanie oszustw podatkowych, unikania opodatkowania oraz innych nadużyć jest celem uznanym i propagowanym przez VI Dyrektywę (zob. wyrok z 29 kwietnia 2004 r. w sprawach połączonych C-487/01 i C-7/02 Gemeente Leudsen i Holin Groep). Jeżeli organ podatkowy stwierdzi, że prawo do odliczenia wykonywane było w sposób oszukańczy, jest on uprawniony do wystąpienia z mocą wsteczną, z wnioskiem od dokonanie zwrotu odliczonych kwot (zob. wyrok z 14 lutego 1985 r. w sprawie 268/83 Rompelman, z 29 lutego 1996 r. w sprawie C-110/94 INZO). W wyroku z 11 maja 2006 r. w sprawie C-384/04 Federation of Technological Industries ETS wskazał, że podmioty gospodarcze podejmujące wszelkie możliwe działania, których podjęcia można się od nich w sposób uzasadniony domagać celem zapewnienia, że realizowane przez nie transakcje nie stanowią części łańcucha, obejmującego transakcje objęte oszustwem w podatku VAT, powinny móc powołać się na ich legalność, bez ryzyka utraty prawa do odliczenia naliczonego podatku VAT. W wyroku z 6 lipca 2006 r. w sprawach połączonych C-439/04 i C-440/04 Axel Kittel i Recolta Recycling SPRL Trybunał stwierdził m.in., iż w przypadku, gdy dostawa jest realizowana na rzecz podatnika, który nie wiedział lub nie mógł wiedzieć o tym, że dana transakcja była wykorzystana do celów oszustwa, które zostało popełnione przez sprzedawcę, nie można odebrać nabywcy prawa do odliczenia podatku zapłaconego przez tego podatnika. Należy zatem zgodzić się ze stanowiskiem, że prawo do odliczenia podatku naliczonego związanego z transakcjami wykorzystanymi do oszustwa w podatku VAT jest uzależnione od tego, czy nabywca towaru wiedział, bądź na podstawie obiektywnych okoliczności istniejących w sprawie powinien był wiedzieć, iż uczestniczy w oszustwie podatkowym oraz czy podjął wszelkie możliwe działania, aby do takiej sytuacji nie dopuścić. W okolicznościach niniejszej sprawy organy podatkowe wykazały bezspornie, iż podatnik nie dochował należytej staranności przy zawieraniu zakwestionowanych transakcji. Organy przeanalizowały okoliczności towarzyszące tymże transakcjom wskazując przesłanki świadczące, iż zachodziły podstawy do powzięcia przez Spółkę wątpliwości, co do ich legalności, które winny prowadzić do podjęcia działań mających na celu sprawdzenie kontrahenta w celu uniknięcia ewentualnego uczestniczenia w oszustwie podatkowym. Przedstawione w tym względzie rozumowanie jest zgodne z logiką i zasadami doświadczenia życiowego. W szczególności wskazano, że Spółka nie sprawdziła tożsamości mężczyzny przedstawiającego się, jako rzekomy współwłaściciel "M." s.c., nie zażądała też dokumentów rejestracyjnych tego podmiotu. Wątpliwości, co do działań kontrahenta nie nasunął Spółce także fakt niepodania przez niego jakichkolwiek numerów telefonów kontaktowych. Spółka przyjmowała faktury VAT wypisywane w jednym egzemplarzu, w sytuacji gdy przepisy wymagają przynajmniej dwóch egzemplarzy faktur. Pomimo, że podmiot ten był największym dostawcą Spółki płatności dokonywane były wyłącznie w formie gotówkowej. Okoliczności te wynikają wprost z zeznań pełnomocnika Spółki M. G. Organy podatkowe wskazały także, iż Spółka nie skorzystała z przysługującego jej stosownie do art. 96 ust. 13 p.t.u. prawa do sprawdzenia, czy jej kontrahent jest zarejestrowanym podatnikiem podatku VAT. Biorąc pod uwagę zarzuty skarżącego należy stwierdzić, iż wprawdzie nie jest to obowiązek podatnika, jeżeli jednak okoliczności sprawy budziły uzasadnione wątpliwości, co do rzetelności kontrahenta, a Spółka nie skorzystała z tego uprawnienia, to w przypadku stwierdzenia faktu niezarejestrowania kontrahenta, jako podatnika VAT ponosi ona negatywne konsekwencje braku należytej staranności (zob. wyrok WSA w Gdańsku z 4 marca 2008 r., I SA/Gd 802/07, Jur. Podat. 2008/3/92). Jak zwrócił uwagę organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę, wbrew twierdzeniom strony sprawdzenie kontrahenta w trybie art. 96 ust. 13 p.t.u. pozwoliłoby na uzyskanie informacji, iż "M." s.c. I. L., M. M. nie jest podatnikiem podatku od towarów i usług, natomiast działa i jest zarejestrowana firma pod nazwą: "M." s.c. J. Ł., M. M. Okoliczności powołane w skardze, jak niedobór towarów na rynku surowców drzewnych oraz zapewnienie przez kontrahenta realizacji dostaw drewna, nie mogą tłumaczyć nie podjęcia działań zmierzających do sprawdzenia tego podmiotu w celu uniknięcia ewentualnego uczestniczenia w oszustwie podatkowym. Odnośnie podnoszonej w skardze kwestii kontroli podatkowych przeprowadzonych w Spółce należy wskazać, że nie dotyczyły one okresu objętego zaskarżoną decyzją, nadto, jak wyjaśnił Dyrektor Izby Skarbowej, kontrole nie obejmowały czynności sprawdzających u kontrahentów Spółki. Także w przypadku występowania przez podatnika o zwrot podatku VAT sprawdzenie składanych faktur nie obejmowało badania ich poprawności materialnej. Niezasadne są zatem twierdzenia strony skarżącej, iż ustalenia tychże kontroli nie stwierdzające nieprawidłowości zwalniały ją z obowiązku zachowania należytej staranności przy zawieraniu transakcji handlowych. W ocenie Sądu działanie organów podatkowych w niniejszej sprawie znajduje pełne oparcie w obowiązujących przepisach prawa materialnego oraz prawa procesowego (art. 120 o.p.). Nie można również uwzględnić twierdzenia, iż wydanie w tej sytuacji niekorzystnego dla strony rozstrzygnięcia narusza zasadę zaufania (art. 121 o.p.). Za chybione należy uznać także zarzuty naruszenia art. 122 oraz art. 187 § 1 o.p. Organy podatkowe w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy w sprawie, w szczególności: dokumenty źródłowe (faktury VAT), ewidencję księgową oraz zeznania świadków i protokół z czynności sprawdzających. Kierując się zasadą swobodnej oceny dowodów ustalono, iż sporne faktury nie potwierdzają rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, co prowadziło do zakwestionowania prawa podatnika do obniżenia w tym zakresie podatku należnego. W uzasadnieniu decyzji szczegółowo i przekonywująco wyjaśniono przesłanki, którymi kierowano się przy podejmowaniu rozstrzygnięcia. Wbrew zarzutom skargi organy podatkowe odniosły się również do zeznań i wyjaśnień M. G., między innymi na ich podstawie ustalono okoliczności towarzyszące zawieraniu i realizacji spornych transakcji. Jak już wskazano powyżej, nie kwestionowano faktu posiadania przez Spółkę surowców drzewnych i dalszej ich odsprzedaży. Nie znajdując w tych warunkach podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja nie odpowiada przepisom prawa materialnego, jak i tego, że uchybia ona przepisom postępowania podatkowego, stosownie do przepisu art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) należało orzec o oddaleniu skargi jako nieuzasadnionej.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło