III SA/Gl 697/09
WyrokWSA w Gliwicach2009-10-20
Skład orzekający: Henryk Wach, Barbara Brandys-Kmiecik, Mirosław Kupiec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo zreformował decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w przedmiocie podatku od towarów i usług, kwestionując prawo podatnika do odliczenia podatku naliczonego z faktur za zakup paliwa, a także nieprawidłowości w rozliczeniu podatku należnego?Ratio decidendi
Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że organy podatkowe nie naruszyły przepisów prawa materialnego ani procesowego. Zastosowanie miały przepisy nieobowiązującej już ustawy o VAT z 1993 r., zgodnie z którą podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony, pod warunkiem powiązania wydatków z prowadzoną działalnością gospodarczą. Sąd uznał, że ocena dowodów dokonana przez organ odwoławczy mieściła się w ramach swobodnej oceny dowodów (art. 191 Ordynacji podatkowej) i nie stanowiła podstawy do podważenia ustaleń faktycznych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Z. O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, która zreformowała decyzję organu pierwszej instancji w przedmiocie podatku od towarów i usług za listopad 2002 r. Organ zakwestionował prawo podatnika do odliczenia podatku naliczonego z faktur za zakup paliwa, wskazując na brak numeru rejestracyjnego pojazdu i zezwolenia sprzedawcy na sprzedaż gazu do butli, a także brak wykazania związku wydatku z działalnością gospodarczą. Podatnik zarzucił naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędne zakwestionowanie prawa do odliczenia podatku naliczonego oraz kwestionowanie transakcji jako fikcyjnych. Sąd rozpoznał sprawę w granicach zgodności z prawem zaskarżonej decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Sędzia WSA Mirosław Kupiec, Protokolant starszy referent Anna Tymowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2009 r. przy udziale - sprawy ze skargi Z. O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. o nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w [...], działając na podstawie art. 13 § 1 pkt 2 lit. a, art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005r. nr 8, poz. 60 ze zm.), art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11 poz. 50 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania Z. O. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z dnia [...] r. nr [...] – zreformował decyzję organu pierwszej instancji określając kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za miesiąc listopad 2002r. w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu przedstawiono dotychczasowy przebieg postępowania oraz argumentację prawną. Podkreślono, że podatnik prowadzi działalność gospodarczą od 1990r. w zakresie robót ogólnobudowlanych, wykonywania konstrukcji i pokryć dachowych, robót murarskich, instalacji elektrycznych budynków i budowli, i innych robót, a zgłoszenia rejestracyjnego w podatku od towarów i usług dokonał poprzez złożenie formularza VAT-1 dnia [...] kwietnia 1993r.
W wyniku przeprowadzonych czynności kontrolnych z zakresu podatku od towarów i usług za listopad 2002r. stwierdzono, że w miesiącu tym podatnik dokonał odliczenia podatku naliczonego wynikającego z 4 faktur VAT wystawionych przez "A" i "B" w Z. z tytułu zakupu paliwa – gazu propan butan podczas gdy w fakturach brak nr rej. pojazdu; nadto sprzedawca ten prowadzi wyłącznie sprzedaż paliwa samochodowego i nie posiada zezwolenia na sprzedaż gazu do butli gazowych; podatnik nie wykazał że wydatki wynikające z tego zakupu były poniesione w związku z prowadzona działalnością gospodarcza.
W zakresie natomiast podatku należnego organ stwierdził nieprawidłowe rozliczenie z tytułu faktur wystawionych za roboty wykonane na rzecz "C" w C., Szkoły Podstawowej nr [...] w Z. i Gminy B. oraz niewłaściwe opodatkowanie zaliczki otrzymanej od Wspólnoty Mieszkaniowej w B. na poczet remontu dachu – w związku z czym dokonał korekty w tym zakresie; powyższe jednak nie jest objęte sporem w niniejszej sprawie.
W konsekwencji powyższych ustaleń decyzją z dnia [...] r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. określił kwotę zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiąc listopad 2002r.
W odwołaniu Z. O. wniósł o uchylenie decyzji pierwszoinstancyjnej zarzucając rażące naruszenie prawa procesowego - art. 120, art. 122, art. 180, art. 187, art. 191 i art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej oraz art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26.07.199Ir. o podatku dochodowym od osób fizycznych (zgodnie z którym kosztami uzyskania przychodów z poszczególnego źródła są wszelkie koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23). W uzasadnieniu odwołania podniesiono, iż bezpodstawnie zakwestionowano prawo podatnika do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktury VAT wystawionej przez "D" A. B. za wykonanie dokumentacji przetargowej - poprzez niezaliczenie tego wydatku do kosztów uzyskania przychodów; podkreślono, iż w przedmiotowej sprawie rozstrzygnięcie w zakresie podatku od towarów i usług będzie możliwe po uprzednim wydaniu decyzji ostatecznej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych (tj. orzeczeniu w zakresie kosztów uzyskania przychodu w rozliczeniu za 2002r.); ponadto osiąganie przez podatnika większości przychodów z prac dokonywanych na zasadach przetargów wymaga dokumentacji przetargowej, a wymóg wskazania przez niego powiązania konkretnego wydatku z konkretnym osiągniętym przychodem nie jest konieczny w rozumieniu art. 22 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Za chybione uznał także stwierdzenie przez organ, że transakcje zawarte pomiędzy podatnikiem a A. M. były fikcyjne i powoływanie się przez organ podatkowy na zeznania tegoż A. M. zmieniane w toku postępowania i wykorzystanie w tym zakresie wątpliwości dotyczących transakcji pomiędzy wymienionymi stronami na niekorzyść Z. O. Wskazano także na bezzasadne zakwestionowanie zakupu gazu w przedsiębiorstwie "A" i "B" jedynie na podstawie niczym nie uzasadnionego argumentu, iż podmiot ten nie posiada zezwolenia na sprzedaż gazu do butli, przy jednoczesnym odrzuceniu wyjaśnień podatnika, zgodnie z którymi zakup gazu w butlach służył podgrzewaniu papy.
Dyrektor Izby Skarbowej w toku postępowania odwoławczego ustalił, że wydatki ujęte w fakturach wystawionych przez "A" i "B" Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. uznał za koszt uzyskania przychodu w wyniku przeprowadzonych dodatkowo czynności wyjaśniających. W konsekwencji więc uznał zasadności zarzutów w powyższym zakresie i zreformował decyzję I instancji. W uzasadnieniu podzielono stanowisko organu niższego stopnia opierając się na art. 19 ust. 1 i art. 22 ust. 1 ustawy podatkowej. Jednocześnie wyjaśniono, że zarzuty odnośnie faktur wystawionych przez A. M. i A. B. nie dotyczą kontrolowanego okresu.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona wniosła o uchylenie decyzji oraz zwrot kosztów sądowych. Powtórzono dotychczasową argumentację zawartą w odwołaniu zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje :
Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje zatem rozstrzygniętą sprawę z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwany dalej ppsa) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonego aktu w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyj-nego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 134 § 1 ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
Natomiast przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie można organom podatkowym skutecznie zarzucić, iż przy rozstrzyganiu sprawy naruszyły obowiązujące przepisy prawa materialnego lub procesowego.
Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji należy przede wszystkim w ocenie składu Sądu orzekającego w tej sprawie podkreślić należy, że w niniejszej sprawie miały zastosowanie przepisy nieobowiązującej już ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym, która utraciła moc z dniem 1 maja 2004 r. Tę ustawę należy bowiem stosować do zdarzeń, które miały miejsce przed 1 maja 2004 r., tj. przed dniem wejścia w życie nowej ustawy o podatku od towarów i usług z dnia 11 marca 2004 r. (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.).
Według art. 19 ust. 1 wskazywanej na wstępie ustawy podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług. Poniesione wydatki wynikające z zakwestionowanych przez organ I instancji spornych faktur wymagały jednak powiązania z prowadzoną działalnością. Dlatego też prawidłowość poczynionych przez organ odwoławczy ustaleń uzasadnia prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia. Natomiast nieprawidłowe określenie przez podatnika momentu powstania obowiązku podatkowego w zakresie podatku należnego z tytułu faktur wystawionych za roboty wykonane na rzecz "C" w C., Szkoły Podstawowej nr [...] w Z. i Gminy B. oraz niewłaściwe opodatkowanie zaliczki otrzymanej od Wspólnoty Mieszkaniowej w B. na poczet remontu dachu również musiało skutkować korektą organów podatkowych w zakresie wysokości zobowiązania w podatku VAT; powyższe zresztą pozostaje poza sporem niniejszej sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji i podanych w niej motywów stwierdził, iż ocena dowodów, jakiej dokonał w tej sprawie organ odwoławczy nie wykraczała poza ramy swobodnej oceny dowodów i jako taka korzystała ona z ochrony przewidzianej w art. 191 ustawy Ordynacja podatkowa. Zgodnie z tym przepisem:" Organ podatkowy ocenia na podstawie zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona". Oznacza to, że organ podatkowy w ocenie materiału dowodowego nie jest skrępowany żadnymi regułami dowodowymi, a ustaleń faktycznych dokonuje według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnie rozważonego materiału dowodowego. Dopóki granice swobodnej oceny dowodów nie zostaną przez organ orzekający przekroczone Sąd nie ma podstaw do podważania dokonanych w ten sposób ustaleń. Tak też jest w niniejszej sprawie. Organ odwoławczy rozważył całość zebranego w sprawie materiału dowodowego. W uzasadnieniu decyzji odniósł się zaś do zgłoszonych przez stronę skarżącą twierdzeń, ograniczając się jednak wyłącznie do zakresu niniejszej sprawy. Podnoszone bowiem zarzuty dot. faktur wystawionych przez "D" oraz A. M. pozostały poza granicami przedmiotu niniejszej sprawy.
W konkluzji więc należy stwierdzić, że zarzuty postawione organom podatkowym w skardze nie stanowią w ocenie Sądu o naruszeniu przez te organy art. 191 ustawy Ordynacja podatkowa. To, że organy podatkowe dokonały na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego ustaleń odmiennych od tych, które prezentuje skarżąca nie świadczy jeszcze o dowolnej ocenie dowodów.
Mając na uwadze powyższe okoliczności faktyczne i prawne należy stwierdzić, że organ nie naruszył prawa i dlatego na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało skargę oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło