II OZ 1017/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Gliniecki po rozpoznaniu w dniu 15 października 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia E. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 lipca 2010 r. sygn. akt V SA/Wa 1462/09 odmawiającego przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 stycznia 2010 r. oddalającego skargę E. S. na postanowienie Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wniosku o potwierdzenie represji postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 19 stycznia 2010 r. sygn. akt V SA/Wa 1462/09 oddalił skargę E. S. na postanowienie Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wniosku o potwierdzenie represji. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w wyniku rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 8 marca 2010 r., postanowieniem z dnia 24 marca 2010 r. przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata z urzędu. Wyznaczony przez Okręgową Radę Adwokacką w Warszawie pełnomocnik skarżącego – adwokat J. D. pismem z dnia 3 czerwca 2010 r. wniosła do Sądu skargę kasacyjną od wyroku Sądu z dnia 19 stycznia 2010 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W uzasadnieniu wniosku wskazano, iż wprawdzie w dniu 12 maja 2010 r. otrzymał pismo ORA, zawierające informację o wyznaczeniu go pełnomocnikiem skarżącego z urzędu, lecz jednocześnie oświadczył, iż w trakcie archiwizacji pisma w formie elektronicznej doszło do omyłki pisarskiej w postaci błędnego opisu pliku, tj. 20100521 zamiast 20100512, a błąd ten został wykryty w dniu 13 lipca 2010 r. W związku z powyższym w ocenie pełnomocnika przekroczenie trzydziestodniowego terminu na złożenie skargi kasacyjnej nastąpiło bez jego winy. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 8 lipca 2010 r. sygn. akt V SA/Wa 1462/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Sądu z dnia 19 stycznia 2010 r. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, iż z podanych okoliczności we wniosku, nie można potraktować jako przesłanki uprawdopodabniającej brak winy w uchybieniu terminowi, ponieważ standardy rzetelności podwyższone są w stosunku do profesjonalnych pełnomocników, którzy, czy to działając samodzielnie, czy też posługując się osobami trzecimi powinni dołożyć należytej staranności przy podejmowaniu wszelkich działań na rzecz mocodawcy. Oznacza to, że nawet w sytuacji zlecania pewnych czynności swoim pracownikom nie są oni zwolnieni z obowiązku starannego ich wykonania. Profesjonalny pełnomocnik odpowiedzialny jest za zapewnienie prawidłowej obsługi sekretariatu kancelarii, a błędy i zaniedbania pracowników, którymi się posługuje obciążają samego pełnomocnika. W ocenie Sądu błędne opisanie pliku w systemie komputerowym było niedbalstwem osoby, która się tym zajęła. W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej p.p.s.a. odmówił przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył E. S. wnosząc o jego uchylenie i przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Sądu z dnia 19 stycznia 2010 r. W uzasadnieniu zażalenia wskazano, iż wniosek o przywrócenie terminu wskazywał, na dwie okoliczności uprawdopodabniające niedotrzymanie terminu, tj. omyłka w oznaczeniu pliku oraz zawiły stan sprawy. Natomiast w zaskarżonym postanowieniu Sąd nie odniósł się jedynie do omyłki w oznaczeniu pliku pomijając kwestię zawiłości sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.), przy czym równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). W orzecznictwie i w literaturze prawniczej przyjmuje się, iż brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, biorąc pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem, przy uwzględnieniu wymogów przewidzianych w art. 87 § 1 p.p.s.a., przywrócenie terminu może mieć miejsce jedynie wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak jego winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W orzecznictwie sądów administracyjnych oraz sądów powszechnych ugruntowany jest bowiem pogląd, że za błędy i zaniechania pełnomocnika odpowiedzialność ponosi jego mocodawca. Na profesjonalnym pełnomocniku ciąży obowiązek zadbania o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych. Dodatkowo, pełnomocnik profesjonalny, jakim jest adwokat lub radca prawny, podlega większym wymaganiom w związku z posiadaną przez siebie wiedzą z zakresu prawa oraz znajomością procedury sądowej (post. NSA z dnia 11 marca 2009 r. sygn. akt I OZ 198/09). Przyjmuje się również, że ustanowiony pełnomocnik odpowiada za błędy i zaniechania pracownika kancelarii. Jeżeli pracownik kancelarii odpowiedzialny za korespondencję dopuści się zaniedbania to jest ono traktowane jako wina pełnomocnika profesjonalnego, który jako jego przełożony zlecił mu wykonanie takiego zadania. Właściwa organizacja wewnętrznej pracy kancelarii jest bowiem traktowana jako dochowanie staranności warunkującej brak winy w uchybieniu terminu (post. NSA z dnia 20 lutego 2009 roku sygn. akt II OZ 166/09). W niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącego sam przyznał, iż winę za uchybienie terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej ponosi jeden z pracowników jego kancelarii z uwagi na błędne oznaczenie pliku w formie elektronicznej zawierającego pismo z Okręgowej Rady Adwokackiej o wyznaczeniu go pełnomocnikiem z urzędu skarżącego. Tego rodzaju uchybienie należy uznać za posiadające znamiona winy polegającej na braku szczególnej staranności, jakiej należy wymagać od pełnomocnika. Niezależnie od tego czy błąd popełnił pełnomocnik skarżącego czy pracownik jego kancelarii, winę za ten błąd ponosi profesjonalny pełnomocnik, a w konsekwencji również jego mocodawca (por. postanowienie NSA z dnia 28 kwietnia 2009 r., I GZ 59/09). Jednocześnie powoływanie się przez pełnomocnika skarżącego na zawiły stan sprawy jako przesłankę przemawiającą za brakiem winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nie można uznać za uzasadnione. W konsekwencji trafnie Sąd pierwszej instancji uznał, że w sprawie nie zostały spełnione przesłanki zawarte w art. 86 § 1 p.p.s.a i w konsekwencji odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił zażalenie oddalić.