VI SA/Wa 1247/09

WyrokWSA w Warszawie2009-10-30

Skład orzekający: Urszula Wilk, Zbigniew Rudnicki, Małgorzata Grzelak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba ubiegająca się o wpis na listę adwokatów, która zdała egzamin sędziowski, ale posiadała jedynie kilku miesięczną praktykę w zawodzie prawniczym po jego zdaniu, spełnia przesłanki wpisu na listę adwokatów zgodnie z przepisami ustawy Prawo o adwokaturze, w brzmieniu obowiązującym przed i po nowelizacji z dnia 20 lutego 2009 r.?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że odmowa wpisu na listę adwokatów dla osoby, która zdała egzamin sędziowski, ale wykazała się jedynie kilkumiesięczną praktyką w zawodzie prawniczym po jego zdaniu, jest prawidłowa. Zarówno przed, jak i po nowelizacji ustawy Prawo o adwokaturze z 2009 r., skarżący nie spełniał wymogów dotyczących odpowiedniej praktyki zawodowej, co jest warunkiem koniecznym do uzyskania wpisu na listę adwokatów.
Stan faktyczny
Skarżący K. K. złożył wniosek o wpis na listę adwokatów, posiadając zdaną aplikację sądową i egzamin sędziowski. Okręgowa Rada Adwokacka oraz Naczelna Rada Adwokacka odmówiły wpisu, uznając, że skarżący nie wykazał się odpowiednią praktyką w zawodzie prawniczym po zdaniu egzaminu sędziowskiego. Minister Sprawiedliwości utrzymał w mocy te decyzje, wskazując na niewystarczający okres praktyki zawodowej skarżącego. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym przepisów Konstytucji RP.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Urszula Wilk Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędzia WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Protokolant Aneta Stefaniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 października 2009 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wpisu na listę adwokatów oddala skargę Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. Nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku art. 68 ust. 6a oraz w związku z art. 65 i art. 66 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1058 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania K. K. (nazywanego dalej skarżącym) od uchwały Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] lutego 2009 r. L.dz. [...], utrzymującej w mocy uchwałę Okręgowej Rady Adwokackiej w S. z dnia [...] listopada 2008 r. Nr [...] o odmowie wpisu skarżącego na listę adwokatów Izby Adwokackiej w S., utrzymał w mocy zaskarżoną uchwałę. Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Skarżący pismem z dnia 22 października 2008 r. złożył wniosek o wpis na listę adwokatów Izby Adwokackiej w S., w trybie art. 65 i art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawo o adwokaturze. Okręgowa Rada Adwokacka w S., uchwałą z dnia [...] listopada 2008 r. Nr [...] odmówiła wpisu skarżącego na listę adwokatów uznając, że skarżący nie wykazuje się odpowiednią praktyką w zawodzie prawniczym, nabytą po złożonym we wrześniu 2008 r. egzaminie sędziowskim, wypełniającą wymogi art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo o adwokaturze. Zdaniem ORA praktyka zawodowa skarżącego pokrywa się praktycznie z okresem pozaetatowej aplikacji sądowej i jest zawężona do zagadnień procedury administracyjnej i prawa administracyjnego materialnego. Po zdaniu egzaminu sędziowskiego skarżący mógł wykazać się praktyką w zawodzie prawniczym w wymiarze 17 dni, gdyż od dnia 31 października 2008 r. przebywał na urlopie wychowawczym. Pismem z dnia 22 grudnia 2008 r. skarżący złożył odwołanie od powyższej uchwały do Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej. Skarżący podniósł, że załączone do sprawy dowody jak i podnoszone przez niego argumenty przemawiają za przyjęciem, że spełnia wymagania niezbędne do wpisu na listę adwokatów. Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej uchwałą z dnia [...] lutego 2009 r. utrzymało w mocy uchwałę Okręgowej Rady Adwokackiej w S., podzielając w pełni przedstawioną w niej argumentację. Pismem z dnia 9 marca 2009 r. skarżący złożył odwołanie od powyższej uchwały do Ministra Sprawiedliwości, w którym stwierdził zarzucił naruszenie art. 65 pkt 1 ustawy - Prawo adwokaturze oraz przepisów postępowania art. 7 i art. 138 k.p.a., składając jednocześnie wniosek o uchylenie wymienionej uchwały i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Okręgowej Radzie Adwokackiej w S. Utrzymując zaskarżoną uchwałę w mocy Minister Sprawiedliwości stwierdził, że zarówno Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej, jak również Okręgowa Rada Adwokacka w S. poczyniły w sprawie prawidłowe ustalenia faktyczne i dokonały prawidłowej oceny prawnej. Minister Sprawiedliwości podał, że na gruncie rozstrzygnięcia Trybunału Konstytucyjnego w sprawie K 6/06 z dnia 19 kwietnia 2006 r., w toku postępowania o wpis na listę adwokatów zainicjowanego wnioskiem osoby wymienionej w art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo o adwokaturze, samorząd adwokacki może, a nawet powinien badać czy konkretna osoba ubiegająca się o wpis daje rękojmię należytego wykonywania zawodu adwokata, który to warunek stawia art. 65 pkt 1 ustawy – Prawo o adwokaturze. Przesłankami oceny winny być dla osób ubiegających się o wpis, a zwolnionych z wymogu odbycia aplikacji adwokackiej i złożenia egzaminu adwokackiego na podstawie art. 66 ust. 1 i pkt 2 ustawy – Prawo o adwokaturze m.in. czas trwania aplikacji, zakres przedmiotowy szkolenia oraz praktyczny kontakt z wykonywaniem zawodu prawniczego. Minister podkreślił, że ORA oraz NRA kierując się powyższymi wytycznymi Trybunału Konstytucyjnego, przed dokonaniem wpisu na listę adwokatów badał, czy skarżący legitymuje się stosownym stażem pracy i doświadczeniem zawodowym. Organ stwierdził także, iż ustawa z dnia 20 lutego 2009 r. o zmianie ustawy – Prawo o adwokaturze, ustawy o radcach prawnych oraz ustawy – Prawo notariacie (Dz. U. z 2009 r. Nr 37, poz. 286), która weszła w życie w dniu 25 marca 2009 r. zmieniła dotychczasową treść art. 66 ustawy – Prawo adwokaturze. Przepis ten uregulował w odmienny sposób kryteria, na podstawie których oceniana będzie praktyka kandydata, niezbędna do uzyskania wpisu na listę adwokatów. Art. 66 ust. 1 pkt 4 Prawa o adwokaturze określił, że wymogu odbycia aplikacji adwokackiej i złożenia egzaminu adwokackiego nie stosuje się do osób, które po zdanym egzaminie sędziowskim lub prokuratorskim po dniu 1 stycznia 1991 r. oraz w okresie 5 lat przed złożeniem wniosku o wpis na listę adwokatów, łącznie przez okres co najmniej 3 lat: zajmowały stanowisko asesora sądowego, asesora prokuratorskiego, referendarza sądowego, aplikanta sądowego, aplikanta prokuratorskiego, aplikanta sądowo-prokuratorskiego, asystenta sędziego, asystenta prokuratora lub wykonywały wymagające wiedzy prawniczej czynności bezpośrednio związane ze świadczeniem pomocy prawnej przez adwokata lub radcę prawnego na podstawie umowy o pracę lub umowy cywilnoprawnej w kancelarii adwokackiej, zespole adwokackim, spółce cywilnej, jawnej, partnerskiej, komandytowej, o których mowa w art. 8 ust. 1 ustawy o radcach prawnych. Zgodnie z ust. 5 cyt. artykułu do okresów, o których mowa w ust. 1 pkt 4 i 5 w przypadku aplikacji sądowej pozaetatowej lub aplikacji prokuratorskiej pozaetatowej zalicza się proporcjonalnie okres trwania tych aplikacji, przyjmując, że za każdy miesiąc odbywania aplikacji zalicza się ¼ miesiąca. Zdaniem organu wskazana nowelizacja, w odniesieniu do omawianego zakresu spraw, nie zawiera przepisów przejściowych, regulujących tok postępowań wszczętych przed dniem jej wejścia w życie. W związku z powyższym, odwołując się do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 kwietnia 2006 r., sygn. akt I OPS 1/06, Minister Sprawiedliwości dokonał oceny sytuacji prawnej skarżącego przy uwzględnieniu treści przepisu art. 66 Prawa o adwokaturze, zarówno sprzed, jak i po wskazanej nowelizacji. W tym zakresie stwierdził, że Skarżący w lipcu 2004 r. ukończył Wydział Prawa i Administracji na Uniwersytecie [...]. Następnie od 15 grudnia 2003 r. był zatrudniony w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w S. początkowo na stanowisku sekretarza sądowego, a następnie na stanowisku starszego sekretarza. Od listopada 2008 r. został zatrudniony jako asystent radcy prawnego I. P. oraz asystent adwokata J. K. w Kancelarii Adwokatów i Radców Prawnych z siedzibą w S. Skarżący w okresie od października 2005 r. do września 2008 r. odbywał pozaetatową aplikację sądową w Sądzie Okręgowym w S. We wrześniu 2008 r. złożył egzamin sędziowski z wynikiem dobrym plus. W ocenie Ministra Sprawiedliwości krótki, bo zaledwie od listopada 2008 r. okres zatrudnienia skarżącego po zdanym egzaminie sędziowskim w Kancelarii Adwokatów i Radców Prawnych jest niewystarczający, w myśl wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 kwietni 2006 r. dla uznania, iż skarżący wykazuje się umiejętnością w świadczeniu pomocy prawnej. A to oznacza, że skarżący nie spełnia przesłanki określonej w art. 65 pkt 1 ustawy - Prawa o adwokaturze. Nie spełnia również przesłanek wskazanych w art. 66 ustawy - Prawa o adwokaturze, który wszedł w życie z dniem 25 marca 2009 r. W związku z powyższym, skarżący nie spełnia zarówno przesłanek określonych w art. 65 i art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa o adwokaturze, będących dotychczas podstawą do wpisu na listę adwokatów, jak i wymagań objętych ustawowymi przesłankami wpisu na listę adwokatów wynikających ze znowelizowanego art. 66 ust. 1 pkt 4 ustawy - Prawa o adwokaturze. Minister Sprawiedliwości podał również, że ustawodawca wprowadzając wymogi dotyczące charakteru osób mających wykonywać zawód adwokata, czy też rękojmi jego wykonywania, podobnie jak w większości pozostałych ustaw normujących wykonywanie innych zawodów prawniczych, stworzył normatywne przesłanki dla zapewnienia odpowiedniej realizacji zadań przypisanych temu zawodowi. Rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu adwokata daje ta osoba, która wykazuje się cechami, od których uzależniona jest prawidłowość świadczenia pomocy prawnej w celu ochrony prawnej podmiotów, na rzecz których jest wykonywana. Oceniając wskazany przymiot, pod uwagę branych jest szereg czynników, zaś spośród nich przede wszystkim odpowiedni poziom przygotowania, kwalifikacji i wiedzy zawodowej. Pismem z dnia 2 czerwca 2009 r., skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra sprawiedliwości z dnia [...] kwietnia 2009 r., uzupełnioną pismem z dnia 17 sierpnia 2009 r., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości wraz z uchwałą Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej oraz Okręgowej Rady Adwokackiej w S. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: - przepisów postępowania: art. 7 k.p.a. poprzez naruszenie zasady praworządności oraz słusznego interesu obywatela, art. 8 k.p.a. poprzez wydanie decyzji z naruszeniem zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, a także poprzez naruszenie zakazu interpretowania niejednoznacznych przepisów prawa na niekorzyść obywatela, art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nierozpoznanie w całości oraz w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, art. 80 k.p.a. poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia decyzji, które nie odpowiada wymogom stawianym przez przepisy prawa; - przepisów prawa materialnego: art. 6 ustawy z dnia 20 lutego 2009 r. o zmianie ustawy – Prawo o adwokaturze, ustawy o radcach prawnych oraz ustawy – Prawo notariacie poprzez jego niezastosowanie, art. 65 pkt 1 i art. 66 ustawy – Prawo o adwokaturze w brzmieniu sprzed nowelizacji z dnia 20 lutego 2009 r. poprzez błędną jego wykładnię, art. 66 ust. 1 pkt 4 ustawy – Prawo adwokaturze poprzez uznanie, że skarżący nie spełnia przesłanek określonych w cyt. przepisie, - art. 7 Konstytucji RP poprzez wydanie decyzji, która w swojej treści nie odpowiada prawu, - art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP poprzez stawianie wobec skarżącego innych niż wobec innych ubiegającym się o wpis na listę adwokatów kryteriów oceny spełnienia przesłanki rękojmi należytego wykonywania zawodu, - art. 65 ust. 1 Konstytucji RP poprzez bezprawne naruszenie wolności wyboru i wykonywania zawodu. Skarżący zarzucił organowi brak odniesienia się do całości argumentacji przedstawionej w odwołaniu, w następstwie czego doszło do naruszenia art. 7 i 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez brak rozpatrzenia całości i w sposób wyczerpujący materiału dowodowego sprawy oraz poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów. W obszernym uzasadnieniu skargi, uzupełnionym wywodami w piśmie z dnia 17 sierpnia 2009 r. skarżący podał, że podstawą orzekania przez Ministra Sprawiedliwości powinny być przepisy ustawy – Prawo o adwokaturze, sprzed nowelizacji ustawy z dnia 20 lutego 2009 r. o zmianie ustawy – Prawo o adwokaturze, ustawy o radcach prawnych oraz ustawy – Prawo notariacie, na co pozwala art. 6 tej ustawy. Przechodząc do uzasadnienia zarzutów naruszenia art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo adwokaturze (w brzmieniu sprzed nowelizacji) skarżący nawiązał do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 kwietnia 2006 r., podkreślając, że wątpliwości Trybunału Konstytucyjnego dotyczyły osób po aplikacji prokuratorskiej oraz notarialnej, natomiast problem z jednoznaczną interpretacją wyroku, że praktyka w zawodzie prawniczym, która uzasadniałaby wpis na listę adwokatów, powinna mieć miejsce po zdaniu egzaminu sędziowskiego, był podnoszony w orzecznictwie sądów administracyjnych i nie pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, że Tezę, że Trybunałowi Konstytucyjnemu nie chodziło wyłącznie o okres po zdaniu egzaminu sędziowskiego, ale okres całej praktyki w zawodzie prawniczym, w tym praktyki przed złożeniem egzaminu sędziowskiego, skarżący poparł szeregiem argumentów. Po pierwsze, w uzasadnieniu orzeczenia Trybunał nie wskazał, nawet pośrednio, aby chodziło wyłącznie o okres po egzaminie sędziowskim. Po drugie, wykładnia literalna pkt 5 wyroku z dnia 19 kwietnia 2006 r. wskazuje wyraźnie, iż osoba ubiegająca się o wpis na listę adwokatów "po złożeniu" egzaminu sędziowskiego "ma wykazywać się" odpowiednią praktyką po egzaminie, a nie odbywaniem praktyki po tym zdarzeniu. Po trzecie, brak jest logicznych argumentów przemawiających za tezą, iż chodzi o praktykę po egzaminie sędziowskim. Systematyczne zdobywanie wiedzy w sposób teoretyczny i praktyczny w czasie trzyletniej aplikacji pozwala na odbywanie "wartościowej" praktyki w zawodzie prawniczym również przed złożeniem egzaminu końcowego. Po czwarte, w żadnym z kilkunastu orzeczeń sądów administracyjnych, wydanych na tle kwestii wpisu na listę adwokatów osób po zdanym egzaminie innym niż adwokacki, nie stwierdzono aby odpowiednia praktyka miała mieć miejsce po zdanym egzaminie, pomimo, że kwestia praktyki w zawodzie prawniczym pojawiała się wielokrotnie, a spory na tym tle dotyczyły stanów faktycznych, gdzie osoby zainteresowane wykazywały praktykę odbytą zarówno przed, jak i po zdanym egzaminie. Po piąte, obecna nowelizacja ustawy - Prawo o adwokaturze wskazuje, iż ustawodawca nie wiąże możliwości uzyskania wpisu na listę adwokatów od konieczności posiadania praktyki po egzaminie, gdyż nie różnicuje w żadnym stopniu czasowo tej praktyki, a jedynie wyznacza długość jaką ta praktyka powinna mieć miejsce. Co więcej, ustawodawca pozwala na uzyskanie wpisu na listę adwokatów osobie, która ukończyła wyłącznie aplikację sądową, nie pracując przy tym nigdy w kancelarii prawniczej. Tym samym, niezasadne jest twierdzenie Ministra Sprawiedliwości, że skarżący legitymuje się zbyt krótką praktyką skoro wynosi ona ponad pięć lat i była nabywana w różnych zawodach prawniczych. Skarżący odbywał ponad roczną praktykę w kancelarii komornika sądowego oraz niemalże cztery lata wykonywał czynności asystenta sędziego w WSA w S. Przez trzy lata przechodził szkolenie teoretyczne oraz odbywał praktyki w ramach aplikacji sądowej pozaetatowej w licznych wydziałach sądów rejonowych oraz okręgowych. Od 20 października 2008 r. do dnia składania skargi jest zatrudniony w Kancelarii Adwokatów i Radców Prawnych w S. W toku praktyki w zawodzie prawniczym skarżący miał do czynienia zarówno ze sprawami cywilnymi i karnymi w sądach powszechnych oraz w kancelarii, sprawami z zakresu prawa administracyjnego w sądzie administracyjnym, a także egzekucją sądową w kancelarii komornika sądowego. Na dezaprobatę, zdaniem skarżącego, zasługuje również stanowisko Ministra Sprawiedliwości uzależniające ocenę rękojmi wykonywania zawodu adwokata od okresu praktyki w sytuacji, gdy strona przedstawia inne dowody na potwierdzające ten fakt w postaci zaświadczeń oraz opinii wyrażonej przez przedstawiciela korporacji adwokackiej, który jednoznacznie stwierdza, iż skarżący daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu. Skarżący wskazał, że spełnia również wymogi stawiane przez ustawę -Prawo o adwokaturze w brzmieniu po nowelizacji, zgodnie z którą zasadniczą przesłanką uzyskania wpisu na listę adwokatów jest wykazanie się przez składającego wniosek trzyletnią praktyką w zawodzie prawniczym, bez względu na to jakie formalnie stanowisko kandydat na adwokata zajmuje lub zajmował w trakcie zdobywania praktyki. Zdaniem skarżącego, znaczenie mają jedynie faktycznie wykonywane przez kandydata czynności, które wchodzą w zakres obowiązków, np. asystenta sędziego. Ustawodawca nie przywiązuje istotnej wagi do nazwy stanowiska wymaganego dla uzyskania uprawnień do wpisu, skoro w odniesieniu do praktyki w kancelarii adwokatów lub radców prawnych posługuje się pojęciem "czynności wymagające wiedzy prawniczej". Dlatego też uznać należy, iż w analogiczny sposób będzie dokonywana analiza praktyk, które odbywały się w sądach, tj. bez względu na nazwę stanowiska jakie zajmował kandydat. Istotny będzie zakres kompetencji i wykonywanych obowiązków. Skarżący zarzucił również Ministrowi Sprawiedliwości naruszenie zasady równości wobec prawa oraz zakazu niedyskryminacji w związku z przyjęciem innych kryteriów w momencie dokonywania oceny spełniania przez skarżącego przesłanki rękojmi należytego wykonywania zawodu adwokata niż miało to miejsce w stosunku do innych osób ubiegającym się o wpis na listę adwokatów. Minister Sprawiedliwości zakwestionował jako zbyt krótki okres odbytej przez skarżącego po egzaminie sędziowskim praktyki w zawodzie prawniczym, podczas gdy takich kryteriów organ nie zastosował wobec innych osób ubiegających się o wpis na listę adwokatów, które kończyły aplikację sądową lub prokuratorską i zdawały odpowiednie egzaminy kończące aplikację w tym samym czasie co skarżący i legitymowały się podobną lub krótszą od skarżącego praktyką. W załączeniu skarżący przedstawił imienna listę tych osób. W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, wnosząc o oddalenie skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości zarówno materialnych jak i procesowych aspektów stosunku administracyjnoprawnego, skonkretyzowanego w zaskarżonej decyzji. Dla wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego aktu niezbędne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c Ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwaną dalej p.p.s.a. (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skarga K. K. nie ma uzasadnionych podstaw. Na wstępie podkreślić trzeba, iż w trakcie postępowania administracyjnego zainicjowanego wnioskiem skarżącego z dnia 22 października 2008 r. skierowanym do Okręgowej Rady Adwokackiej w S. na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o adwokaturze o wpis na listę adwokatów nastąpiła zmiana stanu prawnego. Ustawa z dnia 20 lutego 2009 r. o zmianie ustawy - Prawo o adwokaturze, ustawy o radcach prawnych oraz ustawy Prawo o notariacie (Dz. U. z 2009r. Nr 37, poz. 286, zwana dalej "ustawą nowelizującą") z dniem 25 marca 2009 r. zmieniła dotychczasową treść art. 66 Prawo o adwokaturze. Przepis ten w odmienny sposób reguluje kryteria, na podstawie których oceniana jest praktyka kandydata niezbędna do uzyskania wpisu na listę adwokatów. W rozpatrywanej sprawie wniosek o wpis został złożony już po stwierdzeniu niekonstytucyjności art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o adwokaturze w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 7 lit a) ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy Prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw w zakresie w jakim stwarza możliwość dopuszczenia do wykonywania zawodu adwokata osób, które po złożeniu wskazanych w nim egzaminów nie wykazują się odpowiednia praktyką w zawodzie prawniczym ( v. pkt I pkt 5 wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 kwietnia 2006 r. sygn. akt K 6/06 (publ. Dz. U. Nr 75, poz. 1361). Uchwały Okręgowej Rady Adwokackiej w S. i Naczelnej Rady Adwokackiej zapadły w dniach odpowiednio: [...] listopada 2008r. i [...] lutego 2009 r. natomiast decyzja Ministra Sprawiedliwości w dniu [...] kwietnia 2009 r. Ponieważ w ustawie nowelizującej nie ma przepisów przejściowych regulujących kwestię stosowania przepisów określających materialnoprawne przesłanki uzyskania wpisu na listę Minister Sprawiedliwości, działając jako organ odwoławczy, miał obowiązek rozważenia, który przepis art. 66 Prawa o adwokaturze (w brzmieniu przed nowelizacją czy po nowelizacji) należy w niniejszej sprawie zastosować uwzględniając słuszny interes strony. Przyjmuje się bowiem, że milczenie ustawodawcy w zakresie przepisów intertemporalnych zakłada powinność bezpośredniego stosowania nowego prawa, przy czym każdorazowo podejmując decyzje o bezpośrednim stosowaniu nowego prawa organ administracji musi rozważyć czy nie doprowadzi to do skutków nie dających się zaakceptować z punktu widzenia konstytucyjnych zasad porządku prawnego. Dlatego za prawidłowe uznać należy stanowisko Ministra Sprawiedliwości, że dokonywał subsumcji ustalonego stanu faktycznego po wskazaną wyżej normę w brzmieniu zarówno sprzed jak i po nowelizacji. Zdaniem Sądu, organ prawidłowo ocenił, że nie było możliwości wpisania K. K. na listę adwokatów zarówno w stanie prawnym obowiązującym do 25 marca 2009r. jak i po tym dniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podziela pogląd wyrażony w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 marca 2008 r. sygn. akt II GSK 417/07 (niepubl.) oraz dnia 2 lipca 2008 r. II GSK 227/08 (opubl. LEX 489484), że po stwierdzeniu niekonstytucyjności zmienionego przepisu art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa o adwokaturze nie było możliwości wpisania na listę adwokatów egzaminowanego aplikanta sądowego tylko na podstawie zdanego egzaminu sędziowskiego bez wykazania dodatkowych elementów w postaci doświadczenia zawodowego, odpowiedniej praktyki w zawodzie prawniczym po zdanym egzaminie sędziowskim. Zdaniem Sądu, w tej sprawie wbrew zarzutom podniesionym skardze, nie zachodziła również konieczność analizowania czy K. K. daje rękojmię należytego wykonywania zawodu (art. 65 pkt 1 ustawy prawo o adwokaturze), gdyż do rozstrzygnięcia sprawy wystarczyła ocena znaczenia przepisu art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa o adwokaturze w świetle przytoczonego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego a także rozważenie sytuacji strony w aspekcie ustawy nowelizującej. W niniejszej sprawie skarżący legitymuje się zdanym w dniach 2, 3, 17 września 2008 r. egzaminem sędziowskim. Wniosek wpis na listę złożył w dniu 22 października 2008 r. W tym czasie (od 1 stycznia 2004 r.) był zatrudniony w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w S., ostatnio na stanowisku starszego sekretarza sądowego, przy czym od 1 maja 2008r. do 31 października 2008 r. przebywał na urlopie wychowawczym. Następnie, od listopada 2008 r. do dnia wydania zaskarżonej decyzji K. K. pracował w Kancelarii Adwokatów i Radców Prawnych wykonując czynności związane ze stosowaniem prawa. Złożenie wniosku o wpis praktycznie bezpośrednio po odbyciu pozaetatowej aplikacji sądowej spowodowało, że nie można zarzucić organowi dowolności w stwierdzeniu, że skarżący nie legitymował się "odpowiednią praktyką" do czasu ubiegania się o wpis na listę adwokatów. Nie zmienia tego faktu okoliczność, że w toku niniejszego postępowania administracyjnego, które -jak wynika z akt nadesłanej sprawy - toczyło się z zachowaniem terminów określonych w kodeksie postępowania administracyjnego, skarżący nadal nabywał doświadczenie zawodowe i na dzień wydania decyzji przez Ministra Sprawiedliwości skarżący wykazał się "odpowiednią praktyką" w wymiarze nieco ponad 5 miesięcy. W tym kontekście nie mają znaczenia podnoszone w skardze okoliczności odnoszące się do doświadczenia prawniczego skarżącego, nabytego w trakcie zatrudnienia w sądzie administracyjnym, bowiem miało to miejsce przed zdaniem egzaminu sędziowskiego (poza krótkim okresem od 17 września 2008 r. do 31 października 2008 r. podczas którego skarżący nie świadczył faktycznie pracy). Dlatego, wbrew twierdzeniom skarżącego, organ nie miał obowiązku dokonywania oceny i odniesienia się do opinii zebranych przez stronę w toku pracy zawodowej z okresu poprzedzającego zdanie egzaminu sędziowskiego. Zdaniem Sądu, nie można zarzucić organowi dokonania oceny dowolnej i wydania decyzji arbitralnej z tego tylko powodu, że Minister Sprawiedliwości nie sprzeciwił się wpisowi na listę innym osobom wskazanym przez skarżącego w piśmie z dnia 7 sierpnia 2009 r. Przytaczając przykłady innych osób wpisanych na listę adwokatów skarżący zarzuca organowi naruszenie zasady równości wobec prawa oraz niedyskryminacji poprzez stawianie wobec strony innych zasad oceny spełnienia przesłanki rękojmi należytego wykonywania zawodu adwokata niż stawianych innym osobom ubiegającym się o wpis. Skarżący domaga się zatem w istocie wyjaśnienia dlaczego organy korporacyjne dokonały wpisu na listę adwokatów osób wskazanych w w.w. piśmie a także dlaczego Minister Sprawiedliwości nie skorzystał z prawa wydania decyzji o sprzeciwie, co do tych wpisów. Zdaniem Sądu, powyższy zarzut nie może zostać uwzględniony. W rozpatrywanej sprawie Sąd nie może badać okoliczności faktycznych, które były podstawą orzekania w innych konkretnych, indywidualnych sprawach, albowiem wyszedłby poza granice niniejszej sprawy (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Uwzględniając powyższe, Sąd stwierdził, że odmowa dokonania wpisu K. K. na listę adwokatów na podstawie m.in. art. 66 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o adwokaturze w brzmieniu przed nowelizacją nie narusza prawa. Podobnie, za prawidłową należy uznać odmowę dokonania wpisu na podstawie znowelizowanego przepisu art. 66 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o adwokaturze. Zgodnie z tym przepisem, wymogu odbycia aplikacji adwokackiej i złożenia egzaminu adwokackiego nie stosuje się do osób, które po zdanym egzaminie sędziowskim lub prokuratorskim po dniu 1 stycznia 1991 r. oraz w okresie 5 lat przed złożeniem wniosku o wpis na listę adwokatów, łącznie przez okres co najmniej 3 lat zajmowały stanowisko asesora sądowego, asesora prokuratorskiego, referendarza sądowego, starszego referendarza sądowego, aplikanta sądowego, aplikanta prokuratorskiego, aplikanta sądowo - prokuratorskiego, asystenta sędziego, asystenta prokuratora lub a) wykonywały wymagające wiedzy prawniczej czynności bezpośrednio związane ze świadczeniem pomocy prawnej przez adwokata lub radcę prawnego na podstawie umowy o pracę lub umowy cywilnoprawnej w kancelarii adwokackiej, zespole adwokackim, spółce cywilnej, jawnej, partnerskiej, komandytowej o których mowa w art. 4a ust. 1 lub kancelarii radcy prawnego, spółce cywilnej, jawnej, partnerskiej, komandytowej, o których mowa w art. 8 ust 1 ustawy o radcach prawnych. Natomiast zgodnie z ust. 5 cytowanego artykułu do okresów, o których mowa w ust. 1 pkt 4 i 5, w przypadku aplikacji sądowej pozaetatowej lub aplikacji prokuratorskiej pozaetatowej zalicza się proporcjonalnie okres trwania tych aplikacji przyjmując, że za każdy miesiąc odbywania aplikacji zalicza się 1/4 miesiąca. Skarżący zdał co prawda egzamin sędziowski po dniu 1 stycznia 1991 r. ale w okresie o jakim mowa w cytowanym przepisie nie zajmował jednego ze stanowisk określonego w ppkt a) omawianego przepisu, gdyż był zatrudniony w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w S. początkowo w charakterze sekretarza sądowego a następnie starszego sekretarza sądowego. Wobec niebudzącego wątpliwości, jednoznacznego brzmienia wzmiankowanego przepisu, sformułowanie w nim zawarte "zajmował stanowisko" nie oznacza nic innego niż zatrudnienie w charakterze np. referendarza czy asystenta sędziego. Nie ma natomiast w tym przepisie mowy o wykonywaniu faktycznych czynności referendarza czy asystenta sędziego, jak próbuje to wywodzić skarżący podnosząc, że w istocie takie czynności (asystenta) wykonywał będąc zatrudniony na stanowisku sekretarza i starszego sekretarza sądowego. W ocenie Sądu, organ nie naruszył również zasady dwuinstancyjności. Minister Sprawiedliwości miał bowiem obowiązek odniesienia się do wszystkich lecz istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy zarzutów odwołania, z czego wywiązał się w sposób należyty. Również uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada wymogom art. 107 § 3 k.p.a. Zwięzłość motywów decyzji sama w sobie nie przesądza o wadliwości uzasadnienia skoro trafnie ujmuje istotę zagadnienia i wskazuje na przesłanki podjętego rozstrzygnięcia. Mają na względzie powyższe, skargę K. K. należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a. jako, że ma usprawiedliwionych podstaw.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło