II SA/Wa 779/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Sławomir Antoniuk, Sędzia WSA - Stanisław Marek Pietras (spraw.), Sędzia WSA - Przemysław Szustakiewicz, , Protokolant - Bartosz Piwoński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2009 r. sprawy ze skargi D. G. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji – oddala skargę – Raportem z dnia 10 stycznia 2009 r., [...] D. G. wniósł o zwolnienie go ze służby z dniem 17 lutego 2009 r. z uwagi na pogorszenie się stanu zdrowia. [...] Komendant Wojewódzki Policji w K. rozkazem personalnym z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...], działając na podstawie art. 41 ust. 3 w zw. z art. 45 ust. 3 i art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jedn. z 2007 r. Dz. U. Nr 43, poz. 277 ze zm.), z dniem 17 lutego 2009 r. zwolnił skarżącego ze służby w Policji i w trybie art. 107 § 4 k.p.a. odstąpił od sporządzenia uzasadnienia. Powyższy rozkaz skarżący otrzymał w dniu 13 lutego 2009 r. W odwołaniu z dnia 17 lutego 2009 r. do Komendanta Głównego Policji, skarżący wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji w części stanowiącej podstawę zwolnienia. W uzasadnieniu podał, że w dniu 17 grudnia 2008 r. złożył prośbę o skierowanie go na komisję lekarską MSWiA celem określenia stanu zdrowia i Okręgowa Komisja Lekarska MSWiA w L. orzeczeniem z dnia [...] lutego 2009 r. zatwierdziła orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...], na mocy którego uznano go za całkowicie niezdolnego do służby w Policji, o czym otrzymał pisemną informację w dniu 12 lutego 2009 r. W tej sytuacji, w dniu 13 lutego 2009 r. złożył raport o skorzystaniu z uprawnienia wynikającego z art. 117 ust. 1 ustawy o Policji. Reasumując, wniósł o zmianę podstawy zwolnienia z art. 41 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 ustawy. Komendant Główny Policji rozkazem personalnym z dnia [...] marca 2009 r. nr [...], mając za podstawę art. 138 § 1 w zw. z art. 127 § 2 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...]. W uzasadnieniu – powołując się na opisany powyżej stan faktyczny – podał, że orzeczenie komisji lekarskiej wpłynęło do organu w dniu 10 lutego 2009 r. W dalszej części wskazał, że stosownie do treści art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, policjanta zwalnia się ze służby w terminie do trzech miesięcy od dnia pisemnego zgłoszenia takiego wystąpienia i przepis ten potwierdza zasadę dobrowolności służby w Policji, bowiem decydujące znaczenie ma oświadczenie woli o zgłoszeniu się do służby, jak i o wystąpieniu z niej. Ponadto z treści przepisu wynika, że organ miał obowiązek wydać zaskarżony rozkaz personalny w oparciu o oświadczenie woli skarżącego z dnia 10 stycznia 2009 r., którego skuteczność i możliwość cofnięcia powinna być oceniana według zasad określonych w Kodeksie cywilnym. Zgodnie zaś z art. 61 k.c., oświadczenie woli, które ma być złożone innej osobie, jest złożone z chwilą, gdy doszło do niej w taki sposób, że mogła skutecznie zapoznać się z jego treścią. Z kolei odwołanie takiego oświadczenia jest skuteczne, jeżeli dotarło do adresata jednocześnie z tym oświadczeniem lub wcześniej. Tymczasem skarżący nie cofnął swojego pierwotnego oświadczenia i nie uczynił tego zarówno w piśmie z dnia 13 lutego 2009 r., jak i w odwołaniu. Ponadto orzeczenie lekarskie nie uczyniło bezprzedmiotowym postępowania zwolnieniowego w trybie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, ponieważ raport skarżącego z dnia 10 stycznia 2009 r. pozostawał cały czas aktualny, aż do dnia wydania zaskarżonego rozkazu personalnego i organ nie miał możliwości odstąpienia od jego wydania, bowiem nie były mu znane okoliczności związane z orzeczeniem lekarskim. Ponieważ organ nie wyraził zgody na zmianę złożonego oświadczenia, co mogło nastąpić w trybie art. 132 k.p.a., to modyfikację oświadczenia woli w świetle art. 61 k.c. uznać należy za bezskuteczną. Niezależnie od powyższego podał, że uchylenie się od skutków prawnych złożonego oświadczenia woli dopuszczalne jest tylko w przypadku, gdy zachodzi jedna z wad, o jakich mowa w art. 82–87 k.c., lecz w sprawie żadna z tych przesłanek nie występuje. W dalszej części stwierdził, że odwołanie nie wstrzymało zaskarżonej decyzji (art. 130 § 2 k.p.a.), bowiem rozkazem personalnym z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...], podwyższono skarżącemu dodatek funkcyjny na czas od 15 lutego 2009 r. do dnia 18 lutego 2009 r. i w tej sytuacji ma zastosowanie treść art. 139 k.p.a., bowiem w przeciwnym razie wpłynęłoby to niekorzystnie na wysokość świadczenia emerytalnego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, D. G. wniósł o uchylenie zaskarżonego i poprzedzającego go rozkazu personalnego oraz zasądzenie kosztów postępowania, zarzucając obrazę prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy, bowiem został on wydany z naruszeniem art. 41 ust. 3 ustawy o Policji poprzez jego błędne niezastosowanie oraz art. 121 ust. 1 i 2 , art. 41 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 4 w zw. z art. 43 ust. 1 ustawy poprzez ich niezastosowanie mimo istnienia ku temu argumentów, co w konsekwencji spowodowało pozbawienie go uprawnień uposażeniowych w okresie choroby przez okres 12 miesięcy oraz obrazę art. 9 i 10 k.p.a. poprzez pominięcie istotnych okoliczności faktycznych przy wydawaniu rozstrzygnięcia i oparcie go na nieracjonalnych oraz nieobiektywnych przesłankach i niezapewnienie mu czynnego udziału w postępowaniu. W uzasadnieniu natomiast podał, że organ bezzasadnie nie dostrzegł w jego piśmie z dnia 13 lutego 2009 r. skutecznego uchylenia się od skutków prawnych swojego pierwszego oświadczenia woli, skoro podał, iż chce skorzystać z uprawień wynikających z art. 117 ust. 1 i 2 ustawy, zaś ustalenie podstawy prawnej zwolnienia należało do organu. Ponadto pismo owo zostało złożone w godzinach rannych, bowiem zostało odnotowane jako jedno z pierwszych w dzienniku korespondencji i co potwierdza czytnik karty magnetycznej, a dopiero później zapoznano go z rozkazem. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, a wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne dodał, że oświadczenie w trybie art. 43 ust. 3 ustawy o Policji, konsumuje obligatoryjność oraz fakultatywność przewidzianą w art. 41 ust. 1 i 2. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga analizowana pod tym kątem podlega oddaleniu, bowiem zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem. Stosownie do treści art. 41 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jedn. z 2007 r. Dz. U. Nr 43, poz. 277 ze zm.), policjanta zwalnia się ze służby w terminie do 3 miesięcy od dnia pisemnego zgłoszenia przez niego wystąpienia ze służby. Powyższe oznacza, że w przypadku złożenia przez policjanta wniosku o zwolnienie ze służby, obowiązkiem organu jest wydanie decyzji w przedmiocie zwolnienia policjanta, nie później niż w terminie do 3 miesięcy od daty złożenia wniosku. Z uwagi na kategoryczne sformułowanie tego przepisu, organ nie ma zatem możliwości wydania innego rozstrzygnięcia. Rozwiązanie takie bowiem ma na celu ochronę niekwestionowanego prawa policjanta do wystąpienia ze służby. Innymi słowy mówiąc, policjant ma prawo żądać rozwiązania z nim stosunku służbowego, a organ zobowiązany jest wydać w zakreślonym terminie stosowną decyzję o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby. Decyzja zwalniająca ze służby w Policji zawiera, jako jeden z istotnych elementów decyzji administracyjnej wskazanych w art. 107 § 1 k.p.a., podstawę prawną rozstrzygnięcia. W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że skarżący D. G. w dniu 10 stycznia 2009 r. złożył stosowny raport o zwolnienie go ze służby z dniem 17 lutego 2009 r. Stąd też [...] Komendant Wojewódzki Policji w K. zobligowany był do wydania decyzji o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji, przy czym podstawą takiego rozstrzygnięcia mógł być wyłącznie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji. Ponadto zauważyć należy, że występując o rozwiązanie z nim stosunku służbowego, skarżący złożył oświadczenie woli skierowane do określonego adresata, to jest do przełożonego właściwego w sprawach osobowych. Ustawa o Policji i inne przepisy prawa administracyjnego nie regulują zasad składania oświadczeń woli w administracyjnoprawnych stosunkach służbowych i dlatego też należy zgodzić się ze stanowiskiem organu, że żądanie zwolnienia ze służby w Policji jest oświadczeniem woli w rozumieniu zasad Kodeksu cywilnego, zaś zgodnie z treścią art. 61 k.c. oświadczenie woli, które ma być złożone innej osobie, jest złożone z chwilą, gdy doszło do niej w taki sposób, że mogła skutecznie zapoznać się z jego treścią. Z kolei odwołanie oświadczenia jest skuteczne, gdy dotarło do adresata jednocześnie z tym oświadczeniem lub wcześniej. Natomiast uchylenie się od skutków prawnych złożonego oświadczenia woli dopuszczalne jest tylko w przypadku, gdy zachodzi jedna z wad oświadczenia woli, określonych w art. 82–87 k.c. Analizując rozpoznawaną sprawę stwierdzić tymczasem należy, że żadna z wymienionych w tych przepisach okoliczności nie zaistniała. Pismo skarżącego z dnia 13 lutego 2009 r., w którym wyraził on wolę skorzystania z uprawnienia wynikającego z art. 117 ust. 1 ustawy o Policji, może zostać uznane za próbę cofnięcia uprzednio wyrażonego w raporcie z dnia 10 stycznia 2009 r. oświadczenia woli o wystąpieniu ze służby. Jednak zważywszy na to, że w dniu [...] lutego 2009 r. doszło już do wydania decyzji o zwolnieniu ze służby w Policji, to niewątpliwie – w świetle powyższych rozważań – cofnięcie owego oświadczenia woli nie zostało dokonane w sposób skuteczny. Wbrew zarzutowi skarżącego, nie ma znaczenia okoliczność, czy skarżący złożył raport z dnia 13 lutego 2009 r. przed czy po otrzymaniu decyzji o zwolnieniu ze służby. Jak już bowiem wyżej wskazano, decydująca przy ocenie skuteczności cofnięcia oświadczenia woli jest chwila, w której oświadczenie takie dotarło do adresata. Skoro odwołanie oświadczenia nie dotarło do adresata jednocześnie z tym oświadczeniem lub wcześniej, zaś organ nie wyraził zgody na cofnięcie takiego oświadczenia, to nie można uznać, że doszło do jego skutecznego cofnięcia. Nie ma również znaczenia w niniejszej sprawie fakt, że D. G. w dniu składania raportu o zwolnienie ze służby w Policji nie był jeszcze w pełni świadomy stanu swego zdrowia, zaś niezwłocznie po zapoznaniu się z orzeczeniem komisji lekarskiej MSWiA, postanowił skorzystać z dobrodziejstwa art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji. Z przedstawionych powyżej rozważań wynika bowiem, że o ile wniosek o zwolnienie ze służby nie jest obarczony wadami oświadczenia woli wskazanymi w Kodeksie cywilnym (a takie w niniejszej sprawie nie występują) oraz nie został w sposób skuteczny cofnięty, co wykazano wyżej, to organ zobowiązany jest wydać decyzję o zwolnieniu ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 3. Nie należy natomiast do kompetencji organu badanie motywacji wnioskodawcy i jego ewentualnych przyszłych zamiarów. Raport z dnia 10 stycznia 2009 r. został, wbrew twierdzeniom skarżącego, sformułowany w sposób kategoryczny i prawidłowo zatem organy zastosowały w niniejszej sprawie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, wydając decyzję o zwolnieniu D. G. ze służby w Policji. Podkreślenia wymaga na koniec, że stanowisko judykatury jest co do tej kwestii już jednoznacznie ukształtowane (vide: np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lutego 2009 r., sygn. akt I OSK 425/08, z dnia 1 sierpnia 2007 r., sygn. akt I OSK 597/07, z dnia 1 września 2007 r., sygn. akt I OSK 360/07, z dnia 28 listopada 2008 r., sygn. akt I OSK 1816/07 – niepublikowane). W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji wyroku.