II GSK 405/10

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2011-04-05

Skład orzekający: Magdalena Bosakirska, Gabriela Jyż, Hanna Kamińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nieuiszczenie opłaty okresowej za ochronę patentu w terminie dodatkowym, pomimo wystąpienia nadzwyczajnych okoliczności po stronie pełnomocnika i wspólnika, uzasadnia stwierdzenie wygaśnięcia patentu?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że nieuiszczenie opłaty okresowej za ochronę patentu w terminie dodatkowym, nawet w sytuacji wystąpienia nadzwyczajnych okoliczności po stronie pełnomocnika i wspólnika, nie stanowi podstawy do przywrócenia terminu ani do stwierdzenia, że patent nie wygasł. Sąd podkreślił, że termin dodatkowy do uiszczenia opłaty, przewidziany w art. 224 ust. 4 Prawa własności przemysłowej, nie podlega przywróceniu, a okoliczności zdrowotne nie były wystarczające do zastosowania przepisów o sile wyższej.
Stan faktyczny
Spółka jawna była uprawnionym z patentu na wynalazek. Urząd Patentowy RP stwierdził wygaśnięcie patentu z powodu nieuiszczenia opłaty za 11. rok ochrony. Spółka wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy, argumentując, że uchybienie terminu nastąpiło z powodu nadzwyczajnych okoliczności zdrowotnych jej pełnomocnika i jednego ze wspólników. Urząd Patentowy utrzymał w mocy swoją decyzję, wskazując, że termin dodatkowy do uiszczenia opłaty nie podlega przywróceniu i nie wystąpiły przesłanki do zastosowania przepisów o sile wyższej. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną od wyroku WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Magdalena Bosakirska Sędzia del. WSA Gabriela Jyż (spr.) Sędzia NSA Hanna Kamińska Protokolant Paweł Gorajewski po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2011 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej W. Spółki jawnej w O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 3 listopada 2009 r. sygn. akt VI SA/Wa 1420/09 w sprawie ze skargi W. Spółki jawnej w O. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia patentu na wynalazek oddala skargę kasacyjną Wyrokiem z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt VI SA/Wa 1420/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę W. Sp. j. z siedzibą w O. (dalej: Spółka, skarżąca) na decyzję Urzędu Patentowego RP (dalej: UP RP) z dnia [...] maja 2009 r., nr [...] Pat-[...], którą organ ten utrzymał w mocy swoją decyzję pierwszoinstancyjną z dnia [...] lutego 2009 r. stwierdzającą wygaśnięcie z dniem 8 czerwca 2008 r. patentu Nr Pat-[...], udzielonego na rzecz Spółki. W wyroku wskazano następujący stan faktyczny i prawny sprawy: Decyzją z dnia [...] marca 2004 r. UP RP udzielił na rzecz G. K., J. B. i P. T. patent na zgłoszony w dniu 8 czerwca 1998 r. wynalazek "[...]". Decyzja ta została zmieniona decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. w części dotyczącej uprawnionego w ten sposób, że zamiast ww. osób prowadzących działalność w formie W. s.c. jako uprawnionego wpisał W. s.j. O. Decyzją z dnia [...] lutego 2009 r., podjętą na podstawie art. 90 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 224 ust. 4 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (t.j.: Dz. U. z 2003 r., Nr 119, poz. 1117 ze zm.; dalej jako p.w.p.) UP RP stwierdził wygaśnięcie ww. patentu z dniem 8 czerwca 2008 r. z powodu nieuiszczenia w przewidzianym terminie opłaty za 11 rok ochrony. Decyzja została doręczona 3 marca 2009 r. 12 marca 2009 r. skarżąca złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. decyzją podnosząc, iż uchybienie terminu zaistniało z powodu nadzwyczajnych okoliczności, co do których wniosła o życzliwe ich rozpatrzenie i uwzględnienie wniosku. Te okoliczności, jak wskazał w ww. wniosku pełnomocnik skarżącej, zostały spowodowane stanem jego zdrowia. Pod koniec maja 2008 r. zachorował i na przełomie lipca i sierpnia 2008 r. poddał się operacji, a następnie przebywał na leczeniu sanatoryjnym zagranicą mając ograniczony kontakt nawet z rodziną. Po otrzymaniu decyzji z dnia [...] lutego 2009 r. skontaktował się ze stroną i ustalił, że nie uiściła tej opłaty. Nadto podniósł, że za sprawy dotyczące przedmiotowego wynalazku zgodnie z podziałem pracy odpowiada J. B., który ma wgląd do dokumentacji dotyczącej ww. patentu. Z dokumentacji patentu wynikało, że Spółka uiściła w 2006 r. zapłatę za okres dłuższy niż 10 lat. Pomimo tego, nie byłoby większego problemu z dotrzymaniem terminu, gdyby nie fakt, że J. B. przechodził poważne problemy zdrowotne i praktycznie przebywał poza biurem Spółki. Do wniosku dołączono ksero dowodu opłaty za 11 rok ochrony powiększonej o 30%, tj. łącznie kwoty 975 zł. Decyzją z dnia [...] maja 2009 r. UP RP działając na podstawie art. 90 ust. 1 pkt 3 i ust. 4 i art. 245 ust. 1 p.w.p. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że podstawowy termin do uiszczenia opłaty okresowej za 11 rok ochrony upływał 9 czerwca 2008 r. Zgodnie z art. 224 ust. 4 zd. 1 p.w.p. opłata za następny okres ochrony wraz z opłatą dodatkową w wysokości 30% opłaty należnej mogła być przez uprawnionego wniesiona w dodatkowym sześciomiesięcznym terminie, tj. do 8 grudnia 2008 r. W tym terminie strona tej opłaty nie wniosła. Podkreślono przy tym, że termin z art. 224 ust. 4 zd. 2 p.w.p. nie podlega przywróceniu. UP RP stwierdził nadto, że nie wystąpiły nadzwyczajne okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do uwzględnienia uchybienia terminu na podstawie art. 243 ust. 6 p.w.p. W skardze do WSA w W. na tę decyzję skarżąca zarzuciła naruszenie art. 6, 7, 8, 75 § 1, 77 § 1 i 80 k.p.a. i wniosła o jej uchylenie. Zdaniem strony organ podjął decyzję na podstawie niepełnych ustaleń. Skarżąca podniosła, że już na etapie zgłoszenia i decyzji warunkowej Up RP zaniedbał prawidłowego zawiadomienia skarżącej i współtwórców o decyzji, co było powodem umorzenia postępowania. Skarżąca odwołała się i wykazała zaniedbania Urzędu i UP RP dogłębnie zbadał sprawę i uchylił krzywdzącą decyzję. Po tej decyzji skarżąca uiściła 5 marca 2006 r. opłatę w kwocie 2020 zł i 15 marca 2006 r. opłatę w kwocie 1940 zł. Zgodnie z informacją zawartą w decyzji z [...] marca 2004 r. uiszczona kwota wystarczała na opłacenie 13 lat ochrony, a z niezrozumiałych, zdaniem strony, powodów, UP RP zwrócił kwotę w wysokości 1390 zł jako nienależną. Wiedzę o zwrocie miał tylko wspólnik odpowiedzialny za sprawy formalne związane z ochroną patentu, ale w tym czasie miał poważne problemy zdrowotne. W odpowiedzi na skargę UP RP wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji i wyjaśniając, że zwrot kwoty 1390 zł i 80 zł nastąpił na żądanie strony zawarte w piśmie pełnomocnika z dnia 25 kwietnia 2006 r. WSA wydając zaskarżony wyrok stwierdził, iż: Stosownie do art. 90 ust. 1 pkt 3 p.w.p. patent wygasa na skutek nieuiszczenia w przewidzianym terminie opłaty okresowej z tym, że wygaśnięcie patentu z tego powodu następuje w dniu, w którym upłynął poprzedni okres ochrony wynalazku. Opłata za 11 rok ochrony, zgodnie z art. 224 ust. 2 p.w.p. powinna być uiszczona z góry, nie później jednak niż w dniu, w którym upływa poprzedni okres ochrony. Opłata może być wprawdzie uiszczona w ciągu 6 miesięcy po upływie powyższego terminu przy równoczesnym uiszczeniu opłaty dodatkowej w wysokości 30% opłaty należnej (art. 224 ust. 4 p.w.p.), ale ten termin nie podlega przywróceniu. W ocenie Sądu I instancji w przedmiotowej sprawie UP RP dokonał pełnych ustaleń faktycznych. Trafnie bowiem ustalił, że skoro zgłoszenie zostało dokonane w dniu 8 czerwca 1998 r., to podstawowy, określony w art. 224 ust. 2 p.w.p. termin uiszczenia opłaty okresowej za 11 rok ochrony upływał 9 czerwca 2008 r. (ostatni dzień dziesiątego roku ochrony upływał 8 czerwca 2008 r., tj. w dniu ustawowo wolnym od pracy, co oznacza, że zgodnie z art. 57 § 4 k.p.a. ostatnim dniem terminu uznać należy następny dzień powszedni tj. 9 czerwca 2008 r.). W tym terminie ani też w terminie określonym w art. 224 ust. 4 p.w.p. strona opłaty nie uiściła. Tych ustaleń skarżąca w żadnym zakresie nie podważyła. W skardze odwołuje się do wadliwości i zaniedbań UP RP wiążących się z decyzją umarzającą postępowanie w zw. z nieuiszczeniem opłaty warunkowej i niezrozumiałego dla strony zwrotu nienależnej opłaty w kwocie 1390 zł. WSA stwierdził jednak, że: "powyższe okoliczności pozostają poza granicami sprawy objętej przedmiotową skargą i jako takie nie mogą być objęte kontrolą Sądu w rozpoznawanej sprawie." Podkreślił jednak, że nadpłacona kwota została zwrócona na wyraźne żądanie pełnomocnika zawarte w jego piśmie z dnia 25 kwietnia 2006 r. Kontrolą jest objęta zaskarżona decyzja jak i decyzja z dnia [...] lutego 2009 r. oraz postępowanie organu poprzedzające ich podjęcie, a w tym zakresie Sąd I instancji nie stwierdził naruszenia prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Ustalenia poczynione przez organ w istocie niekwestionowane przez stronę, uzasadniają zastosowanie przepisów wskazanych w podstawie materialnoprawnej obu decyzji. Sąd I instancji podniósł przy tym, iż wprawdzie art. 243 ust. 6 p.w.p. stanowi, że do terminów, do których nie ma zastosowania przepis ust. 1 (tj. terminów nie podlegających przywróceniu) uchybionych z powodu nadzwyczajnych okoliczności stosuje się odpowiednio przepisy o zawieszeniu biegu przedawnienia z powodu siły wyższej i w sprawach tych UP RP wydaje, po przedstawieniu przez zainteresowanego odpowiednich dowodów, postanowienia. W tej sprawie, zdaniem WSA, nie było podstaw do zastosowania powyższego trybu, bo treść wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie daje podstaw do przyjęcia, iż zamiarem strony było domaganie się zastosowania przepisów o zawieszeniu biegu przedawnienia z powodu siły wyższej. Fakt, iż chorobę pełnomocnika i problemy zdrowotne jednego ze wspólników Spółki strona uznaje za nadzwyczajną okoliczność, nie jest w tym względzie wystarczająca. Organ zbędnie zatem przedstawił swoje stanowisko co do braku przesłanek zastosowania powołanego przepisu. W tym stanie rzeczy Sąd I instancji na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę. Od wyroku tego skargę kasacyjną wniósł pełnomocnik (rzecznik patentowy) W. Sp.j.z siedzibą w O., wnosząc o: 1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia WSA, 1) zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów: - postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, w rozumieniu art. 174 pkt 2) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a w szczególności art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej jako p.p.s.a.), przez błędne ustalenie faktyczne, nie wyjaśnienie podniesionych w skardze zarzutów oraz nie rozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego. W uzasadnieniu kasacji stwierdził, iż Sąd I instancji nie uwzględnił podniesionych przez skarżącego zarzutów, że UP RP ma obowiązek dochodzenia prawdy obiektywnej i działania na podstawie przepisów prawa. Skarżąca jest małą firmą, której działalność gospodarcza głównie opiera się na wspólnikach, którzy dokonali wynalazku, będącego przedmiotem patentu. Już na etapie zgłoszenia i decyzji warunkowej o udzieleniu patentu UP RP zaniedbał prawidłowego zawiadomienia skarżącej oraz współtwórców o decyzji, co było powodem umorzenia decyzji warunkowej o udzieleniu patentu. Skarżąca odwołała się i wykazała zaniedbanie tym zakresie. UP RP zgodnie z wnioskiem skarżącej zbadał sprawę i decyzją z dnia [...] lutego 2006r uchylił swą decyzję. Skarżący niezwłocznie po tej decyzji UP RP uiścił 5 marca 2006 r opłatę w wysokości 2020 PLN i dnia 15 marca 2006 r opłatę w wysokości 1940 zł na rachunek UP RP - opłata łącznie wyniosła 3960,00 zł. Zgodnie z informacją zawartą w decyzji UP RP z dnia 26 marca 2004 r. nr P.326727, uiszczona przez skarżącego kwota wystarczała na opłacenie 13 lat ochrony przedmiotowego patentu, jednakże organ patentowy zwrócił kwotę w wysokości 1390 PLN, jako nienależną opłatę. O zwrocie tej kwoty nie wszyscy wspólnicy posiadali wiedzę. Taką wiedzę posiadał tylko wspólnik odpowiedzialny za sprawy formalne związane z ochroną przedmiotowego patentu lecz w tym czasie miał on poważne problemy zdrowotne, o czym skarżący informował w swym odwołaniu UP RP. Dalej w kasacji podniesiono, iż w uzasadnieniu wyroku WSA na stronie 4 wyjaśnia (cyt.): "Kontrolą jest objęta zaskarżona decyzja z dnia [...] lutego 2009 r. oraz postępowanie organu poprzedzające ich podjęcie, a w tym zakresie Sąd nie stwierdził naruszenia prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie". Skarżący nie może się pogodzić z takim stanowiskiem Sądu I instancji, gdyż od decyzji z dnia [...] lutego 2009 r. odwołał się do UP RP w dniu 12 marca 2009 r. składając wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej wynalazku (patent nr [...]) oraz drugi wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej wynalazku (patent nr [...]). Obydwa wnioski zostały opłacone zgodnie z obowiązującymi przepisami. UP RP obowiązany był wnioski rozpatrzyć i ustosunkować się do nich czego jednak nie zrobił. W ocenie kasatora UP RP wydając decyzję nr [...] Pat-[...] z dnia [...] maja 2009 r. stwierdził w niej (cyt.): " W dniu 12 marca tj. w ustawowym terminie, do Urzędu Patentowego RP wpłynął wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy od powyższej decyzji, który w imieniu uprawnionego złożył pełnomocnik rzecznik patentowy P. S.". Jak wynika z treści zaskarżonej decyzji UP RP nie rozpatrzył drugiego wniosku i nie ustosunkował się do niego, a WSA w zaskarżonym wyroku nie stwierdził naruszenia prawa przez UP RP. Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Oznacza to związanie NSA zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej, które mogą dotyczyć wyłącznie ocenianego wyroku Sądu I instancji, a nie postępowania administracyjnego i wydanych w nim rozstrzygnięć. Natomiast stosownie do treści art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom określonym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Przepis art. 174 p.p.s.a stanowi z kolei, iż skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: a) naruszenia prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) lub b) naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). W świetle cytowanych przepisów o do autora skargi kasacyjnej należy wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów procesowych, które w jego ocenie naruszył Sąd I instancji i precyzyjne wyjaśnienie na czym polegało ich niewłaściwe zastosowanie lub błędna interpretacja - w stosunku do prawa materialnego, bądź wykazanie istotnego wpływu naruszenia prawa procesowego na rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd I instancji – w odniesieniu do przepisów postępowania. A zatem Naczelny Sąd Administracyjny, z uwagi na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, ani uściślać bądź w inny sposób ich korygować. W przedmiotowej sprawie kasator zarzucił tylko naruszenie przez UP RP przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, a w szczególności art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. przez błędne ustalenie faktyczne, nie wyjaśnienie podniesionych w skardze zarzutów oraz nie rozpatrzenie w wyczerpujący sposób materiału dowodowego. W rozpatrywanej sprawie organ prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy i stan ten nie był kwestionowany przez stronę skarżącą, co zasadnie podkreślił Sąd I instancji. Należy wskazać, iż Sąd I instancji uchylając zaskarżoną do niego decyzję administracyjną w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit.c) p.p.s.a. musiałby ustalić, że stwierdzone naruszenie innych przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czyli musiałby wykazać, iż gdyby nie było stwierdzonego w postępowaniu sądowym naruszenia innych przepisów postępowania, to rozstrzygnięcie sprawy najprawdopodobniej byłoby inne (por. wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2005 r., sygn. akt I OSK 407/05, niepubl.). Można przyjąć, że w tej kategorii podstawy uchylenia decyzji mieści się brak należytej staranności wykazany przez organ administracji publicznej w prowadzeniu sprawy, a wyrażający się w rozstrzyganiu o niej bez pełnej znajomości jej stanu faktycznego oraz materiału dowodowego występującego w sprawie. A zatem nie wystarczy stwierdzenie przez Sąd I instancji jakiegokolwiek, każdego naruszenie przepisów postępowania, aby uwzględnić skargę na decyzję administracyjną. W przedmiotowej sprawie w zaskarżonym wyroku Sąd I instancji uznał, iż ustalenia faktyczne dokonane przez organ znajdują oparcie w zebranym w sprawie materiale dowodowym, a wyciągnięte na ich podstawie wnioski są logiczne i przekonywające. A zatem taka ocena obligowała Sąd I instancji do oddalenia skargi w oparciu o art. 151 p.p.s.a. Tym samym zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. nie znajduje uzasadnienia. Jak słusznie podkreślił NSA w tezie wyroku z dnia 15 września 2009 r. (sygn. akt I OSK 92/09 – LEX nr 595613) : "Art. 145 § 1 pkt 1 lit. c. p.p.s.a. obejmuje wyłącznie przypadki, w których gdyby nie naruszono przepisów postępowania, to najprawdopodobniej zapadłaby decyzja o innej treści. Można zatem zarzucić sądowi naruszenie tego przepisu tylko wówczas, gdy sąd stwierdza naruszenie przepisów prawa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mimo to nie spełnia dyspozycji tej normy prawnej i nie uchyla zaskarżonej decyzji." Jeśli zatem z wyroku wynika, że Sąd I instancji nie dopatrzył się naruszenia przepisów, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to uznać należy, że rozstrzygnięcie jest zgodne z dyspozycją stosowanej przez Sąd I instancji normy prawnej. (por. też: wyrok NSA z dnia 27 kwietnia 2006 r., sygn. akt I FSK 852/05 – LEX nr 267203). Należy podkreślić, iż korzystanie z patentu rodzi obowiązek uiszczania opłat za kolejne okresy ochronne w określonych ustawowo terminach, o czym stanowi art. 222 i nast. p.w.p. Nieziszczenie opłaty okresowej w wymaganym terminie powoduje wygaśnięcie patentu i daje UP RP kompetencję do wydania decyzji stwierdzającej wygaśniecie stosownie do unormowań zawartych w art. 90 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 p.w.p. Zgodnie z art. 224 ust. 1 p.w.p. termin do uiszczenia opłaty za pierwszy okres ochrony, określonej w decyzji o udzieleniu patentu, wynosi trzy miesiące od daty doręczenia wezwania. Jednocześnie, jak stanowi zdanie drugie ust. 1 art. 224 p.w.p., zgłaszający może uiścić opłatę za dalsze rozpoczęte okresy ochrony. Przepis art. 224 ust. 2 p.w.p. stanowi, że opłaty za dalsze okresy ochronne są uiszczane, z zastrzeżeniem ust. 1 tego artykułu ustawy, z góry, nie później niż w dniu, w którym upływa poprzedni okres ochronny, przy czym opłaty za dalsze okresy ochronne mogą być uiszczane w ciągu jednego roku przed tym terminem określonym w ust. 2 (art. 224 ust. 3 p.w.p.). Nadto w ust. 4 art. 224 p.w.p. przewidziano dodatkowy 6-miesięczny termin na uiszczenie opłaty, rozpoczynający bieg po upływie terminu określonego w ust. 2 art. 224 p.w.p. Opłata uiszczona w terminie dodatkowym jest podwyższana o opłatę dodatkową w wysokości 30% opłaty podstawowej. Z przedstawionych regulacji wynika, iż ustawa – Prawo własności przemysłowej nie dopuszcza przywrócenia terminu podstawowego, określonego w art. 224 ust. 2 p.w.p. Podmioty, które nie uiściły opłaty okresowej w terminie podstawowym, mogą uniknąć skutków związanych z niedopełnieniem tego obowiązku, wynikających z treści art. 90 ust. 1 pkt 3 p.w.p., wnosząc opłatę w terminie dodatkowym. Tym samym termin dodatkowy uiszczenia opłaty, przewidziany w art. 224 ust. 4 p.w.p., jak słusznie podkreśla się w orzecznictwie sądowym, spełnia funkcję podobną do instytucji przywrócenia terminu (podstawowego). "Przeciwko dopuszczalności przywrócenia terminu określonego w art. 224 ust. 2 p.w.p. przemawia także sposób określenia terminu końcowego w art. 224 ust. 2 i sposób określenia zdarzenia rozpoczynającego bieg terminu dodatkowego z art. 224 ust. 4. Ten pierwszy upływa "nie później niż w dniu". Drugi natomiast rozpoczyna bieg "po upływie terminu określonego w ust. 2", czyli następnego dnia po dniu, w którym upływa poprzedni okres ochronny. Nie byłoby zatem możliwe przywrócenie terminu z art. 224 ust. 2 p.w.p. bez naruszenia przepisu art. 224 ust. 4 p.w.p. Przywrócenie terminu podstawowego oznaczałoby przywrócenie prawa do uiszczenia opłaty podstawowej. Tymczasem z art. 224 ust. 4 p.w.p. wynika, że opłata uiszczona po upływie poprzedniego okresu ochrony podlega podwyższeniu o 30 %."(tak w wyroku NSA z dnia 13 kwietnia 2007 r.; sygn. akt II GSK 304/06 – ONSAiWSA 2008, nr 3, poz. 47). Ustawa – Prawo własności przemysłowej przewiduje dwa terminy uiszczenia opłaty okresowej. Strona skarżąca nie dotrzymała żadnego z tych terminów. Wystąpiła o przywrócenie terminu z art. 224 ust. 2 p.w.p. dopiero po wyekspirowaniu terminu dodatkowego i po podjęciu przez UP RP decyzji stwierdzającej wygaśniecie patentu. Takie żądanie nie ma żadnych podstaw prawnych i dlatego stanowisko Sądu I instancji jest w tej kwestii prawidłowe. Należy zwrócić uwagę, iż wbrew twierdzeniom zawartym w skardze kasacyjnej stan faktyczny sprawy został prawidłowo ustalony przez UP RP i jest on niesporny – co zasadnie zaakceptował WSA. Odnośnie kwestii dwóch wniosków złożonych przez skarżąca Spółkę po otrzymaniu decyzji UP RP z dnia [...] lutego 2009 r. stwierdzającej wygaśnięcie z dniem 8 czerwca 2008 r. patentu nr Pat-[...] z powodu nieziszczenia w przewidzianym terminie opłaty za 11 rok ochrony, należy zauważyć, iż istotnie Spółka wniosła dwa wnioski z tą samą datą – 11 marzec 2009 r. (wpływ do organu 12 marzec 2009 r.), z tym że pierwszy - to wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej wynalazku patent [...], a drugi - to wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej wynalazku patent nr [...]. Należy zauważyć, iż wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej decyzji UP RP o stwierdzeniu wygaśnięcia patentu może być wniesiony w ciągu dwóch miesięcy od doręczenia tej decyzji. Decyzja z dnia [...] lutego 2009 r. została skarżącej doręczona w dniu 3 marca 2009 r., a zatem wniesienie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przez Spółkę w dniu 12 marca 2009 r. było wniesieniem tego wniosku w terminie, co czyniło wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zbędnym. Nie jest, w ocenie NSA, uchybieniem Sądu I instancji mającym istotny wpływ na rozstrzygniecie sprawy zaakceptowanie faktu, iż UP RP nie wydał osobnego rozstrzygnięcia o bezprzedmiotowości wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, skoro wniosek ten był wniesiony w terminie, a organ go rozpatrzył wydając zaskarżoną do Sądu I instancji decyzję z dnia [...] maja 2009 r., w której odniósł się do wszystkich argumentów zawartych w obu wnioskach, które zresztą były analogiczne. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym podziela także zdanie Sądu I instancji, iż w niniejszej sprawie nie mógł mieć zastosowania przepis art. 243 ust. 6 p.w.p., odnoszący się do terminów uchybionych z powodu nadzwyczajnych okoliczności, gdyż w tej sprawie, zdaniem Sądu I instancji, nie było podstaw do zastosowania trybu z art. 243 ust. 6 p.w.p., bo treść wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie daje podstaw do przyjęcia, że zamiarem strony było domaganie się zastosowania przepisów o zawieszeniu biegu przedawnienia z powodu siły wyższej. Jak podkreślił zasadnie WSA: "Fakt, iż chorobę pełnomocnika i problemy zdrowotne jednego ze wspólników spółki strona uznaje za nadzwyczajna okoliczność, nie jest w tym względzie wystarczająca." Mając to na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, uznał skargę kasacyjną za nieuzasadnioną i dlatego na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło