VIII SA/Wa 404/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda /sprawozdawca/, Sędziowie Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz, Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Protokolant Aleksandra Borkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2009 r. sprawy ze skargi G. C. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności bezpośrednich na 2007 rok 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie na rzecz skarżącego G. C. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją Nr [...] z dnia [...] stycznia 2009r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (zwanej dalej ARiMR) w R. działając na podstawie art. 5 ust. 1, art. 7 ust. 2 i art. 19 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej (Dz. U. z 2007r. Nr 35, poz. 217 ze zm.), zwana dalej ustawą o płatnościach bezpośrednich oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwana dalej kpa, po rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] maja 2007r. odmówił G.C. przyznania płatności do gruntów rolnych na 2007 rok, w tym płatności z tytułu jednolitej płatności obszarowej, uzupełniającej krajowej płatności bezpośredniej do powierzchni upraw innych roślin, uzupełniającej krajowej płatności bezpośredniej do powierzchni upraw roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wywiódł, iż płatność bezpośrednia przysługuje rolnikowi na będące w jego posiadaniu grunty rolne, wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, jeżeli posiada działki o powierzchni nie mniejszej niż 1 ha, na których prowadzi działalność rolniczą oraz został zarejestrowany jako producent rolny. Z uwagi na fakt, że w dniu [...] stycznia 2008r. wnioskujący o przyznanie płatności przekazał gospodarstwo rolne na następcę przedmiotowa pomoc finansowa nie może być przyznana. Decyzją Nr [...] z dnia [...] marca 20009r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. biorąc za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 kpa orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji wydanej przez organ i instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przedstawił przebieg postępowania w sprawie. Stwierdził, iż w dniu [...] maja 2007r. G.C. złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej z tytułu jednolitej płatności obszarowej oraz uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni upraw [...] ha. W dniu [...] stycznia 2008r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynął akt notarialny – umowa darowizny z dnia [...] stycznia 2008r., na podstawie której G.C. w związku z ubieganiem się o rentę strukturalną przekazał posiadane gospodarstwo rolne na następcę zaprzestając tym samym prowadzenia działalności rolniczej. Powołując treść art. 7 ustawy o płatnościach bezpośrednich organ wywiódł, iż rolnikowi przysługuje płatność bezpośrednia na będące w jego posiadaniu grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego kwalifikujące się do objęcia płatnościami bezpośrednimi zgodnie z art. 143b ust. 4 zdanie drugie rozporządzenia nr 1782/2003, jeżeli: posiada działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku XX do rozporządzenia nr 1973/2004, utrzymuje wszystkie grunty rolne zgodnie z normami, został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Zgodnie z art. 74 ust. 1 lit a rozporządzenia nr 796/2004 jednolita płatność obszarowa lub płatność uzupełniająca są przyznawane przejmującemu, jeżeli przekazanie zostało dokonane nie później niż do dnia wydania decyzji w sprawie przyznania płatności, na wniosek przejmującego złożony do dnia wydania decyzji. Organ podał, iż decyzją z dnia [...] lutego 2008r. skarżącemu przyznana została renta strukturalna, warunkiem nabycia której było przekazanie gospodarstwa rolnego i zaprzestanie prowadzenia działalności rolniczej. Przyznanie renty, w ocenie organu odwoławczego, wyklucza możliwość przyznania pomocy finansowej we wnioskowanym przez skarżącego zakresie. Skargę na powyższą decyzję do sądu administracyjnego złożył G.C.. W uzasadnieniu skargi skarżący podał, iż gospodarstwo rolne przekazał córce A.Z. w związku z ubieganiem się o rentę strukturalną. Umowa, w przepisanej prawem formie została sporządzona w dniu [...] stycznia 20008r. W ocenia skarżącego organ nie miał podstaw do odmowy przyznania płatności bezpośrednich na 2007r. bowiem skarżący przekazał gospodarstwo rolne i zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej w 2008r., a dochodzone przez niego płatności dotyczą 2007r. W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna z przyczyn w niej wskazanych. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. W ocenie Sądu zaskarżona oraz poprzedzająca ją decyzja wydane zostały z naruszeniem prawa materialnego, niezbędnym stało się więc ich wyeliminowanie z porządku prawnego. Istotę sporu w przedmiotowym postępowaniu stanowi ustalenie, czy skarżący G.C. spełnił ustawowe warunki przyznania pomocy finansowej do przyznania płatności bezpośrednich na 2007r., w szczególności czy wpływ na prawo do przyznania pomocy finansowej miała dokonana w 2008 roku zmiana stanu faktycznego sprawy polegająca na przeniesieniu własności gruntów rolnych. Zgodnie z postanowieniami art. 18 ust. 1 ust. 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich wniosek o przyznanie płatności obszarowych składa się w terminie od dnia 15 marca do dnia 15 maja. Stosownie natomiast do postanowień art. 28 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 (Dz. U. L 270 z 21.10.2003, str. 1-69, ze zm.; Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 40, str. 269 ze zm.) płatności dokonywane w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przekazywane są na rzecz beneficjentów raz w roku w okresie od dnia 1 grudnia do dnia 30 czerwca kolejnego roku kalendarzowego. Z powołanego przepisu wynika, że realizowana w ramach wsparcia bezpośredniego pomoc finansowa wypłacana jest za dany rok kalendarzowy. Organy administracji uznały, że strona powinna być posiadaczem działek rolnych objętych wnioskiem o przyznanie płatności do momentu wydania przez organ decyzji w sprawie płatności. Zdaniem organu odwoławczego warunek posiadania gruntów musi być spełniony zarówno w dniu składania wniosku, jak i w dniu wydania decyzji. Ponieważ w dniu wydania decyzji wnioskodawca nie był w posiadaniu działek gruntów rolnych, odmówiono mu przyznania płatności na rok 2007. Zgodnie z treścią art.7 ust.1 pkt 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich rolnikowi przysługuje płatność bezpośrednia na będące w jego posiadaniu – w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności - grunty rolne, wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia płatnościami bezpośrednimi zgodnie z art. 143b ust. 4 zdanie drugie rozporządzenia nr 1782/2003, jeżeli posiada działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku XX do rozporządzenia nr 1973/2004. Należy podkreślić, że w przepisie tym mówi się tylko o posiadaniu gruntów rolnych w dacie 31 maja roku złożenia wniosku – w przedmiotowej sprawie jest to rok 2007. Płatność do gruntów rolnych przysługuje osobie, która faktycznie, rolniczo użytkuje grunty rolne (por. wyrok NSA z dnia 16 października 2008 r., II GSK 383/08). W przepisie tym nie stanowi się natomiast, że rolnik, aby otrzymać płatności musi posiadać grunty do momentu wydania decyzji. Ponadto w podstawie prawnej zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji wskazano art. 5 ust. 1, art. 7 ust. 2, art. 19 tej ustawy, w treści zaś nawiązano do rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia rolników oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003. Należy zauważyć, że z żadnego ze wskazanych przepisów nie wynika, aby warunkiem przyznania płatności było posiadanie przez rolnika gruntów do momentu wydania decyzji w sprawie płatności. Bezspornym w niniejszej sprawie jest, że skarżący był właścicielem gospodarstwa rolnego wymienionego we wniosku w dacie złożenia tego wniosku. Bezspornym jest również, iż z dniem [...] stycznia 2008r. G.C. przeniósł własność posiadanych gruntów rolnych na następcę i zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej. Wydanie działek nastąpiło w dniu sporządzenia umowy. Do tego czasu skarżący rolniczo je użytkował. Wreszcie bezspornym jest i to, że w dacie wydania pierwszej decyzji w sprawie skarżący nie posiadał gruntów, które wcześniej zadeklarował we wniosku. Oceniając, przez pryzmat wskazanych wyżej okoliczności, uprawnienie skarżącego do płatności za rok 2007 wskazać należy, iż do daty przeniesienia posiadania działek co do zasady spełniał on przesłanki, od których przepisy ustawy uzależniały nabycie wskazanego prawa. W rozpoznawanej sprawie zmiana stanu faktycznego dokonana po zakończeniu roku kalendarzowego, nastąpiła w dniu [...] stycznia 2008r., a więc po upływie okresu objętego wnioskiem skarżącego o przyznanie pomocy finansowej. Oceniając stan faktyczny i prawny sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie orzekającym w niniejszej sprawie uznał, iż zmiana stanu fatycznego sprawy, zaistniała po upływie roku kalendarzowego, w odniesieniu do którego skarżący G.C. złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich, oceniana w dniu wydania decyzji ( w niniejszej sprawie ocena ta dokonywana była w styczniu 2009r.) nie może stanowić negatywnej przesłanki przyznania prawa do wnioskowanej przez beneficjenta płatności. Niczym nieuzasadniona zwłoka organu nie może tamować normalnych życiowych sytuacji, jakie wystąpiły w życiu beneficjenta. Skarżący miał bowiem prawo spełniając ustawowe warunki wnieść o przyznanie dopłat bezpośrednich za 2007 rok, a następnie wobec zmiany sytuacji życiowej przysługiwało mu uprawnienie do przeniesienia własności (posiadania) gruntów i zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej w związku z ubieganiem się o rentę strukturalną (por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 10 stycznia 2008r., sygn. akt II SA/Rz 525/07, wyrok NSA z dnia 18 grudnia 2008r., sygn. Akt II GSK 559/08). Mając na uwadze stan faktyczny i prawny sprawy, Sąd na postawie art. 145 § 1 pkt 1 a p.p.s.a, orzekł jak w sentencji wyroku. Na podstawie art. 152 p.p.s.a Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia. O kosztach orzeczono na mocy art. 200 powołanej ustawy.