III SA/Wa 517/09

WyrokWSA w Warszawie2009-11-04

Skład orzekający: Małgorzata Jarecka, Krystyna Kleiber, Hieronim Sęk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odsetki od kredytów i pożyczek zaciągniętych na realizację projektu deweloperskiego oraz zrealizowane różnice kursowe od tych zobowiązań stanowią koszty uzyskania przychodów bezpośrednio związane z przychodami, czy też koszty pośrednie, a jeśli tak, to w jakim momencie mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że odsetki od kredytów i pożyczek zaciągniętych na realizację projektu deweloperskiego oraz zrealizowane różnice kursowe od tych zobowiązań, w przypadku spółki celowej, której jedynym źródłem przychodu jest sprzedaż mieszkań, stanowią koszty bezpośrednio związane z przychodami. Koszty te powinny być ujmowane jako koszt uzyskania przychodu w momencie sprzedaży lokali, poprzez zaliczenie ich do kosztu własnego sprzedaży wyrobów gotowych, zgodnie z zasadą współmierności przychodów i kosztów.
Stan faktyczny
Spółka V. Sp. z o.o. złożyła wniosek o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w zakresie zaliczenia zapłaconych odsetek od pożyczek i kredytów oraz zrealizowanych różnic kursowych do kosztów uzyskania przychodów. Spółka, będąca spółką celową realizującą projekt deweloperski, finansowała inwestycję ze środków własnych, kredytów bankowych i pożyczek od udziałowców. Koszty te, zgodnie z ustawą o rachunkowości, były aktywowane jako koszty wytworzenia. Organ podatkowy uznał stanowisko spółki za nieprawidłowe, kwalifikując te koszty jako pośrednie i potrącalne w dacie ich poniesienia zgodnie z art. 15 ust. 4d u.p.d.o.p.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną Ministra Finansów, stwierdził, że interpretacja nie może być wykonana, oraz zasądził od Ministra Finansów na rzecz V. Sp. z o.o. zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jarecka (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Kleiber, Sędzia WSA Hieronim Sęk, Protokolant Anna Kurdej, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2009 r. sprawy ze skargi V. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych 1) uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, 2) stwierdza, że uchylona interpretacja indywidualna nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Ministra Finansów na rzecz V. Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 440 zł (słownie: czterysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu 28 lipca 2008 r. V. Sp. z o. o. (dalej "Skarżąca" lub "Spółka") złożyła wniosek o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie uznania zapłaconych odsetek od pożyczek i kredytów oraz zrealizowanych różnic kursowych za koszty uzyskania przychodów. W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny: Skarżąca prowadzi działalność deweloperską polegającą na realizacji projektu budownictwa mieszkaniowego. Celem projektu jest wybudowanie przez Skarżącą budynku mieszkalnego, a następnie sprzedaż lokali mieszkalnych na rzecz klientów. Skarżąca finansuje realizację projektu ze środków własnych (kapitał zakładowy), kredytów bankowych oraz pożyczek uzyskanych od udziałowców. Koszty budowy lokali traktuje się jako koszty produkcji budowlano - montażowej. Za koszty te uważa się rzeczywiste poniesione nakłady, które w myśl art. 28 ust. 3 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2002 Nr 76, poz. 694, ze zm.) uznaje się za koszty wytworzenia. W procesie budowy aktywuje się więc koszty wytworzenia na robotach w toku. Zgodnie z art. 28 ust. 4 ustawy o rachunkowości koszt wytworzenia produktów można zwiększać o koszty obsługi zobowiązań zaciągniętych w celu finansowania zapasu towarów lub produktów w okresie ich przygotowania do sprzedaży bądź wytworzenia. W myśl przytoczonego art. 28 ust. 4 ustawy o rachunkowości Skarżąca zalicza do kosztów wytworzenia (robót w toku) odsetki i różnice kursowe od zaciągniętych kredytów i pożyczek w okresie trwania budowy. Po oddaniu obiektów do użytkowania kompletne lokale stanowią wyroby gotowe w postaci mieszkań, garaży i komórek lokatorskich czy lokali użytkowych. Koszt wytworzenia wyrobów gotowych jest odnoszony w koszty jako koszt własny sprzedaży lokali w momencie przeniesienia prawa własności lokali na nabywców. W związku z powyższym Spółka zadała pytanie, czy w momencie zapłaty odsetek oraz zrealizowanych różnic kursowych od pożyczek i kredytów powinny być one ujęte w księgach podatkowych jako bieżące koszty finansowe, czy można przyjąć zasadę rachunkową i ująć je w robotach w toku. W opinii Skarżącej naliczone i zapłacone odsetki oraz zrealizowane różnice kursowe od pożyczek i kredytów powinny zwiększać wartość robót w toku – w myśl art. 28 ust. 4 ustawy o rachunkowości. Do robót w toku Spółka zalicza wartość robót i kosztów związanych z budową lokali. Zapłacone odsetki od pożyczek i kredytów oraz zrealizowane różnice kursowe powinny zwiększać wartość robót w toku w okresie budowy i będą odniesione jako koszt uzyskania przychodu w momencie sprzedaży lokali poprzez ujęcie ich w koszcie własnym sprzedaży wyrobów gotowych. Koszty te, zarówno podatkowo jak i rachunkowo, będą wtedy rozliczone współmiernie do przychodów ze sprzedaży. W uzupełnieniu swojego wniosku Spółka uznała, że naliczone i zapłacone lub skapitalizowane odsetki od kredytów i pożyczek zaciągniętych w celu sfinansowania projektu deweloperskiego, a także zrealizowane różnice kursowe w przypadku zobowiązań finansowych (pożyczek i kredytów) w walucie obcej, nie powinny być rozliczane na bieżąco jako koszty uzyskania przychodów (tzn. w momencie zapłaty odsetek i realizacji różnic kursowych), lecz powinny zwiększać wartość inwestycji budowlanej. Zdaniem Skarżącej, moment zaliczenia odsetek i zrealizowanych różnic kursowych do kosztów uzyskania przychodów powinien zatem zostać odroczony do czasu uzyskania przychodów ze sprzedaży lokali mieszkalnych. Za poprawnością powyższego stanowiska przemawiają, w opinii Skarżącej, poniższe argumenty oraz przepisy podatkowe. Na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654 ze zm. dalej "u.p.d.o.p." lub "ustawa"), kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1. Aby określony wydatek można było uznać za koszt uzyskania przychodu, między tym wydatkiem, a osiągnięciem przychodu musi zachodzić związek przyczynowy tego typu, że poniesienie wydatku ma wpływ na powstanie, zwiększenie lub zabezpieczenie tego przychodu. Skarżąca podkreśliła, że w sprawie zachodzi taka właśnie zależność pomiędzy kosztami finansowania projektu budowlanego, a przychodami ze sprzedaży lokali. Przepis art. 15 ust. 4 u.p.d.o.p. (w kształcie obowiązującym od dnia 1 stycznia 2008 r.) wprowadza de facto podział kosztów na bezpośrednie i pośrednie pod kątem momentu rozpoznania kosztu dla celów podatkowych. Ustawodawca nie przewidział w u.p.d.o.p. definicji "kosztów bezpośrednio związanych z przychodami". W ocenie Skarżącej, koszty finansowania inwestycji budowlanej, w tym naliczone i zapłacone lub skapitalizowane odsetki od kredytów i pożyczek, oraz zrealizowane różnice kursowe z tytułu zaciągnięcia i spłaty pożyczek (kredytów), stanowią koszty bezpośrednio związane z przychodem w rozumieniu art. 15 ust. 4 u.p.d.o.p. Skarżąca podkreśliła, że przedmiotowe kredyty i pożyczki zostały zaciągnięte wyłącznie dla potrzeb finansowania projektu budowlanego, przy czym zrealizowanie projektu bez pozyskania finansowania nie byłoby możliwe. Spółka została bowiem utworzona jako tzw. spółka celowa - dla konkretnej inwestycji. Spółka generuje jedyny strumień przychodów, tj. przychód ze sprzedaży mieszkań a jej działalność dotyczy realizacji konkretnego projektu developerskiego, do wybudowania którego została ona powołana. W opinii Spółki ogół kosztów, w tym koszty zapłaconych i skapitalizowanych odsetek oraz zrealizowanych różnic kursowych stanowiących koszt finansowania kredytu zaciągniętego przez Skarżącą na realizację projektu budowlanego powinien zostać uznany za koszt uzyskania przychodu w roku podatkowym, w którym następuje sprzedaż wynikająca z tego projektu. W konsekwencji praktyka Skarżącej polegająca na aktywowaniu tych kosztów jako "kosztów wytworzenia produktu" i tym samym odroczenie uznania ich za koszt uzyskania przychodu aż do momentu uzyskania przychodu ze sprzedaży produktu znajduje uzasadnienie w świetle art. 15 ust. 4 u.p.d.o.p. Wskazane w art. 15 ust 4 u.p.d.o.p. wyjątki od tej zasady (tzn. zarówno ust. 4b i 4c art. 15 u.p.d.o.p.) dotyczą kosztów poniesionych po upływie roku podatkowego, w którym zostały osiągnięte odpowiadające im przychody, i tym samym nie mają zastosowania w sprawie. Skarżąca podniosła również, że zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 10 u.p.d.o.p. nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wydatków na spłatę pożyczek (kredytów) z wyjątkiem skapitalizowanych odsetek od tych pożyczek (kredytów). Natomiast na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 11 u.p.d.o.p. nie stanowią kosztów uzyskania przychodu naliczone, lecz niezapłacone odsetki od pożyczek (kredytów). Zdaniem Skarżącej ww. zasada kasowa (oznaczająca, że odsetki, dopóki nie zostaną zapłacone lub skapitalizowane, nie mogą być kosztem uzyskania przychodów w ogóle) odnosi się do kwestii klasyfikacji odsetek jako kosztu uzyskania przychodów w rozumieniu art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p., lecz nie przesądza momentu, w którym zapłacone już odsetki powinny zostać potraktowane jako koszt uzyskania przychodu. Zasada kasowa nie może mieć zastosowania w oderwaniu od zasady współmierności przychodów i kosztów, wyrażonej w art. 15 ust. 4 ustawy. Skarżąca dodała, że nie stosuje wynikającej z art. 9b ust. 1 pkt 2 u.p.d.o.p. możliwości ustalania różnic kursowych według przepisów o rachunkowości. Zasady ustalania różnic kursowych dla celów podatkowych wynikają z art. 15a u.p.d.o.p. W ocenie Skarżącej przepis ten nie stanowi wyczerpującej regulacji w odniesieniu do momentu rozpoznania różnic kursowych jako kosztów podatkowych. Statuuje on jedynie zasadę, że tylko różnice kursowe zrealizowane stanowią koszt podatkowy, lecz nie daje wskazówek co do momentu ich zaliczenia do kosztów uzyskania przychodu. W ocenie Skarżącej w zakresie ustalenia momentu rozliczenia różnic kursowych dla potrzeb podatkowych (tj. potraktowania ich jako koszt podatkowy) decydujący jest fakt zaliczenia finansowania projektu budowlanego (kredytu /pożyczki) jako kosztu bezpośrednio, stosownie do generalnej zasady wyrażonej w art. 15 ust. 4 u.p.d.o.p. Skarżąca stanęła na stanowisku, że koszty finansowe w postaci zrealizowanych różnic kursowych od zaciągniętych pożyczek i kredytów stanowią podatkowe koszty bezpośrednie, gdyż - podobnie jak koszt odsetkowy - są ściśle związane ze źródłem przychodu ze sprzedaży projektu budowlanego (lokale mieszkalne). Zrealizowane różnice kursowe powinny być ujmowane w wyniku podatkowym Skarżącej w latach podatkowych, w których wystąpi przychód ze sprzedaży lokali mieszkalnych. Po rozpatrzeniu przedmiotowego wniosku Organ podatkowy wydał w dniu [...] października 2008 r. indywidualną interpretację przepisów prawa podatkowego, w której uznał stanowisko przedstawione we wniosku za nieprawidłowe. Organ zastrzegł po pierwsze, że ustawa o rachunkowości nie może być zaliczona do przepisów prawa podatkowego, toteż nie podlega interpretacji w trybie art. 14b Ordynacji podatkowej. Dyrektor Izby Skarbowej w W. wyjaśnił, że zgodnie z art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1. Oznacza to, że wydatki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, po wyłączeniu zastrzeżonych w ustawie, są kosztami uzyskania przychodów, o ile pozostają w związku przyczynowo-skutkowym z osiąganymi przychodami. Przy czym zwrot "w celu" oznacza, że nie każdy wydatek poniesiony przez podatnika w związku z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą podlega odliczeniu od podstawy opodatkowania, lecz tylko ten wydatek, który pozostaje w takim związku przyczynowo-skutkowym, że poniesienie go ma wpływ na powstanie lub zwiększenie przychodów, albo zachowanie lub zabezpieczenie źródła przychodów. Organ podatkowy wskazał, że możliwość zaliczenia zapłaconych odsetek od kredytów i pożyczek do kosztów podatkowych wynika z przepisu art. 16 ust. 1 pkt 11 u.p.d.o.p., natomiast przepisy art. 15 ust. 4d oraz 15 ust. 4e tej ustawy przesądzają o dacie, w której wydatki pośrednio związane z przychodami - a do takich należy zaliczyć wydatki na spłatę odsetek oraz zrealizowanych różnic kursowych od kredytu i pożyczek - mogą być zaliczone do kosztów podatkowych. Zgodnie z brzmieniem art. 15 ust. 4d koszty uzyskania przychodów, inne niż koszty bezpośrednio związane z przychodami, są potrącalne w dacie ich poniesienia. Jeżeli koszty te dotyczą okresu przekraczającego rok podatkowy, a nie jest możliwe określenie, jaka ich część dotyczy danego roku podatkowego, w takim przypadku stanowią koszty uzyskania przychodów proporcjonalnie do długości okresu, którego dotyczą. Za dzień poniesienia kosztu uzyskania przychodów uważa się dzień, na który ujęto koszt w księgach rachunkowych (zaksięgowano) na podstawie otrzymanej faktury (rachunku), albo dzień, na który ujęto koszt na podstawie innego dowodu w przypadku braku faktury (rachunku), z wyjątkiem sytuacji, gdy dotyczyłoby to ujętych jako koszty rezerw albo biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów (art. 15 ust. 4e ustawy). Organ stwierdził, że zaciągnięcie kredytu związane jest z działalnością podatnika, a wydatki ponoszone w związku z takim kredytem ponoszone są w celu uzyskania przychodów i stanowią wydatki inne niż bezpośrednio związane z przychodami. Zgodnie z art. 15a ust. 1 ustawy różnice kursowe zwiększają odpowiednio przychody jako dodatnie różnice kursowe albo koszty uzyskania przychodów jako ujemne różnice kursowe w kwocie wynikającej z różnicy między wartościami określonymi w ust. 2 i 3 ustawy. W przypadku odsetek i różnic kursowych nie zachodzi bezpośrednia relacja tych kosztów z przychodami, nie istnieje uchwytny związek kosztów z konkretnymi przychodami. Stąd też datę, w której takie wydatki (pośrednio związane z przychodami) mogą być zaliczone do kosztów, wyznacza art. 15 ust. 4d i art. 15 ust. 4e ustawy. W związku z powyższym rozstrzygnięciem Skarżąca wezwała Organ podatkowy do usunięcia naruszenia prawa. Zaskarżonej interpretacji Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego - poprzez nieprawidłową interpretację i niewłaściwe zastosowanie przepisów art. 15 ust. 1, ust. 4-4e, art. 16 ust. 1 pkt 10 i pkt 11 u.p.d.o.p., skutkujące nieprawidłową kwalifikacją kosztów finansowych (naliczonych i zapłaconych lub skapitalizowanych odsetek i zrealizowanych różnic kursowych), od kredytu zaciągniętego wyłącznie na konkretną inwestycję budowlaną. Skarżąca w uzasadnieniu stwierdziła, że Organ podatkowy nie uzasadnił, jakie przesłanki leżały u podstaw uznania, że opisane przez Skarżącą koszty finansowe nie wiążą się bezpośrednio z przychodami ze zbycia mieszkań, skoro bez zaciągnięcia finansowania w postaci kredytu lub pożyczki inwestycja w ogóle nie zostałaby zrealizowana. Pojęcie kosztów bezpośrednich i pośrednich nie zostało zdefiniowane dla potrzeb u.p.d.o.p., co wydaje się uzasadnione w świetle kosztów finansowania zewnętrznego, które mogą być, w zależności od konkretnego przypadku, kwalifikowane jako koszt bezpośredni lub pośredni. W ocenie Skarżącej związek ponoszonych kosztów odsetek lub ich kapitalizacja oraz kosztów realizowanych różnic kursowych z planowanym przychodem ze sprzedaży inwestycji zasilanej kredytem jest ewidentny. Nie są to bynajmniej wydatki poniesione na potrzeby funkcjonowania przedsiębiorstwa jako całości (tzw. ogólne koszty zarządu), o czym świadczy dokumentacja księgowa Skarżącej. Nie sposób więc, w opinii Spółki, arbitralnie przesądzać, jak uczynił to Organ podatkowy, że koszty odsetek i zrealizowanych różnic kursowych są kosztem pośrednim, skoro przepisy u.p.d.o.p. kwestię kategoryzacji kosztów uzależniają od każdorazowej analizy przez podatnika konkretnego przypadku, w tym od oceny charakteru ponoszonego kosztu i jego związku z przychodem, jak również specyfiki prowadzonej działalności gospodarczej. Skarżąca wyjaśniła również, że koszty odsetek i zrealizowanych różnic kursowych od rat kredytu, z którego Skarżąca finansuje zakup kredytowanej nieruchomości oraz etapy realizacji inwestycji na tej nieruchomości (w tym faktury wystawiane przez generalnego wykonawcę) nie mogą stanowić kosztów ogólnie związanych z działalnością gospodarczą Skarżącej, skoro uzyskanie i wydatkowanie kredytu jest nakierowane wyłącznie na wygenerowanie przychodu ze sprzedaży określonej inwestycji deweloperskiej. W ocenie Skarżącej, stanowisko Organu podatkowego jest obarczone istotnym błędem logicznym i przeczy wykładni art. 15 ust. 4-4e u.p.d.o.p. w zakresie, w jakim stwierdza, że koszty finansowania budowy nie są kosztami bezpośrednimi, podczas gdy koszty samej budowy takimi kosztami są. Zdaniem Skarżącej zasada kasowa z art. 16 ust. 1 pkt 10a i pkt 11 u.p.d.o.p. odnosi się do kwestii klasyfikacji odsetek zapłaconych/skapitalizowanych jako kosztu uzyskania przychodów w rozumieniu art. 15 ust. 1 u.p.d.o.f., lecz nie przesądza momentu, w którym zapłacone już odsetki powinny zostać potraktowane jako koszt uzyskania przychodu. Przepisy art. 16 ust. 1 pkt 10 lit. a) i pkt 11 u.p.d.o.p. ustanawiają jedynie przesłankę zapłaty/kapitalizacji jako warunek uznania odsetek za koszt uzyskania przychodu, tj., odsetki od zobowiązań mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów dopiero w chwili ich realnej zapłaty, a nie w wyniku faktu samego ich naliczenia. Skarżąca dodała, że wydana interpretacja poprzez nieuwzględnienie specyficznego modelu działalności Skarżącej, stanowi zaprzeczenie sensu i celu alokacji kosztów do właściwych lat podatkowych. Celem regulacji art. 15 ust. 4-4e u.p.d.o.p. jest bowiem przyporządkowanie kosztów do lat podatkowych, w których ich rozpoznanie posiada ekonomiczny i fiskalny sens. Racjonalna wykładnia tych przepisów wyklucza przyjęcie interpretacji, zgodnie z którą modelowo Skarżąca musiałaby ponosić stratę podatkową w toku realizacji inwestycji (z uwagi na brak możliwości generowania przychodów), której dodatkowo nie byłaby w stanie w pełni wykorzystać do zmniejszenia przychodu ze zbycia tej inwestycji. Ponadto Spółka zarzuciła Organowi naruszenie przepisów procesowych, tj. art. 121 §1 i 122 oraz art. 14d Ordynacji podatkowej w zakresie terminu wydania indywidualnej interpretacji prawa podatkowego. Organ podatkowy nie ustosunkował się bowiem do istotnych argumentów Skarżącej, że została ona stworzona jako spółka celowa (projektowa) i wszystkie jej wydatki z natury rzeczy związane są z jednym strumieniem przychodu, tj. przychodem ze sprzedaży mieszkań. Nieuwzględniony został również fakt, że koszty finansowania dotyczą kredytu celowego, zaciągniętego i wydatkowanego w związku z konkretnym przedsięwzięciem inwestycyjnym. Tym samym, zdaniem Skarżącej, Organ nie dokonał niezbędnej analizy stanu faktycznego w sprawie, w której koszty podatkowe (koszty finansowe) mogą być rozliczane w sposób odmienny w zależności od analizy konkretnego przypadku i rodzaju prowadzonej działalności gospodarczej. W odpowiedzi na powyższe wezwanie do usunięcia naruszenia prawa Minister Finansów stwierdził brak podstaw do zmiany indywidualnej interpretacji, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej interpretacji. Na powyższą interpretację przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie Skarżąca złożyła skargę do tutejszego Sądu. Zaskarżonej interpretacji indywidualnej zarzuciła naruszenie: 1) prawa materialnego - poprzez nieprawidłową interpretację art. 15 ust. 4 u.p.d.o.p. i niewłaściwe zastosowanie przepisów art. 15 ust. 4d u.p.d.o.p. skutkujące odmową uznania, że koszty finansowe (tzn. naliczone i zapłacone lub skapitalizowane odsetki oraz zrealizowane różnice kursowe) od kredytu zaciągniętego wyłącznie na konkretną inwestycję budowlaną nie stanowią w przypadku Skarżącej kosztów bezpośrednich; 2) przepisów procedury — poprzez wydanie Skarżącej interpretacji po upływie przewidzianego w art. 14d Ordynacji podatkowej trzymiesięcznego terminu. Skarżąca podkreśliła, że nie ma rozbieżności między Organem podatkowym, a Skarżącą co do prawidłowości twierdzenia, że art. 16 ust. 1 pkt 10a i pkt 11 u.p.d.o.p. odnosi się do kwestii klasyfikacji odsetek i różnic kursowych jako kosztu uzyskania przychodów tylko w rozumieniu art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. Zdaniem Skarżącej Minister Finansów nie uzasadnił, jakie przesłanki zadecydowały, że ponoszone przez Skarżącą koszty finansowe na wiążą się bezpośrednio z przychodami ze zbycia mieszkań. Nie odniósł się również merytorycznie do stanowiska i argumentacji przedstawionej w tym zakresie przez Skarżącą. Skarżąca wskazała, że sposób interpretacji zasady potrącalności wyrażonej w art. 15 ust. 4 u.p.d.o.p. zaprezentowany przez Skarżącą we wniosku był podzielany w interpretacjach organów podatkowych. Ponadto stwierdziła, że nawet jeżeli uznać błędne stanowisko Organu co do kwalifikacji odsetek i różnic kursowych za prawidłowe, tzn. nawet jeżeli uznać, że zastosowanie będzie miał art. 15 ust. 4d w związku z art. 15 ust. 4e u.p.d.o.p. to interpretacja art. 15 ust. 4e u.p.d.o.p. prowadzi do rezultatów zbieżnych ze stanowiskiem Skarżącej. Zgodnie z brzmieniem art. 15 ust. 4e za dzień "poniesienia" kosztu uzyskania przychodów uważa się dzień, na który ujęto koszt w księgach rachunkowych. W stanie faktycznym przedstawionym przez Skarżącą odsetki i różnice kursowe ujmowane są przez Skarżącą zgodnie z przyjętą polityką rachunkowości jako produkcja w toku. Jako koszt będą one ujęte w momencie sprzedaży finalnego produktu w postaci obiektów mieszkalnych. Zdaniem Skarżącej, przyjęcie za Organem podatkowym, że w sprawie zastosowanie ma art. 15 ust. 4d u.p.d.o.p. powoduje de facto, że wnioski interpretacyjne strony są prawidłowe, tzn. koszt odsetek i różnic kursowych będzie kosztem podatkowym dopiero w momencie osiągnięcia przychodu ze sprzedaży mieszkań. Skarżąca podkreśliła również, że Organ podatkowy dokonał w wydanej Interpretacji naruszenia przepisów procedury - w zakresie niedotrzymania terminu wydania indywidualnej interpretacji prawa podatkowego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko oraz uznał, że interpretacja została wydana w ustawowym terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy zauważyć, że podnoszony w skardze zarzut wydania zaskarżonej interpretacji z po upływie terminu określonego w przepisach prawa jest bezzasadny. Zgodnie z art. 14 d ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U., Nr 8, poz. 6 ze zm., dalej O.p.) interpretacje indywidualna przepisów prawa podatkowego wydaje się bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania wniosku. Do tego terminu nie wlicza się terminów i okresów, o których mowa w art. 139 § 4 tj. terminów przewidzianych w przepisach prawa podatkowego dla dokonania określonej czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od Organu. Wniosek Skarżącej o wydanie interpretacji podatkowej wpłynął do organu w dniu 28 lipca 2008 r. Pismem z dnia 8 października 2008 r. Organ wezwał Spółkę do uzupełnienia braków formalnych wniosku. Odpowiedź skarżącej na wezwanie wpłynęła od organu w dniu 20 października 2008 r. Zdaniem Sądu w zaistniałej sytuacji należy uwzględnić fakt, iż w okresie od dnia wysłania wezwania ( 9 października 2008 r. ) do dnia otrzymania na nie odpowiedzi ( 20 października 2008 r.) Organ nie mógł rozpatrywać wniosku Spółki z powodu jego braków formalnych. Zatem jedenastodniowy okres opóźnienia w wydaniu interpretacji spowodowany oczekiwaniem Organu na uzupełnienie braków formalnych wniosku stanowi przyczynę niezależną od niego, a więc zgodnie z art. 14d O.p. nie może zostać wliczony do terminu wydania interpretacji. Uznać zatem należy otrzymaną przez Skarżącą interpretację za wydaną w terminie. Pytanie sformułowane we wniosku o wydanie interpretacji sprowadza się do kwestii, czy zapłacone/skapitalizowane odsetki oraz ujemne różnice kursowe należy uznać za koszt bezpośredni, którego termin potrącalności wynika z art. 15 ust. 4u.p.d.o.p., czy też jest to koszt pośredni, który może być odliczony na podstawie art. 15 ust. 4d u.p.d.o.p. Stwierdzić należy, że ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych nie zawiera definicji kosztu "bezpośredniego" oraz kosztu "pośredniego" – brak takiej definicji legalnej wytłumaczyć należy nieokreślonością tych pojęć i brakiem stałych, niezmiennych kryteriów oceny wystąpienia bezpośredniego lub jedynie pośredniego związku takich kosztów z przychodami osoby prawnej w konkretnym przypadku. W efekcie ten sam koszt może być w danych warunkach bezpośrednim, zaś w innych jedynie pośrednim kosztem uzyskania przychodu. Ocena tej kwestii musi być więc dokonywana in concreto, w każdym indywidualnym przypadku. W ocenie Sądu koszty bezpośrednie są to wydatki, których poniesienie przyczynia się wprost do osiągnięcia konkretnych przychodów składających się na całość przychodów osiąganych przez podatnika w roku podatkowym. Należą do nich koszty określonego rodzaju działalności prowadzonej przez podatnika także koszty związane z konkretnymi transakcjami składającymi się na tą działalność. Przepisy u.p.d.o.p. nie zawierają kryteriów jakimi należy kierować się przy zaliczaniu konkretnych wydatków do kosztów bezpośrednich lub pośrednich. Klasyfikowanie ich do wyżej wymienionych rodzajów kosztów uzyskania przychodu powinno odbywać się za każdym razem na indywidualnych cechach działalności podatnika, w ramach której wydatki te są ponoszone. W rozpatrywanej sprawie Sąd nie podziela stanowiska Organu, że wydatki związane z zaciągnięciem kredytu (odsetki i różnice kursowe) stanowią wydatki inne niż bezpośrednio związane z przychodami. Jak wynika z wniosku o wydanie interpretacji, a następnie z pisma uzupełniającego ten wniosek, jedynym źródłem przychodu Spółki jest sprzedaż mieszkań w wybudowanym budynku. Źródłem finansowania ich budowy są pożyczki i kredyty. Obsługa tych kredytów jest immanentnie i bezpośrednio związana z kosztem całej inwestycji. Skarżąca jest przy tym - jak sama to określiła – spółką celową, powołaną dla realizacji konkretnego celu inwestycyjnego. Dla realizacji działalności Spółki konieczne było zaciągnięcie kredytu/pożyczki, co pozwala uznać, że z punktu widzenia ekonomicznego sensu realizowanego przedsięwzięcia odsetki od zaciągniętych zobowiązań oraz ujemne różnice kursowe muszą być potraktowane jako koszty bezpośrednie. Zasadnie podnosi Skarżąca, iż Organ rozpatrując sprawę całkowicie pominął te okoliczności i przyjął, iż w sprawie brak "uchwytnego" związku pomiędzy przedmiotowymi kosztami, a przychodami. Stwierdzenie, że związek pomiędzy kosztami jest inny, niż pośredni, gdyż poniesienie tych kosztów ma pośredni związek z uzyskaniem przychodów jest pozorne i nieprzekonywające. Należy uznać za trafne rozstrzygnięcie Organu w kwestii niepodlegania przez ustawę o rachunkowości interpretacji w trybie Ordynacji podatkowej. W świetle art. 14 b ww. ustawy. interpretacja indywidualna to dokonana na wniosek podatnika wykładnia przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie zainteresowanego. Zgodnie z art. 3 § 2 przez pojęcie "przepisy prawa podatkowego" należy rozumieć przepisy ustaw podatkowych (ustaw dotyczących podatków, opłat oraz nieopodatkowanych należności budżetowych), postanowienia ratyfikowanych przez Rzeczpospolita Polską umów o unikaniu podwójnego opodatkowania oraz innych ratyfikowanych umów międzynarodowych dotyczących problematyki podatkowej, a także przepisy aktów wykonawczych wydanych na podstawie ustaw podatkowych. Mając powyższe na względzie nie można uznać ustawy o rachunkowości za ustawę należącą do przepisów prawa podatkowego. Dlatego też organ prawidłowo odmówił interpretacji przepisów tej ustawy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm, dalej "p.p.s.a"), Sąd uchylił zaskarżoną interpretację i na podstawie art. 152 p.p.s.a. orzekł o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej interpretacji. Sąd zasądził na rzecz Skarżącej koszty postępowania sądowego zgodnie z art. 200 w związku z art. 205 § 2 i § 4 p.p.s.a. w kwocie równej uiszczonemu przez nią wpisowi oraz kosztom zastępstwa procesowego w wysokości określonej w § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz.U. Nr 212, poz. 2075).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło