I SA/Po 628/09

WyrokWSA w Poznaniu2009-11-06

Skład orzekający: WSA Katarzyna Nikodem, WSA Katarzyna Wolna-Kubicka, WSA Małgorzata Bejgerowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nabycie wierzytelności przez spółkę, w celu ich windykacji we własnym zakresie lub dalszej odsprzedaży, stanowi usługę ściągania długów lub faktoring, co wyłączałoby je ze zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 1 w związku z załącznikiem nr 4 poz. 3 i 5 ustawy o VAT?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że typowa umowa przelewu wierzytelności, gdzie nabywca nabywa wierzytelność na własny rachunek i ryzyko, nie stanowi usługi ściągania długów ani faktoringu. Usługa ściągania długów zakłada, że usługodawca działa na rzecz osoby trzeciej (zleceniodawcy lub beneficjenta), co nie ma miejsca w przypadku bezwarunkowego zbycia wierzytelności. Dalsze działania nabywcy w związku z nabytą wierzytelnością nie wpływają na sytuację zbywcy i nie stanowią usługi świadczonej na jego rzecz. W związku z tym, nabycie wierzytelności w opisany sposób powinno być objęte zwolnieniem od VAT jako usługa pośrednictwa finansowego, a nie podlegać opodatkowaniu.
Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o interpretację indywidualną dotyczącą podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania nabycia wierzytelności. Spółka zamierzała nabywać wierzytelności innych podmiotów, w tym wierzytelności przedawnione, po cenie niższej od wartości nominalnej. Spółka uważała, że takie nabycie stanowi usługę pośrednictwa finansowego, objętą zwolnieniem od VAT, a nie usługę ściągania długów lub faktoring. Minister Finansów (reprezentowany przez Dyrektora Izby Skarbowej) uznał stanowisko spółki za nieprawidłowe, twierdząc, że nabycie wierzytelności w celu ich windykacji we własnym zakresie lub dalszej sprzedaży mieści się w zakresie usług ściągania długów, które są wyłączone ze zwolnienia od VAT.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną Ministra Finansów i zasądził od Ministra Finansów na rzecz skarżącej Spółki zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący WSA Katarzyna Nikodem WSA Katarzyna Wolna-Kubicka Sędziowie WSA Małgorzata Bejgerowska(spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Laura Szukała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2009r. sprawy ze skargi D. S. sp. z o. o. w S. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług I. uchyla zaskarżoną interpretację, II. zasądza od Ministra Finansów - działającego przez organ upoważniony do wydania interpretacji – Dyrektora Izby Skarbowej w P. na rzecz skarżącej Spółki kwotę [...] zł (słownie: [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. /-/ M.Bejgerowska /-/ K.Nikodem /-/ K.Wolna-Kubicka Dyrektor Izby Skarbowej, działając jako organ upoważniony do wydania interpretacji w imieniu Ministra Finansów, na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm. – dalej w skrócie: "O.p.") stwierdził, w interpretacji indywidualnej z dnia [...]marca 2009 r., nr [...], że stanowisko Spółki z o. o. D. z siedzibą w S., przedstawione we wniosku z dnia 12 stycznia 2009 r., jest nieprawidłowe. W uzasadnieniu powyższej interpretacji wskazano, że w dniu 13 stycznia 2009 r. do organu wpłynął wniosek D. Spółki z o. o. o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania nabycia wierzytelności. W powyższym wniosku podatnik podniósł, że jest spółką z ograniczoną odpowiedzialnością, utworzoną zgodnie z przepisami kodeksu spółek handlowych, mającą siedzibę w Polsce. Przedmiotem działalności gospodarczej wnioskodawcy jest, zapisane w umowie Spółki, pośrednictwo finansowe pozostałe gdzie indziej nie sklasyfikowane (PKD 65.23.Z) oraz działalność pomocnicza finansowa gdzie indziej nie sklasyfikowana (PKD 67.12.Z). Spółka zamierza, jak i zajmuje się usługami w zakresie usług pośrednictwa finansowego: PKWiU Sekcja J ex (65-67) i jest zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług. Wnioskodawca zamierza ze środków własnych nabywać wierzytelności innych podmiotów gospodarczych - wierzycieli pierwotnych - w drodze umowy sprzedaży wierzytelności. Spółka przewiduje, że część z wierzycieli pierwotnych nie będzie podatnikami podatku od towarów i usług. Nie wyklucza nabywania wierzytelności zobowiązań naturalnych (przedawnionych). Essentialia negotii takiej umowy obejmować będą jedynie: wskazanie cesjonariusza i cedenta, oznaczenie wierzytelności, dłużnika oraz cenę, za którą wierzytelność będzie nabywana. Nabyta wierzytelność wejdzie w skład przedsiębiorstwa Spółki jako jej aktywa. Umowa nie będzie nakładała na wnioskodawcę jakiegokolwiek innego (poza zapłatą "ceny") obowiązku świadczenia na rzecz cedenta. Zapisy umowy nie przewidują też możliwości powrotnego przeniesienia wierzytelności (z powrotem) na dotychczasowego wierzyciela pierwotnego. Wierzytelności będą nabywane po cenie niższej od wartości nominalnej, a Spółka zamierza we własnym imieniu egzekwować na własny rachunek i ryzyko nabytą wierzytelność lub doprowadzić do ugody z dłużnikiem. W oparciu o tak przedstawiony stan faktyczny podatnik zwrócił się z następującymi pytaniami: czy nabycie wierzytelności można zakwalifikować jako pośrednictwo finansowe i tym samym objąć je zwolnieniem od podatku od towarów i usług oraz co będzie podstawą opodatkowania dla nabywcy wierzytelności (różnica między wartością nabycia, a ceną nominalną - wartość brutto)? We wniosku podatnik przedstawił stanowisko, w którym powołał się na treść art. 43 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm. – dalej w skrócie "u.p.t.u."), z którego wynika, że zwalnia się od podatku usługi wymienione w załączniku nr 4 do ustawy. Pod pozycją 3 tego załącznika znajduje się zwolnienie usługi pośrednictwa finansowego z obowiązku płacenia podatku od towarów i usług, z wyłączeniem w pkt 5 usług ściągania długów oraz factoringu. Wnioskodawca zastrzegł, że opisane powyżej nabycie wierzytelności nie stanowi usługi ściągania długów oraz factoringu. Nabycie wierzytelności oraz włączenie jej do majątku cesjonariusza, bez obowiązku jej późniejszego zwrotu cedentowi nie stanowi usługi ściągania długów. Natomiast samo pojęcie factoringu nie zostało nigdzie wyjaśnione i jako prawnie niesprecyzowane nie może rodzić dla podatnika żadnych negatywnych konsekwencji. Ustawodawca nie stwierdził, że umowa cesji wierzytelności (art. 509 K.c. i następne) stanowi umowę factoringu. Ponadto Spółka podniosła, że w załączniku nr 4 do u.p.t.u., ustawodawca posługuje się funktorem koniunkcji "oraz", co przy zastosowaniu wykładni językowej nakazuje przyjąć, że wolą ustawodawcy było spełnienie obu tych przesłanek łącznie, aby nastąpiło wyłączenie zwolnienia od podatku od towarów i usług. Zdaniem wnioskodawcy, w przypadku, gdy umowa sprzedaży wierzytelności nie jest obwarowana żadnymi innymi obowiązkami na rzecz cedenta, poza zapłatą ceny, to takie przeniesienie wierzytelności nie stanowi usługi ściągania długów oraz factoringu, przez co jest to czynność zwolniona od podatku od towarów i usług. Na poparcie swojego stanowiska Spółka powołała się na orzeczenia sądów administracyjnych w sprawach o sygn. akt: I SA/Łd 1239/2006 z dnia 27 lutego 2007 r. i III SA/Wa 783/2008 z dnia 3 września 2008 r. Podsumowując podatnik stwierdził, że opisane nabycie wierzytelności nie jest wyłączone ze zwolnienia od opodatkowania podatkiem od towarów i usług, o którym mowa w załączniku nr 4 do u.p.t.u. Ponadto, w stosunku do wierzycieli pierwotnych, którzy nie są podatnikami podatku od towarów i usług (np. banki), wystawianie opodatkowanej faktury VAT pozbawione jest uzasadnienia ekonomicznego. Organ podatkowy dodał, opisując stanowisko Spółki w powyższej interpretacji, że jej zdaniem, podstawą opodatkowania dla nabywcy wierzytelności jest różnica między wartością nabycia, a ceną nominalną - wartość brutto. Dyrektor Izby Skarbowej uznał stanowisko D. Spółki z o. o. co do zakwalifikowania nabycia wierzytelności jako pośrednictwa finansowego i objęcia ich zwolnieniem od podatku od towarów i usług za nieprawidłowe. W motywach rozstrzygnięcia organ podatkowy wskazał, że zakup wierzytelności w celu ich windykacji we własnym zakresie lub w celu dalszej ich sprzedaży mieści się w zakresie usług pośrednictwa finansowego - sklasyfikowanych według Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług w sekcji J ex (65-67). W tak pojmowanej usłudze mieści się cywilnoprawna instytucja przelewu wierzytelności (cesji) polegająca na przeniesieniu wierzytelności z majątku dotychczasowego wierzyciela do majątku osoby trzeciej na mocy umowy zawartej między zbywcą wierzytelności (cedentem), a jej nabywcą (cesjonariuszem). Oznacza to, iż w takim przypadku nabywca wierzytelności świadczy na rzecz jej zbywcy usługę pośrednictwa finansowego, której celem jest uwolnienie sprzedawcy od ciężaru egzekwowania wierzytelności. Następnie wskazano, że transakcje dokonywane przez wnioskodawcę powodują "uwolnienie" pierwotnych wierzycieli (cedentów) od ciężaru egzekwowania wierzytelności, stąd też zdaniem organu, stanowią czynności odzyskiwania długów wyłączone ze zwolnienia od podatku od towarów i usług. Skoro Spółka zamierza nabywać wierzytelności w celu ich windykacji we własnym zakresie to okoliczność ta wskazuje, iż celem tych transakcji (zamiarem wnioskodawcy) będzie właśnie ściąganie długów, objęte wyłączeniem transakcji ze zwolnienia od opodatkowania. Reasumując, według organu, wnioskodawca jako nabywca wierzytelności, świadczy usługę ściągania długów, z tytułu której jest podatnikiem i która podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług według stawki 22%. Podstawą opodatkowania opisanych w zapytaniu czynności, polegających na nabywaniu wierzytelności, jest różnica pomiędzy wartością nominalną wierzytelności, a wartością, którą Spółka zapłaci wierzycielowi pierwotnemu, pomniejszona o kwotę należnego podatku. Wobec przedstawionej powyżej interpretacji D. Spółka z o. o. wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa, podtrzymując dotychczasową argumentację. Podatnik uznał za niedopuszczalne dokonywanie przez organ założeń co do dalszych działań nabywcy wierzytelności, skoro warunek taki nie wynika z umów cesji, a wierzytelność może oczekiwać na realizację bez żadnej egzekucji lub zostać dalej korzystnie sprzedana. Wnioskodawca podkreślił, że nabywa cudzą wierzytelność we własnym imieniu i na własny rachunek za własne środki finansowe i wchodzi w miejsce dotychczasowego wierzyciela. Natomiast z treści wniosku nie wynika, aby Spółka zobowiązywała się do jakichkolwiek działań, polegających na ściąganiu długów na rzecz innego podmiotu. W odpowiedzi z dnia 4 maja 2009 r. na powyższe wezwanie organ podatkowy podtrzymał stanowisko zaprezentowane w wydanej interpretacji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego D. Spółka z o. o., reprezentowana przez doradcę podatkowego, zaskarżyła powyższą interpretację indywidualną i wniosła o jej uchylenie w całości. Zaskarżonej interpretacji strona skarżąca zarzuciła obrazę prawa materialnego poprzez błędną wykładnię przepisu art. 43 ust. 1 pkt 1 u.p.t.u. w związku z załącznikiem nr 4 poz. 3 do ustawy, uznającą fakt nabycia długów od innych podmiotów w wyniku cesji wierzytelności za czynność odzyskiwania długów objętą opodatkowaniem podatkiem VAT oraz określającą jako podstawę opodatkowania tej czynności w wysokości różnicy pomiędzy wartością nominalną wierzytelności, a wartością, którą Spółka zapłaci wierzycielowi. W motywach skargi rozbudowano argumentację podniesioną uprzednio w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych i doktrynę ukształtowaną na tle podobnych spraw. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, powołując się na stanowisko i argumenty podnoszone w zaskarżonej interpretacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest w pełni zasadna. W świetle przepisów art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) - sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta - jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zadaniem sądu administracyjnego jest więc, na podstawie art. 3 § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej w skrócie "P.p.s.a."), zbadanie prawidłowości interpretacji lub zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa, zarówno prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. W przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dające podstawę do wznowienia postępowania, Sąd uwzględnia skargę na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego, wydawaną w indywidualnej sprawie i uchyla taką interpretację na podstawie art. 146 § 1 P.p.s.a. Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 P.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu podatkowego oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Tak rozumiejąc swoją rolę, Sąd uznał, że w ustalonym stanie faktycznym skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem sporu w rozpatrywanej sprawie, na gruncie prawa materialnego, pozostaje, to czy nabycie wierzytelności dokonane przez Spółkę podlega zwolnieniu od podatku od towarów i usług, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 1 u.p.t.u. w zw. z poz. 3 załącznika nr 4 do ustawy. W szczególności kwestią sporną jest, czy opisane we wniosku o interpretację czynności zakupu wierzytelności mogą być, jak twierdzi Dyrektor Izby Skarbowej uznane za usługi ściągania długów lub faktoringu, co wyłącza możliwość zastosowania powyższego zwolnienia (poz. 3 pkt 5 załącznika nr 4 u.p.t.u.). Zgodnie z przepisem art. 43 ust. pkt 1 u.p.t.u. zwalnia się od podatku VAT usługi wymienione w załączniku nr 4 do ustawy. W wykazie usług zwolnionych od tego podatku pod poz. 3 ustawodawca zamieścił usługi pośrednictwa finansowego (sekcja J, symbol PKWiU 65-67). Jednocześnie z treści tego załącznika wynika, że od powyższej zasady istnieją wyjątki. Usługi wyraźnie wymienione w punktach od 1 do 9 zostały wyłączone ze zwolnienia spośród ogółu usług pośrednictwa finansowego. W punkcie 5 załącznika mowa jest o usługach ściągania długów oraz factoringu. W tym miejscu należy wskazać, że stosownie do art. 8 ust. 1 u.p.t.u. przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, a więc przez odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów. Powyższa definicja usługi jest bardzo szeroka, bowiem obejmuje w zasadzie każdą sytuację faktyczną, w której dochodzi do zawarcia transakcji pomiędzy dwoma podmiotami, w wyniku, której jeden z podmiotów świadczy na rzecz drugiego to do czego się zobowiązał, pod warunkiem, że świadczenie to nie jest dostawą towarów. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd podziela pogląd organów podatkowych, że wierzytelność nie jest towarem, a zakup wierzytelności jest usługą. Istotą tej usługi jest zdjęcie z dotychczasowego wierzyciela (zbywcy) ciężaru egzekucji, czy też niewypłacalności dłużnika. Usługa ta wyraża się w tym, że usługodawca uzyskuje zysk generowany "kosztem zbywcy". Zbywca w tym wypadku otrzymuje za wierzytelność cenę niższą od jej wartości nominalnej. Z drugiej strony zbywca uzyskuje konkretne świadczenie w postaci zdjęcia z niego: ryzyka niewypłacalności dłużnika, konieczności prowadzenia postępowania egzekucyjnego, czy też opóźnień związanych z egzekwowaniem gotówki. Przenosząc powyższe rozważania na grunt analizowanej sprawy należy podkreślić, że stosunek cywilnoprawny pomiędzy zbywcą i nabywcą wierzytelności kończy się po dokonaniu tej czynności prawnej. Po zbyciu wierzytelności, zbywca nie ma wpływu na dalszy byt wierzytelności i nie jest zainteresowany dalszym postępowaniem nabywcy w tym względzie. Nie można więc przyjąć, że usługa trwa od chwili nabycia wierzytelności do czasu jej zbycia albo wyegzekwowania. W świetle powyższego, w opinii Sądu, nie sposób zaklasyfikować czynności opisanych we wniosku skarżącej Spółki, tak jak uczynił to organ podatkowy, jako usługi ściągania długów. Wykonanie takiej usługi zakłada istnienie dwóch podmiotów, które zawarły transakcję. Usługodawca zobowiązuje się do ściągnięcia długu w zamian za wynagrodzenie. Konsumentem usługi (usługobiorcą) jest ten podmiot, który korzysta z usługi wykonywanej przez kontrahenta, co oznacza, że usługodawca ściąga dług dla usługobiorcy, a nie dla siebie. Ze stanu faktycznego przedstawionego we wniosku wynika, że nie zakłada takich relacji pomiędzy Spółką jako nabywcą wierzytelności, a zbywcą tej wierzytelności. Transakcja zawierana pomiędzy cedentem a cesjonariuszem dotyczy jedynie przelewu wierzytelności z cedenta na cesjonariusza. Skarżąca wyraźnie wskazała, iż nabycie wierzytelności nastąpi na podstawie art. 509 § 1 K.c., który to przepis stanowi, iż wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), chyba, że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania. Jak słusznie podniosła strona skarżąca, z wniosku nie wynika, aby zobowiązała się ona do jakichkolwiek działań polegających na ściąganiu długu na rzecz innego podmiotu i podkreśliła, że skoro nabywa we własnym imieniu i na własny rachunek cudzą wierzytelność za własne środki finansowe to wchodzi w miejsce dotychczasowego wierzyciela. Z tą chwilą wykonana zostaje transakcja pomiędzy cedentem a cesjonariuszem. Dalsze losy wierzytelności są poza tą transakcją. Ewentualne, podjęcie przez podatnika działań zmierzających do ściągnięcia długu nie będzie już wynikało z transakcji zawartej wcześniej z cedentem. Istniejący nadal dług podatnik będzie ściągał dla siebie, a nie dla innego podmiotu. Niewykluczone, że decydując się na takie kroki podatnik zawrze kolejną transakcję z innym podmiotem, który zobowiąże się do ściągnięcia długu na rzecz podatnika (aktualnego wierzyciela), ale wtedy będzie to inna transakcja, a wykonawcą usługi ściągania długu (usługodawcą) będzie ten inny podmiot, zobowiązany do opodatkowania świadczonej usługi. A zatem, w sytuacji ściągania długu dla siebie, nawet, gdy dług ten wynika z nabytej przez podatnika wierzytelności, podatnik nie jest wykonawcą (świadczącym) usługę, co wyklucza traktowanie go, jako podatnika - usługodawcę zgodnie z art. 15 ust. 1 i 2 u.p.t.u. Mając na względzie powyższe okoliczności stwierdzić należy, że organ podatkowy niezasadnie uznał typową umowę przelewu wierzytelności, jako usługę ściągania długu, na co słusznie wskazuje skarżąca Spółka. Organ podatkowy odpowiadając na postawione we wniosku pytania bezpodstawnie skupił się na dalszych działaniach skarżącej jakie ewentualnie podejmie ona w związku z nabytymi przez siebie wierzytelnościami, podczas gdy pytania dotyczyły w istocie tylko zakupu wierzytelności. W orzecznictwie podkreśla się, że obrót wierzytelności – ich zakup czy to w celu ich windykacji we własnym zakresie, czy też w celu ich dalszej odsprzedaży zaliczany jest do usług pośrednictwa finansowego (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 18 marca 2008 r., sygn. akt II FSK 74/07, publ. www.cbois.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu wyżej opisanych czynności nie można zakwalifikować ani do usług ściągania długów, ani do faktoringu. W szczególności czynności tej nie można zakwalifikować do usługi ściągania długów. O usłudze można mówić jedynie wówczas, gdy określone działanie (zobowiązanie się do powstrzymywania się od działania) wykonywane jest na rzecz osoby trzeciej, tzn. osoba trzecia występuje jako zlecający, albo beneficjent tego działania. Taka usługa nie ma miejsca w przypadku bezwarunkowego zbycia wierzytelności, w sytuacji gdy dalsze czynności nabywcy w związku z nabytą wierzytelnością nie mają żadnego wpływu na sytuację zbywcy. Zbywca ostatecznie wyzbył się wierzytelności i nie może spodziewać się żadnych dodatkowych korzyści z tego, że nabywca odsprzeda wierzytelność albo wyegzekwuje ją we własnym zakresie. Sąd podziela reprezentowany w literaturze pogląd, że usługa ściągania długów jako usługa inna od factoringu obejmuje te sytuacje, w których usługodawca wykonuje na rzecz posiadacza wierzytelności, usługi związane z jej ściągnięciem. O usłudze ściągania długów możemy mówić również wówczas, gdy dojdzie do zbycia wierzytelności, ale z możliwością jej zwrotu w razie nieskutecznej egzekucji, a ostateczne wynagrodzenie zależy od tego, czy dług zostanie wyegzekwowany. W tym ostatnim przypadku działania są podejmowane również w interesie zbywcy wierzytelności. Nie ma natomiast powodu, aby uznać zbycie wierzytelności za usługę podlegającą opodatkowaniu według stawki podstawowej, w sytuacji, jak w rozpatrywanym przypadku, w której wierzytelność jest zbywana, a nabywca nabywa ją na własny rachunek i na własne ryzyko (por. T. Michalik "VAT - Komentarz rok 2008", Wydawnictwo C.H. Beck Warszawa 2008, str. 523-524). W tym stanie rzeczy trafnym okazał się zarzut skargi dotyczący naruszenia przepisów art. 43 ust. 1 pkt 1 w zw. z poz. 3 pkt 5 załącznika nr 4 u.p.t.u. Konkludując, zaskarżona interpretacja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które to naruszenie polegające na błędnej interpretacji tych przepisów miało wpływ na wynik sprawy. W dalszej kolejności należy stwierdzić, że rozstrzygnięcie organu podatkowego, wydane w trybie art. 14b O.p. nie spełnia wymogów jakie stawia im ten przepis. Z istoty interpretacji wynika, że odpowiedź organu, działającego w trybie art. 14a-14e O.p. ma być tak sformułowana, aby podatnik uzyskał informację co do trafności jego stanowiska, a ewentualna interpretacja organów ma wyjaśnić, jaki przepis (przepisy) znajdzie zastosowanie w jego indywidualnej sprawie. W przypadku zatem nie podzielenia stanowiska strony organ winien w sposób jasny wyjaśnić dlaczego go nie aprobuje. Tymczasem orzeczenie wydane w niniejszej sprawie jest pokrętne, bowiem treść uzasadnienia zaskarżonej interpretacji pozostaje ze sobą w wewnętrznej sprzeczności. Na wstępie swego stanowiska organ podatkowy wskazał, że zakup wierzytelności w celu ich windykacji we własnym zakresie lub w celu dalszej ich sprzedaży mieści się w zakresie usług pośrednictwa finansowego i w takim przypadku nabywca wierzytelności świadczy na rzecz jej zbywcy usługę pośrednictwa finansowego, której celem jest uwolnienie sprzedawcy od ciężaru egzekwowania wierzytelności. Następnie w dalszej części uzasadnienia stwierdza się, że nabywca wierzytelności świadczy usługę ściągania długów. Z powyższego wynika, że ta sama w istocie transakcja w tym samym akcie administracyjnym uznawana jest raz za usługę pośrednictwa finansowego (zwolnioną z podatku VAT), a następnie za usługę ściągania długów (podlegającą podatkowi VAT). Zaskarżona interpretacja jest więc również wadliwa również ze względów proceduralnych. Na marginesie Sąd zauważa, że organ podatkowy, opisując stanowisko Spółki w powyższej interpretacji wskazał, że zdaniem skarżącej, "podstawą opodatkowania dla nabywcy wierzytelności jest różnica między wartością nabycia, a ceną nominalną - wartość brutto". Tymczasem z treści przedmiotowego wniosku (części G) strona skarżąca w ogóle nie zawarła takiego sformułowania i nie sposób ustalić na jakiej podstawie organ wysnuwa powyższy wniosek. Z przedłożonych akt sprawy wynika jednocześnie, że przedmiotowy wniosek jest kompletny (składa się z 4 stron) i nie załączono do niego żadnych załączników, z których ewentualnie wynikałoby brakujące stanowisko skarżącej Spółki. Reasumując wcześniejsze rozważania, rzeczą organu podatkowego przy ponownym rozstrzyganiu wniosku o wydanie interpretacji w niniejszej sprawie będzie skupienie się na transakcji opisanej przez stronę skarżącą (nabycia wierzytelności), a nie na jej dalszych działaniach i jednoznaczne jej zakwalifikowanie, uwzględniając wykładnię norm prawnych zawartych w art. 43 ust. 1 pkt 1 w zw. z poz. 3 pkt 5 załącznika nr 4 u.p.t.u., a dokonaną przez Sąd w niniejszym składzie orzekającym. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd stwierdził, że zaskarżona interpretacja nie odpowiada prawu i działając na podstawie art. 146 § 1 P.p.s.a., orzekł o jej uchyleniu. W przedmiocie kosztów postępowania sądowego orzeczono w oparciu o treść art. 200 i art. 205 § 2 i § 4 P.p.s.a., w kwocie równej uiszczonemu wpisowi i kosztów zastępstwa procesowego doradcy podatkowego oraz niezbędnych wydatków w postaci opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. /-/M. Bejgerowska /-/K. Nikodem /-/K. Wolna-Kubicka

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło