III SO/Łd 10/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w osobie: Sędziego NSA – Teresy Rutkowskiej po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku W. B. w przedmiocie wymierzenia grzywny Prezydentowi Miasta Z. z tytułu nieprzekazania skargi postanawia 1/ oddalić wniosek; 2/ zasądzić od Prezydenta Miasta Z. na rzecz skarżącego W. B. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego w sprawie R.A. III SO/Łd 10/09 Uzasadnienie W dniu 7 sierpnia 2009 r. W. B. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, za pośrednictwem Prezydenta Miasta Z., skargę na uchwałę Zgromadzenia Wspólników Towarzystwa Społecznego "A." Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Z. z dnia [...] (Nr [...]) w sprawie odwołania go z funkcji członka Rady Nadzorczej Towarzystwa Budownictwa Społecznego. W dniu 14 września 2009 r. W. B. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniosek o wymierzenie Prezydentowi Miasta Z., na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) [dalej ustawa p.p.s.a.], grzywny z tytułu nieprzekazania skargi do tego Sądu. Skarga ta wraz z aktami sprawy i stanowiskiem organu przekazana została tutejszemu Sądowi do rozpatrzenia dopiero w dniu 22 października 2009 r. i otrzymała sygnaturę III SA/Łd 523/09. W odpowiedzi na wniosek pełnomocnik Prezydenta Miasta Z. wniósł o jego oddalenie. Organ przyznał, że w dniu 7 sierpnia 2009 r. do Urzędu Miasta Z. wpłynęła skarga W. B. na uchwałę z dnia [...] (Nr [...]) Zgromadzenia Wspólników Towarzystwa Społecznego "A." Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Z. w sprawie odwołania członka Rady Nadzorczej Towarzystwa Budownictwa Społecznego "A." Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Z., którą organ miał obowiązek przekazać Sądowi wraz aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Organ wyjaśnił przede wszystkim, że nieprzekazanie skargi Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi nie było zachowaniem zamierzonym, a wynikało z faktu dokonywanych w tym czasie zmian organizacyjnych związanych z funkcjonowaniem Urzędu Miasta Z., w szczególności przeniesieniem biura prawnego urzędu do innego budynku. W związku z powyższym, jak wyjaśnił organ, przenoszone były także akta sprawy W. B.. Organ podniósł ponadto, że w stosunku do pracownika urzędu odpowiedzialnego za nieprzekazanie skargi w terminie podjęte zostały czynności służbowe i wyciągnięto w stosunku do niego konsekwencje służbowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Zgodnie z art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U Nr 153, poz.1270 ze zm.) [dalej ustawa p.p.s.a.], skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Organ ten, przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia (art. 54 § 2 ustawy p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 55 § 1 ustawy p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 tej ustawy, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 ustawy p.p.s.a. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Przy czym, cytowany przepis art. 55 § 1 ustawy nie obliguje sądu do wymierzenia grzywny. Kwestia ta pozostawiona jest uznaniu sądu orzekającego. Sąd "może" orzec o wymierzeniu organowi grzywny. Oznacza to, iż przy rozstrzygnięciu wniosku skarżącego należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, tj.: jej charakter, przyczyny niewypełnienia obowiązków, czas jaki upłynął od wniesienia skargi, oraz okoliczność, czy organ przed rozpatrzeniem wniosku obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu (por. m.in. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 259). Zasadnym jest wskazanie przy tym, że w literaturze przedmiotu występowały rozbieżności co do potrzeby wymierzania organowi grzywny w sytuacji, gdy przed zastosowaniem tej sankcji organ wykonał ciążące na nim obowiązki. Część komentatorów stoi na stanowisku, iż ponieważ grzywna ma dyscyplinować organ do przesłania sądowi administracyjnemu skargi wraz z aktami i stanowiskiem organu, dopełnienie przez organ tego obowiązku, choćby z uchybieniem terminu, ale zanim sąd orzeknie w sprawie wymierzenia grzywny, czyni postępowanie w przedmiocie jej wymierzenia bezprzedmiotowym i należy je umorzyć (tak: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze, 2006; J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis, str. 166-167). Jednakże w doktrynie i orzecznictwie wyrażany był również pogląd, który Sąd w składzie rozpatrującym niniejszą sprawę podziela, że wniosek skarżącego należy merytorycznie rozpatrzyć, niezależnie od momentu wykonania przez organ ciążącego na nim z mocy art. 54 § 2 p.p.s.a. obowiązku. Nie ma podstaw bowiem do przyjęcia, że w omawianej sytuacji sąd nie może takiego wniosku uwzględnić i wymierzyć organowi grzywny. Pogląd taki zaprezentowany został przede wszystkim w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego (7) z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09, w której stwierdzono, że przepis art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. nie ma zastosowania w przypadku, gdy po wniesieniu wniosku o wymierzenie organowi grzywny w trybie art.. 55 § 1 p.p.s.a. organ przekazał skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Przechodząc zatem do merytorycznego rozpoznania wniosku stwierdzić należy, że świetle okoliczności sprawy nie budzi wątpliwości fakt, iż Prezydent Miasta Z. nie uczynił zadość wymogom cytowanego art. 54 § 2 ustawy p.p.s.a. Skoro bowiem skargę na uchwałę Zgromadzenia Wspólników Towarzystwa Społecznego "A." Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Z. W. B. skierował do WSA w Łodzi za pośrednictwem Prezydenta Miasta w dniu 7 sierpnia 2009 r., organ ten obowiązany był najpóźniej 7 września 2009 r. przekazać Sądowi przedmiotową skargę wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Organ obowiązek ten zrealizował natomiast dopiero w dniu 22 października 2009 r., po otrzymaniu wniosku o ukaranie grzywną i po terminie wynikającym z przepisu art. 54 § 2 ustawy p.p.s.a. Biorąc jednak pod uwagę wyjaśnienia zawarte w odpowiedzi na wniosek , fakt niezwłocznego przekazania skargi wraz z aktami sprawy, po otrzymaniu wniosku o ukaranie, co umożliwia rozpoznanie sprawy, Sąd uznał , że nałożenie grzywny na organ nie będzie celowe. W ocenie sądu przepis art. 55 § 1 ustawy p.p.s.a. ma na celu przede wszystkim wyegzekwowanie od organu administracji wypełnienia przezeń obowiązków procesowych. Ponieważ sytuacja będąca przedmiotem oceny Sądu ma gdy chodzi o Prezydenta Miasta Z. charakter incydentalny i jednostkowy, kładzenie nacisku na funkcję represyjną i nałożenie kary grzywny na organ nie jest uzasadnione. Reasumując, ponieważ obowiązek określony w art. 54 § 2 ustawy p.p.s.a. choć po terminie, ale został wykonany, nałożenie grzywny określonej w art. 55 § 1 tej ustawy w świetle okoliczności sprawy uznać można było za zbędne. Wskazać w tym zakresie można także na argumentację jaką posłużył się Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie o sygn. akt II GZ 78/08 rozpoznając zażalenie na postanowienie w sprawie nałożenia grzywny. Sąd ten zwracając uwagę na przewidzianą przez ustawodawcę sekwencję środków służących realizacji celu przyśpieszenia postępowania i zdyscyplinowania organu stwierdził, że nałożenie grzywny nie służy zastosowaniu represji wobec organu lecz umożliwieniu rozpoznania sprawy. Dalej podniósł, że odrębność postępowania wywołanego wnioskiem o wymierzenie organowi grzywny oparta jest na założeniu jego usytuowania w przedziale czasowym pomiędzy wniesieniem skargi a jej przekazaniem do sądu wraz z aktami i odpowiedzią na skargę. Dlatego też, uznanie, że nałożenie grzywny ma charakter represyjny i zmierza głównie do ukarania podmiotu odpowiedzialnego za opóźnienie w przekazaniu skargi i akt pozwalałoby na nałożenie takiej grzywny nawet w przypadku złożenia wniosku po przekazaniu akt i skargi sądowi. Takie działanie byłoby jednak niezasadne i nieuprawnione. Z tych wszystkich względów, w oparciu o postanowienia art. 55 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w pkt 1 postanowienia. Jednocześnie z uwagi na to, że nie budzi wątpliwości fakt naruszenia przez organ obowiązku określonego w art. 54 § 2 ustawy p.p.s.a. Sąd, na podstawie art. 208 w zw. z art. 210 § 2 powoływanej ustawy zasądził od Prezydenta Miasta Z. na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania. R.A.