II OSK 374/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Włodzimierz Ryms (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Jacek Chlebny Sędzia del. WSA Marzenna Linska - Wawrzon Protokolant asystent sędziego Agnieszka Chorab po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej D. F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 18 listopada 2009 r. sygn. akt II SA/Gd 523/09 w sprawie ze skargi D. F. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia (...) lipca 2009 r. nr (...) w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę kasacyjną Zaskarżonym wyrokiem z dnia 18 listopada 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę D. F. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia [...] lipca 2009 r. w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy. Ostateczną decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. Prezydenta Miasta Gdyni zatwierdził projekt budowlany i udzielił K. K. pozwolenia na budowę samoobsługowej bezdotykowej myjni samochodowej w G. przy ul. A. [...], na działce nr [...] obręb W. K. W dniu 28 kwietnia 2009 r. skarżąca D. F. wniosła o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] lipca 2008 r., na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., wskazując, że nie brała udziału w postępowaniu bez własnej winy, ponieważ nie została zawiadomiona o jego wszczęciu. Skarżąca wskazała, że o decyzji o pozwoleniu na budowę dowiedziała się w dniu 31 marca 2009 r. od M. i J. M. Decyzją z dnia [...] maja 2009 r. Prezydenta Miasta Gdyni odmówił wznowienia postępowania, wskazując że skarżąca nie zachowała wskazanego w art. 148 k.p.a. miesięcznego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Po rozpatrzeniu odwołania skarżącej, Wojewoda Pomorski decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Gdyni z dnia [...] maja 2009 r. Organ odwoławczy stwierdził, że skarżąca o wydaniu pozwolenia na budowę dowiedziała się już w dniu 16 grudnia 2008 r.- w dniu odbioru decyzji Prezydenta Miasta Gdyni z dnia [...] grudnia 2008 r. odmawiającej skarżącej udostępnienia kserokopii decyzji Prezydenta Miasta Gdyni z dnia [...] lipca 2008 r. (części opisowej, graficznej projektu budowlanego i projektu zagospodarowania terenu). W decyzji z dnia [...] grudnia 2008 r. organ wskazał, że decyzja z dnia [...] lipca 2008 r. o pozwoleniu na budowę dotyczy budowy samoobsługowej bezdotykowej myjni samochodowej na działce nr [...] obr. W. K. przy ul. A. [...] w G. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku podzielił stanowisko organu odwoławczego, że skarżąca nie zachowała wskazanego w art. 148 k.p.a. terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Wojewoda Pomorski prawidłowo ustalił, że skarżąca o wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę dowiedziała się w dniu 16 grudnia 2008 r., tj. w dniu odbioru decyzji Prezydenta Miasta Gdyni z dnia [...] grudnia 2008 r. Niewiarygodnym jest twierdzenie skarżącej, że o wydaniu decyzji dowiedziała się dopiero z oświadczenia M. i J. M. z dnia 31 marca 2009 r., gdyż dopiero w tym dokumencie decyzja ta została powołana. Oznacza to, że złożenie przez skarżącą wniosku w dniu 28 kwietnia 2009 r. nastąpił z naruszeniem terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a. Wznowienie postępowania, mimo stwierdzenia uchybienia terminu do złożenia wniosku, stanowiłoby rażące naruszenie prawa, godzące w zasadę trwałości decyzji administracyjnych wyrażoną w art. 16 § 1 k.p.a. Przez pojęcie "dowiedzenia się o decyzji" należy rozumieć jedynie, kiedy strona dowiedziała się o istnieniu okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia, czyli o istnieniu decyzji. W skardze kasacyjnej od wyroku skarżąca zarzuciła naruszenie art. 133 § 1, art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., art. 148 § 1 i 2 k.p.a. Skarżąca podniosła, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku dokonał błędnej oceny stanu faktycznego sprawy, z uwagi na uznanie, że skarżąca dowiedziała się o decyzji o pozwoleniu na budowę w dniu 16 grudnia 2008 r. Okoliczność, że skarżąca w tym dniu odebrała decyzję Prezydenta Miasta Gdyni z dnia [...] grudnia 2008 r. o odmowie udostępnienia informacji publicznej nie świadczy o tym, że dowiedziała się o decyzji z dnia [...] lipca 2008 r. Dowiedzenie się o decyzji oznacza zapoznanie się z okolicznościami stanowiącymi podstawę wznowienia postępowania. Informacja o fakcie wydania decyzji z dnia [...] lipca 2008 r. zawarta w decyzji z dnia [...] grudnia 2008 r. nie wskazywała okoliczności będących podstawą wznowienia, ponieważ z tej informacji nie wynikało, że planowany obiekt oddziaływuje na nieruchomość skarżącej, a związku z tym jest ona stroną postępowania o pozwolenie na budowę. Wymóg "dowiedzenia się" spełniony został dopiero w momencie pozyskania przez skarżącą wiedzy o naruszeniu decyzją o pozwoleniu na budowę przepisów techniczno-budowlanych. O tych okolicznościach skarżąca dowiedział się dopiero w dniu 31 marca 2009 r. Decyzja z dnia [...] grudnia 2008 r. nie zawierała żadnej treści przydatnej do oceny uprawnień skarżącej w kontekście art. 28 pkt 2 Prawa budowlanego. O naruszeniu przepisów techniczno – budowlanych w decyzji o pozwoleniu na budowę skarżąca dowiedziała się z kopii sprzeciwu prokuratorskiego, w którym prokurator wnosząc o stwierdzenie nieważności decyzji, zarzucił organowi naruszenie tych przepisów. Kopia sprzeciwu została udostępniona skarżącej przez M. i J. M. Przytaczając takie podstawy kasacyjne skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę kasacyjną inwestor K. K. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej, wskazując, że skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Podnoszone w skardze kasacyjnej zarzuty sprowadzają się do tego, że Sąd pierwszej instancji wadliwe przyjął, iż jej wniosek o wznowienie postępowania został wniesiony z uchybieniem miesięcznego terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 w związku z art. 148 § 2 K.p.a. Zdaniem skarżącej momentu dowiedzenia się o decyzji Prezydenta Miasta Gdyni z dnia [...] lipca 2008 r. o pozwoleniu na budowę nie można wiązać z momentem doręczenia decyzji z dnia [...] grudnia 2008 r. odmawiającej skarżącej udostępnienia kserokopii decyzji z dnia [...] lipca 2008 r. Treść decyzji z dnia [...] grudnia 2008 r. nie uzasadniała przyjęcia, że skarżąca miała możliwość zapoznania się z decyzją o pozwoleniu na budowę. Dopiero zapoznanie się z pełną treścią decyzji o pozwoleniu na budowę umożliwiało stwierdzenie, czy nieruchomość skarżącej znajduje się w obszarze oddziaływania zamierzenia inwestycyjnego (bezdotykowej myjni samochodowej), a w konsekwencji, czy skarżąca może być uznana za stronę postępowania o pozwolenie na budowę. Stanowisko zaprezentowane przez skarżącą nie jest trafne. Podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji. Termin jednego miesiąca do wniesienia żądania wznowienia postępowania biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. W przypadku, gdy strona żąda wznowienia postępowania z uwagi na to, że bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (art. 148 § 2 k.p.a.). Organ administracji obowiązany jest z urzędu badać zachowanie terminu, albowiem wszczęcie postępowania wznowieniowego na wniosek strony, mimo uchybienia terminu, stanowi rażące naruszenie prawa, godzi bowiem w zasadę trwałości decyzji administracyjnych. Ustawodawca początek biegu terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 K.p.a. w odniesieniu do strony, która bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu wiąże z dniem, w którym strona ta dowiedziała się o kwestionowanej decyzji. Przez pojęcie "dowiedzenia się o decyzji" należy rozumieć powzięcie wiadomości o istnieniu decyzji i zawartym w niej rozstrzygnięciu. Nieważne jest, w jaki sposób strona uzyska wiedzę o wydanej w sprawie decyzji, niemniej jednak przytoczony przepis wymaga, aby strona rzeczywiście znalazła się w posiadaniu informacji o zapadłej decyzji. Powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji i zawartym w niej rozstrzygnięciu nie jest przy tym pojęciem tożsamym z zawiadomieniem o pełnej treści decyzji, co mogłoby nastąpić dopiero po doręczeniu decyzji. Taki pogląd został również wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 marca 2006 r. sygn. akt II OSK 622/05 (ONSAiWSA 2006/5/133, Wokanda 2006/7-8/72). Prawidłowa wykładnia przepisu art. 148 § 2 K.p.a. nie prowadzi do wniosku, że dla otwarcia biegu terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. konieczne jest zapoznanie się z całością decyzji, w szczególności z jej uzasadnieniem. Z akt sprawy wynika, że skarżąca nie brała udziału w postępowaniu w sprawie o udzielenie pozwolenia na budowę samoobsługowej bezdotykowej myjni samochodowej w G. przy ul. A. [...], zakończonym ostateczną decyzją Prezydenta Miasta Gdyni z dnia [...] lipca 2008 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę. Za moment dowiedzenia się przez skarżącą o decyzji Prezydenta Miasta Gdyni z dnia [...] lipca 2008 r. prawidłowo przyjęto 16 grudnia 2008 r. - datę odbioru przez skarżącą decyzji Prezydenta Miasta Gdyni z dnia [...] grudnia 2008 r. odmawiającej skarżącej udostępnienia kserokopii decyzji Prezydenta Miasta Gdyni z dnia [...] lipca 2008 r. Z uzasadnienia decyzji z dnia [...] grudnia 2008 r. wynika, że organ odmówił skarżącej udostępnienia decyzji z dnia [...] lipca 2008 r. wydanej przez Prezydenta Miasta Gdyni, którą udzielono "K." K. K. pozwolenia na budowę samoobsługowej myjni samochodowej na działce nr [...] obręb W. K. przy ul. A. [...] w G. Mając na uwadze treść decyzji z dnia [...] grudnia 2008 r. organ odwoławczy prawidłowo ustalił, co następnie słusznie zaakceptował Sąd pierwszej instancji, że to z tej decyzji skarżąca dowiedziała się o decyzji z dnia [...] lipca 2008 r., w rozumieniu art. 148 § 2 k.p.a. Oznacza to, że z dniem doręczenie decyzji z dnia [...] grudnia 2008 r., od dnia 16 grudnia 2008 r., rozpoczął bieg termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. Tego stanowiska nie podważają obszerne wywody skargi kasacyjnej, które sprowadzają się do tego, że do przyjęcia, iż skarżąca dowiedziała się o kwestionowanej decyzji konieczne było zapoznanie się w pełni z decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. Zaprezentowania przez skarżącą wykładnia art. 148 § 2 k.p.a. prowadziłaby w praktyce do tego, że warunkiem koniecznym do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania byłoby wcześniejsze doręczenie kwestionowanej decyzji stronie, aby mogła się w pełni zapoznać z jej treścią, a w przypadku decyzji takich jak pozwolenie na budowę należałoby także umożliwić stronie zapoznanie się z projektem budowlanym. Takie rozumienie przepisu art. 148 § 2 k.p.a. nie jest trafne. Mając powyższe względy na uwadze należy uznać, że skoro skarżąca dowiedział się o kwestionowanej decyzji w dniu [...] grudnia 2008 r., to wniesienie podania z żądaniem wznowienia postępowania zakończonego tą decyzją w dniu [...] kwietnia 2009 r. nastąpiło z uchybieniem miesięcznego terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji postanowienia.