I OSK 1759/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Irena Kamińska po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej I. N. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 września 2009 r., sygn. akt II SA/Wa 1286/09 odrzucającego skargę I.N. na pismo Ministra Sprawiedliwości – Prokuratora Generalnego z dnia (...) czerwca 2009 r. nr (...) w przedmiocie nieuwzględnienia wniosku o ponowne powołanie na stanowisko prokuratora Oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w K. postanawia: oddalić skargę kasacyjną Postanowieniem z dnia 29 września 2009 r., sygn. akt II SA/Wa 1286/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę I. N. na pismo Ministra Sprawiedliwości – Prokuratora Generalnego z dnia (...) czerwca 2009 r. nr (...) w przedmiocie nieuwzględnienia wniosku o ponowne powołanie na stanowisko prokuratora Oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w [...]. W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, iż wpłynęła do niego wpłynęła skarga I. N. na pismo Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienia wniosku o ponowne powołanie na stanowisko prokuratora Oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w [...]. Wydając zaskarżone postanowienie Sąd pierwszej instancji podniósł, iż skarga I. N. jest niedopuszczalna. Zgodnie bowiem z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm., dalej zwane jako P.p.s.a.) sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. W ocenie Sądu pierwszej instancji z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Przedmiotem skargi skarżąca uczyniła pismo Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego z dnia (...) czerwca 2009 r. nr (...) w przedmiocie nieuwzględnienia wniosku o ponowne powołanie na stanowisko prokuratora Oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w [...], które nie mieści się w katalogu z art. 3 §2 P.p.s.a., określającym akty i czynności podlegające kontroli sądów administracyjnych. Ponadto zaskarżone pismo miało charakter informacyjny. Organ wyjaśnił w nim skarżącej, iż w jej sprawie zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze (Dz. U. z 2008 r. Nr 63, poz. 39 z późn. zm.) oraz ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (Dz. U. z 2007 r. Nr 63, poz. 424 ze zm.), które nie dają podstaw prawnych do uwzględnienia jej wniosku o ponowne powołanie na uprzednio zajmowane stanowisko. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia złożyła I. N. zaskarżając je w całości oraz wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy: 1. art. 58 §1 pkt. 1 i § 3 w zw. z art. 3 §1 P.p.s.a. poprzez bezpodstawne uznanie istnienia przesłanki do odrzucenia skargi wymienionej w tym przepisie i nieprzeprowadzenie oceny legalności wydanego przez Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego rozstrzygnięcia, zawartego w piśmie z dnia (...) czerwca 2009r. Nr (...) w zakresie niezastosowania trybu postępowania przewidzianego w art.134 kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 127 §3 Kodeksu postępowania administracyjnego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, bo gdyby Sąd I instancji dokonał prawidłowej oceny zarzutów skarżącej i stanu faktycznego sprawy, nie mógłby uchylić się od merytorycznego rozpoznania sprawy i zobowiązany byłby do dokonania kontroli zgodności z prawem działań podjętych przez organ administracji publicznej i wydanych rozstrzygnięć. 2. art. 141 §4 P.p.s.a. w zw. z art. 58 §1 pkt. 1 P.p.s.a. poprzez wadliwe sporządzenie uzasadnienia wyroku polegające na niepełnym i nierzetelnym przedstawieniu stanu faktycznego sprawy oraz na nie wyjaśnieniu w sposób prawidłowy i jasny podstawy i motywów rozstrzygnięcia. 3. art. 141 §4 w zw. z art.52 §3 i 4 i art. 3 §2 pkt. 1 - 4a P.p.s.a. poprzez pominięcie i nierozpoznanie alternatywnego żądania skarżącej zgłoszonego w trybie art. 52 §3 i 4 P.p.s.a. w sytuacji nieuznania przez Sąd rozstrzygnięcia naczelnego organu administracji publicznej za decyzję administracyjną w rozumieniu art. 1 pkt. 1 kodeksu postępowania administracyjnego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, bo gdyby Sąd rozpoznał to żądanie, nie mógłby skargi odrzucić stosując art.58 §1 pkt. 1 i § 3 P.p.s.a., lecz musiałby dokonać merytorycznej oceny legalności działania Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego w tej konkretnej sprawie. W motywach skargi kasacyjnej skarżąca podniosła, iż w skardze do Sądu pierwszej instancji kwestionowała fakt nieuznania przez Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego aktu (dekretu) z dnia (...) marca 2009r Nr (...) o przywróceniu skarżącej z dniem 01 kwietnia 2009 r. na wcześniej zajmowane stanowisko prokuratora Prokuratury Rejonowej w M. za decyzję administracyjną w rozumieniu przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, co przesądzało, zdaniem organu, o braku podstaw prawnych do ponownego rozpatrzenia sprawy w trybie art. 127 §3 K.p.a. Tymczasem w jej ocenie wydany przez Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego akt o przywróceniu skarżącej na stanowisko prokuratora Prokuratury Rejonowej w M. z dnia [...] marca 2009 roku mieści się w ukształtowanym w doktrynie i orzecznictwie ujęciu decyzji administracyjnej rozumianej jako oparte na przepisach prawa administracyjnego władcze, jednostronne oświadczenie woli organu administracji publicznej, określającej sytuację prawną konkretnie wskazanego adresata w indywidualnie oznaczonej sprawie. W tym stanie rzeczy w sytuacji nieuznania przez Ministra Sprawiedliwości-Prokuratora Generalnego aktu z dnia z dnia [...] marca 2009 roku o przywróceniu na stanowisko prokuratora Prokuratury Rejonowej w [...] za decyzję administracyjną winien on działając na podstawie art. 134 K.p.a. w zw. z art. 127 §3 K.p.a. wydać postanowienie o niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z powodu braku przedmiotu zaskarżenia, pouczając jednocześnie o prawie złożenia skargi na to ostateczne postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Naruszenie to miało w ocenie skarżącej istotny wpływ na jej sytuację prawną, ponieważ uniemożliwiało skuteczne kwestionowanie nie mającego przewidzianej prawem formy stanowiska naczelnego organu administracji publicznej. Skarżąca podniosła także, iż Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia w ogóle pominął ocenę tego zarzutu, tzn. załatwienia wniosku skarżącej pismem, a nie postanowieniem o niedopuszczalności ponownego rozpoznania sprawy wydanym w trybie art. 134 w zw. z art. 127 § 3 K.p.a. Rolą Sądu bowiem było ocenić, iż załatwienie wniosku skarżącej pismem przez organ administracji publicznej było z punktu widzenia przepisów postępowania administracyjnego niedopuszczalne i niezgodne z prawem. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister Sprawiedliwości – Prokurator Generalny wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu. Sporządzone przez Sąd I instancji uzasadnienie zaskarżonego postanowienia z dnia 29 września 2009 r. odpowiada wymogom określonym w art.141 § 4 P.p.s.a., jego treść - wbrew twierdzeniom skarżącej - nie pozostawia wątpliwości co do przyczyny odrzucenia skargi i daje możliwość dokonania kontroli instancyjnej tego orzeczenia. Skarga wniesiona w sprawie niniejszej została przez Sąd odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 P.p.s.a., bowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny mając na uwadze wskazany przez I. N. przedmiot skargi uznał, że jest ona z innych przyczyn, niż wymienione w art. 58 § 1 pkt 1-5 P.p.s.a., niedopuszczalna. Jak bowiem wcześniej wskazał Sąd, skarga ta dotyczyła rozstrzygnięcia zawartego w piśmie z dnia 25 czerwca 2009 r. o nieuwzględnieniu wniosku o ponowne powołanie na stanowisko prokuratora Oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, które to pismo, zdaniem Sądu, ma charakter informacyjny, nie stanowi decyzji administracyjnej i nie spełnia przesłanek wskazanych w treści art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a. Niezależnie od podanej przyczyny odrzucenia skargi Sąd stwierdził ponadto, że stosunki między prokuratorami prokuratur różnych szczebli cechuje zależność służbowa, a sądy administracyjne na mocy art. 5 pkt 2 P.p.s.a. nie są właściwe w sprawach wynikających z podległości służbowej. Podzielając ten pogląd wskazać trzeba, że art. 5 P.p.s.a. określa katalog spraw, w których wyłączona jest z mocy ustawy możliwość dokonywania przez sądy administracyjne kontroli działalności administracji publicznej. Z treści art. 5 pkt 2 wynika, że sądy administracyjne nie są właściwe między innymi w sprawach wynikających z podległości służbowej między przełożonymi i podwładnymi (por. postanowienie NSA z dnia 24 listopada 2009 r. sygn. akt I OSK 1546/09, również postanowienie NSA z dnia 15 września 2009 r., sygn. akt I OSK 1129/09). Do takich spraw niewątpliwie należy sprawa ze skargi [...], która kwestionuje przywrócenie na wcześniej zajmowane stanowisko w trybie przewidzianym w art. 47 ust. 4a powołanej ustawy o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu. Wydany w tym przedmiocie akt, bez względu na formę, w jakiej przeniesienie to nastąpiło, ma charakter sprawy wynikającej z podległości służbowej między przełożonym i podwładnym, o której mowa w art. 5 pkt 2 P.p.s.a. Skoro w tego rodzaju sprawach wyłączona jest właściwość sądów administracyjnych, to słusznie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie ustosunkował się do zarzutów dotyczących naruszenia art. 134 w związku z art. 127 § 3 k.p.a. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a orzekł jak w sentencji. Wniosek o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego nie może być uwzględniony, bowiem art. 204 pkt 1 P.p.s.a. przewiduje w razie oddalenia skargi kasacyjnej zwrot niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego poniesionych przez organ jedynie wówczas, gdy zaskarżono skargą kasacyjną wyrok sądu pierwszej instancji oddalający skargę, zaś w sprawie wcześniejszej skarga kasacyjna dotyczyła postanowienia.