II OSK 512/10
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2010-05-17
Skład orzekający: Marek Stojanowski, Paweł Miładowski, Leszek Kamiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy o uchwaleniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, podjęta na podstawie przepisów dotychczasowych (ustawy z 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym) na podstawie art. 85 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, jest ważna, jeśli zawiadomienie o wyłożeniu projektu planu do publicznego wglądu nie zostało skutecznie doręczone wszystkim zainteresowanym przed dniem wejścia w życie nowej ustawy?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Gminy Police, uznając, że mimo częściowo wadliwego uzasadnienia, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie stwierdzający nieważność uchwały o uchwaleniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego odpowiada prawu. Sąd uznał, że obowiązek zawiadomienia o wyłożeniu projektu planu do publicznego wglądu, wynikający z art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, należy oceniać jako "czynność zawiadomienia", niezależnie od jej skuteczności w dotarciu do wszystkich zainteresowanych. Ponadto, sąd pierwszej instancji prawidłowo dopatrzył się innych istotnych naruszeń, takich jak nieuwzględnienie potrzeby ochrony własności skarżących, niewłaściwe uzasadnienie uchwały oraz stosowanie nieobowiązujących przepisów, które uzasadniają stwierdzenie nieważności uchwały.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Rady Miejskiej w Policach od wyroku WSA w Szczecinie, który stwierdził nieważność uchwały Rady Miejskiej w Policach z dnia 29 stycznia 2008 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. WSA uznał, że uchwała została podjęta z istotnym naruszeniem prawa, w tym poprzez bezpodstawne prowadzenie postępowania na podstawie przepisów poprzednio obowiązującej ustawy, nieuwzględnienie potrzeby ochrony własności skarżących, brak właściwego uzasadnienia uchwały oraz stosowanie nieobowiązujących przepisów. NSA rozpoznał skargę kasacyjną, oceniając zarzuty dotyczące stosowania przepisów przejściowych oraz innych naruszeń wskazanych przez WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie sędzia NSA Paweł Miładowski (spr.) sędzia del. WSA Leszek Kamiński Protokolant Renata Sapieha po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Rady Miejskiej w Policach od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 25 listopada 2009 r. sygn. akt II SA/Sz 1021/09 w sprawie ze skargi F. B. i W. W. na uchwałę Rady Miejskiej w Policach z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] w przedmiocie uchwalenia Miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Police w części dotyczącej obszaru miejscowości Tanowo, Węgrownik, Zalesie-tzw "Tanowo" oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, po rozpoznaniu sprawy ze skargi F. B. i W. W. na uchwałę Rady Miejskiej w Policach z dnia 29 stycznia 2008 r., nr XIX/131/08 w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Police w części dotyczącej obszaru miejscowości Tanowo, Węgrownik, Zalesie-tzw. "Tanowo" stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały, a także zasądził od Rady Miejskiej w Policach na rzecz F. B. i W. W. solidarnie kwotę 300 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, że Rada Miejska w Policach uchwałą z dnia 29 stycznia 2008 r., nr XIX/131/08 przyjęła miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego gminy Police w części dotyczącej miejscowości Tanowo, Węgrownik, Zalesie - tzw. "Tanowo".
Powyższa uchwała stała się przedmiotem zaskarżenia przez F. B. i W. W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie
Wyrokiem z dnia 17 grudnia 2008 r., II SA/Sz 761/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie skargę F. B. i W. W. oddalił.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że procedurę planistyczną w sprawie zapoczątkowała uchwała Rady Miejskiej w Policach z dnia 27 marca 2001 r., nr XXXV/268/01 o przystąpieniu do sporządzenia zmian w planie miejscowym zagospodarowania przestrzennego gminy Police, w części dotyczącej obrębów Tanowo, Węgornik, Zalesie. Uchwała ta została zmieniona uchwałami z dnia 29 stycznia 2002, nr XLVI/354/02 oraz z dnia 30 grudnia 2003 r., nr XVII/130/03. W związku z tym Sąd przyjął, że art. 85 ust 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym upoważniał Radę do uchwalenia planu na zasadach ustalonych przez ustawę z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999, nr 15 poz. 139 ze zm.). Sąd stwierdził też, że uchwała zawiera uzasadnienie, mimo że nie jest ono wymagane przepisami ustawy (art. 8 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym). Sąd nie uznał zasadności zarzutu dotyczącego braku powiadomienia o terminach wyłożenia planu oraz o terminach sesji Rady Miejskiej w Policach w przedmiocie protestów i zarzutów. Na prawidłowość działania wskazują kserokopie zwrotnych potwierdzeń odbioru pisma z dnia 2 lipca 2003 r. zawiadamiającego o wyłożeniu projektu planu do publicznego wglądu w dniach od 25 sierpnia 2003 r. do 25 września 2003 r., kserokopie zwrotnych potwierdzeń odbioru pisma z dnia 24 sierpnia 2006 r. zawiadamiającego o wyłożeniu projektu planu w dniach od 20 września 2006 r. do 10 października 2006 r., a także kserokopie zwrotnych potwierdzeń odbioru pisma z dnia 10 maja 2007 r. zawiadamiającego o terminie sesji wyznaczonej na dzień 29 maja 2007 r., na której rozpatrywano nie uwzględnione protesty i zarzuty. Gmina Police zawiadomiła właścicieli i władających nieruchomościami o wyłożeniu projektu planu do publicznego wglądu kierując się danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków (art. 21 ust. 1 i art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 17 maja 1988 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000 r. nr 100 poz. 1086 ze zm.). W. W. był zawiadamiany o terminach wyłożenia projektu planu do publicznego wglądu, wniósł także zarzuty. Mimo że nie udokumentował swego prawa współwłasności działki nr [...] uczestniczył czynnie w procedurze planistycznej.
Prognoza oddziaływania na środowisko zaskarżonego planu została sporządzona w maju 2006 r. i przedłożono ją Sądowi wraz z uchwałą. Opracowanie ekofizjograficzne sporządzono na podstawie projektu rozporządzenia, ponieważ w czerwcu 2002 r. nie były jeszcze wydane przepisy wykonawcze do ustawy określające rodzaje, zakres i sposób wykonania opracowań ekofizjograficznych.
Sąd wskazał, że ustawa nie przewiduje możliwości sporządzenia kilku wariantów projektu planu. Plan miejscowy nie może obowiązywać w kilku wersjach wariantowych. Rada Miejska uznała, że inne możliwe warianty przebiegu drogi 09 KDL, są mniej korzystne z punktu widzenia ładu przestrzennego, pogorszyłyby bowiem bezpieczeństwo na drogach publicznych i wymagałyby zmiany przebiegu innych dróg gminnych, ponadto pozbawiłyby dostępu do drogi publicznej tereny przeznaczone pod zabudowę mieszkaniową, do obsługi których droga została zaprojektowana. Naruszone zostałoby prawo własności większej ilości właścicieli nieruchomości i nie byłoby to korzystne dla gospodarowania przez Gminę środkami publicznymi.
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną złożyli F. B. i W. W., którzy wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku, zarzucając naruszenie szeregu przepisów prawa procesowego, jak i prawa materialnego.
Wyrokiem z dnia 1 lipca 2009 r., II OSK 400/09, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie do ponownego rozpoznania.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał zasadność zarzutu podniesionego przez skarżących dotyczącego naruszenia prawa materialnego (art. 7, art. 21, art. 31 ust. 3, art. 61 ust. 3, art. 64, art. 68, art. 74 ust. 3 i 4 Konstytucji RP oraz art. 140 k.c.) wskazując, że żadne rozstrzygnięcie organu publicznego w demokratycznym państwie prawnym nie może być arbitralne (art. 2 w zw. z art. 7 Konstytucji RP). Utrwalone orzecznictwo sądów administracyjnych wskazuje jednoznacznie, że żadne kompetencje uznaniowe nie mogą być wykonywane dowolnie, bez prawnego i racjonalnego skrępowania i uzasadnienia. Zasadnicze znaczenie ma prawidłowe uzasadnienie każdego rozstrzygnięcia organu publicznego. Im bardziej uznaniowe jest rozstrzygnięcie, tym ważniejsze jest przestrzeganie obowiązku sporządzenia uzasadnienia. Wymóg uzasadnienia uchwały może wynikać wprost z przepisów prawa (np. w przepisach ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym obowiązywał prawny wymóg uzasadnienia uchwały o odrzuceniu zarzutów) albo wynikać z zasady zaufania do Państwa i zasady dobrej legislacji wyprowadzanych z zasady demokratycznego państwa prawa - art. 2 Konstytucji RP. Wynika on także z § 131 w zw. z § 143 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz. U. Nr 100, poz. 908). Dlatego nieprawidłowe jest stanowisko wyrażone w zaskarżonym wyroku, że uzasadnienie uchwały nie jest wymagane przepisami ustawy.
Naczelny Sąd Administracyjny wskazał również, że do podstawowych metod przygotowania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, tak jak każdego rozstrzygnięcia uznaniowego, które mają zmniejszyć ryzyko arbitralności decyzji należy przygotowanie i rozważenie dwu lub więcej wariantów decyzji, szczególnie tych najważniejszych, o znacznych konsekwencjach społecznych, a do takich miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego należy. W tej sytuacji znaczenie mają kryteria, wyznaczające minimalne standardy, jakie ma uwzględniać rada gminy dokonując wyboru wersji projektu planu, który zostanie przedłożony uprawnionym podmiotom. Takie kryteria wyznaczają przepisy konstytucyjne chroniące własność" (art. 21 ust. 1, art. 64 ust. 2 i 4 Konstytucji RP). Oznacza to, że planowanie przestrzenne w gminie nie może pomijać własności nieruchomości na terenie objętym planem, a wręcz przeciwnie ma poszukiwać rozwiązań, które w optymalny sposób rozwiązują nieuchronny konflikt potrzeb publicznych i potrzeb właścicieli poszczególnych działek. Na konieczność takiego planowania wskazuje art. 31 ust. 3 Konstytucji RP.
Skoro ingerencja planistyczna Gminy jest wyjątkiem od zasady nienaruszalności własności gruntu przez władze publiczne, to każde wyznaczenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego dodatkowych ograniczeń wykonywania prawa własności musi być adekwatnie szczegółowo, profesjonalnie i wiarygodnie uzasadnione. Konieczność stawiania uzasadnieniu planu tak wysokich wymagań jest również konsekwencją poddania tych uchwał kontroli sądowej. Brak ujawnienia w uzasadnieniu planu motywów decyzji planistycznej uniemożliwia sądowi dokonanie kontroli zgodności planu z prawem materialnym. W rozpoznawanej sprawie zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie zweryfikowano zarzutu, że Rada Gminy Police nie dołożyła należytej staranności dla znalezienia optymalnego kompromisu między potrzebami publicznymi, a prawnymi interesami skarżących.
Naczelny Sąd Administracyjny podzielił także pogląd skarżących, że nie jest wystarczające sporządzenie alternatywy na etapie postępowania sądowego, ponieważ musi to być element procedury planistycznej. Organ administracyjny powinien wykazać, że przed skierowaniem projektu do uzgodnień i w toku rozpatrywania uwag do projektu planu zgromadził adekwatne dowody, determinujące wybór jednej z kilku koncepcji. Nie oznacza to obowiązku gminy sporządzenia kilku równorzędnych i szczegółowych alternatywnych projektów planu, gdyż byłoby to narzucanie gminie nieracjonalnej gospodarki finansowej w zakresie finansowania procedury planistycznej. Natomiast konieczne jest przeprowadzenie profesjonalnych studiów przygotowawczych do ostatecznej koncepcji.
Uwzględniony został zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. w zakresie uznania prawidłowości przeprowadzenia całej procedury planistycznej, w tym podjęcia zaskarżonej uchwały, na podstawie ustawy z 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym.
NSA podniósł, że w przedmiotowej sprawie ograniczono się do stwierdzenia, że przed dniem 11 lipca 2003 r. podjęta została uchwała o przyjęciu uchwały o przystąpieniu do sporządzania lub zmianie planu, ale nie dokonano weryfikacji twierdzenia Gminy Police, że przed tą datą wszystkie uprawnione osoby zostały powiadomione o wyłożeniu projektu planu do publicznego wglądu (art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 17 pkt 10 w zw. z art. 85 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym). Odwołanie się przez Sąd pierwszej instancji do uchwały z dnia 30 grudnia 2003 r. było zbyt powierzchowne dla uzasadnienia oceny, że wszystkie stadia procedury planistycznej spełniały wymogi ustawy.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zasadnie skarżący wskazali na naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a., w zakresie nie rozpoznania zarzutu o nieprawidłowościach w sporządzeniu prognozy oddziaływania na środowisko. Zarzut ten nie został rozpoznany. Nieprawidłowe było też, w myśl art. 141 § 4 p.p.s.a. rozpoznanie zarzutu wadliwości opracowania ekofizjograficznego. Skoro oceniono zaskarżoną uchwałę według prawa obowiązującego w dniu jej podjęcia, to nie można poprzestać na stwierdzeniu, że opracowując ten dokument posłużono się projektem rozporządzenia. Konieczne było zbadanie czy Rada Gminy Police dokonała oceny tego opracowania pod względem zgodności z prawem obowiązującym w dniu 29 stycznia 2008 r. i zweryfikowanie tej oceny.
Uwzględniony został również zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 133 p.p.s.a. poprzez dopuszczenie dodatkowych dowodów po zamknięciu rozprawy. Możliwość takiego uzupełnienia materiału dowodowego dopuszcza art. 113 § 2 p.p.s.a. Uprawnienie to musi być jednak stosowane bardzo ostrożnie, gdyż stanowi poważne odstępstwo od jawności postępowania wyjaśniającego i czynnego udziału strony w rozprawie. Dlatego naruszony został art. 141 § 4 p.p.s.a. przez brak podania motywu takiego sposobu przeprowadzenia końcowej części postępowania wyjaśniającego. Brak uzasadnienia zaskarżonego wyroku w tym zakresie pozbawia strony i Naczelny Sąd Administracyjny możliwości dokonania adekwatnej oceny tej części postępowania sądowego w pierwszej instancji.
Wskazanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały.
Sąd pierwszej instancji wskazał, że uchwała o przystąpieniu do sporządzenia projektu zmian w planie zagospodarowania przestrzennego (dawna nazwa uchwały) została podjęta, przed wejściem w życie nowej ustawy (11 lipca 2003 r.), przyjmując jednocześnie, że zmiana nazwy uchwały nie wiązała się z merytoryczną zmianą zapisów projektu planu i pozwalała na kontynuację procedury planistycznej w sytuacji - dawna treść uchwały, nowa nazwa.
Drugim warunkiem zastosowania dotychczasowych przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym było zawiadomienie na piśmie wszystkich właścicieli lub władających nieruchomościami o terminie wyłożenia tych planów do publicznego wglądu przed datą wejścia w życie nowej ustawy. Sąd stwierdził, że z treści potwierdzenia odbioru pisma adresowanego do F. B. wynika, że został on zawiadomiony o terminie wyłożenia planu w dniu [...] lipca 2003 r., a więc już po wejściu w życie nowej ustawy, co upoważnia do stwierdzenia, że brak było podstaw do zastosowania art. 85 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ponieważ nie spełnione zostały wymogi ustawowe dotyczące pisemnego zawiadomienia wszystkich zainteresowanych (art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 17 pkt 10 w zw. z art. 85 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym). Stanowi to istotne naruszenie prawa, ponieważ nie było podstaw do kontynuacji procedury planistycznej na podstawie starych przepisów.
W kwestii konieczności uzasadnienia uchwały zawierającej plan zagospodarowania przestrzennego Sąd pierwszej instancji podkreślił, że w związku z tym, iż planowanie przestrzenne w gminie nie może pomijać własności nieruchomości na terenie objętym planem, a wręcz przeciwnie ma poszukiwać rozwiązań, które w optymalny sposób rozwiązują nieuchronny konflikt potrzeb publicznych i potrzeb właścicieli poszczególnych działek. Ponieważ ingerencja planistyczna Gminy jest wyjątkiem od zasady nienaruszalności własności gruntu przez władze publiczne, każde wyznaczenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego dodatkowych ograniczeń wykonywania prawa własności musi być adekwatnie szczegółowo, profesjonalnie i wiarygodnie uzasadnione. Konieczność stawiania uzasadnieniu planu tak wysokich wymagań jest również konsekwencją poddania tych uchwał kontroli sądowej.
W rozpoznawanej sprawie uchwała Rady Miejskiej w Policach z 29 stycznia 2008r., nr XIX/131/08 zawierająca miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie zawiera uzasadnienia, który odpowiadałby wskazanym wyżej standardom prawnym. Jest ona tylko krótką, zawierającą trzy zdania informacją o zakończeniu prac nad planem, z której nie można wyprowadzić wniosku o rozważaniu różnych wariantów planu z uwzględnieniem ochrony własności mieszkańców gminy.
Przedstawione w toku postępowania przed sądem administracyjnym warianty przebiegu drogi powstały później, mają charakter następczy, stanowią więc, podstawę do przyjęcia wniosku, że wcześniej nie rozważano kilku wariantów przebiegu drogi.
Co do zarzutu wadliwości opracowania ekofizjograficznego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wskazał, że w aktach sprawy znajduje się "Opracowanie ekofizjograficzne podstawowe" datowane na czerwiec 2002 r., w którym, w części wstępnej powołano się ogólnie na ustawę z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627). Nie wskazując jednak konkretnego przepisu jako podstawy prawnej. Natomiast przepisy wykonawcze do art. 72 ust. 6 powołanej ustawy, a mianowicie rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 września 2002 r. w sprawie opracowań ekofizjograficznych zaczęło obowiązywać po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia (§ 78 cyt. rozporządzenia). Zatem w chwili przygotowania opracowania przepisy wykonawcze nie były jeszcze uchwalone. Opracowanie zawiera jednak stwierdzenie, że zostało przygotowane w oparciu o projekt rozporządzenia. Plan uchwalono 29 stycznia 2008 r., a zatem już w czasie obowiązywania wskazanego wyżej rozporządzenia z dnia 9 września 2002 r. Treść opracowania ekofizjograficznego została wykorzystana w § 3 planu, w którym uregulowano kwestie związane z ochroną środowiska przyrodniczego. Zatem uchwalając plan uwzględniono stan normatywny i oceniono, że opracowanie ekofizjograficzne jest zgodne z prawem i nadaje się do redagowania zapisów planu.
Co do zarzutu dotyczącego prognozy oddziaływania na środowisko, Sąd pierwszej instancji stwierdził, że opracowano ją na podstawie art. 41 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 listopada 2002 r. w sprawie szczegółowych warunków, jakim powinna odpowiadać prognoza oddziaływania na środowisko dotycząca projektów miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 197, poz. 1667).
Na dzień uchwalenia planu obowiązywał art. 41 ustawy Prawo ochrony środowiska, ponieważ został on uchylony dopiero z dniem 15 listopada 2008 r. przez art. 144 pkt 9 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, 1227). Natomiast rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 14 listopada 2002 r. w sprawie szczegółowych warunków, jakim powinna odpowiadać prognoza oddziaływania na środowisko dotycząca projektów miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 197, poz. 1667), utraciło moc z dniem 28 lipca 2005 r., a zatem nie obowiązywało w chwili uchwalenia planu.
Sąd podkreślił, że w myśl art. 27 ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999, Nr 15, poz. 139 ze zm.) naruszenie trybu postępowania przy uchwalaniu planu miejscowego powoduje nieważność uchwały rady gminy w całości lub części. Zaś zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego, istotne naruszenie trybu jego sporządzania powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części.
Reasumując, Sąd uznał, że w niniejsze sprawie w sposób istotny naruszono przepisy, ponieważ bezpodstawnie prowadzono postępowanie planistyczne na podstawie przepisów poprzednio obowiązującej ustawy, nie wzięto pod uwagę potrzeby ochrony własności skarżących, nie uzasadniono właściwie uchwały wprowadzającej plan miejscowy, stosowano nieobowiązujące przepisy. W związku z tym doszło do naruszenia nie tylko trybu postępowania, ale i podstawowych zasad sporządzania planu miejscowego, co dało podstawę do stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła Gmina Police, zaskarżając tenże wyrok w całości i zarzucając mu naruszenie prawa materialnego, tj. art. 85 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez przyjęcie, że F. B. został zawiadomiony o terminie wyłożenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w dniu 15 lipca 2003 r., co upoważnia do twierdzenia, że brak było podstaw do zastosowania art. 85 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ponieważ niespełnione zostały wymogi ustawowe dotyczące pisemnego zawiadomienia wszystkich zainteresowanych...".
W konkluzji skargi kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie, a także o zobowiązanie tego sądu do orzeczenia o kosztach postępowania, w tym o kosztach zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu wskazano, że sposób rozumienia obowiązku zawiadomienia, o jakim mowa w art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym należy rozumieć, jako czynność zawiadomienia, bez względu na to, czy czynność ta okazała się skuteczna, w tym sensie że informacja o wyłożeniu projektu planu do publicznego wglądu dotarła do tego, kto rzeczywiście jest właścicielem lub władającym nieruchomością, którego interes prawny może być naruszony ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania.
Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Sądu pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał kontroli zaskarżonego wyroku w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej.
Pomimo, że postawiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenie prawa materialnego, tj. art. 85 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym zasługiwał na uwzględnienie, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie mimo częściowo wadliwego uzasadnienia odpowiada prawu.
Zgodnie z treścią wskazanego przepisu art. 85 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, do miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego oraz planów zagospodarowania przestrzennego województw, w stosunku do których podjęto uchwałę o przystąpieniu do sporządzania lub zmiany planu oraz zawiadomiono o terminie wyłożenia tych planów do publicznego wglądu ale postępowanie nie zostało zakończone przed dniem wejścia w życie ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe.
Przepis art. 85 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie wyjaśnia w sposób wyraźny czy chodzi o zawiadomienie na piśmie, o którym mowa w art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, czy również o ogłoszenie, o którym mowa w art. 18 ust. 2 pkt 6 tej ustawy.
W przypadku uznania, że chodzi o zawiadomienie na piśmie, uznać by należało, że chodzi o skutecznie dokonane zawiadomienie, czyli doręczenie pisma podmiotowi zainteresowanemu. Mogłoby to tymczasem prowadzić do powstania sytuacji, w której część osób zainteresowanych otrzymałoby zawiadomienie przed dniem 11 lipca 2003 r. – a więc przed dniem wejścia w życie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a część osób po tej dacie. To zaś prowadziłoby do sytuacji, w której rozstrzygnięcie jakie przepisy winny być stosowane uzależnione by było od przypadkowych okoliczności, dotyczących nawet pojedynczych osób.
Wobec tego nie sposób przyjąć, że art. 85 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym należy rozumieć w ten sposób, że dotychczasowe przepisy stosuje się wówczas, gdy przed dniem wejścia jej w życie organ wykonawczy gminy uznał, iż projekt miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest przygotowany do publicznego wyłożenia, ustalił termin jego wyłożenia i zawiadomił o tym na piśmie podmioty wymienione w art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym oraz wszystkich innych przez ogłoszenie w miejscowej prasie oraz przez obwieszczenie, a także w inny sposób przyjęty w danej miejscowości.
Trafnie zatem wywodzi autor skargi kasacyjnej, że obowiązek zawiadomienia, wynikający z treści art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym należy oceniać bez względu na to, czy czynność ta okazała się skuteczna w tym sensie, że informacja o wyłożeniu projektu planu do publicznego wglądu dotarła do tego, kto rzeczywiście jest właścicielem lub władającym nieruchomością, którego interes prawny może być naruszony ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a więc jako "czynność zawiadomienia".
Reasumując stwierdzić należało, że pomimo, iż zarzut skargi kasacyjnej zasługiwał na uwzględnienie, co wywiedziono powyżej wskazać należało, że Sąd pierwszej instancji dopatrzył się także szeregu innych istotnych naruszeń przepisów, polegających na tym, że nie wzięto po uwagę potrzeby ochrony własności skarżących, nie uzasadniono właściwie uchwały wprowadzającej plan miejscowy, a także stosowano nieobowiązujące przepisy. Naruszeń tych skarżąca kasacyjnie Gmina nie kwestionowała, a w pełni uzasadniają one stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały Rady Miejskiej w Policach z dnia 29 stycznia 2008 r. nr XIX/131/08 w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Dlatego też mimo częściowo błędnego uzasadnienia wyroku Sądu pierwszej instancji, wyrok ten odpowiada prawu.
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło