VIII SA/Wa 449/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Mazur /sprawozdawca/, Sędziowie Sędzia WSA Cezary Kosterna, Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Protokolant Dominika Jeromin, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2009 r. sprawy ze skargi K. Z. na decyzję Rektora Politechniki R. imienia K. P. z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie nadania tytułu zawodowego inżyniera i wydania dyplomu inżyniera, po wznowieniu postępowania oddala skargę. Decyzją z dnia [...] marca 2009r. znak [...] Rektor Politechniki R. działając na podstawie art. 207 ust. 3 w związku z art. 169 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz.1365 ze zm., zwana dalej Prawem o szkolnictwie wyższym) oraz art. 149 § 2 i art. 151 § 1 pkt 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze. zm., zwana dalej Kpa) i art. 140 ust. 1 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym (Dz.U. nr 65, poz. 385 ze zm. dalej, jako ustawa o szkolnictwie wyższym) oraz postanowienia Rektora Politechniki R. nr [...] z dnia [...] września 2007r., orzekł: 1. o uchyleniu decyzji Komisji Egzaminacyjnej Wydziału Transportu Politechniki R. im. [...] z dnia [...] października 2001r. nadającą tytuł zawodowy inżyniera K.Z. s. A. i I., urodzonemu dnia [...] grudnia 1959r. w K., na podstawie, której K.Z. wydano dyplom inżyniera Wydziału Transportu Politechniki R. nr [...] z dnia [...] października 2001r. 2. odmowie przyznania K.Z. tytułu zawodowego inżyniera i wydania dyplomu inżyniera Wydziału Transportu Politechniki R. im. [...]. W uzasadnieniu decyzji Rektor Politechniki R. przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie. Wyjaśnił, że postanowieniem z dnia [...] września 2007r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie wznowienia postępowania o nadaniu K.Z. tytułu zawodowego inżyniera i wydaniu dyplomu inżyniera Wydziału Transportu Politechniki R. Podstawę orzeczenia stanowił wyrok wydany przez Sąd Rejonowy w S. VI Wydział Grodzki z dnia [...] czerwca 2007r., sygn. akt [...] uznający skarżącego winnym m. in. wyłudzenia w 1997r. przyjęcia na studia Wydziału Transportu Politechniki R., poprzez przedłożenie podrobionego świadectwa dojrzałości o nr [...], z fikcyjną datą wydania oraz danymi dotyczącymi ukończenia szkoły tj. Technikum Elektrycznego dla Dorosłych Fundacji Oświaty w W. Następnie w dniu [...] października 2007r. uchylił decyzję Komisji Egzaminacyjnej Wydziału Transportu Politechniki R. nadającej tytuł zawodowy inżyniera, na podstawie, której wydany został dyplom inżyniera nr [...] z dnia [...] października 2001r. i odmówił K.Z. przyznania w/w tytułu i wydania dyplomu. Decyzją z dnia [...] grudnia 2007r., wydaną w wyniku ponownego rozpoznania sprawy Rektor utrzymał w mocy wydaną pierwotnie decyzję. Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 kwietnia 2008r., sygn. akt VIII SA/Wa 27/08 wydane przez Rektora Politechniki R. rozstrzygnięcia zostały uchylone z uwagi na naruszenie art. 24 § 1 Kpa oraz art. 10 i art. 81 Kpa, ponadto Sąd zwrócił uwagę na możliwość zastosowania przepisu art. 151 § 2 Kpa w stosunku do decyzji Wydziałowej Komisji do spraw rekrutacji z dnia [...] września 1997 r. o przyjęciu skarżącego na studia. Wydziałowa Komisja Rekrutacyjna uznając, iż spełnione zostały ustawowe przesłanki wznowienia postępowania określone przepisem art. 145 § 1 pkt 1 i 2 Kpa, - wyrokiem sądu karnego ustalono, bowiem wyłudzenie przyjęcia na studia oraz posługiwanie się dyplomem inżyniera wydanym w wyniku wyłudzenia poświadczenia nieprawdy, - postanowieniem z dnia [...] grudnia 2008 r. wznowiła postępowanie w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] września 1997r. o przyjęciu K.Z. na studia inżynierskie i decyzją z dnia [...] stycznia 2009r. stwierdziła, iż decyzja o przyjęciu skarżącego na studia wydana została z naruszeniem prawa, jednakże z uwagi na upływ 10 lat od jej ogłoszenia nie podlega ona uchyleniu. Organ wskazał, iż okoliczność, że z uwagi na upływ czasu pierwotnie wydana decyzja nie może być uchylona, nie uzasadnia wniosku, iż K.Z. przysługiwał status studenta Wydziału Transportu Politechniki R. Status ten skarżący uzyskał na podstawie sfałszowanego świadectwa dojrzałości. Powołując treść art. 140 ust. 1 ustawy o szkolnictwie wyższym obowiązującej w dacie wydania decyzji rekrutacyjnej organ stwierdził, iż do odbywania studiów, może być dopuszczona wyłącznie osoba posiadająca świadectwo dojrzałości. Także aktualnie obowiązująca ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym przewiduje podobną regulację w art. 169 ust. 1. Tak, więc do udziału w zajęciach, uzyskiwania zaliczeń, zdawania egzaminów i wypełniania innych obowiązków i uprawnień wynikających z regulaminu studiów może być dopuszczony tylko student. Skoro skarżący uprawnienie powyższe uzyskał na podstawie fałszywych dokumentów, nie można uznać, iż legalnie posiadał ten status i nabył prawo do posługiwania się tytułem zawodowym inżyniera i uzyskania dyplomu inżyniera. Rektor podniósł, iż bez znaczenia dla rozstrzygnięcia pozostaje fakt, iż skarżący złożył wszystkie egzaminy i spełnił wymogi do uzyskania tytułu zawodowego inżyniera, co potwierdziła decyzja Komisji Egzaminacyjnej. Decyzją z dnia [...] maja 2009r. znak [...] Rektor Politechniki R. na podstawie art. 127 § 3 Kpa po rozpoznaniu wniosku K.Z. o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] marca 2009r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż fakt posługiwania się przez K.Z. podrobionym świadectwem dojrzałości przy przyjęciu na studia, (co zostało stwierdzone prawomocnym wyrokiem sądu) zasadnie prowadzi do uznania, iż nie posiadał on statusu studenta przez cały okres studiów. Działając w wyniku przestępstwa skarżący status ten wyłudził, tak jak wyłudził uprawnienia z tego statusu wynikające tj. możliwość składania sprawdzianów, zaliczeń egzaminów. Powyższe skutkowało wyłudzeniem przystąpienia do egzaminu dyplomowego i uzyskania tytułu zawodowego inżyniera. Upływ 10 letniego terminu przedawnienia w odniesieniu do daty wydania decyzji Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej o przyjęciu skarżącego na studia ([...] września 1997r.) uniemożliwia wprawdzie wyeliminowanie tej decyzji z obrotu prawnego, nie oznacza jednak, iż status studenta uzyskał on legalnie. W wydanej w dniu [...] stycznia 2009r., w wyniku wznowienia postępowania decyzji stwierdzono, iż przyjęcie skarżącego na studia nastąpiło z naruszeniem prawa. Przedawnieniu nie uległ jednak termin do skutecznego wznowienia postępowania w odniesieniu do decyzji o przyznaniu tytułu inżyniera i wydania dyplomu. W ocenie organu spełnione zostały ustawowe przesłanki, wynikające z przepisu art. 145 § 1 pkt 1 i 2 w związku z art. 146 § 1 Kpa do wzruszenia decyzji i wydania orzeczenia o jej uchyleniu zgodnie z przepisem art. 151 § pkt 2 Kpa. Rektor wskazał, na obowiązujące w tym zakresie przepisy: w chwili rekrutacji art.140 ust. 1 ustawy o szkolnictwie wyższym, "do studiowania w uczelni z wyłączeniem studiów typu otwartego, może być dopuszczona wyłącznie osoba posiadająca świadectwo dojrzałości" oraz aktualnie obowiązującego art. 169 ust. 1 Prawa o szkolnictwie wyższym "do odbywania studiów w uczelni może być dopuszczona osoba, która ma: świadectwo dojrzałości – w przypadku ubiegania się o przyjęcie na studia pierwszego stopnia lub jednolite studia magisterskie". Za nietrafne uznał zarzuty K.Z., iż nie została spełniona druga przesłanka wznowienia postępowania, dotycząca wydania decyzji o przyznaniu tytułu zawodowego inżyniera w wyniku przestępstwa z uwagi na fakt, iż w czasie studiów spełnił on wszelkie wymogi związane z dopuszczeniem do egzaminu dyplomowego i ten egzamin zdał. Nie podzielił także argumentu skarżącego uznającego, iż świadectwo maturalne jest niezbędne tylko przy przyjęciu na studia i nie ma związku z procedurą przyznawania tytułów zawodowych, jak też stwierdzającego, iż złożenie w 2007r. egzaminu maturalnego sanuje brak świadectwa dojrzałości przy przyjęciu na studia i w toku studiów. Nie uznał również prawidłowości twierdzenia skarżącego, iż w obecnym stanie faktycznym i prawnym sprawy dopuszczalnym jest wydanie decyzji tożsamej z pierwotnie wydaną decyzją przyznającą tytuł zawodowy i dyplom inżyniera. Skargę na powyższą decyzję do sądu administracyjnego wniósł K.Z. wnioskując o uchylenie w całości zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji oraz o uchylenie postanowień o wznowieniu postępowania. Wydanemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego – art. 140 ust. 1 ustawy o szkolnictwie wyższym oraz art. 167 Prawa o szkolnictwie wyższym poprzez przyjęcie rozszerzającej wykładni warunków uzyskania tytułu zawodowego inżyniera oraz naruszenie przepisów postępowania – art. 7, art. 77 § 1 i 3, art. 145 § 1 pkt 1 i 2 Kpa polegające na błędnym ustaleniu faktycznym, iż prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] czerwca 2007r., sygn. akt [...] jest dowodem w sprawie pozbawienia K.Z. tytułu inżyniera i magistra, w sytuacji, gdy dowód ten jest istotny tylko w sprawie przyjęcia na studia. Skarżący nie neguje faktu, iż w czasie przyjęcia na studia nie posiadał legalnie wydanego świadectwa dojrzałości. Okoliczność ta była przedmiotem postępowania karnego, w sprawie wydany został wyrok skazujący. Jednakże fakt ten nie może stanowić przesłanki wzruszenia ostatecznych decyzji o nadaniu tytułu zawodowego inżyniera. Wada w postaci braku świadectwa maturalnego wystąpiła na etapie decyzji o przyjęciu na studia, nie miała, więc związku z postępowaniem o nadanie tytułu zawodowego. Powyższe przemawia za uznaniem, iż nie zaistniały warunki formalne, ani prawne do wznowienia postępowania w przedmiotowej sprawie . Postanowienie o wznowieniu postępowania oraz wydane decyzje uznał za błędne także z uwagi na okoliczność, że w 2007r. zdał egzamin maturalny. Wskazał, iż w jego ocenie organ niewłaściwie zastosował jako podstawę wznowienia postępowania przepis art. 145 § 1 pkt 2 Kpa. Treść tego przepisu nie może być interpretowana rozszerzająco, a jego wykładnia winna być precyzyjna. Wznowienie postępowania, zgodnie z tym przepisem może nastąpić, jeżeli decyzja wydana została w wyniku przestępstwa. Tymczasem decyzje o nadaniu tytułu zawodowego są z tego punktu widzenia poprawne. Zgodnie z obowiązującym art.167 Prawa o szkolnictwie wyższym oraz regulaminem studiów skarżący uzyskał wszystkie zaliczenia, odbył praktyki i złożył wszystkie egzaminy przewidziane w planie studiów, uzyskał nadto pozytywną ocenę z pracy i zdał egzamin inżynierski. Zdaniem skarżącego w zakresie merytorycznego uzyskania tytułu nie został naruszony żaden przepis Prawa o szkolnictwie wyższym, brak jest, więc jakichkolwiek podstaw do pozbawienia go tytułu zawodowego inżyniera. Dodatkowo podał, iż podtrzymuje wszelkie inne zarzuty podniesione w skardze wniesionej w sprawie sygn. akt VIII SA/Wa 27/08. W odpowiedzi na skargę Rektor Politechniki R. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a ) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez Sąd przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Na wstępie Sąd stwierdza, iż organ wykonał stosownie do treści przepisu art. 153 p.p.s.a., zalecenia, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 kwietnia 20008r., sygn. akt VIII SA/Wa 27/08. W niniejszej sprawie kontrolą sądu została objęta decyzja Rektora Politechniki R. z dnia [...] maja 2009r., utrzymująca w mocy wydaną w toku postępowania wznowieniowego decyzję tego organu z dnia [...] marca 2009r., którą to uchylono decyzję Komisji Egzaminacyjnej Wydziału Transportu Politechniki R. im. [...] z dnia [...] października 2001r. nadającą tytuł zawodowy inżyniera K.Z., na podstawie, której K.Z. wydano dyplom inżyniera Wydziału Transportu Politechniki R. nr [...] z dnia [...] października 2001r. oraz odmówiono przyznania K.Z. tytułu zawodowego inżyniera i wydania dyplomu inżyniera Wydziału Transportu Politechniki R. im. [...]. Wznowienie postępowania jest instytucją o charakterze nadzwyczajnym i jako takie stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnej. Stwierdzenie faktu występowania jednej z przyczyn wznowienia postępowania określonej w art. 145 § 1 Kpa rodzi po stronie właściwego organu konieczność wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną. Należy zauważyć, iż w postępowaniu wznowieniowym organ winien stosować się do wszystkich zasad kodeksu postępowania administracyjnego, w tym zasady legalności i prawdy obiektywnej, a także prowadzić postępowanie przy uwzględnieniu słusznego interesu strony. Zakres rozpoznania sprawy w toku wznowionego postępowania wyznacza art. 149 § 2 Kpa., zgodnie, z którym przedmiotem tego postępowania jest ustalenie czy postępowanie, w którym została wydana decyzją ostateczna było dotknięte jedną z wad prawnych skutkujących wznowienie oraz przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną. Warunkiem wznowienia postępowania z przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 2 Kpa jest stwierdzenie, iż dowody na podstawie, których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazały się fałszywe. Sfałszowanie dowodu musi być stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu. Konieczne jest również, aby na podstawie tych fałszywych dowodów ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne. Cechę istotności będą miały te okoliczności, które dotyczą faktów prawotwórczych, tj. wpływają na określenie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania (por. J. Borkowski (w:) Komentarz, 1985, s. 219). Drugą przyczyną wznowienia jest istnienie związku przyczynowego między wydaną decyzją, a popełnionym przestępstwem. Nie ma znaczenia fakt, czy przestępstwo wywarło wpływ na treść decyzji, nie musi istnieć, więc związek między treścią decyzji, a przestępstwem, jedynie między przestępstwem a wydaniem decyzji. Taka interpretacja wynika z porównania treści art. 145 § 1 pkt 1 oraz pkt 2 Kpa (B. Adamiak (w:) Komentarz 9, 2008, s. 662). Stan faktyczny w rozpoznawanej sprawie jest bezsporny. Wydanie przez Wydziałową Komisję Rekrutacyjną decyzji z dnia [...] września 1997r. o przyjęciu na studia inżynierskie nastąpiło wobec posłużenia się przez K.Z. sfałszowanym dokumentem – świadectwem dojrzałości. Z powyższej decyzji, którą przyznano skarżącemu status studenta Wydziału Transportu Politechniki R. wynikały dla skarżącego istotne uprawnienia tj. prawo do udziału z zajęciach, odbywania praktyk studenckich, prawo zdawania kolokwiów, zaliczeń, składania egzaminów, a w konsekwencji prawo do złożenia egzaminu inżynierskiego i uzyskania dyplomu. O nabyciu dyplomu i nabyciu tytułu zawodowego inżyniera Rektor uczelni orzekł w formie decyzji. Okoliczność, iż przedłożone w celu przyjęcia na studia świadectwo maturalne było fałszywe zostało stwierdzone prawomocnym orzeczeniem Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] czerwca 2007r., sygn. akt [...]. Ponadto tym wyrokiem skazano także skarżącego za przestępstwo określone w art. 273 kodeksu karnego a mianowicie przedłożenie( ....) dyplomu ukończenia studiów wyższych zawodowych (inżyniera) (...) uzyskanego w wyniku wyłudzenia poświadczenia nieprawdy, tj. przyjęcia na studia wyższe zawodowe na podstawie podrobionego świadectwa maturalnego. Spełnione zostały, zatem powołane na wstępie rozważań Sądu ustawowe przesłanki do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 Kpa w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] października 2001 r. Nie może, bowiem ulegać wątpliwości, iż do rozpoczęcia studiów zarówno w poprzednim stanie prawnym jak i aktualnie bezwzględnie wymagane jest posiadanie świadectwa dojrzałości, bez którego nie można rozpocząć studiowania a tym samym ukończyć studiów i uzyskać tytuł zawodowy inżyniera. Dlatego też nie można akceptować sytuacji, w której osoba uzyskująca w wyniku czynu zabronionego świadectwo dojrzałości, kończy studia i uzyskuje tytuł zawodowy inżyniera, taki stan faktyczny może stanowić podstawę do wznowienia postępowania w sprawie o nadanie tytułu inżyniera na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 Kpa. Ponadto należy zwrócić uwagę na przepis art. 11 p.p.s.a. na podstawie, którego wojewódzki sąd administracyjny jest związany ustaleniami wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego, co do popełnienia przestępstwa. Jak wyżej wspomniano skarżący został skazany za posługiwanie się dyplomem inżyniera wydanym w dniu [...] października 2001 r. przez Politechnikę R . Nie można mieć, więc wątpliwości, co do zaistnienia podstawy wznowienia w niniejszej sprawie. W ocenie Sądu Rektor Politechniki R. prawidłowo ustalił, iż K.Z. posługując się sfałszowanym dokumentem wyłudził wydanie decyzji o przyjęciu na studia, skutkiem, czego było uzyskanie statusu studenta, i w konsekwencji nabycie dyplomu i tytułu zawodowego inżyniera. Zarówno poprzednia ustawa o szkolnictwie wyższym jak i aktualnie obowiązujące Prawo o szkolnictwie wyższym faktycznie wprost nie uzależniają nabycia tytułu inżyniera od posiadania świadectwa dojrzałości, gdyż już sam fakt rozpoczęcia studiowania jest od tego bezwzględnie uzależniony, trudno, zatem, ażeby racjonalny ustawodawca powtarzał ten warunek na następnych etapach studiowania. Reasumując powyższe stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a przedstawiona przez organ w uzasadnieniu wykładnia przepisów prawa oraz przytoczona argumentacja zasługują na uwzględnienie. Wskazane w skardze uchybienia nie stanowią naruszenia prawa materialnego ani naruszenia przepisów postępowania, a już z pewnością nie miały ani nie mogły mieć wpływu na wynik sprawy - w rozumieniu art. 145 § 1 pkt. 1 p.p.s.a. Nie zachodzą, też przesłanki do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji ( art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a.), ani też przesłanki do stwierdzenia naruszenia prawa ( art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). Mając na uwadze przedstawiony stan faktyczny i prawny sprawy, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.